![\"Jana](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/12-jana-ilkova-z-serii-yvonne-i-naemi-2006-540x540.jpg\" "\\"12-jana-ilkova-z-serii-yvonne-i-naemi-2006\\"")
<\/a>Kolejn\u0105 wystaw\u0105 odkrywaj\u0105c\u0105 nieznane dzieje historii by\u0142 pokaz Oficjalne fotografie pa\u0144stwa s\u0142owackiego (1939-1945). <\/em>Prace s\u0105 zaskakuj\u0105ce, gdy\u017c widzenie dotycz\u0105ce \u201enowej fotografii\u201d, a wi\u0119c modernizmu z lat 20., tak\u017ce o konstruktywistycznych konotacjach, dostosowano do oficjalnej propagandy na u\u017cytek pa\u0144stwa nacjonalistycznego, marionetkowego wobec III Rzeszy i reprezentuj\u0105cego wraz z jego atrybutami w postaci wojska czy ko\u015bcio\u0142a katolickiego marzenie o niezawis\u0142o\u015bci i pot\u0119dze. Wystaw\u0119 ko\u0144cz\u0105 prace pokazuj\u0105ce upadek mitu, a wi\u0119c zniszczenia zbombardowanej Bratys\u0142awy. Tworzono, jak to okre\u015bli\u0142a w katalogu wystawy Bohunka Koklesov\u00e1 (kat. wyst. s. 17), \u201efa\u0142szyw\u0105\u201d i \u201epseudo histori\u0119\u201d. Zdj\u0119cia te o charakterze reporta\u017cu wykonywa\u0142o S\u0142owackie Biuro Prasowe (STK) za\u0142o\u017cone w 1938 roku.<\/p>\n Obok siebie w salach Galerii Miasta Bratys\u0142awa przedstawiono dwie wystawy czeskie. Pierwsza Jana Lukasa Dziennik w\u0142oski<\/em> 1965-66 <\/em>pokazuje ob\u00f3z dla uchod\u017ac\u00f3w w Capui we W\u0142oszech, w kt\u00f3rym znalaz\u0142 si\u0119 Luks wraz z rodzin\u0105 po emigracji z Czechos\u0142owacji. Ekspozycja ilustruje smutny obraz \u017cycia obozowego, samotno\u015bci, wyobcowania, kolejek, oczekiwania na dalsz\u0105 podr\u00f3\u017c. Jest wi\u0119c rzadkim przyk\u0142adem fotografii przedstawiaj\u0105cej wewn\u0119trzne \u017cycie zamkni\u0119tej spo\u0142eczno\u015bci. W bezpo\u015bredniej blisko\u015bci tej wystawy zaprezentowano zdj\u0119cia Josefa Mouchy W\u0142asny \u015blad. Mo\u0161now 1982. <\/em>Znany fotograf i kurator wystaw zupe\u0142nie niedawno powieli\u0142 swe zdj\u0119cia ze s\u0142u\u017cby wojskowej i jest to przygn\u0119biaj\u0105cy w swej prawdom\u00f3wno\u015bci dokument z czas\u00f3w socjalistycznych, kiedy nie liczy\u0142 si\u0119 cz\u0142owiek jako cz\u0142owiek, ale jako tryb totalitarnej maszyny. Ale zdj\u0119cia s\u0105 wykonywane w okre\u015blonej poetyce i nastroju, czasem lekko ironicznym, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna odnie\u015b\u0107 do wczesnych film\u00f3w Milo\u0161a Formana, co potwierdzi\u0142 mi artysta podczas wernisa\u017cowej rozmowy. Podobne fotografie, cho\u0107 nie tak wszechstronne i zdecydowanie na u\u017cytek oficjalnej prasy, wykonywa\u0142 w Polsce Andrzej Baturo (Pierwszy dzie\u0144 w wojsku<\/em>, 1974). Na pocz\u0105tku lat 80. zar\u00f3wno w Czechos\u0142owacji, jak i w Polsce nie mo\u017cna by\u0142o publikowa\u0107 tego typu zdj\u0119\u0107. W naszym kraju trwa\u0142 oczywi\u015bcie stan wojenny.<\/p>\n Kolejnym projektem ju\u017c bardziej fotograficznym, ni\u017c historycznym by\u0142a wystawa J\u00e1na Cifry Bratislava 1955-1957, <\/em>kt\u00f3ra pokaza\u0142a jak humanistyczny reporta\u017c francuski (Henri Cartier-Bresson, Robert Doisneau) otrzyma\u0142 socjalistyczny wyraz w poetyckich, pe\u0142nych wiary w cz\u0142owieka zdj\u0119ciach, kt\u00f3re s\u0105 odpowiednikiem polskich fotografii z lat 60. Bogdana Dziworskiego i kt\u00f3re maj\u0105 tak\u017ce swe \u017ar\u00f3d\u0142o w filmie dokumentalnym, tak\u017ce w przypadku Cifry.<\/p>\n Bardzo udan\u0105 wystaw\u0105 by\u0142a ekspozycja problemowa Wzburzone medium. S\u0142owacka fotografia 1990-2010, <\/em>b\u0119d\u0105ca bardzo pog\u0142\u0119bion\u0105 refleksj\u0105 poprzez r\u00f3\u017cnego typu fotografi\u0119, w\u0142\u0105cznie z reklamow\u0105. Ekspozycja pokazywa\u0142a klasyk\u00f3w najnowszej fotografii, jak Tono Stano, Rudo Prekop, Miro \u0160volik, Peter \u017dupnik, m\u0142odsze pokolenie \u2013 Dorota Sadovska z ukrytymi skrz\u0119tnie siedemdziesi\u0119cioma trzema Paso\u017cytami<\/em>, kt\u00f3re jak sama nazwa wskazuje postmodernistycznie wtapia\u0142y si\u0119 i tworzy\u0142y ukryty rytm zak\u0142\u00f3ce\u0144 wizualnych w pracach innych autor\u00f3w, oczywi\u015bcie za zgod\u0105 kurator\u00f3w pokazu. Ale najlepiej wypad\u0142o najm\u0142odsze pokolenie, m.in. \u0160imon Kliman (niezauwa\u017cony w 2009 na Festiwalu Fotografii w \u0141odzi, co uwa\u017cam za b\u0142\u0105d), Andrea Kalinov\u00e1, Jana \u0160turdikov\u00e1, Lucia Str\u00e1\u0148aiov\u00e1 (ur. 1987) i nieco starsi w tej grupie Lucia Nimcov\u00e1 i Tom\u00e1\u0161 Werner. Najs\u0142absz\u0105 stron\u0105 s\u0142owackich dokona\u0144 s\u0105 prace intermedialne czy d\u0105\u017c\u0105ce do interaktywno\u015bci obrazu. Fotografia s\u0142owacka jest r\u00f3\u017cnorodna, zmieniona pod wp\u0142ywem \u201enowego dokumentu\u201d a nawet \u201esztuki krytycznej\u201d (Kalinov\u00e1). Najnowsza fotografia s\u0142owacka wcale nie jest s\u0142absza, czy mniej interesuj\u0105ca ni\u017c Polska, cho\u0107 nie ma wybitnych przedstawicieli starszego pokolenia.<\/p>\n Warto wspomnie\u0107 o dw\u00f3ch \u015bwiatowych wystawach. Jedna dotyczy\u0142a przemian Afryki w wydaniu Malicka Sidib\u00e8 z Bamako z Mali pokazuj\u0105c modernizacj\u0119 zacofanego kontynentu od lat 60. i 70. XX wieku. W 2007 na Biennale w Wenecji otrzyma\u0142 on Z\u0142otego Lwa. W tym czasie mia\u0142 wiele presti\u017cowych wystaw na ca\u0142ym \u015bwiecie za odkrywanie Afryki w dokumentalnym, cho\u0107 troch\u0119 archaicznym stylu. Wida\u0107 w jego pracach bycie poza obowi\u0105zuj\u0105cymi tendencjami fotografii europejskiej.<\/p>\n Bardzo dobrze wypad\u0142a tak\u017ce prezentacja polskich artystek \u2013 Zorki Projekt pt. Przeci\u0119tni Polacy<\/em>. To wystawa znana w naszym kraju, sprzed kilku lat <\/em>przedstawia \u201ecodziennych\u201d ludzi, pary lub rodziny, kt\u00f3rych podobno nikt nie chce fotografowa\u0107. Jest to tak\u017ce nowy rodzaj w polskiej fotografii poszukuj\u0105cej nieznanej formu\u0142y dla dokumentu. Ten nietypowy styl pragnie nawi\u0105za\u0107 do tradycji dziewi\u0119tnastowiecznych zdj\u0119\u0107 portretowych, a tak\u017ce do najnowszych osi\u0105gni\u0119\u0107 z nowej fotografii (Martin Parr) w lekko krytycznym spojrzeniu na rzeczywisto\u015b\u0107.<\/p>\n Z pewno\u015bci\u0105 dla poznania ca\u0142ej tw\u00f3rczo\u015bci nietypowego fotografa, jakim by\u0142 Franti\u0161ek Drtikol, warto by\u0142o obejrze\u0107 prace z Umeleckoprumyslovego Muzeum w Pradze, <\/em>dotycz\u0105ce kompozycji cia\u0142a kobiecego, w zmys\u0142owych i jak\u017ce oryginalnych kompozycjach.<\/p>\n Ciekaw\u0105 ze wzgl\u0119du na problem, lecz powtarzaj\u0105c\u0105 schemat poszczeg\u00f3lnych zdj\u0119\u0107, jest wystawa \u0141a\u0144cuch <\/em>(1998), <\/em>(album z 2002) <\/em>pokazana przez cz\u0142onka Magnum urodzonego na Tajwanie \u2013 Chien-Chi Changa. To niezwykle ponura i okrutna rzeczywisto\u015b\u0107 pracuj\u0105cych na farmie ok. 700 pacjent\u00f3w(!) zak\u0142adu psychiatrycznego, kt\u00f3rzy w parach zostali skuci tytu\u0142owym \u0142a\u0144cuchem. Ale zdj\u0119cia maj\u0105 pokaza\u0107 ich jako godnych ludzi, cho\u0107 pogr\u0105\u017conych w stanie swoistego \u201eu\u015bpienia\u201d i niewiedzy, co do stanu swego rzeczywistego istnienia.<\/p>\n <\/p>\n Bardzo du\u017ca wystawa Argenty\u0144czyka Marcosa L\u00f3peza, znanego ju\u017c z tegorocznego festiwalu fotografii w Arles, polega\u0142a na monta\u017cu i inscenizacji prac oraz specyficznym kolorowaniu czerwieni\u0105, odnosz\u0105c\u0105 si\u0119 do symbolu krwi i epoki baroku. Prezentuje ona kultur\u0119 nadmiaru i przesytu. Przypomina bardziej estetyk\u0119 fotos\u00f3w filmowych, ni\u017c prac o charakterze dokumentu, jak pragnie tego artysta. Wiele jego obraz\u00f3w jest mocnych i sugestywnych w wyrazie, ale niekt\u00f3re nawi\u0105zania do ikonografii chrze\u015bcija\u0144skiej s\u0105 zbyt b\u0142ahe. Lepiej wygl\u0105daj\u0105 jego pojedyncze portrety o charakterze inscenizacyjnego paradokumentu. Ale nie dajmy si\u0119 zwie\u015b\u0107 \u2013 artysta jest przede wszystkim zwolennikiem inscenizacji, cho\u0107 w jej formule pe\u0142nej eklektyzmu.<\/p>\n Niejako uzupe\u0142nieniem tych monta\u017cy by\u0142y mniej znane prace z wystawy Luksus <\/em>Martina Parra, w kt\u00f3rych ludzie na ca\u0142ym \u015bwiecie epatuj\u0105 swym bogactwem, kultur\u0105 przesytu i nudy. Ale fotografowanie futra czy wydatnego brzucha to zbyt ma\u0142o, aby sta\u0142o si\u0119 prze\u0142omow\u0105 ekspozycj\u0105. Raczej jest dope\u0142nieniem stylu Parra z lat 90., kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 mniej agresywny, a bardziej \u201esoft\u201d. Parr krytykuje bogactwo na ca\u0142ym \u015bwiecie, jednocze\u015bnie korzysta z jego dobrodziejstw.<\/p>\n Wypada wspomnie\u0107 o wystawie Witkacy. Psychoholizm,<\/em> niestety pokazanej w formie wielkich wydruk\u00f3w, co ca\u0142kowicie zniszczy\u0142o efekt intymnej, prywatnej fotografii, gdy\u017c tak j\u0105 uprawia\u0142 tw\u00f3rca Szewc\u00f3w.<\/em> Nie dostrzega\u0142 w niej sztuki, ale kuratorzy ekspozycji chcieli koniecznie zrobi\u0107 z jego wielkiego dorobku wielk\u0105 sztuk\u0119. Niepotrzebnie, gdy\u017c sama si\u0119 obroni\u0142a. Poza tym wielu widz\u00f3w, jak mo\u017cna by\u0142o przeczyta\u0107 na jednym z blog\u00f3w, nie mog\u0142o zobaczy\u0107 pokazu, gdy\u017c wystawa by\u0142a zamkni\u0119ta.<\/p>\n Czy Konrad Pusto\u0142a ekspozycj\u0105 Darkrooms <\/em>powiedzia\u0142 co\u015b nowego na temat kultury gejowskiej? Raczej stworzy\u0142 swe malarskie interpretacje tego problemu, by\u0107 mo\u017ce nawet zbyt malarskie, w kt\u00f3rych znikn\u0119li ludzie i ich problemy. Pozosta\u0142y zmys\u0142owe i sugestywne obrazy, ale o charakterze malarskim.<\/p>\n Du\u017co do \u017cyczenia pozastawia styl, w jakim tworzy od wielu lat znany fotograf s\u0142owacki Robo Ko\u010dan, gdy\u017c obok bardzo ciekawych dokona\u0144 z zakresu manipulacji i nak\u0142adania obrazu wykonuje tak\u017ce realizacje w duchu piktorializmu, w tym np. fotonitu Mariana i Witolda Dederk\u00f3w, dodatkowo osi\u0105gaj\u0105c efekt eklektyzmu i niestety \u201elekkiego\u201d kiczu. Wydaje mi si\u0119, \u017ce Ko\u010danowi brakuje zaplecza teoretycznego przy bardzo dobrej technice wszystkich jego prac.<\/p>\n Mog\u0142y si\u0119 podoba\u0107 dwie wystawy czo\u0142owych szk\u00f3\u0142 artystycznych: Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu (Magdalena Kmiecik) i Opawskiej Szko\u0142y Fotografii (Czechy). Fotografia z UA podejmuje r\u00f3\u017cne w\u0105tki, w tym inscenizacji w typie Grzegorza Przyborka, konceptualizacji czy digitalizacji i \u201eklonowania\u201d obrazu, natomiast Opawska Szko\u0142a Fotografii naucza bardziej zdyscyplinowanego my\u015blenia przede wszystkim o portrecie, kt\u00f3ry poszukuje nowego oblicza kolorystycznego i metafory zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 do estetyki kadru filmowego (np. film\u00f3w Davida Lyncha). Zdecydowanie z tego pokazu wybija\u0142y si\u0119 dwie postaci: Jaroslav Kocain i Bara Prasilova (dwie wyj\u0105tkowe inscenizacje oparte na prostych zabiegach wykorzystuj\u0105cych np. kwiat, d\u0142ugie w\u0142osy, w niezwyk\u0142ych wprost portretach). Wystawiali w tej grupie tak\u017ce Polacy, z kt\u00f3rych Anna Or\u0142owska wydaje si\u0119 interesuj\u0105c\u0105 postaci\u0105, studiuj\u0105c\u0105 tak\u017ce w szkole filmowej w \u0141odzi. Fotografia polska (m.in. Agnieszka Rayss, Rafa\u0142 Milach) zaistnia\u0142a tak\u017ce w mi\u0119dzynarodowej grupie Sputnik Photos na wystawie zbyt szeroko ujmuj\u0105cej modny temat, jakim s\u0105 Ryty przej\u015bcia. <\/em>Na du\u017cej wystawie poprawnych zdj\u0119\u0107 najbardziej zwraca\u0142 uwag\u0119 Bia\u0142orusin Andrej Liankewicz.<\/p>\n![\"Agnieszka](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/20-agnieszka-rayss-pokolenie-wolnosci-2009.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"Dorota](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/19-dorota-sadovska-pasozyt-nr-49-2002.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"Ji](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/18-ji-hyun-kwon-akademik-2009.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"Marcos](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/17-marcos-lopez-bez-tytulu-2007.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"Robo](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/16-robo-kocan-milosc-zauroczenie-nadzieja.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"Lucia](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/15-lucia-nimcova-marie-2010.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"Martin](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/14-martin-parr-luksus-rosja-moskwa-2004.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"\u0160imon](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/13-simon-kliman-cyganie-2008.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"Jana](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/12-jana-ilkova-z-serii-yvonne-i-naemi-2006.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"Tomas](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/11-tomas-werner-beautiful-pictures-2009.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"Jana](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/10-jana-sturdikova-strzepek-naskorka-paznokcia-2008.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"Malick](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/09-malick-sidibe-trzej-przyjaciele-z-motorowerami-1975.jpeg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"Jaroslav](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/08-jaroslav-kocian-z-cyklu-portret-rodzinny-2009.jpeg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"Josef](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/07-josefa-moucha-wlasny-slad-mosnow-1982-2006.jpeg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"Witkacy,](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/06-witkacy-bez-tytulu-fot-jozef-glogowski-ok-1931.jpeg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"Franti\u0161ek](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/05-frantisek-drtikol-bez-tytulu-1932-400x240.jpeg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"Zorka](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/04-zorka-project-przecietni-polacy-2008.jpeg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"Ladislav](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/03-ladislav-roller-dzien-matki-w-bratyslawie-1939.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"Niko\u0142aj](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/02-nikolaj-svishchow-paolo-balet-salabo-tancerze.jpeg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"J\u00e1n](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/01-jan-cifra-bez-tytulu-1956-1957.jpeg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"Josef](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/07-josefa-moucha-wlasny-slad-mosnow-1982-2006-540x540.jpg\" "\\"07-josefa-moucha-wlasny-slad-mosnow-1982-2006\\"")
<\/a>![\"Zorka](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/04-zorka-project-przecietni-polacy-2008-540x540.jpg\" "\\"04-zorka-project-przecietni-polacy-2008\\"")
<\/a>2. Wystawy wa\u017cne i ciekawe, ale nie do ko\u0144ca<\/h4>\n
![\"Witkacy,](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/06-witkacy-bez-tytulu-fot-jozef-glogowski-ok-1931-436x600.jpg\" "\\"06-witkacy-bez-tytulu-fot-jozef-glogowski-ok-1931\\"")
<\/a>![\"Robo](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/16-robo-kocan-milosc-zauroczenie-nadzieja-540x405.jpg\" "\\"16-robo-kocan-milosc-zauroczenie-nadzieja\\"")
<\/a>
![\"Ji](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/18-ji-hyun-kwon-akademik-2009-540x405.jpg\" "\\"18-ji-hyun-kwon-akademik-2009\\"")
<\/a>