{"id":31633,"date":"2015-08-21T11:35:57","date_gmt":"2015-08-21T10:35:57","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=31633"},"modified":"2020-09-01T13:04:05","modified_gmt":"2020-09-01T12:04:05","slug":"krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca","title":{"rendered":"Pytanie o styl i przemiany fotografii Romana Vishniaca"},"content":{"rendered":"<p>Przygotowana w oparciu o zbiory nowojorskiego International Center of Photography (kurator: Maya Benton) monograficzna ekspozycja <em>Roman Vishniac: Fotografia, 1920\u20131975<\/em>\u00a0<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-1\" id=\"refmark-1\"><sup>[1]<\/sup><\/a>, okaza\u0142a si\u0119 bardzo wa\u017cnym dokonaniem muzealnym pokazywanym na ca\u0142ym \u015bwiecie. Teraz mo\u017cna ja zobaczy\u0107 w Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich POLIN w Warszawie. Nienagannie wyeksponowane prace, zar\u00f3wno te oryginalne wykonane przez samego fotografa, jak i te wydrukowane w 2012 roku z negatyw\u00f3w, s\u0105 rekonstrukcj\u0105 ca\u0142ego fotograficznego dorobku Vishniaca. Pokaz zmienia dotychczasowy stan bada\u0144 nad fotografi\u0105 rosyjsko-ameryka\u0144skiego fotografa, zdecydowanie go pog\u0142\u0119biaj\u0105c i wzmacniaj\u0105c jego znaczenie. Ekspozycja pokazuje, \u017ce Vishniac konsekwentnie poszukiwa\u0142 okre\u015blonego obrazu \u015bwiata, kt\u00f3ry chcia\u0142 ocali\u0107 (lata 30.), a potem odbudowa\u0107 (druga po\u0142owa lat 40.). Inne problemy go w zasadzie nie interesowa\u0142y, cho\u0107 musia\u0142 \u017cy\u0107 z fotografii wykonywanej w kabaretach Nowego Jorku.<\/p>\n<figure id=\"attachment_31650\" aria-describedby=\"caption-attachment-31650\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca\/attachment\/31650\/\" rel=\"attachment wp-att-31650\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-31650     \" title=\"\u017bydowskie dzieci, Mukacevo, ok. 1935-38 \u00a9 Mara Vishniac Kohn (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci ICP w Nowym Jorku)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-005-540x362.jpg\" alt=\"\u017bydowskie dzieci, Mukacevo, ok. 1935-38 \u00a9 Mara Vishniac Kohn (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci ICP w Nowym Jorku)\" width=\"540\" height=\"362\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-005-540x362.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-005-900x604.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-005-576x386.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-005.jpg 1823w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-31650\" class=\"wp-caption-text\">\u017bydowskie dzieci, Mukacevo, ok. 1935-38 \u00a9 Mara Vishniac Kohn (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci ICP w Nowym Jorku)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Ale ta ekspozycja mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c uzupe\u0142ni\u0107 czy nawet przewarto\u015bciowa\u0107 dotychczasowe rozumienie i interpretacj\u0119 fotografii z zakresu europejsko-ameryka\u0144skich relacji, zw\u0142aszcza z prze\u0142omu lat 30. i 40. W\u0142a\u015bnie za spraw\u0105 tej \u015bwietnie przygotowanej wystawy monograficznej Vishniaca ukazano przemiany fotografii wyrastaj\u0105cej ze \u017ar\u00f3de\u0142 europejskich, rozwini\u0119tej i kontynuowanej w USA. A warto przypomnie\u0107, \u017ce ameryka\u0144ska fotografia zdominowa\u0142a dwudziestowieczn\u0105 fotografi\u0119 \u015bwiatow\u0105, zaw\u0142aszcza w jej dokumentalnym wymiarze. Vishniac by\u0142 bowiem jednym z tych, kt\u00f3rzy europejskie do\u015bwiadczenia lat 20. i 30. przetransportowali do USA. Dotychczas znane s\u0105 do\u015bwiadczenia przeniesione za Ocean przez surrealist\u00f3w i konstruktywist\u00f3w (tak\u017ce \u2013 czy przede wszystkim \u2013 je\u015bli chodzi o film), ale z pewno\u015bci\u0105 dzia\u0142ali tam tak\u017ce pojedynczy fotografowie, kt\u00f3rzy, zw\u0142aszcza po 1933 roku, musieli emigrowa\u0107 z Niemiec.<\/p>\n<p>Ekspozycja bardzo przejrzy\u015bcie podzielona zosta\u0142a na kilkana\u015bcie cz\u0119\u015bci\/pasa\u017cy, kt\u00f3re \u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 ze sob\u0105, ale nie powsta\u0142o, co warto znaczy\u0107, pole do przypadkowych i nieuzasadnionych relacji<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-2\" id=\"refmark-2\"><sup>[2]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-31633 gallery-columns-5 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca\/muzeum-polin-roman-vishniac-fotografie-2015-004'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/muzeum-polin-roman-vishniac-fotografie-2015-004-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eRoman Vishniac: Fotografia, 1920-1975\u201d, Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich POLIN, 2015, fot. M. Starowieyska (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci muzeum)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-31645\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-31645'>\n\t\t\t\t\u201eRoman Vishniac: Fotografia, 1920-1975\u201d, Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich POLIN, 2015, fot. M. Starowieyska (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci muzeum)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca\/muzeum-polin-roman-vishniac-fotografie-2015-003'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/muzeum-polin-roman-vishniac-fotografie-2015-003-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eRoman Vishniac: Fotografia, 1920-1975\u201d, Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich POLIN, 2015, fot. M. Starowieyska (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci muzeum)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-31644\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-31644'>\n\t\t\t\t\u201eRoman Vishniac: Fotografia, 1920-1975\u201d, Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich POLIN, 2015, fot. M. Starowieyska (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci muzeum)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca\/muzeum-polin-roman-vishniac-fotografie-2015-002'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/muzeum-polin-roman-vishniac-fotografie-2015-002-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eRoman Vishniac: Fotografia, 1920-1975\u201d, Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich POLIN, 2015, fot. M. Starowieyska (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci muzeum)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-31643\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-31643'>\n\t\t\t\t\u201eRoman Vishniac: Fotografia, 1920-1975\u201d, Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich POLIN, 2015, fot. M. Starowieyska (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci muzeum)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca\/muzeum-polin-roman-vishniac-fotografie-2015-001'><img width=\"400\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/muzeum-polin-roman-vishniac-fotografie-2015-001-400x240.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eRoman Vishniac: Fotografia, 1920-1975\u201d, Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich POLIN, 2015, fot. M. Starowieyska (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci muzeum)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-31642\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-31642'>\n\t\t\t\t\u201eRoman Vishniac: Fotografia, 1920-1975\u201d, Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich POLIN, 2015, fot. M. Starowieyska (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci muzeum)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca\/roman-vishniac-icp-009'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-009-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"[Beachgoers in the afternoon, Nice, France], ca. 1939. \u00a9 Mara Vishniac Kohn, courtesy International Center of Photography (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci International Center of Photography w Nowym Jorku)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-31655\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-31655'>\n\t\t\t\t[Beachgoers in the afternoon, Nice, France], ca. 1939. \u00a9 Mara Vishniac Kohn, courtesy International Center of Photography (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci International Center of Photography w Nowym Jorku)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca\/roman-vishniac-icp-010'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-010-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"[Boy standing on a mountain of rubble, Berlin], 1947. \u00a9 Mara Vishniac Kohn, courtesy International Center of Photography (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci International Center of Photography w Nowym Jorku)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-31654\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-31654'>\n\t\t\t\t[Boy standing on a mountain of rubble, Berlin], 1947. \u00a9 Mara Vishniac Kohn, courtesy International Center of Photography (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci International Center of Photography w Nowym Jorku)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca\/roman-vishniac-icp-008'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-008-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"[Ernst Kaufmann, center, and unidentified Zionist youth, wearing clogs while learning construction techniques in a quarry, Werkdorp Nieuwesluis, Wieringermeer, The Netherlands], 1939. \u00a9 Mara Vishniac Kohn, courtesy International Center of Photography (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci International Center of Photography w Nowym Jorku)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-31653\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-31653'>\n\t\t\t\t[Ernst Kaufmann, center, and unidentified Zionist youth, wearing clogs while learning construction techniques in a quarry, Werkdorp Nieuwesluis, Wieringermeer, The Netherlands], 1939. \u00a9 Mara Vishniac Kohn, courtesy International Center of Photography (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci International Center of Photography w Nowym Jorku)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca\/roman-vishniac-icp-007'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-007-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"[Zionist youth building a school and foundry while learning construction techniques, Werkdorp Nieuwesluis, Wieringermeer, The Netherlands], 1939. \u00a9 Mara Vishniac Kohn, courtesy International Center of Photography. (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci International Center of Photography w Nowym Jorku)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-31652\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-007-80x80.jpg 80w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-007-540x540.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-007-898x900.jpg 898w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-007-576x576.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-007.jpg 1318w\" sizes=\"(max-width: 80px) 100vw, 80px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-31652'>\n\t\t\t\t[Zionist youth building a school and foundry while learning construction techniques, Werkdorp Nieuwesluis, Wieringermeer, The Netherlands], 1939. \u00a9 Mara Vishniac Kohn, courtesy International Center of Photography. (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci International Center of Photography w Nowym Jorku)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca\/roman-vishniac-icp-006'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-006-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"[Inside the Jewish quarter, Bratislava], ca. 1935\u201338. \u00a9 Mara Vishniac Kohn, courtesy International Center of Photography. (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci International Center of Photography w Nowym Jorku)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-31651\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-31651'>\n\t\t\t\t[Inside the Jewish quarter, Bratislava], ca. 1935\u201338. \u00a9 Mara Vishniac Kohn, courtesy International Center of Photography. (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci International Center of Photography w Nowym Jorku)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca\/attachment\/31650'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-005-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"[Jewish schoolchildren, Mukacevo], ca. 1935\u201338. \u00a9 Mara Vishniac Kohn, courtesy International Center of Photography. (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci International Center of Photography w Nowym Jorku)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-31650\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-31650'>\n\t\t\t\t[Jewish schoolchildren, Mukacevo], ca. 1935\u201338. \u00a9 Mara Vishniac Kohn, courtesy International Center of Photography. (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci International Center of Photography w Nowym Jorku)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca\/roman-vishniac-icp-004'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-004-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"[David Eckstein, seven years old, and classmates in cheder (Jewish elementary school), Brod], ca. 1938. \u00a9 Mara Vishniac Kohn, courtesy International Center of Photography. (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci International Center of Photography w Nowym Jorku)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-31649\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-31649'>\n\t\t\t\t[David Eckstein, seven years old, and classmates in cheder (Jewish elementary school), Brod], ca. 1938. \u00a9 Mara Vishniac Kohn, courtesy International Center of Photography. (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci International Center of Photography w Nowym Jorku)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca\/roman-vishniac-icp-003'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-003-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"[Boy with kindling in a basement dwelling, Krochmalna Street, Warsaw], ca. 1935\u201338. \u00a9 Mara Vishniac Kohn, courtesy International Center of Photography (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci International Center of Photography w Nowym Jorku)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-31648\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-003-80x80.jpg 80w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-003-540x542.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-003-895x900.jpg 895w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-003-576x578.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-003.jpg 1493w\" sizes=\"(max-width: 80px) 100vw, 80px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-31648'>\n\t\t\t\t[Boy with kindling in a basement dwelling, Krochmalna Street, Warsaw], ca. 1935\u201338. \u00a9 Mara Vishniac Kohn, courtesy International Center of Photography (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci International Center of Photography w Nowym Jorku)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca\/roman-vishniac-icp-002'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-002-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"[Preparing food in a Jewish soup kitchen, Berlin], mid to late 1930s. \u00a9 Mara Vishniac Kohn, courtesy International Center of Photography (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci International Center of Photography w Nowym Jorku)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-31647\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-31647'>\n\t\t\t\t[Preparing food in a Jewish soup kitchen, Berlin], mid to late 1930s. \u00a9 Mara Vishniac Kohn, courtesy International Center of Photography (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci International Center of Photography w Nowym Jorku)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca\/roman-vishniac-icp-001'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-001-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"[Vishniac&#039;s daughter Mara posing in front of an election poster for Hindenburg and Hitler that reads \u201eThe Marshal and the Corporal: Fight with Us for Peace and Equal Rights\u201d Wilmersdorf, Berlin], 1933. \u00a9 Mara Vishniac Kohn, courtesy International Center of Photography (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci International Center of Photography w Nowym Jorku)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-31646\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-31646'>\n\t\t\t\t[Vishniac&#8217;s daughter Mara posing in front of an election poster for Hindenburg and Hitler that reads \u201eThe Marshal and the Corporal: Fight with Us for Peace and Equal Rights\u201d Wilmersdorf, Berlin], 1933. \u00a9 Mara Vishniac Kohn, courtesy International Center of Photography (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci International Center of Photography w Nowym Jorku)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p><strong>Berlin \u2013 fotografie ulic. Lata 20. i 30.<\/strong><\/p>\n<p>Koniec lat 20. to pocz\u0105tek tw\u00f3rczo\u015bci Vishniaca. \u0141\u0105czy si\u0119 on z fotografi\u0105 humanistyczn\u0105 o proweniencji prasowej, powstaj\u0105c\u0105 na ulicach nowoczesnej metropolii, jak\u0105 by\u0142 Berlin. Co ciekawe, Vishniac by\u0142 cz\u0119sto \u201epodgl\u0105daczem\u201d, \u201e\u0142owc\u0105 obraz\u00f3w\u201d. Wyj\u0105tkowe jest zdj\u0119cie zwierz\u0105t w berli\u0144skim ZOO skonfrontowane z lud\u017ami (<em>People behind the bars<\/em><em>. <\/em><em>Berlin ZOO<\/em>). Od pocz\u0105tku tworzona przez Vishniaca fotografia by\u0142a modernistyczna, a jej \u017ar\u00f3de\u0142 mo\u017cna poszukiwa\u0107 w niemieckich i europejskich magazynach ilustrowanych, aby tylko wymieni\u0107 Martina Munk\u00e1csiego<strong> <\/strong>z \u201eBerliner Illustrierte Zeitung\u201d. Formaty ma\u0142oobrazkowy i \u015bredni, jakie stosowa\u0142 Vishniac, dawa\u0142y poczucie wolno\u015bci i przede wszystkim szybko\u015bci w wykonywaniu zdj\u0119\u0107 pokazuj\u0105cych \u017cycie metropolii, niepozbawione optymizmu. \u0179r\u00f3de\u0142 takiego ogl\u0105du \u015bwiata mo\u017cna doszukiwa\u0107 si\u0119 w filmie Waltera Ruttmana <em>Berlin, symfonia miasta <\/em>(1927), jak te\u017c w \u00f3wczesnej fotografii, kt\u00f3r\u0105 promowa\u0142 Werner Graff w s\u0142ynnej ksi\u0105\u017cce <em>Es kommt der neue Fotograf (<\/em>1929). Dawa\u0142a ona, jak pisa\u0142 Lech Lechowicz, zdecydowanie wi\u0119ksz\u0105 szans\u0119 dzia\u0142ania <em>freelancerom<\/em><a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-3\" id=\"refmark-3\"><sup>[3]<\/sup><\/a><em>. <\/em>Jedna z ciekawszych eksponowanych fotografii Vishniaka, <em>Kominiarz<\/em>,<em> <\/em>to nowoczesna metafora szcz\u0119\u015bcia przypominaj\u0105ca o tradycji fotografii dziewi\u0119tnastego wieku, jak te\u017c o potrzebie dokumentowania prostego wizerunku zwyk\u0142ego pracownika, jak czyni\u0142 to August Sander (album <em>Antlitz der Zeit<\/em> z 1929 r.). <em>G\u0142owa<\/em> <em>Konia<\/em> Vishniaca<em> <\/em>to jedna z najbardziej nowoczesnych prac (negatyw 1929\/1930 r., wydruk atramentowy: 2012 r.). W oku zwierz\u0119cia odbija si\u0119, niczym w nowoczesnym wypuk\u0142ym lustrze, sam fotograf<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-4\" id=\"refmark-4\"><sup>[4]<\/sup><\/a>. Ta praca \u015bwiadczy o tym, \u017ce Vishniac m\u00f3g\u0142 zna\u0107 nowoczesne fotografie Alfreda Stiegliza, kt\u00f3ry wykona\u0142 bardzo podobne zdj\u0119cie pt. <em>Spiritual America<\/em> (1923), ale o zupe\u0142nie innym przes\u0142aniu \u00a0\u2013 braku duchowo\u015bci w nowoczesnej Ameryce.<\/p>\n<figure id=\"attachment_31646\" aria-describedby=\"caption-attachment-31646\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca\/roman-vishniac-icp-001\/\" rel=\"attachment wp-att-31646\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-31646  \" title=\"C\u00f3rka Vishniaca, Mara pozuje przed plakatem wyborczym Hindenburga i Hitlera \u201eThe Marshal and the Corporal: Fight with Us for Peace and Equal Rights\u201d Wilmersdorf, Berlin, 1933 \u00a9 Mara Vishniac Kohn (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci ICP w Nowym Jorku)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-001-540x620.jpg\" alt=\"C\u00f3rka Vishniaca, Mara pozuje przed plakatem wyborczym Hindenburga i Hitlera \u201eThe Marshal and the Corporal: Fight with Us for Peace and Equal Rights\u201d Wilmersdorf, Berlin, 1933 \u00a9 Mara Vishniac Kohn (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci ICP w Nowym Jorku)\" width=\"540\" height=\"620\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-001-540x620.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-001-783x900.jpg 783w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-001-576x661.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-001.jpg 1569w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-31646\" class=\"wp-caption-text\">C\u00f3rka Vishniaca, Mara pozuje przed plakatem wyborczym Hindenburga i Hitlera \u201eThe Marshal and the Corporal: Fight with Us for Peace and Equal Rights\u201d Wilmersdorf, Berlin, 1933 \u00a9 Mara Vishniac Kohn (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci ICP w Nowym Jorku)<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Nazi\u015bci dochodz\u0105 do w\u0142adzy, Niemcy 1933-1937<\/strong><\/p>\n<p>W latach 30. powsta\u0142y bardzo wa\u017cne fotografie, wykonywane po kryjomu, poniewa\u017c tylko fotografowie pochodzenia aryjskiego mieli prawo do wykonywania zdj\u0119\u0107. W ci\u0105gu kilku lat Berlin przemieni\u0142 si\u0119 w miasto strachu. Ten problem wielokrotnie podejmowany by\u0142 w literaturze, a zw\u0142aszcza w filmie, aby wspomnie\u0107 o <em>Kabarecie<\/em> (1972) Boba Fosse\u2019a<em> <\/em>i <em>Jaju w\u0119\u017ca <\/em>(1977)<em> <\/em>Ingmara Bergmana, poniewa\u017c wielu badaczy zjawiska dr\u0119czy\u0142o pytanie, jak mog\u0142o doj\u015b\u0107 do tak demonicznej przemiany niemieckiego spo\u0142ecze\u0144stwa? Jednej z odpowiedzi udzieli\u0142 Vishniac w zdj\u0119ciu z oko\u0142o 1935 roku, pokazuj\u0105cym maszeruj\u0105cych \u017co\u0142nierzy na tle katedry berli\u0144skiej. Z\u0142o, a w konsekwencji \u015bmier\u0107, s\u0105 prawie niewidoczne. Powstaje te\u017c pytanie o rol\u0119 Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, kt\u00f3ry niczym fantasmagoryczny obraz katedry wynurza si\u0119 z mg\u0142y. Piktoralizm jest tu pozorny, pi\u0119kno za\u015b z\u0142udne.<\/p>\n<p><strong>\u017bydowskie organizacje pomocowe i gminne w Niemczech. Berlin, II po\u0142owa lat 30.<\/strong><\/p>\n<p>W zwi\u0105zku z rozwojem faszyzmu i zagro\u017cenia dla spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej w Niemczech powsta\u0142y organizacje przygotowuj\u0105ce do emigracji; nale\u017ca\u0142a do nich tak\u017ce rodzina Vishniaca. On sam by\u0142 od 1934 roku cz\u0142onkiem T\u2019muny \u2013 \u017cydowskiej grupy fotograficznej powsta\u0142ej na skutek niemo\u017cno\u015bci dzia\u0142ania w aryjskich stowarzyszeniach fotograficznych<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-5\" id=\"refmark-5\"><sup>[5]<\/sup><\/a>. Zdj\u0119cia z tego czasu prezentuj\u0105 styl fotografii bezpo\u015bredniej, zapisuj\u0105cej momentalne, spontaniczne zachowania m\u0142odzie\u017cy. Niekt\u00f3re s\u0105 lekko poruszone, co dodaje im autentyczno\u015bci. W innych pracach, poza tematem spo\u0142ecznym, interesowa\u0142y go efekty bardziej formalne, jak gra cieniami, co by\u0142o wa\u017cnym zagadnieniem \u00f3wczesnej modernistycznej fotografii ([<em>Dzieci mocuj\u0105ce si\u0119 przed \u017cydowsk\u0105 jad\u0142odajni\u0105, Berlin<\/em>], 2. po\u0142owa lat 30.). Inna praca Vishniaca ([<em>Szuflada \u015bwie\u017co zebranych jajek, Gut Winkel \u2013 gospodarstwo szkoleniowe dla m\u0142odych niemieckich \u017byd\u00f3w planuj\u0105cych emigracj\u0119 do Palestyny, Spreenhagen in der Mark, Brandenburg, Niemcy<\/em>]) z oko\u0142o 1938 roku zosta\u0142a przez kuratork\u0119 pokazu, May\u0119 Benton, jak najbardziej s\u0142usznie okre\u015blona jako surrealistyczna<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-6\" id=\"refmark-6\"><sup>[6]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<figure id=\"attachment_31651\" aria-describedby=\"caption-attachment-31651\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca\/roman-vishniac-icp-006\/\" rel=\"attachment wp-att-31651\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-31651   \" title=\"W dzielnicy \u017cydowskiej, Bratys\u0142awa, ca. 1935\u201338. \u00a9 Mara Vishniac Kohn (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci ICP w Nowym Jorku)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-006-540x398.jpg\" alt=\"W dzielnicy \u017cydowskiej, Bratys\u0142awa, ca. 1935\u201338. \u00a9 Mara Vishniac Kohn (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci ICP w Nowym Jorku)\" width=\"540\" height=\"398\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-006-540x398.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-006-900x663.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-006-576x424.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-006.jpg 1042w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-31651\" class=\"wp-caption-text\">W dzielnicy \u017cydowskiej, Bratys\u0142awa, ca. 1935\u201338. \u00a9 Mara Vishniac Kohn (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci ICP w Nowym Jorku)<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>\u017bycie \u017cydowskie w Europie Wschodniej oko\u0142o 1935-38<\/strong><\/p>\n<p>Dzi\u0119ki monumentalnej dokumentacji stworzonej na zlecenie American Jewish Joint Distribution Committee (Joint) Vishniac uznany zosta\u0142 za fotografa bardzo wa\u017cnego w historii fotografii \u015bwiatowej, obecnego w najwa\u017cniejszych opracowaniach historycznych. Jego zdj\u0119cia z Europy Wschodniej (m.in. Polska, Czechos\u0142owacja, Mo\u0142dawia) nale\u017c\u0105 oczywi\u015bcie do fotografii europejskiej, ale trudno powi\u0105za\u0107 je z konkretnym krajem, mimo, \u017ce mieszka\u0142 w\u00f3wczas w Berlinie. Mo\u017cna sytuowa\u0107 je w kontek\u015bcie metodycznej i systematycznej pracy Augusta Sandera <em>Ludzie XX wieku, <\/em>ale istniej\u0105 powa\u017cne r\u00f3\u017cnice, poniewa\u017c zdj\u0119cia Vishniaca s\u0105 bardziej spontaniczne i mniej metodyczne. Nie ma w nich \u015bci\u015ble rozpoznawalnego stylu, jedynie mo\u017cna wskaza\u0107 podobne \u201enowe widzenie\u201d, jak w dokumencie Wiertowa <em>Cz\u0142owiek z kamer\u0105. <\/em>W stylu Vishniaca zwraca uwag\u0119 dzielnie planu zdj\u0119\u0107, jak w kawiarnianych portretach Brassa\u00efa\u00a0, co przypomina dzia\u0142anie fotomonta\u017cowe ([<em>Ch\u0142opiec i opa\u0142 w mieszkaniu w suterenie, ulica Krochmalna, Warszawa<\/em>]<em>, <\/em>ok. 1935-1938). Zbli\u017canie plan\u00f3w za pomoc\u0105 odpowiedniego kadrowania i wybierania kompozycji by\u0142o konsekwencj\u0105 my\u015blenia surrealistycznego. Znane by\u0142o m.in. od ko\u0144ca lat 20. z fotografii Aleksandra Krzywob\u0142ockiego, kt\u00f3re okre\u015bla\u0142 mianem \u201emonta\u017cu z natury\u201d. Inna fotografia [<em>Dzielnica \u017cydowska<\/em>, <em>Bratys\u0142awa<\/em>], ok. 1935-1938, przypomina o dynamicznym dokumentalnym stylu<strong><em> <\/em><\/strong><em>Andr\u00e9 Kert\u00e9sza<\/em>, kt\u00f3ry jak nikt wczesnej potrafi\u0142 \u0142\u0105czy\u0107 geometryzm architektury z ruchem postaci.<\/p>\n<p>Prace Vishniaka mo\u017cna odnie\u015b\u0107 tak\u017ce do \u00f3wczesnej fotografii polskiej reprezentowanej przez Jerzego Benedykta Dorysa z cyklu <em>Kazimierz nad Wis\u0142\u0105 <\/em>czy Julii Pirotte z lat 40., z Francji. Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107 pasj\u0119 fotograficzn\u0105 Vishniaca i ogromn\u0105 ch\u0119\u0107 wnikni\u0119cia czy te\u017c uto\u017csamienia si\u0119 z fotografowanymi postaciami (<em>Dziadek i wnuczka<\/em>), cz\u0119sto pokazuj\u0105cymi biedne i kruche \u017cycie, tak\u017ce w przypadku dzieci.<\/p>\n<p>R\u00f3wnie wa\u017cnym por\u00f3wnaniem z broszury towarzysz\u0105cej wystawie w Warszawie jest odniesienie pracy Vishniaca do dzia\u0142a\u0144 FSA w USA lat 30., realizowanych na zlecenie rz\u0105du ameryka\u0144skiego, a b\u0119d\u0105cych gigantyczn\u0105 dokumentacj\u0105 i jednocze\u015bnie walk\u0105 za pomoc\u0105 perswazji fotograficznej z kryzysem gospodarczym.<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p><strong>Obrazy \u017cydowskiego \u017cycia w przedwojennej Polsce. Wystawy YIVO w Nowym Jorku, stycze\u0144 1944 i stycze\u0144 1945<\/strong><\/p>\n<p>Logiczn\u0105 konsekwencj\u0105 poprzedniej by\u0142a nast\u0119pna cz\u0119\u015b\u0107, pokazuj\u0105ca zdj\u0119cia z Polski. W broszurze z wystawy czytamy: \u201ePierwsza wystawa Vishniaca w YIVO<em>, <\/em>\u00abPictures of Jewish Life in Prewar Poland (Obrazy z \u017cycia \u017cydowskiego w przedwojennej Polsce)\u00bb, zosta\u0142a otwarta w styczniu 1944 roku. Skupia\u0142a si\u0119 na \u017cyciu \u017byd\u00f3w w miastach, prezentuj\u0105c du\u017cy wyb\u00f3r zdj\u0119\u0107 z Lublina, Warszawy i Wilna. Druga wystawa, \u00abJewish Life in the Carpathians (\u017bycie \u017cydowskie w Karpatach)\u00bb, prezentuj\u0105ca zdj\u0119cia \u017cydowskich wsp\u00f3lnot wiejskich w Karpatach, a tak\u017ce obrazy jesziw i \u017cycia religijnego \u017byd\u00f3w w Galicji, zosta\u0142a otwarta w styczniu 1945 roku\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-7\" id=\"refmark-7\"><sup>[7]<\/sup><\/a>. Na wystawie w Polin mo\u017cna by\u0142o ogl\u0105da\u0107 oryginalne karty, pokazane w Institute for Jewish Research w Nowym Jorku, pisane w j\u0119zykach angielskim i jidysz specjalnym, nowoczesnym krojem czcionki. Wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 tu psychologiczne portrety dzieci, przypominaj\u0105ce nostalgiczne prace Pirotte z lat 40. oraz zapowiadaj\u0105ce poszukiwania Zofii Rydet z <em>Ma\u0142ego cz\u0142owieka<\/em>, kt\u00f3ry mia\u0142 sw\u0105 edycj\u0119 wystawow\u0105 (1961) i nie mniej wa\u017cn\u0105 albumow\u0105 (1965).<\/p>\n<figure id=\"attachment_31648\" aria-describedby=\"caption-attachment-31648\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca\/roman-vishniac-icp-003\/\" rel=\"attachment wp-att-31648\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-31648  \" title=\"Ch\u0142opiec w piwnicy, ulica Krochmalna, Warszawa, ok. 1935\u201338 \u00a9 Mara Vishniac Kohn (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci ICP w Nowym Jorku)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-003-540x542.jpg\" alt=\"Ch\u0142opiec w piwnicy, ulica Krochmalna, Warszawa, ok. 1935\u201338 \u00a9 Mara Vishniac Kohn (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci ICP w Nowym Jorku)\" width=\"540\" height=\"542\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-003-540x542.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-003-80x80.jpg 80w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-003-895x900.jpg 895w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-003-576x578.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-003.jpg 1493w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-31648\" class=\"wp-caption-text\">Ch\u0142opiec w piwnicy, ulica Krochmalna, Warszawa, ok. 1935\u201338 \u00a9 Mara Vishniac Kohn (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci ICP w Nowym Jorku)<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Gospodarstwo Szkoleniowe Werkdorp Nieuwesluis Wieringermeer, Holandia, 1938-1939<\/strong><\/p>\n<p>Interesuj\u0105ce jest, \u017ce w tych zdj\u0119ciach fotograf zastosowa\u0142 inny styl. W folderze do wystawy s\u0142usznie wspomniano o Rodczence, mo\u017cna doda\u0107 \u2013 konstruktywi\u015bcie i arty\u015bcie przymuszonym nast\u0119pnie do realizmu socjalistycznego, co przedstawia\u0142y bardzo ciekawe prace parad sportowych i wojskowych z Placu Czerwonego w Moskwie z oko\u0142o 1935 roku. Prace Vishniaca, jak \u017cadne inne, prezentuj\u0105 charakter plakatowy i propagandowy. By\u0142y te\u017c aran\u017cowane, co k\u0142\u00f3ci si\u0119 z za\u0142o\u017ceniami dokumentu fotograficznego.<\/p>\n<p>Po przybyciu do USA w 1940 roku Vishniac rozpocz\u0105\u0142 prace na nowymi tematami. Jednym z nich by\u0142o oblicze Ameryki w czasie wojny, zatytu\u0142owane przez Benton jako:<\/p>\n<p><strong>\u201eTwarz Ameryki Walcz\u0105cej\u201d, Nowy Jork, 1941-1944<\/strong><\/p>\n<p>Dziwna to \u201etwarz\u201d, gdy\u017c nie wida\u0107 wojny, kt\u00f3ra jest gdzie\u015b skryta. Ten projekt nigdy nie zosta\u0142 sko\u0144czony z powod\u00f3w finansowych. Czy jest zapowiedzi\u0105 innego ogl\u0105du Ameryki, kt\u00f3ry znamy z fotografii Roberta Franka z lat 50., jak chce tego kuratorka pokazu Benton? Wed\u0142ug mnie nie, gdy\u017c w jego dokumencie nie ma surrealno\u015bci i ukrytej drastyczno\u015bci drobnych i z pozoru b\u0142ahych zdarze\u0144, jak w wielkiej, w znaczeniu historycznym, wizji USA wyra\u017conej przez Franka.<\/p>\n<figure id=\"attachment_31654\" aria-describedby=\"caption-attachment-31654\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca\/roman-vishniac-icp-010\/\" rel=\"attachment wp-att-31654\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-31654  \" title=\"Ch\u0142opiec na g\u00f3rze gruzu, Berlin, 1947. \u00a9 Mara Vishniac Kohn (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci ICP w Nowym Jorku)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-010-540x569.jpg\" alt=\"Ch\u0142opiec na g\u00f3rze gruzu, Berlin, 1947. \u00a9 Mara Vishniac Kohn (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci ICP w Nowym Jorku)\" width=\"540\" height=\"569\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-010-540x569.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-010-576x607.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/roman-vishniac-icp-010.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-31654\" class=\"wp-caption-text\">Ch\u0142opiec na g\u00f3rze gruzu, Berlin, 1947. \u00a9 Mara Vishniac Kohn (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci ICP w Nowym Jorku)<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Imigranci i Uchod\u017acy Nowy Jork, 1941 &#8211; Pocz\u0105tek lat 50.<\/strong><\/p>\n<p>W nast\u0119pnych latach Vishniac fotografowa\u0142 uciekinier\u00f3w przyby\u0142ych z Europy obj\u0119tej Holocaustem. Ale tym pracom, podobnie jak pochodz\u0105cym z innej cz\u0119\u015bci, pt. <strong>\u017bycie Spo\u0142eczno\u015bci \u017bydowskiej Nowy Jork, 1941 \u2013 pocz\u0105tek lat 50.,<\/strong> brakuje zaanga\u017cowania i pasji. By\u0107 mo\u017ce fotograf prze\u017cywa\u0142 w tym czasie innego typu problemy, niepozwalaj\u0105ce skupi\u0107 si\u0119 na fotografowaniu<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-8\" id=\"refmark-8\"><sup>[8]<\/sup><\/a>. Jednym z ciekawych element\u00f3w programu w tym przedsi\u0119wzi\u0119ciu by\u0142o pokazanie r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy dobrze ubranymi dzie\u0107mi ameryka\u0144skich \u017byd\u00f3w a tymi, kt\u00f3re przyby\u0142y z Europy Wschodniej.<\/p>\n<p>Zdecydowanie korzystniej przedstawia si\u0119 jego fotografia z czas\u00f3w, kiedy wr\u00f3ci\u0142 do Europy i na zlecenie American Jewish Joint Distribution Committee (Joint) i United Jewish Appeal (UJA) dokumentowa\u0142 dzia\u0142ania pomocowe w obozach dla uchod\u017ac\u00f3w. Wykona\u0142 wtedy zdj\u0119cie pt. <em>Ruiny Berlina <\/em>(1947), z archetypicznymi postaciami dzieci i kalekich kobiet na tle ruin miasta. Posta\u0107 figury ludzkiej na tle ruin ma barokow\u0105 proweniencj\u0119, ciekawie realizowan\u0105 tak\u017ce w okresie romantyzmu. Po wojnie ten temat nabra\u0142 bardziej pesymistycznego znaczenia, cz\u0119sto eksplorowanego na polu fotografii. Tego typu zdj\u0119cia wykonywali fotografowie polscy w Warszawie, a tak\u017ce czeski fotograf Jindrich Marco. Motyw m\u0142odo\u015bci i nowego \u017cycia na tle \u015bwiata jako ruiny okaza\u0142 si\u0119 bardzo no\u015bny.<\/p>\n<figure id=\"attachment_31645\" aria-describedby=\"caption-attachment-31645\" style=\"width: 533px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca\/muzeum-polin-roman-vishniac-fotografie-2015-004\/\" rel=\"attachment wp-att-31645\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-31645 \" title=\"\u201eRoman Vishniac: Fotografia, 1920-1975\u201d, Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich POLIN, 2015, fot. M. Starowieyska (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci muzeum)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/muzeum-polin-roman-vishniac-fotografie-2015-004-533x800.jpg\" alt=\"\u201eRoman Vishniac: Fotografia, 1920-1975\u201d, Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich POLIN, 2015, fot. M. Starowieyska (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci muzeum)\" width=\"533\" height=\"800\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/muzeum-polin-roman-vishniac-fotografie-2015-004-533x800.jpg 533w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/muzeum-polin-roman-vishniac-fotografie-2015-004-599x900.jpg 599w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/muzeum-polin-roman-vishniac-fotografie-2015-004-576x864.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/muzeum-polin-roman-vishniac-fotografie-2015-004.jpg 1094w\" sizes=\"(max-width: 533px) 100vw, 533px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-31645\" class=\"wp-caption-text\">\u201eRoman Vishniac: Fotografia, 1920-1975\u201d, Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich POLIN, 2015, fot. M. Starowieyska (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci muzeum)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Ostatnim aspektem dotycz\u0105cym historii \u017byd\u00f3w europejskich okaza\u0142y si\u0119 by\u0107 zdj\u0119cia uj\u0119te w cz\u0119\u015bci <strong>Obozy dla uchod\u017ac\u00f3w i dipis\u00f3w Niemcy i Francja, 1947. <\/strong>Istnia\u0142y one do 1952 roku. Gdyby\u015bmy nie znali kontekstu historycznego, mo\u017cna by je by\u0142o przypisa\u0107 do historii opowiedzianych przez Henryka Rossa i Mendela Grossmana, pokazuj\u0105cych \u017cycie w getcie \u0142\u00f3dzkim. Oczywi\u015bcie prace Vishniaca mia\u0142y w sobie zdecydowanie wi\u0119cej optymizmu, ale ich estetyka widzenia bezpo\u015bredniego i spontanicznego daje podobne poczucie zagro\u017cenia, jak z dokumentu z getta \u0142\u00f3dzkiego.<\/p>\n<p>Wystawa w Polin okaza\u0142a si\u0119 bardzo potrzeba dla zbudowania nowego kontekstu na temat spo\u0142eczno\u015bci Chasyd\u00f3w sprzed II wojny \u015bwiatowej, z niesamowitymi fotografiami\u00a0 nostalgicznie ukazanych dzieci<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-9\" id=\"refmark-9\"><sup>[9]<\/sup><\/a>. Nie mniej wa\u017cny jest kontekst historyczny fotografii europejskiej i potem ameryka\u0144skiej, cho\u0107 najwa\u017cniejsze prace Vishniaca powsta\u0142y przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 w Europie Wschodniej. By\u0142y to zar\u00f3wno przejmuj\u0105ce portrety (s\u0142ynna fotografia <em>Grandfather and Granddaugter<\/em>, Warsaw, 1935-38), w tym dzielnych ludzi, tak\u017ce skrzywdzonych przez los, jak te\u017c sceny rodzajowe, kontynuuj\u0105ce tradycj\u0119 fotografii dziewi\u0119tnastowiecznej (np. zdj\u0119cia z Kamie\u0144ca Podolskiego Micha\u0142a Greima). Ekspozycja jest tak\u017ce istotna w kontek\u015bcie fotografii polskiej, gdy\u017c pozwala sytuowa\u0107 j\u0105 w szerszym horyzoncie zdarze\u0144. Mam tu na my\u015bli zar\u00f3wno fotograf\u00f3w lat 30., jak Dorys, a zw\u0142aszcza bliski mu uczuciowo Alter Kacyne oraz Stefan Kie\u0142sznia i J\u00f3zef Szyma\u0144czyk, czy tych z lat 40. (Ross, Grossman, Pirotte), a tak\u017ce powojennych (Rydet).<\/p>\n<p>Fotografia Vishniaca jest odkrywana na nowo, o czym \u015bwiadczy jej premierowy tytu\u0142 <em>Roman Vishniac Rediscovered <\/em>(ICP, Nowy Jork, 2013). Nadal otwarte pozostaje pytanie, czy Vishniac jest tw\u00f3rc\u0105 kilkunastu niezwykle silnie dzia\u0142aj\u0105cych zdj\u0119\u0107, czy te\u017c tw\u00f3rc\u0105 monumentalnego zapisu, swoistego eseju, jedynej w swoim rodzaju historii \u015bwiata, kt\u00f3ry znikn\u0105\u0142 w wyniku Zag\u0142ady? A mo\u017ce jednym i drugim?<\/p>\n<div>\n<div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"footnote-list\" style=\"display:inherit\"><span id=fn-heading>Poka\u017c przypisy<\/span> &nbsp;&nbsp;&nbsp;(\u21b5 returns to text)<\/p>\n<ol>\n<li id=\"footnote-1\" class=\"fn-text\">Zob. \u017cyciorys fotografa: A. Cymer,\u00a0<em>Roman Vishniac<\/em>,\u00a0\u00a0<a href=\"http:\/\/culture.pl\/pl\/tworca\/roman-vishniac\">http:\/\/culture.pl\/pl\/tworca\/roman-vishniac<\/a>. Warto te\u017c zapozna\u0107 si\u0119 archiwum fotografa z ICP, http:\/\/vishniac.icp.org.<a href=\"#refmark-1\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-2\" class=\"fn-text\">Najwa\u017cniejsze cz\u0119\u015bci, cho\u0107 nie wszystkie, wymieniam w swoim tek\u015bcie. Tytu\u0142y prac podaj\u0119 w nawiasach kwadratowych za broszur\u0105 wystawy, co oznacza obecne, a nie autorskie, atrybuowanie zdj\u0119\u0107.<a href=\"#refmark-2\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-3\" class=\"fn-text\">L. Lechowicz,\u00a0<em>Historia fotografii, cz\u0119\u015b\u0107 1 \/ 1839-1939,\u00a0<\/em>\u0141\u00f3d\u017a 2012, s. 175. Jedno ze zdj\u0119\u0107 Vishniaka z prze\u0142omu lat 20.\/30., ukazuj\u0105ce wej\u015bcie na dworzec kolejowy Anhalter Bahnhof w pobli\u017cu Potsdamer Platz w Berlinie, mo\u017cna sytuowa\u0107 mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi estetykami modernizmu w wersji Ruttmana, Bauhausu, ale tak\u017ce konstruktywizmu Aleksandra Rodczenki i D\u017cigi Wiertowa.<a href=\"#refmark-3\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-4\" class=\"fn-text\">Odbicie w mechanicznym oku kamery by\u0142o jednym z najwa\u017cniejszych zada\u0144 modernizmu, aby przypomnie\u0107 tylko koncepcj\u0119 \u201ekino-oka\u201d Wiertowa.<a href=\"#refmark-4\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-5\" class=\"fn-text\">Wi\u0119cej na ten temat w folderze wystawy:<em>\u00a0<\/em>[b.a.],\u00a0<em>Roman Vishniac: Fotografia, 1920-1975<\/em>, Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich POLIN, \u00a0maj-sierpie\u0144 2015, s.nlb.<a href=\"#refmark-5\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-6\" class=\"fn-text\">M. Benton, NYC-ARTS,\u00a0<em>Curator&#8217;s Choice: Roman Vishniac Rediscovered,<\/em>\u00a0http:\/\/watch.thirteen.org\/video\/2352658762\/.<a href=\"#refmark-6\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-7\" class=\"fn-text\">[b.a], <em>Roman Vishniac: Fotografia, 1920-1975<\/em>.\u00a0 Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich POLIN, op. cit.<a href=\"#refmark-7\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-8\" class=\"fn-text\">W 1946 roku otrzyma\u0142 obywatelstwo ameryka\u0144skie i rozwi\u00f3d\u0142 si\u0119 z \u017con\u0105 Lut\u0105. W 1947 wzi\u0105\u0142 \u015blub w Berlinie z Edith Ernst.<a href=\"#refmark-8\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-9\" class=\"fn-text\">A. Budick, <em>Roman Vishniac Rediscovered<\/em>, ICP, New York, \u201cFinancial Times\u201d, 30.01.2013, http:\/\/www.ft.com\/cms\/s\/2\/ec584580-6542-11e2-a3db-00144feab49a.html.<a href=\"#refmark-9\">\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nienagannie wyeksponowane prace, zar\u00f3wno te oryginalne wykonane przez samego fotografa, jak i te wydrukowane w 2012 roku z negatyw\u00f3w, s\u0105 rekonstrukcj\u0105 ca\u0142ego fotograficznego dorobku Vishniaca. Pokaz zmienia dotychczasowy stan bada\u0144 nad fotografi\u0105 rosyjsko-ameryka\u0144skiego fotografa, zdecydowanie go pog\u0142\u0119biaj\u0105c i wzmacniaj\u0105c jego znaczenie. Ekspozycja pokazuje, \u017ce Vishniac konsekwentnie poszukiwa\u0142 okre\u015blonego obrazu \u015bwiata, kt\u00f3ry chcia\u0142 ocali\u0107 (lata 30.), a potem odbudowa\u0107 (druga po\u0142owa lat 40.).<\/p>\n","protected":false},"author":28,"featured_media":31642,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[339,491,4007,7249,4005,4006,4008,4004,190],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[568],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Roman Vishniac \u2013 pytanie o styl i przemiany fotografii<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Ekspozycja Roman Vishniac \u2013 Fotografia, 1920\u20131975 jest wa\u017cnym dokonaniem muzealnym pokazywanym na ca\u0142ym \u015bwiecie.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca\/2\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/muzeum-polin-roman-vishniac-fotografie-2015-001.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/muzeum-polin-roman-vishniac-fotografie-2015-001.jpg\",\"width\":1552,\"height\":1035,\"caption\":\"\u201eRoman Vishniac: Fotografia, 1920-1975\u201d, Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich POLIN, 2015, fot. M. Starowieyska (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci muzeum)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca\",\"name\":\"Roman Vishniac \u2013 pytanie o styl i przemiany fotografii\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2015-08-21T10:35:57+00:00\",\"dateModified\":\"2020-09-01T12:04:05+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/fc5ca1219a97fec1f92c4adfb4df6cc7\"},\"description\":\"Ekspozycja Roman Vishniac \u2013 Fotografia, 1920\u20131975 jest wa\u017cnym dokonaniem muzealnym pokazywanym na ca\u0142ym \u015bwiecie.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Pytanie o styl i przemiany fotografii Romana Vishniaca\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/fc5ca1219a97fec1f92c4adfb4df6cc7\",\"name\":\"Krzysztof Jurecki\",\"description\":\"KRZYSZTOF JURECKI (ur. 1960), krytyk i historyk sztuki, cz\u0142onek honorowy ZPAF i AICA. Specjalizuje si\u0119 w historii sztuki XX wieku, zw\u0142aszcza modernizmu i awangardy artystycznej, zajmuje si\u0119 przede wszystkim fotografi\u0105 i filmem eksperymentalnym. Autor kilku ksi\u0105\u017cek z zakresu fotografii. Pisa\u0142 dla wielu pism artystycznych, obecnie dla \u201eO.pl\u201d i \u201eFormatu\u201d. Przewodnicz\u0105cy jury konkursu Cyberfoto w Cz\u0119stochowie (od 2002) i Biennale Sztuki w Piotrkowie (od 2011). W latach 1998-2005 kierowa\u0142 dzia\u0142em Fotografii i Technik Wizualnych w Muzeum Sztuki w \u0141odzi. Kurator wystaw. W latach 2007-2017 roku zwi\u0105zany z Galeri\u0105 Wozownia w Toruniu. Wyk\u0142ada\u0142 na ASP w Poznaniu, \u0141odzi i Gda\u0144sku, obecnie na WSSiP w \u0141odzi. Prowadzi blog: http:\/\/jureckifoto.blogspot.com\/.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/krzysztof-jurecki\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Roman Vishniac \u2013 pytanie o styl i przemiany fotografii","description":"Ekspozycja Roman Vishniac \u2013 Fotografia, 1920\u20131975 jest wa\u017cnym dokonaniem muzealnym pokazywanym na ca\u0142ym \u015bwiecie.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca","next":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca\/2","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/muzeum-polin-roman-vishniac-fotografie-2015-001.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/muzeum-polin-roman-vishniac-fotografie-2015-001.jpg","width":1552,"height":1035,"caption":"\u201eRoman Vishniac: Fotografia, 1920-1975\u201d, Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich POLIN, 2015, fot. M. Starowieyska (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci muzeum)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca","name":"Roman Vishniac \u2013 pytanie o styl i przemiany fotografii","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca#primaryimage"},"datePublished":"2015-08-21T10:35:57+00:00","dateModified":"2020-09-01T12:04:05+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/fc5ca1219a97fec1f92c4adfb4df6cc7"},"description":"Ekspozycja Roman Vishniac \u2013 Fotografia, 1920\u20131975 jest wa\u017cnym dokonaniem muzealnym pokazywanym na ca\u0142ym \u015bwiecie.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/krzysztof-jurecki-pytanie-o-styl-i-przemiany-fotografii-romana-vishniaca#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Pytanie o styl i przemiany fotografii Romana Vishniaca"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/fc5ca1219a97fec1f92c4adfb4df6cc7","name":"Krzysztof Jurecki","description":"KRZYSZTOF JURECKI (ur. 1960), krytyk i historyk sztuki, cz\u0142onek honorowy ZPAF i AICA. Specjalizuje si\u0119 w historii sztuki XX wieku, zw\u0142aszcza modernizmu i awangardy artystycznej, zajmuje si\u0119 przede wszystkim fotografi\u0105 i filmem eksperymentalnym. Autor kilku ksi\u0105\u017cek z zakresu fotografii. Pisa\u0142 dla wielu pism artystycznych, obecnie dla \u201eO.pl\u201d i \u201eFormatu\u201d. Przewodnicz\u0105cy jury konkursu Cyberfoto w Cz\u0119stochowie (od 2002) i Biennale Sztuki w Piotrkowie (od 2011). W latach 1998-2005 kierowa\u0142 dzia\u0142em Fotografii i Technik Wizualnych w Muzeum Sztuki w \u0141odzi. Kurator wystaw. W latach 2007-2017 roku zwi\u0105zany z Galeri\u0105 Wozownia w Toruniu. Wyk\u0142ada\u0142 na ASP w Poznaniu, \u0141odzi i Gda\u0144sku, obecnie na WSSiP w \u0141odzi. Prowadzi blog: http:\/\/jureckifoto.blogspot.com\/.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/krzysztof-jurecki"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31633"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/28"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31633"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31633\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31642"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31633"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31633"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31633"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=31633"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=31633"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}