\n<\/em>Czy otwiera\u0142y si\u0119 przed tob\u0105 bramy \u015bmierci? Bramy cienia \u015bmierci, czy
\n<\/em>ogl\u0105da\u0142e\u015b?<\/em><\/p>\n
<\/p>\n
Ksi\u0119ga Hioba<\/em> [38, 16-17], t\u0142umaczy\u0142 z hebrajskiego Czes\u0142aw Mi\u0142osz<\/p>\n Tomasz Tatarczyk by\u0142 cz\u0142owiekiem drogi. Malarzem drogi, wielu dr\u00f3g, chocia\u017c niestrudzenie pod\u0105\u017ca\u0142 w jednym kierunku. Wierno\u015b\u0107 to podstawowa jego cecha i zarazem charakterystyka jego postawy tw\u00f3rczej. Wierno\u015b\u0107 ponad i pomimo wszystko. Obcowanie z nim cechowa\u0142o mocne odczucie pogody i harmonii we wsp\u00f3\u0142nastrajaniu Tomasza z sob\u0105 samym, z lud\u017ami, ze \u015bwiatem. A tak\u017ce melancholia, szczeg\u00f3lne wyczulenie na znaki przemijania, nokturnowo\u015b\u0107, kt\u00f3re wszak pospo\u0142u nam dodawa\u0142y otuchy. Bowiem Tomasz przetwarza\u0142 te stany ducha w utwory o wielkiej harmonii i m\u0105dro\u015bci \u2013 w pi\u0119kno. I to jeszcze przychodzi na my\u015bl, kiedy my\u015bl\u0119 o Tomaszu \u2013 malarzu i przyjacielu: przeczuwanie niewypowiedzianej t\u0119sknoty posianej w jego sercu. Poczucie takie mia\u0142em, kiedy spotykali\u015bmy si\u0119, rozmawiali\u015bmy, i trwa ono wci\u0105\u017c, kiedy ogl\u0105dam jego obrazy, czytam te z zapisanych rozm\u00f3w z nim, albo odtwarzam w pami\u0119ci inne z nim konwersacje, albo pogaw\u0119dki, wspominam spotkania, przegl\u0105dam listy. Tomasz by\u0142 lakoniczny, oszcz\u0119dny w s\u0142owach, towarzyszy\u0142 mu zawsze u\u015bmiech, przenikaj\u0105cy jego s\u0142owa, gesty, relacje z lud\u017ami, trosk\u0119 o zwierz\u0119ta. By\u0142 sceptyczny, bywa\u0142o, \u017ce smutny, ale m\u0105dry u\u015bmiech b\u0142\u0105ka\u0142 si\u0119 zawsze wok\u00f3\u0142 niego. Czasem \u017carzy\u0142 si\u0119, bywa\u0142o, \u017ce pe\u0142ga\u0142 zaledwie; nie zagasa\u0142 jednak nigdy. By\u0142 uwa\u017cny. I towarzyszy\u0142a mu cierpliwo\u015b\u0107 oraz wytrwa\u0142o\u015b\u0107. Z\u0142o\u015bci\u0142a go jedynie bezsilno\u015b\u0107, w og\u00f3le nasza bezradno\u015b\u0107. Wobec tej z\u0142o\u015bci bywa\u0142 bezradny. Pami\u0119tam, jak w pierwszej chwili po tym, gdy go powiadomi\u0142em o \u015bmierci naszego przyjaciela Andrzeja Szewczyka w ko\u0144cu wrze\u015bnia 2001 roku, uni\u00f3s\u0142 si\u0119 wielce i zgani\u0142 mnie bym nie m\u00f3wi\u0142 o takiej niedorzeczno\u015bci, jak \u015bmier\u0107 Andrzeja, innego malarza, innego przyjaciela. Wraca\u0142y do mnie zwykle, kiedym spotyka\u0142 Tomasza, s\u0142owa Mi\u0142osza \u2013 Majstra S\u0142owa, przecie\u017c \u2013 i\u017c naprawd\u0119 wie si\u0119, \u017ce \u201eprawdziwszy w nim jest cz\u0142owiek niemy\u201d. To wszystko uwidacznia si\u0119 w obrazach Tomasza. By\u0142 on chyba najbardziej autentyczny, w\u0142a\u015bnie kiedy pozostawa\u0142 niemy \u2013 by\u0142, pami\u0119ta\u0142, s\u0142ucha\u0142 muzyki, patrzy\u0142, malowa\u0142, pokazywa\u0142 to nam. Tak\u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 obraz\u00f3w Tomasza pozbawiona by\u0142a tytu\u0142\u00f3w. To wymowne milczenie. Po\u015bwi\u0119cone one by\u0142y i poddane wy\u0142\u0105cznie widzeniu. Tomasz Tatarczyk to malarz wiecznie wierny malarstwu.<\/p>\n Jego dokonanie jest dzielne, unikalne, suwerenne, autonomiczne, takie te\u017c by\u0142o jego naznaczone udr\u0119k\u0105 \u017cycie, chocia\u017c pogn\u0119bienie owo nie uwidacznia\u0142o si\u0119 w jego szlachetnym malowaniu, ba, nie ujawnia\u0142o si\u0119 nawet w kontakcie z nim. By\u0142 on niezwykle wyczulony na materialne przejawy \u015bwiata, jakby chcia\u0142 ochroni\u0107, uchroni\u0107 tak wiele z nich w swojej sztuce, jak to tylko mo\u017cliwe, uchroni\u0107 swe w\u0119drowanie (jego pami\u0119\u0107 w\u0142a\u015bciwie, malowa\u0142 on zawsze z pami\u0119ci) po drogach i bezdro\u017cach, po okolicach, w kt\u00f3rych czu\u0142 si\u0119 najbardziej u siebie, zawrze\u0107 to wszystko w swoim malarstwie \u2013 olejnych obrazach na p\u0142\u00f3tnie i malowanych temper\u0105 wraz z u\u017cyciem grafitu, kredki, w\u0119gla na papierze. W przewa\u017caj\u0105cej mierze w krajobrazach, zazwyczaj bezludnych, czasem tylko ogarniaj\u0105cych przedstawienie fragmentu, \u015bladu, albo cienia cz\u0142owieka w nich, w pewnym okresie tak\u017ce z przywo\u0142ywaniem wieloznaczeniowych symboli. Zdarza\u0142o mu si\u0119 namalowa\u0107 \u201eobraz rodzinny\u201d z odleg\u0142ym przedstawieniem najbli\u017cszej mu osoby \u2013 Oli w\u0119druj\u0105cej w bia\u0142ym, zimnym pejza\u017cu, kiedy namalowa\u0142 sw\u00f3j najcieplejszy emocjonalnie obraz. Napotykamy te\u017c na innych z nich przedstawienia psa, towarzysza w\u0142asnych w\u0119dr\u00f3wek, w\u0119drowania po nadwi\u015blanych krajobrazach. Tak jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 obraz\u00f3w Tomasza to bezludne przedstawienia kadr\u00f3w pejza\u017cy, tak te\u017c wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 jego malarskiego dokonania to dzie\u0142a \u201ebez tytu\u0142u\u201d, ale tu tak\u017ce znajdujemy wyj\u0105tki \u2013 wtedy b\u0119d\u0105 to okre\u015blenia o wielu znaczeniach, czasem symboliczne, bywa \u017ce wskazuj\u0105ce na odniesienia do dokona\u0144 innych artyst\u00f3w, bywa, i\u017c w spos\u00f3b bardzo subtelny odnosz\u0105ce odbi\u00f3r \u015bwiata przez malarza i sposoby jego wyobra\u017cania we w\u0142asnym tworzeniu do sfery tajemnicy, do religii, do jej potrzeby cho\u0107by, do t\u0119sknoty za wy\u017cszym \u0142adem, do \u015bwiata niewidzialnego, kt\u00f3remu malarz usilnie nadawa\u0142 form\u0119 widzialn\u0105. Jakby podziela\u0142 on przekonanie my\u015bliciela m\u00f3wi\u0105cego niegdy\u015b, \u017ce zaiste istnieje w \u015bwiecie to, co mistyczne, jak i wiar\u0119 Wittgensteina, i\u017c to co mistyczne si\u0119 uwidacznia. Dostrze\u017ceniu tego stanu rzeczy towarzyszy trud, wci\u0105\u017c na nowo, nieznu\u017cenie przez malarza przez dziesi\u0105tki lat podejmowany. Potem unaocznia\u0142 on to, co dostrze\u017cone i pokazywa\u0142 innym \u2013 nam, kt\u00f3rzy chcieli\u015bmy patrze\u0107 i postrzega\u0107, jak on sam.<\/p>\n Przed blisko dziesi\u0119cioma laty pyta\u0142em Tomasza Tatarczyka o \u00f3w trud \u2013 malowania obrazu, ale te\u017c ogl\u0105dania obrazu, wejrzenia we\u0144. Odpar\u0142 on wtedy: \u201eTworzenie to praca umys\u0142u i cia\u0142a, rozumu i intuicji, a zarazem oczu i r\u0119ki, pochylanie si\u0119 i odchodzenie od p\u0142\u00f3tna, malowanie na stoj\u0105co lub na kl\u0119czkach. Ogl\u0105danie to uczucie oderwania od \u015bwiata realnego, kiedy godzinami potrafimy przechodzi\u0107 od obrazu do obrazu, chc\u0105c nasyci\u0107 swoje oczy i zmys\u0142y. Potem czujemy fizyczne zm\u0119czenie, a zarazem jakie\u015b zaspokojenie i satysfakcj\u0119, rozlu\u017anienie mi\u0119\u015bni i t\u0119sknot\u0119 za tym, co si\u0119 ogl\u0105da\u0142o, a tak\u017ce do\u015bwiadczenie prozy otaczaj\u0105cej rzeczywisto\u015bci. My\u015bl\u0119 oczywi\u015bcie o dobrym malarstwie, kt\u00f3re daje wiar\u0119 w sens \u017cycia i sens w\u0142asnej pracy\u201d. Te s\u0142owa Tomasza echem towarzysz\u0105 mi, kiedy patrz\u0119 na jego obrazy, zw\u0142aszcza na znakomite obrazy na p\u0142\u00f3tnie, jakich w ubieg\u0142ym roku namalowa\u0142 bodaj dziesi\u0119\u0107, niekt\u00f3re z nich sam jeszcze mi w ko\u0144cu 2009 roku pokazywa\u0142, ciesz\u0105c si\u0119, \u017ce praca mu dobrze idzie. Pomocne mi s\u0105 nieraz jego uwagi r\u00f3wnie\u017c, kiedy patrz\u0119 na obrazy innych malarzy.<\/p>\n![\"Bez](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/11\/tomasz-tatarczyk-bez-tytulu-1999-olej-540x318.jpg\" "\\"tomasz-tatarczyk-bez-tytulu-1999-olej\\"")
<\/a>![\"Zielona](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/11\/tomasz-tatarczyk-zielona-laka-2009.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"W](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/11\/tomasz-tatarczyk-w-swietle-ksiezyca-1993.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"Stos,](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/11\/tomasz-tatarczyk-stos-1988.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"Siedem](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/11\/tomasz-tatarczyk-siedem-grzechow-glownych-1984.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"M\u0119\u0107mierz,](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/11\/tomasz-tatarczyk-mecmierz-2007.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"Czarne](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/11\/tomasz-tatarczyk-czarne-wzgorze-1988.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"Bez](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/11\/tomasz-tatarczyk-bez-tytulu-2005.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"Bez](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/11\/tomasz-tatarczyk-bez-tytulu-1999-olej.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"Bez](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/11\/tomasz-tatarczyk-bez-tytulu-1999-400x240.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"M\u0119\u0107mierz,](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/11\/tomasz-tatarczyk-mecmierz-2007-540x325.jpg\" "\\"tomasz-tatarczyk-mecmierz-2007\\"")
<\/a>
![\"W](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/11\/tomasz-tatarczyk-w-swietle-ksiezyca-1993-540x254.jpg\" "\\"tomasz-tatarczyk-w-swietle-ksiezyca-1993\\"")
<\/a>