{"id":3058,"date":"2010-11-03T17:35:26","date_gmt":"2010-11-03T16:35:26","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=3058"},"modified":"2020-11-09T15:37:01","modified_gmt":"2020-11-09T14:37:01","slug":"teatr-polski-arnold-szyfman-warszawa-kilian-moscicki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/teatr-polski-arnold-szyfman-warszawa-kilian-moscicki","title":{"rendered":"Kl\u0105twa Szyfmana AD 2010"},"content":{"rendered":"

Jedna z bardziej efektownych \u201eurban legends\u201d warszawskiego \u015brodowiska teatralnego to wyja\u015bnienie przyczyn, dla kt\u00f3rych Teatr Polski ma wci\u0105\u017c  k\u0142opoty. Zabobonni na og\u00f3\u0142 ludzie teatru zwykli t\u0142umaczy\u0107 takie rzeczy czynnikami spoza  racjonalnego, daj\u0105cego si\u0119 zmierzy\u0107 i oceni\u0107 \u015bwiata.<\/p>\n

\"Budynek<\/a>
Budynek Teatru Polskiego w Warszawie (fot. Wikipedia)<\/figcaption><\/figure>\n

Miejsce samo w sobie jest niezwyk\u0142e: scena, kt\u00f3ra od chwili swej inauguracji w 1913 roku by\u0142a zawsze w centrum uwagi opinii publicznej. Po teatrze krakowskim przej\u0119\u0142a szybko palm\u0119 pierwsze\u0144stwa artystycznego na wszystkich polskich ziemiach. M\u00f3wi si\u0119 \u2013 i przecie\u017c nie bez racji \u2013 \u017ce od szyfmanowego Polskiego zacz\u0119\u0142a si\u0119 nowoczesno\u015b\u0107 rodzimego teatru, reforma scenografii, technologii teatralnej (teatr w chwili powstania by\u0142 nies\u0142ychanie nowoczesny, mia\u0142 przecie\u017c od pocz\u0105tku obrotow\u0105 scen\u0119, pozwalaj\u0105c\u0105 scenografom na spe\u0142nianie najbardziej szalonych w\u00f3wczas sn\u00f3w!). W latach 20. krytykowany by\u0142 za odej\u015bcie od szlachetnej misji przewodzenia polskiemu \u017cyciu teatralnemu, rugany za sztuki nielicuj\u0105ce  wed\u0142ug publicyst\u00f3w z godno\u015bci\u0105 i zadaniami tej sceny.  L\u017cejsze komedie i farsy wystawiane przez Szyfmana \u2013 Samuel Zborowski<\/em> inscenizowany przez Schillera s\u0105siadowa\u0142 przecie\u017c z repertuarem czysto rozrywkowym \u2013 by\u0142y cen\u0105 p\u0142acon\u0105 za sztuki powa\u017cniejszego kalibru. Jednak to w\u0142a\u015bnie Teatr Polski tu\u017c przed wybuchem wojny sta\u0142 si\u0119 prawdziwym teatrem narodowym. By\u0142 wa\u017cny. Tak wa\u017cny, \u017ce B\u00f3g postanowi\u0142 wida\u0107 oszcz\u0119dzi\u0107 go jako jedyny  warszawski gmach teatralny w po\u017codze Powstania Warszawskiego. Prasowe publikacje pisane tu\u017c po wojnie, gdy Polski po\u015bpieszenie odbudowywano, by w styczniu 1946 roku da\u0107 premier\u0119 Lilli Wenedy<\/em> w re\u017cyserii Osterwy, pokazuj\u0105, jak ogromne nadzieje  \u2013 artystyczne,  ale i ideologiczne \u2013 wi\u0105zano zn\u00f3w z Polskim. By\u0142 symbolem niez\u0142omno\u015bci i niezniszczalno\u015bci polskiego teatru.<\/p>\n

I nagle  co\u015b z\u0142ego zacz\u0119\u0142o si\u0119 dzia\u0107 z tym symbolem. Dzieje si\u0119 zreszt\u0105 do dzi\u015b, czego dowodem s\u0105 ostatnie koleje losu Polskiego. A trwa to od dziesi\u0119cioleci. Ludzie teatru m\u00f3wi\u0105 o Polskim, \u017ce \u201eszczur le\u017cy w nim pod pod\u0142og\u0105\u201d, a nieco bardziej elegancko \u2013 \u017ce nad tym czcigodnym zabytkiem teatralnej architektury i pomnika polskiej kultury teatralnej wisi kl\u0105twa.<\/p>\n

Kl\u0105tw\u0119 rzuci\u0142 pono\u0107 sam Arnold Szyfman, brutalnie pozbawiony  dyrekcji  Polskiego w 1949 roku. Przekl\u0105\u0142 w\u00f3wczas dzie\u0142o swojego \u017cycia i od tego czasu ten najpi\u0119kniejszy przecie\u017c warszawski teatr prze\u017cywa wci\u0105\u017c k\u0142opoty. Mieli je w\u0142a\u015bciwie wszyscy jego nast\u0119pcy, Leon Schiller, Stanis\u0142aw Witold Balicki, nie ustrzeg\u0142 si\u0119 jej i sam Szyfman, kt\u00f3ry na kr\u00f3tko wr\u00f3ci\u0142 na dyrektorski fotel na dwa sezony: od 1955 do 1957 roku. To za tej powt\u00f3rnej dyrekcji odby\u0142o si\u0119 na scenie Polskiego przywr\u00f3cenie naszej kulturze Dziad\u00f3w<\/em>, nieobecnych w repertuarach od 1945 do 1955 roku., fakt wa\u017cny, mimo i\u017c inscenizacja Aleksandra  Bardiniego, cho\u0107 upami\u0119tniona wielkimi kreacjami Stanis\u0142awa Jasiukiewicza i Ignacego Gogolewskiego dubluj\u0105cych rol\u0119 Gustawa-Konrada, uznana zosta\u0142a za co najmniej dyskusyjn\u0105 artystycznie. Potem kl\u0105twa zdawa\u0142a si\u0119 dzia\u0142a\u0107 z niezmienn\u0105 si\u0142\u0105. Na pr\u00f3\u017cno walczyli z ni\u0105 w latach 1957-64 Stanis\u0142aw Witold Balicki, po nim  Jerzy Jasie\u0144ski i Jerzy Kreczmar. Czasy Kreczmara znacz\u0105 zamieranie tamtej przedwojennej legendy Polskiego, cho\u0107 dopiero p\u00f3\u017aniej, w latach 70., czyli epoce Augusta Kowalczyka, dosz\u0142o do g\u0142\u0119bokiej artystycznej zapa\u015bci. Polski przesta\u0142 si\u0119 liczy\u0107 na teatralnej mapie kraju. Kazimierz Dejmek, kt\u00f3ry prowadzi\u0142 teatr od 1981 roku, a wchodzi\u0142 do\u0144 witany entuzjastycznie, co prawda wprowadza\u0142 wci\u0105\u017c do repertuaru dramaty S\u0142awomira Mro\u017cka i zapewni\u0142 tu schronienie artystom sponiewieranym przez histori\u0119 po stanie wojennym  \u2013 zamieni\u0142 jednak Polski w muzeum  estetyki, kt\u00f3ra przebrzmia\u0142a wydawa\u0142a si\u0119 nawet wtedy, w latach 80. Trwaj\u0105ca pi\u0119\u0107 sezon\u00f3w dyrekcja Andrzeja \u0141apickiego, czas Teatru Polskiego jako \u201edomu Fredry\u201d, by\u0142 czasem, gdy \u201eprzekle\u0144stwo\u201d dotyka\u0142o Polski nieco \u0142agodniej, cho\u0107 wtedy w\u0142a\u015bnie nast\u0105pi\u0142a dekompletacja zespo\u0142u artystycznego, kt\u00f3rego najwa\u017cniejsi aktorzy wybrali Jerzego Grzegorzewskiego.<\/p>\n

Czy niedawny dyrektor Polskiego, Jaros\u0142aw Kilian, jest tak\u017ce ofiar\u0105 Szyfmanowej kl\u0105twy? Dzi\u015b, kiedy ta trwaj\u0105ca 11 sezon\u00f3w dyrekcja dobieg\u0142a ko\u0144ca w okoliczno\u015bciach ur\u0105gaj\u0105cych  cywilizowanym standardom (Kilian dowiedzia\u0142 si\u0119 pono\u0107 o swojej dymisji dzi\u0119ki prasie!), warto zastanowi\u0107 si\u0119, co te\u017c w\u0142a\u015bciwie nast\u0105pi\u0142o w teatrze Polskim. Kilian obrywa\u0142 bowiem i od recenzent\u00f3w, i od \u201edzia\u0142aczy\u201d: grupy ludzi, kt\u00f3rzy samozwa\u0144czo okrzykn\u0119li si\u0119 g\u0142osem  spo\u0142ecze\u0144stwa \u017c\u0105daj\u0105cego  \u201eprzewietrzenia st\u0119chlizny\u201d, lub \u2013 innymi s\u0142owy \u2013 zrobienia z Teatrem Polskim porz\u0105dku. Zn\u00f3w dzia\u0142aj\u0105ca niczym nieub\u0142agane greckie fatum kl\u0105twa pierwszego dyrektora Polskiego?<\/p>\n

Porzu\u0107my gus\u0142a. 11 lat dyrekcji Jaros\u0142awa Kiliana napotka\u0142o na przeszkody, o kt\u00f3re potkn\u0105\u0142by si\u0119 ka\u017cdy dyrektor zmuszony do prowadzenia w naszym kraju teatru takiego jak Polski. W tym kszta\u0142cie architektonicznym, przy obci\u0105\u017ceniu wielk\u0105, a dzi\u015b doszcz\u0119tnie  pogrzeban\u0105 tradycj\u0105, w takich a nie innych warunkach socjalnych. Zacznijmy od samej teatralnej sali. Najpi\u0119kniejszej w Warszawie, jedynej, kt\u00f3ra przetrwa\u0142a w niezmienionym kszta\u0142cie wojn\u0119, i kt\u00f3ra w ka\u017cdym innym europejskim mie\u015bcie by\u0142aby jego ozdob\u0105, teatrem reprezentacyjnym. Jak si\u0119 jednak wydaje, to w\u0142a\u015bnie pi\u0119kno tej architektury, jej reprezentacyjno\u015b\u0107, a tak\u017ce gabaryty tej sceny, ale i jej tradycja, pami\u0119\u0107 o dokonaniach Schillera, W\u0119gierki, Wierci\u0144skiego, Zelwerowicza, a wreszcie i samego za\u0142o\u017cyciela, pierwszego dyrektora Polskiego  \u2013 Arnolda Szyfmana, s\u0105 swoistym przekle\u0144stwem Teatru Polskiego. Ta scena powsta\u0142a, by gra\u0107 na niej Irydiona<\/em>, Dziady<\/em>, Nie-Bosk\u0105 Komedi\u0119<\/em>, czyli romantyczn\u0105 literatur\u0119 wystawian\u0105 u nas w niegdy\u015b w estetyce teatru monumentalnego, z t\u0142umem na tle imponuj\u0105cych dekoracji Andrzeja Pronaszki czy Teresy Roszkowskiej. Taki by\u0142 Polski w czasach, gdy sta\u0142 si\u0119 najwa\u017cniejsz\u0105 scen\u0105 naszego kraju, w mi\u0119dzywojniu, ale jeszcze w latach 50. i 60., gdy liczy\u0142 si\u0119  teatr inscenizatorskiej my\u015bli, a tak\u017ce teatr wielkiej literatury. To w Polskim  pojawi\u0142y si\u0119 te Dziady<\/em> znacz\u0105ce w 1955 roku odwil\u017c w kulturze, to na tej scenie nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej grano Intryg\u0119 i mi\u0142o\u015b\u0107<\/em> czy Don Carlosa<\/em>…<\/p>\n

Takiego teatru ju\u017c nie ma. Nie wiadomo, co zrobi\u0107 z w tej chwili z arcydzie\u0142ami polskiej dramaturgii, a pora\u017cka niby-Dziad\u00f3w<\/em> Demirskiego-Strz\u0119pki we wroc\u0142awskim Teatrze Polskim czy r\u00f3wnie sromotna klapa Paw\u0142a Passiniego z Kordianem<\/em> wystawionych zaledwie pi\u0119\u0107 lat temu, niestety na scenie warszawskiego Polskiego, pokazuj\u0105 zastraszaj\u0105c\u0105  bezradno\u015b\u0107 obecnego pokolenia artyst\u00f3w wobec tych skarb\u00f3w literatury. Teatr Polski, naturalne \u201esiedlisko\u201d polskiego romantyzmu, wraz ze swoimi wszystkimi niegdysiejszymi atutami znalaz\u0142 si\u0119 w rozpaczliwej pustce. I na ten okres \u201ewielkiej teatralnej smuty\u201d przypad\u0142a dyrekcja Jaros\u0142awa Kiliana. Ka\u017cdy dyrektor teatru mia\u0142by dok\u0142adnie ten sam problem.<\/p>\n

Przekle\u0144stwem tej dyrekcji by\u0142 tak\u017ce historyczny czas. Kiedy w 1999 roku Jaros\u0142aw Kilian obejmowa\u0142 dyrekcj\u0119 Teatru Polskiego, kilka ulic dalej Jerzy Grzegorzewski skompletowa\u0142 ju\u017c ostatecznie zesp\u00f3\u0142 odradzaj\u0105cego si\u0119 Teatru Narodowego. Nowa scena niczym odkurzacz \u201ezassa\u0142a\u201d trzy sezony wcze\u015bniej wybitne osobowo\u015bci Teatru Studio, ale i Polskiego. Wtedy w zespole znalaz\u0142 si\u0119 cho\u0107by dzisiejszy dyrektor Narodowego, czyli  Jan Englert, ale tak\u017ce Ignacy Gogolewski, kt\u00f3ry  pod koniec lat 90. ubieg\u0142ego wieku prze\u017cywa\u0142 okres powrotu do \u015bwietnej aktorskiej formy. Na scenie przy Karasia wyst\u0119powa\u0142o wci\u0105\u017c wielu utalentowanych aktor\u00f3w, ale zabrak\u0142o temu miejscu rzeczy tak wa\u017cnej dla ka\u017cdej zespo\u0142owej instytucji artystycznej: wyrazistych lider\u00f3w. Proces  \u00f3w zacz\u0105\u0142 si\u0119 przecie\u017c wcze\u015bniej: po katastrofie Teatru Dramatycznego w 1983 roku \u00f3wczesny dyrektor Polskiego Kazimierz Dejmek przyj\u0105\u0142 do swojego zespo\u0142u Gustawa Holoubka i Zbigniewa Zapasiewicza, kt\u00f3rzy jednak szybko z Polskiego odeszli. Holoubek obj\u0105\u0142 w 1996 roku fotel dyrektora  innego martwiej\u0105cego teatru, czyli Ateneum (kt\u00f3re mimo tej dyrekcji nigdy ju\u017c nie pod\u017awign\u0119\u0142o si\u0119 z g\u0142\u0119bokiego upadku, jaki zacz\u0105\u0142 si\u0119 przecie\u017c  u progu lat 80.). Zapasiewicz u schy\u0142ku dyrekcji Dejmka odszed\u0142 do Teatru Wsp\u00f3\u0142czesnego, by tu w drugiej po\u0142owie lat 90. zagra\u0107 najwi\u0119ksze role schy\u0142ku swego \u017cycia. Nie jest bez winy i sam Dejmek. On to bowiem sprawi\u0142, \u017ce jeszcze w 1984 roku opu\u015bci\u0142a nie tylko Teatr Polski, ale i polsk\u0105 scen\u0119 na \u0107wier\u0107 wieku jedna z najwi\u0119kszych aktorek minionego stulecia, Barbara Krafft\u00f3wna. R\u00f3wnocze\u015bnie Polski by\u0142 w latach 80. i 90., a wi\u0119c i za Dejmka, i za kr\u00f3tkiej dyrekcji Andrzeja \u0141apickiego oraz za Kiliana najwi\u0119kszym \u201emagazynem\u201d aktorskim stolicy. Tak bowiem nazywano ten zesp\u00f3\u0142, w kt\u00f3rym znajdowali si\u0119 ludzie przez lata niewchodz\u0105cy na scen\u0119 albo wchodz\u0105cy na ni\u0105 raz na kilka sezon\u00f3w, by powiedzie\u0107 kilka zaledwie s\u0142\u00f3w. Ten  aktorski \u201esocjal\u201d to zreszt\u0105 jeszcze  spadek po Augu\u015bcie Kowalczyku,  gospodarz\u0105cym tu w latach 70. Kilian odziedziczy\u0142 po poprzednikach ogromny zesp\u00f3\u0142, a gdy przyst\u0105pi\u0142 do odm\u0142adzania go \u2013 bo ostatnich latach przysz\u0142o do teatru sporo utalentowanej i \u0142adnej m\u0142odzie\u017cy, gdy na przyk\u0142ad z Teatru S\u0142owackiego w Krakowie przyby\u0142 do zespo\u0142u Polskiego Mariusz Wojciechowski \u2013 zrobi\u0142o si\u0119 za p\u00f3\u017ano. \u017bycie by\u0142o ju\u017c gdzie indziej.<\/p>\n

Obejmowa\u0142 Kilian Teatr Polski w okresie najtrudniejszym z mo\u017cliwych. Polski teatr pod koniec lat 90. przechodzi\u0142 szybk\u0105 estetyczn\u0105 przemian\u0119. Nie pora to i nie miejsce, by jeszcze raz j\u0105 ocenia\u0107, stawa\u0107 po kt\u00f3rej\u015b ze stron wielkiego estetycznego sporu, ale faktem jest, \u017ce Teatr Polski z ca\u0142ym swym historycznym, architektonicznym i czysto ludzkim baga\u017cem,  a i sam dyrektor Kilian musieli w tej batalii wyst\u0105pi\u0107 w roli dy\u017curnych \u201ech\u0142opc\u00f3w do bicia\u201d. St\u0105d te \u015bwieczki palone pod Polskim pi\u0119\u0107 lat temu przez grup\u0119 rozwydrzonych student\u00f3w dzi\u015b \u201erozprowadzaj\u0105cych\u201d w kilku gazetach i pewnym instytucie teatralnym nasze \u017cycie artystyczne. Polski nie nadawa\u0142 si\u0119 i nie nadaje do bycia awangard\u0105 post\u0119pu. Gdy pr\u00f3bowa\u0142 ni\u0105 by\u0107 i wyst\u0105pi\u0107 w konkurencji \u201ekto nowocze\u015bniejszy\u201d \u2013 ko\u0144czy\u0142o si\u0119 tak \u017ca\u0142o\u015bnie, jak \u017ca\u0142osna by\u0142a pr\u00f3ba Piotra Kruszczy\u0144skiego z Makbetem<\/em> w 2005 roku. Pomijam ca\u0142\u0105 nieporadno\u015b\u0107 tej inscenizacji, ale ju\u017c sama pseudonowoczesna scenografia, \u201enowe aktorstwo\u201d w eleganckiej empirowej sali niemal 100 lat temu zaprojektowanej przez Czes\u0142awa Przybylskiego wygl\u0105da\u0142y wyj\u0105tkowo przygn\u0119biaj\u0105co i zwyczajnie g\u0142upio. Powr\u00f3t do \u017ar\u00f3de\u0142,  kt\u00f3rym mia\u0142a by\u0107 Zemsta<\/em> z 2008 roku z przepi\u0119kn\u0105 scenografi\u0105 Adama Kiliana, sta\u0142 si\u0119 smutnym po\u017cegnaniem fredrowskiego stylu na naszej scenie. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce wielcy nie maj\u0105 ju\u017c nast\u0119pc\u00f3w.<\/p>\n

Grzebanie rycza\u0142tem tej dyrekcji i dokona\u0144 artystycznych dyrektora Kiliana by\u0142oby jednak rzecz\u0105 niesprawiedliw\u0105 i zwyczajnie niem\u0105dr\u0105. W czasie ka\u017cdej niemal dyrekcji zdarzaj\u0105 si\u0119 rzeczy i wybitne, czasem ciekawe, i ewidentne kl\u0119ski. Lecz to w\u0142a\u015bnie kl\u0119ski przypominano najcz\u0119\u015bciej. Nies\u0142usznie. Bo jednak w tym teatrze pojawi\u0142a si\u0119 zjawiskowa Pastora\u0142ka<\/em> zrealizowana przez Kiliana na trzy sezony przed obj\u0119ciem dyrekcji, fenomenalny Don Juan<\/em>, \u015bwietna, bardzo gorzka i odarta z ba\u015bniowo\u015bci Balladyna,<\/em> dalej Zielona G\u0119\u015b<\/em>, czyli ostatnia ju\u017c w\u0142a\u015bciwie mo\u017cliwo\u015b\u0107 zobaczenia na scenie Ireny Kwiatkowskiej…, a wreszcie Wujaszek Wania<\/em> w re\u017cyserii Wieniamina Filsztynskiego z minionego sezonu, pokazuj\u0105cy zesp\u00f3\u0142 Polskiego w zupe\u0142nie innym, nowym \u015bwietle, wydobywaj\u0105c z aktor\u00f3w zupe\u0142nie nowe mo\u017cliwo\u015bci, kt\u00f3rych oni sami zapewne nie przeczuwali.<\/p>\n

Warto\u015bci\u0105 sam\u0105 w sobie by\u0142a te\u017c obecno\u015b\u0107 w Polskim Adama Kiliana, jednego najwi\u0119kszych polskich scenograf\u00f3w drugiej po\u0142owy XX i pierwszych lat naszego wieku. Nawet dekoracje do mniej udanych przedstawie\u0144 by\u0142y osobnymi i warto\u015bciowymi dzie\u0142ami sztuki teatru. Grobowiec Canovy z Don Juana<\/em> i ca\u0142a scenografia tego przedstawienia wejd\u0105 do historii polskiej my\u015bli scenograficznej. Znajd\u0105 si\u0119 w niej scenografie do Snu nocy letniej<\/em>, Igraszek z diab\u0142em<\/em>, Sindbada \u017beglarza<\/em> \u2013 i nie tylko z racji swojego pi\u0119kna, ale tak\u017ce dzi\u0119ki artystycznej wierno\u015bci sobie oraz pokazywanie na scenie urody teatru, a nie szpetoty, kt\u00f3ra dominuje   w estetyce teatralnej od pi\u0119tnastu lat.<\/p>\n

I je\u015bli do historii Teatru Polskiego wejdzie tak\u017ce Jaros\u0142aw Kilian, to nie tylko za to, co firmowa\u0142 swoim nazwiskiem (wraz z d\u0142ugoletnim dyrektorem naczelnym tej sceny, Jerzym Zalewskim) przez jedena\u015bcie teatralnych sezon\u00f3w. Trzeba mu pami\u0119ta\u0107 to, i\u017c w chwili, gdy Polski straci\u0142 sw\u0105 scen\u0119 Kameraln\u0105 przy Foksal, sprawi\u0142 on, \u017ce tu\u017c przy modernistyczno-empirowym gmachu Czes\u0142awa Przybylskiego stan\u0105\u0142 nowoczesny budynek, a w nim mie\u015bci si\u0119  nowa Scena Kameralna \u2013 teatr innej generacji, maszyna do grania naszych czas\u00f3w. Obaj dyrektorzy s\u0105  wi\u0119c nast\u0119pnymi budowniczymi Teatru Polskiego.<\/p>\n

A co z kl\u0105tw\u0105? Ano, dzia\u0142a w najlepsze, czy raczej w najgorsze. Przez Teatr Polski przefrun\u0105\u0142 wiatr historii. Zmi\u00f3t\u0142 Jaros\u0142awa Kiliana. Na nowy sezon kolejny dyrektor, sam Andrzej Seweryn, zapowiedzia\u0142 ca\u0142kowit\u0105 zmian\u0119 image\u2019u Polskiego.  Zaplanowano \u2013 co dnia! \u2013 12 premier, a\u017c tu nagle okaza\u0142o si\u0119, \u017ce na ten sezon nie ma w\u0142a\u015bciwie \u017cadnych pieni\u0119dzy z obiecanych przez Sejmik Samorz\u0105dowy, w jego bowiem gestii le\u017cy Teatr Polski. W\u0142adze wojew\u00f3dztwa t\u0142umacz\u0105 ca\u0142\u0105 rzecz letni\u0119 powodzi\u0105, kt\u00f3ra wymusi\u0142a alokacj\u0119 publicznych finans\u00f3w, a tak\u017ce s\u0142awetnym \u201ejanosikowym\u201d, czyli haraczem pobieranym od bogatych miast i gmin dla ratowania tych niezaradnych. W tym roku wojew\u00f3dztwo mazowieckie musi wesprze\u0107  biedak\u00f3w  niemal po\u0142ow\u0105 swoich dochod\u00f3w! Wyja\u015bnienie by\u0142oby mo\u017ce i do przyj\u0119cia, gdyby nie fakt, \u017ce dyrektor Seweryn i spe\u0142niaj\u0105cy w Polskim rol\u0119 \u201e\u017celaznej miot\u0142y\u201d Marek Szyjko, zwalniaj\u0105cy  aktor\u00f3w w okoliczno\u015bciach  mog\u0105cych budzi\u0107 moralny sprzeciw \u2013 o tej dziurze w bud\u017cecie wiedzieli ju\u017c w pocz\u0105tkach kwietnia, gdy organizuj\u0105c konferencj\u0119 prasow\u0105, zaprezentowali sw\u00f3j program artystyczny, zakrojony na miar\u0119 drugiej sceny narodowej. Mia\u0142 by\u0107 i dawno nie ogl\u0105dany w Warszawie Cyd<\/em>, i Ko\u0144c\u00f3wka<\/em> Becketta, kt\u00f3ra  niejako wbrew tytu\u0142owi mia\u0142a otworzy\u0107 ten prze\u0142omowy sezon.<\/p>\n

Nie b\u0119dzie jednak ani Ko\u0144c\u00f3wki,<\/em> ani nawet pocz\u0105tku. Ten bowiem wci\u0105\u017c \u2013 w sierpniu, gdy skre\u015blam te uwagi \u2013 jest niepewny. Co gorsza, nie ma ju\u017c powrotu do dotychczasowego repertuaru, bo nie ma go kim gra\u0107. Wraz Kilianem wiatr historii uosabiany przez nowych szef\u00f3w wymi\u00f3t\u0142 tak\u017ce po\u0142ow\u0119 dotychczasowego zespo\u0142u. I wcale nie jest pewne, czy Andrzej Seweryn obejmie w takich warunkach t\u0119 dyrekcj\u0119. Formalnie rzecz bior\u0105c, nie jest bowiem  jeszcze dyrektorem. W wydanym 7 lipca o\u015bwiadczeniu oznajmi\u0142, \u017ce na razie \u017cadnego kontraktu nie podpisa\u0142. Wierzy\u0142 \u2013 jak\u017ce nies\u0142usznie \u2013 w obiecanki polityk\u00f3w. A ci najwyra\u017aniej wymy\u015blili sobie, \u017ce wybitny aktor zrobi im teatr z niczego. Jak? Ano, pewnie mia\u0142 sobie jako\u015b sam da\u0107 rad\u0119. Jak zrobi\u0107 to bez pieni\u0119dzy? Trudno orzec. Pod koniec lipca w radiowej Dw\u00f3jce prowadzi\u0142em audycj\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 sprawie  Teatru Polskiego. Zaproszony do udzia\u0142u w niej dyrektor Departamentu Kultury Promocji i Turystyki Jerzy Lach, wiedz\u0105cy o tym programie, um\u00f3wiony na telefoniczn\u0105 rozmow\u0119 (bo dyrektorska godno\u015b\u0107 zbyt wysoka wida\u0107, by do pofatygowa\u0107 si\u0119 osobi\u015bcie do studia najwa\u017cniejszej polskiej anteny zajmuj\u0105cej  si\u0119 kultur\u0105), wywo\u0142ywany przez nas kilka razy \u2013 tajemniczo znikn\u0105\u0142. Telefonu nie odebra\u0142. Co pokazuje jeszcze raz stosunek urz\u0119dnik\u00f3w do kultury w naszym kraju. Nie od dzi\u015b jest ona niepotrzebnym meblem.<\/p>\n

I to oczywi\u015bcie te\u017c mo\u017cna przypisa\u0107 kl\u0105twie Arnolda Szyfmana. Precz z zabobonami. To nie kl\u0105twa, bo za tymi wszystkimi wydarzeniami stoj\u0105 ludzie z krwi i ko\u015bci, piastuj\u0105cy wysokie funkcje: i naiwni nowi dyrektorzy Polskiego, kt\u00f3rych skuszono wizj\u0105 europejskich warunk\u00f3w pracy, i w\u0142adze samorz\u0105dowe, kt\u00f3re same zafundowa\u0142y sobie gigantyczny k\u0142opot. Ich indolencja zderzona z brakiem rozs\u0105dku artyst\u00f3w sprawia, \u017ce sezon w Teatrze Polskim zacznie si\u0119 \u2013 przy dobrych  wiatrach \u2013 mo\u017ce oko\u0142o listopada, gdy pozbiera si\u0119 rozproszone obsady spektakli. A nowych przedstawie\u0144 zwyczajnie nie b\u0119dzie.<\/p>\n

To wszystko odbywa si\u0119 na dwa sezony przed uroczystym jubileuszem 100-lecia tego teatru, kt\u00f3ry Szyfman stworzy\u0142 i kt\u00f3remu wierny by\u0142 ca\u0142e swoje \u017cycie.<\/p>\n

Pewnie zn\u00f3w na mie\u015bcie b\u0119d\u0105 narzeka\u0107 na tego Szyfmana, co przekl\u0105\u0142 sw\u00f3j ukochany teatr tak skutecznie, \u017ce tu nic, ale to naprawd\u0119 nic uda\u0107 si\u0119 nie mo\u017ce. Nowy sezon Teatr Polski, najpi\u0119kniejszy teatr Warszawy powita nie wspania\u0142ymi premierami, lecz… milczeniem z za\u017cenowania.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jedna z bardziej efektownych \u201eurban legends\u201d warszawskiego \u015brodowiska teatralnego to wyja\u015bnienie przyczyn, dla kt\u00f3rych Teatr Polski ma wci\u0105\u017c k\u0142opoty. Zabobonni na og\u00f3\u0142 ludzie teatru zwykli t\u0142umaczy\u0107 takie rzeczy czynnikami spoza racjonalnego, daj\u0105cego si\u0119 zmierzy\u0107 i oceni\u0107 \u015bwiata.<\/p>\n","protected":false},"author":52,"featured_media":3061,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[660,658,657,665,659,656,655,190],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[14365],"yoast_head":"\nKl\u0105twa Szyfmana AD 2010<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Jedna z bardziej efektownych \u201eurban legends\u201d warszawskiego \u015brodowiska teatralnego to wyja\u015bnienie przyczyn, dla kt\u00f3rych Teatr Polski...\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/teatr-polski-arnold-szyfman-warszawa-kilian-moscicki\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/teatr-polski-arnold-szyfman-warszawa-kilian-moscicki#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/11\/teatr-polski-warszawa-2008-maire-wikipedia.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/11\/teatr-polski-warszawa-2008-maire-wikipedia.jpg\",\"width\":776,\"height\":585,\"caption\":\"Budynek Teatru Polskiego w Warszawie (\u017ar. Wikipedia)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/teatr-polski-arnold-szyfman-warszawa-kilian-moscicki#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/teatr-polski-arnold-szyfman-warszawa-kilian-moscicki\",\"name\":\"Kl\u0105twa Szyfmana AD 2010\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/teatr-polski-arnold-szyfman-warszawa-kilian-moscicki#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2010-11-03T16:35:26+00:00\",\"dateModified\":\"2020-11-09T14:37:01+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/1e869a34642e6fae84a0df6de329f1de\"},\"description\":\"Jedna z bardziej efektownych \u201eurban legends\u201d warszawskiego \u015brodowiska teatralnego to wyja\u015bnienie przyczyn, dla kt\u00f3rych Teatr Polski...\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/teatr-polski-arnold-szyfman-warszawa-kilian-moscicki#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/teatr-polski-arnold-szyfman-warszawa-kilian-moscicki\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/teatr-polski-arnold-szyfman-warszawa-kilian-moscicki#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Kl\u0105twa Szyfmana AD 2010\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/1e869a34642e6fae84a0df6de329f1de\",\"name\":\"Tomasz Mo\u015bcicki\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/tomasz-moscicki\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Kl\u0105twa Szyfmana AD 2010","description":"Jedna z bardziej efektownych \u201eurban legends\u201d warszawskiego \u015brodowiska teatralnego to wyja\u015bnienie przyczyn, dla kt\u00f3rych Teatr Polski...","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/teatr-polski-arnold-szyfman-warszawa-kilian-moscicki","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/teatr-polski-arnold-szyfman-warszawa-kilian-moscicki#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/11\/teatr-polski-warszawa-2008-maire-wikipedia.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/11\/teatr-polski-warszawa-2008-maire-wikipedia.jpg","width":776,"height":585,"caption":"Budynek Teatru Polskiego w Warszawie (\u017ar. Wikipedia)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/teatr-polski-arnold-szyfman-warszawa-kilian-moscicki#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/teatr-polski-arnold-szyfman-warszawa-kilian-moscicki","name":"Kl\u0105twa Szyfmana AD 2010","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/teatr-polski-arnold-szyfman-warszawa-kilian-moscicki#primaryimage"},"datePublished":"2010-11-03T16:35:26+00:00","dateModified":"2020-11-09T14:37:01+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/1e869a34642e6fae84a0df6de329f1de"},"description":"Jedna z bardziej efektownych \u201eurban legends\u201d warszawskiego \u015brodowiska teatralnego to wyja\u015bnienie przyczyn, dla kt\u00f3rych Teatr Polski...","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/teatr-polski-arnold-szyfman-warszawa-kilian-moscicki#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/teatr-polski-arnold-szyfman-warszawa-kilian-moscicki"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/teatr-polski-arnold-szyfman-warszawa-kilian-moscicki#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Kl\u0105twa Szyfmana AD 2010"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/1e869a34642e6fae84a0df6de329f1de","name":"Tomasz Mo\u015bcicki","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/tomasz-moscicki"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3058"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/52"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3058"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3058\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48976,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3058\/revisions\/48976"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3061"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3058"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3058"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3058"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=3058"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=3058"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}