{"id":315,"date":"2009-11-04T16:37:43","date_gmt":"2009-11-04T15:37:43","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=315"},"modified":"2020-09-01T12:28:39","modified_gmt":"2020-09-01T11:28:39","slug":"wojtek-bruszewski-in-memoriam","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/wojtek-bruszewski-in-memoriam","title":{"rendered":"Wojtek Bruszewski: In memoriam"},"content":{"rendered":"

Zmar\u0142 Wojciech Bruszewski<\/a> \u2013 jeden z najwybitniejszych polskich artyst\u00f3w. Fotografik, filmowiec, akcjonista i performer, klasyk polskiej sztuki medialnej. Rozpocz\u0105\u0142 od fotografii, by przez filmy, ta\u015bmy wideo i wideoinstalacje doj\u015b\u0107 do programowania, cyfrowej animacji i multimedi\u00f3w oraz sztuki komunikacji. Uczestniczy\u0142 w powstaniu pierwszej polskiej pracy wideo (1973), od po\u0142owy lat 80. u\u017cywa\u0142 komputer\u00f3w i samodzielnie programowa\u0142.<\/p>\n

Stworzy\u0142 pierwsze polskie w pe\u0142ni cyfrowe prace interaktywne, generatywne i komunikacyjne.<\/p>\n

W ko\u0144cu lat 60. zosta\u0142 cz\u0142onkiem grupy Zero 61, kt\u00f3rej dzia\u0142alno\u015b\u0107 nale\u017cy obecnie do wa\u017cniejszych fakt\u00f3w w historii fotografii artystycznej w Polsce. Jego prace znalaz\u0142y si\u0119 na ostatniej, prze\u0142omowej wystawie grupy w 1969 roku, anektuj\u0105cej przestrze\u0144 starej ku\u017ani w Toruniu. Nast\u0119pnie, w roku 1970, wraz z innymi cz\u0142onkami Zero 61 \u2013 J\u00f3zefem Robakowskim, Antonim Miko\u0142ajczykiem i Andrzejem R\u00f3\u017cyckim \u2013 zak\u0142ada Warsztat Formy Filmowej, legendarn\u0105 formacj\u0119 artystyczn\u0105 istniej\u0105c\u0105 do 1977 roku przy \u0142\u00f3dzkiej szkole filmowej. Arty\u015bci Warsztatu nawi\u0105zali do \u017cywej w \u0141odzi tradycji awangardy lat 30., z jej siln\u0105 dominant\u0105 konstruktywizmu, zainteresowaniem fotograficznym i filmowym eksperymentem. Poza filmem i fotografi\u0105, u\u017cywali strategii akcjonistycznych i happeningowych, wyros\u0142ych z kontekstualnego i konceptualnego pod\u0142o\u017ca awangardowej i kontrkulturowej praktyki artystycznej lat 60. i 70.<\/p>\n

Podczas zespo\u0142owych wyst\u0105pie\u0144 Warsztatu w latach 1972-1974 pojawi\u0142y si\u0119, po raz pierwszy w Polsce, formy zwi\u0105zane z medium wideo: rejestracje na ta\u015bmie, wideoinstalacje, instalacje closed circuit, transmisje i dzia\u0142ania w studio telewizyjnym. W maju 1973 roku w ramach dzia\u0142alno\u015bci grupy, Bruszewski, kt\u00f3rego fascynowa\u0142a kreacja form audiowizualnych oparta na za\u0142o\u017ceniach bliskich j\u0119zykoznawczej analizie strukturalnej, wsp\u00f3lnie z Paw\u0142em Kwiekiem i Piotrem Bernackim zrealizowa\u0142 Pictures Language \u2013 pierwsz\u0105 prace polskiego wideo-artu, trwaj\u0105c\u0105 25 minut i zarejestrowan\u0105 czterema kamerami wozu transmisyjnego wypo\u017cyczonego z o\u015brodka telewizyjnego z \u0141odzi.<\/p>\n

W tym samym roku Bruszewski stworzy\u0142 jedn\u0105 z najbardziej znanych swoich prac, emblematyczny dla Warsztatu film YYAA, operuj\u0105cy zdj\u0119ciami w pozytywie i negatywie, skonstruowany z ogromn\u0105 precyzj\u0105 strukturalnych rygor\u00f3w, a jednocze\u015bnie formalnie wyzwolony, szalony i ekspresyjny. Jest to jeden z dziewi\u0119ciu film\u00f3w strukturalnych, jakie stworzy\u0142 w latach 1971-77.<\/p>\n

W po\u0142owie lat 80. Wojciech Bruszewski stopniowo kieruje si\u0119 kutw\u00f3rczo\u015bci komputerowej, przenosz\u0105c swoje strukturalno-j\u0119zykowe zainteresowania na t\u0119 now\u0105 technologiczn\u0105 platform\u0119, umo\u017cliwiaj\u0105c\u0105 zar\u00f3wno dzia\u0142anie w czasie rzeczywistym i strukturalne powi\u0105zanie sfery d\u017awi\u0119kowej i wizualnej, jak te\u017c odej\u015bcie od linearno\u015bci przebiegu dzie\u0142a w czasie. W oparciu o komputer Amiga, w roku 1988 Bruszewski uruchamia w\u0142asn\u0105 instalacj\u0119 radiow\u0105. Jest to rozg\u0142o\u015bnia niskiej mocy pracuj\u0105ca w Berlinie Zachodnim, od miejsca nadawania \u2013 niezale\u017cnej berli\u0144skiej galerii prowadzonej przez Wolfa Kahlena \u2013 nazwan\u0105 Radio Ruine der K\u00fcnste. Program emitowany dzie\u0144 i noc bez przerwy nazywa si\u0119 Infinitive Talk i jest generowany z cytat\u00f3w, pochodz\u0105cych z r\u00f3\u017cnych dzie\u0142 filozoficznych, kt\u00f3rych tematem jest niesko\u0144czono\u015b\u0107. Zaprogramowany komputer wybiera losowo pojedyncze cytaty zapisane tekstowo na dysku i tworzy z nich dialogowane kwestie wypowiadane syntetycznymi g\u0142osami, na przemian m\u0119skim i \u017ce\u0144skim. Instalacja dzia\u0142a bez przerwy do 1993 roku. Jest to pierwsza komputerowa instalacja komunikacyjna dla przestrzeni publicznej stworzona przez polskiego artyst\u0119 i nale\u017cy dzi\u015b do \u015bwiatowej klasyki. Na jej potrzeby Bruszewski rozwin\u0105\u0142 oryginalne oprogramowanie do sterowania syntez\u0105 g\u0142osu.<\/p>\n

W roku 1988, a mo\u017ce nawet rok wcze\u015bniej, Bruszewski, u\u017cywaj\u0105c nicka Garry, stworzy\u0142 anonimowo i pu\u015bci\u0142 w obieg poprzez gie\u0142dy komputerowe dyskietk\u0119 zawieraj\u0105c\u0105 wyrafinowan\u0105 aplikacj\u0119 z pracami graficznymi, animowanymi i d\u017awi\u0119kowymi, wraz z ironiczn\u0105 zach\u0119ta kierowan\u0105 do komputerowych zapale\u0144c\u00f3w do pokazania czego\u015b lepszego i technicznie bardziej zaawansowanego. By\u0142 chyba jedynym artyst\u0105, kt\u00f3ry dostrzeg\u0142 rodz\u0105ce si\u0119 w\u00f3wczas zjawisko masowej fascynacji komputerami i amatorskiej tw\u00f3rczo\u015bci, g\u0142\u00f3wnie amigowej, tzw. Demoscen\u0119, i kt\u00f3ry wykorzysta\u0142 gie\u0142dy komputerowe do rozpowszechniania w\u0142asnych prac. Przez kilka lat bywalcy gie\u0142d komputerowych w ca\u0142ej Polsce po\u015br\u00f3d program\u00f3w, jakie kopiowali, sprzedawali b\u0105d\u017a wymieniali mi\u0119dzy sob\u0105, mieli i t\u0119 prac\u0119. W p\u00f3\u017anych latach 80. sta\u0142a si\u0119 ona wyzwaniem dosy\u0107 znanym po\u015br\u00f3d u\u017cytkownik\u00f3w komputer\u00f3w Amiga, wyznaczaj\u0105c, niedo\u015bcig\u0142y w\u00f3wczas dla wi\u0119kszo\u015bci, wzorzec multimedialnego wykorzystania komputera. Tym samym Bruszewski jako pierwszy artysta w Polsce i jeden zpierwszych w \u015bwiecie, u\u017cy\u0142 dla dystrybucji dzie\u0142a nowych mechanizm\u00f3w, ca\u0142kowicie pozainstytucjonalnych, opartych na zachowaniach spo\u0142eczno\u015bciowych, pozwalaj\u0105c na jego swobodn\u0105 cyrkulacj\u0119 przez kopiowanie. Bruszewski, graj\u0105c z to\u017csamo\u015bci\u0105 oraz wykorzystuj\u0105c mechanizmy cyfrowej cyrkulacji, bardzo wyprzedzi\u0142 sw\u00f3j czas, bowiem podobne dzia\u0142ania upowszechni\u0142y si\u0119 dopiero dzi\u0119ki sieci komputerowej, po roku 1993, czyli wraz ze stopniowym upowszechnieniem protoko\u0142u WWW. Nie od rzeczy jest te\u017c wspomnie\u0107 to dzia\u0142anie Bruszewskiego w kontek\u015bcie rozwijaj\u0105cego si\u0119 ju\u017c w XXI wieku ruchu Creative Commons.<\/p>\n

Pod koniec lat 80. Bruszewski rozwin\u0105\u0142 koncepcyjnie i softwarowo interaktywny projekt Romantica, w kt\u00f3rym komputer wykorzystany jest jako urz\u0105dzenie partneruj\u0105ce podczas performansu. W dzia\u0142aniu tym wykorzystane zosta\u0142y sensory i cyfrowa synteza mowy: uderzany trzcinow\u0105 r\u00f3zg\u0105 mi\u015b-zabawka recytuje introdukcje do Pana Tadeusza. Dzia\u0142anie zaprezentowane podczas Loch\u00f3w Manhattanu, wystawy zorganizowanej przez J\u00f3zefa Robakowskiego w \u0141odzi w maju 1989 roku, zostaje wykonane przez Bruszewskiego powt\u00f3rnie w trakcie pierwszego festiwalu WRO w grudniu 1989 roku. Wtedy te\u017c pojawiaj\u0105 si\u0119 w nim pierwsze takty Etiudy Rewolucyjnej Chopina (Relacja z performansu po Festiwalu WRO 89).<\/p>\n

Synteza g\u0142osu, gramatyka generatywna i mechanizmy losowe s\u0105 podstaw\u0105 kolejnych projekt\u00f3w Bruszewskiego: Maszyny Poetyckiej(1991) i Sonet\u00f3w. W 1992 roku artysta zako\u0144czy\u0142 prace nad pierwsz\u0105 wersj\u0105 programu komputerowego do generowania sonet\u00f3w, kt\u00f3re powstaj\u0105 losowo wedle \u015bci\u015ble skodyfikowanych prawide\u0142 gramatycznych. S\u0105 najpierw wy\u015bwietlane na ekranie, nast\u0119pnie recytowane przez komputer, i wko\u0144cu drukowane na ig\u0142owej drukarce. Powstaj\u0105 w pe\u0142ni abstrakcyjne i jednocze\u015bnie perfekcyjne w swej j\u0119zykowej formie Sonety Lipskie – podczas wystawy Medienbiennale w Lipsku w 1992, a nast\u0119pnie Sonety Wroc\u0142awskie \u2013 podczas festiwalu WRO 93.<\/p>\n

W roku 1994 jako Voytek B. wydaje p\u0142yt\u0119 C.H.O.P.I.N z nagraniami kilkunastu kompozycji Fryderyka Chopina. Partytura jest tu literalnie wykonywana przez komputer oprogramowany przez artyst\u0119 tak w sensie d\u017awi\u0119kowym (wykorzystuje zaawansowane mo\u017cliwo\u015bci syntezy d\u017awi\u0119ku oferowane przez komputer Amiga), jak wykonawczym (program do interpretacji zapis\u00f3w partytury).<\/p>\n

W roku 1999 wydaje samodzielnie przez siebie opracowany multimedialnyCD-Rom 9 prac, a po roku 2000 przygotowa\u0142 i uruchomi\u0142 bardzo w\u00f3wczas zaawansowan\u0105 i doskonale opracowan\u0105 w\u0142asn\u0105 stron\u0119 voytek.pl<\/a>, do dzi\u015b \u015bwietnie funkcjonuj\u0105c\u0105, na kt\u00f3rej m.in. udost\u0119pni\u0142 w niez\u0142ej rozdzielczo\u015bci wiele ze swoich prac, w tym wspomnian\u0105 na pocz\u0105tku YYAA.<\/p>\n

W roku 2008 opublikowa\u0142 powie\u015b\u0107 Fotograf, napisan\u0105 ju\u017c podczas walki z chorob\u0105 nowotworow\u0105. Powie\u015b\u0107 ta jest osobistym dyskursem na temat sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej od Muybridge’a po neoawangard\u0119, w kt\u00f3rej zawarte s\u0105 liczne fabularyzowane w\u0105tki i komentarze autobiograficzne. Do Muybridge’a Wojtek nawi\u0105zywa\u0142 wswojej tw\u00f3rczo\u015bci wielokrotnie, znajduj\u0105c w nim pierwowz\u00f3r tw\u00f3rcy, kt\u00f3ry za\u0142o\u017cone artystyczne cele osi\u0105ga dzi\u0119ki konstruowaniu i rozwijaniu w\u0142asnych narz\u0119dzi.<\/p>\n

Bruszewski uczy\u0142 i wyk\u0142ada\u0142 w wielu szko\u0142ach artystycznych, m.in. w Poznaniu i w Toruniu. Do legendy przeszed\u0142 jego plenerowy workshop prowadzony go\u015bcinnie w po\u0142owie lat 80. w Szwajcarii, na kt\u00f3rego zako\u0144czenie stworzy\u0142 instalacj\u0119 naprowadzaj\u0105c\u0105 student\u00f3w do skrzynki wina zatopionej w jeziorze.<\/p>\n

W latach 80. przebywa\u0142 w Berlinie Zachodnim jako stypendysta DAAD.<\/p>\n

30 sierpnia w berli\u0144skiej Ruine der Kunste w Berlinie otwarta zosta\u0142a wystawa Artists 35 Years Friends: Wojciech Bruszewski and Wolf Kahlen.<\/p>\n

Urodzi\u0142 si\u0119 we Wroc\u0142awiu w 1947 roku, zmar\u0142 w \u0141odzi w niedziel\u0119 6 wrze\u015bnia 2009 roku.<\/p>\n

Zobaczyli\u015bmy YYAA Bruszewskiego w Kinie Pa\u0142acyk we Wroc\u0142awiu w zestawie etiud studenckich Film\u00f3wki. By\u0142 to rok 1976. Ta \u015bwiadomo\u015b\u0107 tw\u00f3rcza ukszta\u0142towa\u0142a kierunki rozwoju j\u0119zyka sztuki i jej percepcji, r\u00f3wnie\u017c na naszym w\u0142asnym, bardzo osobistym poziomie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zmar\u0142 Wojciech Bruszewski \u2013 jeden z najwybitniejszych polskich artyst\u00f3w. Fotografik, filmowiec, akcjonista i performer, klasyk polskiej sztuki medialnej. Rozpocz\u0105\u0142 od fotografii, by przez filmy, ta\u015bmy wideo i wideoinstalacje doj\u015b\u0107 do programowania, cyfrowej animacji i multimedi\u00f3w oraz sztuki komunikacji.<\/p>\n","protected":false},"author":148,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[7222,849,7294,69],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[1005,117],"yoast_head":"\nWojtek Bruszewski: In memoriam<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Zmar\u0142 Wojtek Bruszewski \u2013 jeden z najwybitniejszych polskich artyst\u00f3w. Fotografik, filmowiec, akcjonista i performer, klasyk polskiej sztuki medialnej.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/wojtek-bruszewski-in-memoriam\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/wojtek-bruszewski-in-memoriam#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/wojtek-bruszewski-in-memoriam\",\"name\":\"Wojtek Bruszewski: In memoriam\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"datePublished\":\"2009-11-04T15:37:43+00:00\",\"dateModified\":\"2020-09-01T11:28:39+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/f5b78aabf481a4bed884c40479867a3b\"},\"description\":\"Zmar\u0142 Wojtek Bruszewski \u2013 jeden z najwybitniejszych polskich artyst\u00f3w. Fotografik, filmowiec, akcjonista i performer, klasyk polskiej sztuki medialnej.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/wojtek-bruszewski-in-memoriam#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/wojtek-bruszewski-in-memoriam\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/wojtek-bruszewski-in-memoriam#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Wojtek Bruszewski: In memoriam\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/f5b78aabf481a4bed884c40479867a3b\",\"name\":\"Viola Krajewska\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/viola-krajewska\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Wojtek Bruszewski: In memoriam","description":"Zmar\u0142 Wojtek Bruszewski \u2013 jeden z najwybitniejszych polskich artyst\u00f3w. Fotografik, filmowiec, akcjonista i performer, klasyk polskiej sztuki medialnej.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/wojtek-bruszewski-in-memoriam","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/wojtek-bruszewski-in-memoriam#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/wojtek-bruszewski-in-memoriam","name":"Wojtek Bruszewski: In memoriam","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"datePublished":"2009-11-04T15:37:43+00:00","dateModified":"2020-09-01T11:28:39+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/f5b78aabf481a4bed884c40479867a3b"},"description":"Zmar\u0142 Wojtek Bruszewski \u2013 jeden z najwybitniejszych polskich artyst\u00f3w. Fotografik, filmowiec, akcjonista i performer, klasyk polskiej sztuki medialnej.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/wojtek-bruszewski-in-memoriam#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/wojtek-bruszewski-in-memoriam"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/wojtek-bruszewski-in-memoriam#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Wojtek Bruszewski: In memoriam"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/f5b78aabf481a4bed884c40479867a3b","name":"Viola Krajewska","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/viola-krajewska"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/315"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/148"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=315"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/315\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=315"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=315"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=315"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=315"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=315"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}