{"id":32111,"date":"2015-09-22T00:00:13","date_gmt":"2015-09-21T23:00:13","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=32111"},"modified":"2020-09-01T13:04:02","modified_gmt":"2020-09-01T12:04:02","slug":"katarzyna-trzeciak-duchy-z-palacu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/katarzyna-trzeciak-duchy-z-palacu","title":{"rendered":"Duchy (z) Pa\u0142acu"},"content":{"rendered":"<blockquote><p>\u201ePi\u0119kny jak u\u015bmiech!<\/p>\n<p>Mocny jak ska\u0142a!<\/p>\n<p>Wielki jak wie\u017ca!<\/p>\n<p>Wieczny jak chwa\u0142a!\u201d<\/p><\/blockquote>\n<p>\u2013 pisa\u0142 z eufori\u0105 o Pa\u0142acu Kultury i Nauki Roman Pisarski. W podobnym tonie wypowiada\u0142o si\u0119 i wielu innych, znanych lub zapomnianych ju\u017c dzi\u015b tw\u00f3rc\u00f3w. Zanim zosta\u0142 oficjalnie otwarty, 22 lipca 1955 roku, ju\u017c istnia\u0142 w zbiorowej wyobra\u017ani jako symbol, bo jego mitologizacja rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 zanim jeszcze po\u0142o\u017cono fundamenty. Nie mog\u0142o by\u0107 inaczej, je\u015bli wi\u0105zano z jego obecno\u015bci\u0105 tak wielkie nadzieje. Pa\u0142ac mia\u0142 bowiem pe\u0142ni\u0107 funkcj\u0119 perswazyjn\u0105. \u201eGmach za\u015bwiadcza\u0142, \u017ce spadkobiercy przesz\u0142o\u015bci, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na dawne porz\u0105dki (architektoniczne) i tradycj\u0119, strzeg\u0105 nowego \u0142adu politycznego, nie zapominaj\u0105c o swym rodowodzie\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-1\" id=\"refmark-1\"><sup>[1]<\/sup><\/a>. Jego niematerialna aura mia\u0142a rozsnuwa\u0107 si\u0119 wok\u00f3\u0142 spektakularnej, arcydzielnej materii.<\/p>\n<figure id=\"attachment_32117\" aria-describedby=\"caption-attachment-32117\" style=\"width: 510px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/katarzyna-trzeciak-duchy-z-palacu\/beata-chomatowska-palac-biografia-intymna-wydawnictwo-znak-2015\/\" rel=\"attachment wp-att-32117\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-32117\" title=\"Beata Chom\u0105towska, \u201ePa\u0142ac. Biografia intymna\u201d, Wyd. Znak, 2015 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawnictwa)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/beata-chomatowska-palac-biografia-intymna-wydawnictwo-znak-2015.jpg\" alt=\"Beata Chom\u0105towska, \u201ePa\u0142ac. Biografia intymna\u201d, Wyd. Znak, 2015 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawnictwa)\" width=\"510\" height=\"800\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/beata-chomatowska-palac-biografia-intymna-wydawnictwo-znak-2015.jpg 510w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/beata-chomatowska-palac-biografia-intymna-wydawnictwo-znak-2015-120x188.jpg 120w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/beata-chomatowska-palac-biografia-intymna-wydawnictwo-znak-2015-90x141.jpg 90w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/beata-chomatowska-palac-biografia-intymna-wydawnictwo-znak-2015-320x502.jpg 320w\" sizes=\"(max-width: 510px) 100vw, 510px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-32117\" class=\"wp-caption-text\">Beata Chom\u0105towska, \u201ePa\u0142ac. Biografia intymna\u201d, Wyd. Znak, 2015 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawnictwa)<\/figcaption><\/figure>\n<p>\u201eBy\u0142a podobna do zjawy, a przede wszystkim zda\u0142a mi si\u0119 podobna do Nike z paryskiego Luwru. Czarowa\u0142a mnie swym przedziwnie smuk\u0142ym i strzelistym, ulatuj\u0105cym w niebo, kszta\u0142tem i podobnie jak tamta Nike, prawi\u0142a mi o zwyci\u0119stwie i wierze w cz\u0142owieka\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-2\" id=\"refmark-2\"><sup>[2]<\/sup><\/a>\u00a0\u2013 to s\u0142owa Gustawa Morcinka. Pa\u0142ac-widmo? 60 lat temu by\u0142 to najbardziej reprezentacyjny budynek w Polsce. Sk\u0105d wi\u0119c widmowo\u015b\u0107? Monumentalno\u015b\u0107 pa\u0142acu by\u0142a s\u0142u\u017cebna wobec jego najistotniejszego zadania \u2013 budowania mistycznej komunikacji pomi\u0119dzy widzami a zespo\u0142em doktryn i prawd, kt\u00f3re reprezentowa\u0142. Nie dziwne wi\u0119c, \u017ce b\u0142yskawicznie przyj\u0105\u0142 form\u0119 ekranu, na kt\u00f3ry rzutowane by\u0142y wszelkie zbiorowe fantazje.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-32111 gallery-columns-5 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/katarzyna-trzeciak-duchy-z-palacu\/spacerownik-pkin-agora-2015'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/spacerownik-pkin-agora-2015-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Jerzy S. Majewski, Tomasz Urzykowski, \u201eSpacerownik. Pa\u0142ac Kultury i Nauki. Socrealistyczna Warszawa\u201d, Wyd. Agora SA, 2015 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawnictwa)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-32156\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32156'>\n\t\t\t\tJerzy S. Majewski, Tomasz Urzykowski, \u201eSpacerownik. Pa\u0142ac Kultury i Nauki. Socrealistyczna Warszawa\u201d, Wyd. Agora SA, 2015 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawnictwa)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/katarzyna-trzeciak-duchy-z-palacu\/palac-kultury-jako-dowod-i-wyraz-przyjazni-wydawnictwo-czarne-2015'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/palac-kultury-jako-dowod-i-wyraz-przyjazni-wydawnictwo-czarne-2015-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eJako dow\u00f3d i wyraz przyja\u017ani. Reporta\u017ce o Pa\u0142acu Kultury\u201d, Wyd. Czarne, 2015 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawnictwa)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-32118\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32118'>\n\t\t\t\t\u201eJako dow\u00f3d i wyraz przyja\u017ani. Reporta\u017ce o Pa\u0142acu Kultury\u201d, Wyd. Czarne, 2015 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawnictwa)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/katarzyna-trzeciak-duchy-z-palacu\/beata-chomatowska-palac-biografia-intymna-wydawnictwo-znak-2015'><img width=\"400\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/beata-chomatowska-palac-biografia-intymna-wydawnictwo-znak-2015-400x240.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Beata Chom\u0105towska, \u201ePa\u0142ac. Biografia intymna\u201d, Wyd. Znak, 2015 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawnictwa)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-32117\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32117'>\n\t\t\t\tBeata Chom\u0105towska, \u201ePa\u0142ac. Biografia intymna\u201d, Wyd. Znak, 2015 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawnictwa)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>O Pa\u0142acu <a title=\"News.O.pl: W Domu o Pa\u0142acu\" href=\"http:\/\/news.o.pl\/2015\/08\/06\/palac-kultury-i-nauki-spotkanie-moda-na-czytanie-warszawa\/\">napisano wiele<\/a> \u2013 w\u0142a\u015bciwie ka\u017cdy tekst z nim zwi\u0105zany zawiera tak\u0105 formu\u0142\u0119. To bodaj najbardziej \u201etekstowy\u201d budynek w Polsce, swoj\u0105 tekstowo\u015bci\u0105 ust\u0119puj\u0105cy by\u0107 mo\u017ce tylko Wie\u017cy Eiffla. I nawet je\u015bli to przesada, to w\u0142a\u015bnie ona jest najbardziej uprawnionym j\u0119zykiem m\u00f3wienia o tym, co samo mia\u0142o uciele\u015bnia\u0107 rozmach i skal\u0119 wszelkich warto\u015bci i idei.<\/p>\n<p>Czytaj\u0105c teksty o Pa\u0142acu cz\u0119sto trafiamy na powtarzaj\u0105ce si\u0119 okre\u015blenia, nazwy, por\u00f3wnania. Wiele z nich skatalogowa\u0142 i precyzyjnie om\u00f3wi\u0142 Zygmunt Benedyktowicz, pokazuj\u0105c jak bardzo sprzeczne projekcje (s\u0142ynny \u201ekamienny kwiat\u201d) rzutowane by\u0142y na ten osobliwy <em>axis mundi.<\/em> By\u0142 wielbiony, demonizowany, burzony i ratowany, a wszystkie te czynno\u015bci odpowiednio komentowa\u0142y towarzysz\u0105ce mu teksty, kt\u00f3re zgodnie z za\u0142o\u017ceniem sztuki socjalistycznej, mia\u0142y towarzyszy\u0107 architekturze tak, by jej niematerialne przekazy by\u0142y jasne i zrozumia\u0142e.<\/p>\n<p>W 60. rocznic\u0119 otwarcia Pa\u0142acu Kultury i Nauki tekstowo\u015b\u0107 budynku staje si\u0119 jeszcze bardziej widoczna. Cho\u0107 nie potrzebujemy ju\u017c tekst\u00f3w uzasadniaj\u0105cych ideologi\u0119, to jednak wci\u0105\u017c potrzebujemy opowie\u015bci \u2013 polifonicznych, intymnych, oceniaj\u0105cych czy nawet demistyfikuj\u0105cych. Takie s\u0105 publikacje, wydane w zwi\u0105zku z 60. rocznic\u0105 PKiN przez kilka znacz\u0105cych wydawnictw. W\u015br\u00f3d nich jest <em>Pa\u0142ac. Biografia intymna<\/em> Beaty Chom\u0105towskiej (Wyd. Znak), <em>Jako dow\u00f3d i wyraz przyja\u017ani<\/em> (Wyd. Czarne) oraz <em>Spacerownik. Pa\u0142ac Kultury i Nauki. Socrealistyczna Warszawa <\/em>(Wyd. Agora SA). Wszystkie te publikacje korzystaj\u0105 z tekstowego, cz\u0119sto tak\u017ce literackiego statusu \u201ekamiennego kwiatu\u201d i dopisuj\u0105 do niego kolejne, swoje historie. To, co w nich wszystkich najciekawsze, to jednak \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce Pa\u0142ac funkcjonuje dzi\u015b wy\u0142\u0105cznie w kontek\u015bcie tego, co ju\u017c do tej pory o nim napisano, powiedziano, pokazano. To budynek, kt\u00f3rego prawdziwe \u017ar\u00f3d\u0142o i geneza jest mniej istotne od tego, co wok\u00f3\u0142 niego naros\u0142o. Dla dzisiejszego Pa\u0142acu tekstowa dematerializacja to bodaj najciekawszy, niejako po\u015bmiertny, widmowy spos\u00f3b istnienia.<\/p>\n<figure id=\"attachment_32118\" aria-describedby=\"caption-attachment-32118\" style=\"width: 530px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/katarzyna-trzeciak-duchy-z-palacu\/palac-kultury-jako-dowod-i-wyraz-przyjazni-wydawnictwo-czarne-2015\/\" rel=\"attachment wp-att-32118\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-32118\" title=\"\u201eJako dow\u00f3d i wyraz przyja\u017ani. Reporta\u017ce o Pa\u0142acu Kultury\u201d, Wyd. Czarne, 2015 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawnictwa)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/palac-kultury-jako-dowod-i-wyraz-przyjazni-wydawnictwo-czarne-2015.jpg\" alt=\"\u201eJako dow\u00f3d i wyraz przyja\u017ani. Reporta\u017ce o Pa\u0142acu Kultury\u201d, Wyd. Czarne, 2015 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawnictwa)\" width=\"530\" height=\"770\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-32118\" class=\"wp-caption-text\">\u201eJako dow\u00f3d i wyraz przyja\u017ani. Reporta\u017ce o Pa\u0142acu Kultury\u201d, Wyd. Czarne, 2015 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawnictwa)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Ale duchy towarzyszy\u0142y Pa\u0142acowi od pocz\u0105tku, o czym przypomina tekst Marty Zieli\u0144skiej ze zbioru <em><a title=\"News.O.pl: Jako dow\u00f3d i wyraz przyja\u017ani. Reporta\u017ce o Pa\u0142acu Kultury\" href=\"http:\/\/news.o.pl\/2015\/07\/16\/palac-kultury-jako-dowod-i-wyraz-przyjazni-wydawnictwo-czarne\/\">Jako dow\u00f3d i wyraz przyja\u017ani<\/a>.<\/em> Pa\u0142ac powsta\u0142 na grobach, o czym przypominaj\u0105 symboliczne tablice pami\u0105tkowe informuj\u0105ce o nieistniej\u0105cych skrzy\u017cowaniach; usuni\u0119tych, by m\u00f3g\u0142 pojawi\u0107 si\u0119 wielki plac. Polifonia g\u0142os\u00f3w, w kt\u00f3r\u0105 uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 reporta\u017ce z tego tomu podsuwa wiele widmowych trop\u00f3w \u2013 przywo\u0142uj\u0105 one zdarzenia, postaci, cienie, kt\u00f3re na Warszaw\u0119 i Polsk\u0119 rzuca\u0142 gigantyczny gmach. Czytamy wi\u0119c o kosztach, kt\u00f3re generowa\u0142o jego utrzymanie, o pe\u0142nych grozy losach rze\u017aby <em>Przyja\u017a\u0144 <\/em>Aliny Szapocznikow (reporta\u017c Joanny Solskiej), ale te\u017c o przyrodzie \u2013 o mie\u015bcie widzianym oczyma soko\u0142\u00f3w, poprzez kt\u00f3re wygl\u0105da ono niczym rumowisko gruz\u00f3w; wielka ruina pe\u0142na luk i p\u0119kni\u0119\u0107 (to z reporta\u017cu Joanny Podg\u00f3rskiej). <em>Jako dow\u00f3d i wyraz przyja\u017ani<\/em> to zbi\u00f3r, kt\u00f3ry wielo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w przypomina o wielu, czasem sprzecznych oczekiwaniach wobec Pa\u0142acu i chyba najpe\u0142niej oddaje jego funkcj\u0119, kt\u00f3r\u0105 Zygmunt Benedyktowicz okre\u015bli\u0142 jako <em>coincidentia opositorum<\/em> \u2013 \u0142\u0105czenie i jednoczenie przeciwie\u0144stw.<\/p>\n<p><a title=\"News.O.pl: Biografia intymna Pa\u0142acu Kultury\" href=\"http:\/\/news.o.pl\/2015\/07\/18\/beata-chomatowska-palac-biografia-intymna-wydawnictwo-znak\/\"><em>Biografia intymna<\/em><\/a> Beaty Chom\u0105towskiej tak\u017ce opowiada o wielu pa\u0142acowych duchach. Jest w\u015br\u00f3d nich historia Zdzis\u0142awa, sprawuj\u0105cego piecz\u0119 nad wszystkimi telefonami w budynku. S\u0105 tu te\u017c legendy o zamurowanym robotniku; o zmorach, upiorach i zrzucanych z p\u00f3\u0142ek ksi\u0105\u017ckach. Intymne, jednostkowe opowie\u015bci, kt\u00f3re spisuje Chom\u0105towska pokazuj\u0105 Pa\u0142ac jako przestrze\u0144 zaludnian\u0105 przez r\u00f3\u017cne byty, ciekawe postaci i zjawiska. W takich opowie\u015bciach sam gmach staje si\u0119 cz\u0119sto t\u0142em, \u015bwiadkiem zdarze\u0144 i asystentem postaci, kt\u00f3rym przysz\u0142o funkcjonowa\u0107 w jego wn\u0119trzu. Ale jako takie t\u0142o staje si\u0119 tym bardziej obecny, jak obecny jest duch, kt\u00f3ry, cho\u0107 niewidoczny, koncentruje wok\u00f3\u0142 siebie ca\u0142\u0105 uwag\u0119.<\/p>\n<figure id=\"attachment_32156\" aria-describedby=\"caption-attachment-32156\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/katarzyna-trzeciak-duchy-z-palacu\/spacerownik-pkin-agora-2015\/\" rel=\"attachment wp-att-32156\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-32156\" title=\"Jerzy S. Majewski, Tomasz Urzykowski, \u201eSpacerownik. Pa\u0142ac Kultury i Nauki. Socrealistyczna Warszawa\u201d, Wyd. Agora SA, 2015 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawnictwa)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/spacerownik-pkin-agora-2015-540x705.jpg\" alt=\"Jerzy S. Majewski, Tomasz Urzykowski, \u201eSpacerownik. Pa\u0142ac Kultury i Nauki. Socrealistyczna Warszawa\u201d, Wyd. Agora SA, 2015 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawnictwa)\" width=\"540\" height=\"705\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/spacerownik-pkin-agora-2015-540x705.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/spacerownik-pkin-agora-2015-688x900.jpg 688w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/spacerownik-pkin-agora-2015-576x753.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/spacerownik-pkin-agora-2015.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-32156\" class=\"wp-caption-text\">Jerzy S. Majewski, Tomasz Urzykowski, \u201eSpacerownik. Pa\u0142ac Kultury i Nauki. Socrealistyczna Warszawa\u201d, Wyd. Agora SA, 2015 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawnictwa)<\/figcaption><\/figure>\n<p><em>Spacerownik<\/em>. <em>Pa\u0142ac Kultury i Nauki<\/em> Jerzego S. Majewskiego i Tomasza Urzykowskiego zabiera czytelnik\u00f3w na wizyt\u0119 po wn\u0119trzu pa\u0142acu, cho\u0107 z wyra\u017anym zaznaczeniem zewn\u0119trza \u2013 historii i jej przemian. Mamy tu m.in. histori\u0119 niezrealizowanych wizji, przestrzeni, w kt\u00f3rych nie usiad\u0142 Stalin, czy te\u017c tego wszystkiego, co ust\u0105pi\u0142o miejsca, by m\u00f3g\u0142 wznie\u015b\u0107 si\u0119 Pa\u0142ac. To publikacja, kt\u00f3ra by\u0107 mo\u017ce najbardziej ze wszystkich stroni od tekstowego zaplecza gmachu i unika jego kulturowej obecno\u015bci, jednak przez takie odci\u0119cie jeszcze bardziej zwraca uwag\u0119 na to, co niewyra\u017cone wprost. W wielu miejscach czytelnik sam bowiem przywo\u0142uje i dopisuje znane sk\u0105din\u0105d opowie\u015bci, wtr\u0105ca robrze przyswojone rozpoznania, sam do siebie u\u015bmiecha si\u0119, gdy przypomni sobie co bardziej pikantne frazy Konwickiego, kt\u00f3re same pojawiaj\u0105 si\u0119 podczas lektury, cho\u0107 w tek\u015bcie nie znajduj\u0105 si\u0119 bezpo\u015brednio.<\/p>\n<p>Pa\u0142ac Kultury i Nauki wci\u0105\u017c pozostaje najwy\u017cszym budynkiem w Polsce. Jednak znacznie ciekawsza od wielko\u015bci okazuje si\u0119 jego niematerialno\u015b\u0107 \u2013 to niezwyk\u0142e widmo, kt\u00f3re nawiedza wci\u0105\u017c kolejne teksty. I mimo tak znacz\u0105cych przemian historii, kt\u00f3rych sta\u0142 si\u0119 no\u015bnikiem, jego pocz\u0105tkowa pozycja wydaje si\u0119 nienaruszalna: to wci\u0105\u017c ekran zbiorowych fantazji, kt\u00f3rego powierzchnia wydaje si\u0119 niesko\u0144czona.<\/p>\n<div id=\"footnote-list\" style=\"display:inherit\"><span id=fn-heading>Poka\u017c przypisy<\/span> &nbsp;&nbsp;&nbsp;(\u21b5 returns to text)<\/p>\n<ol>\n<li id=\"footnote-1\" class=\"fn-text\">P. Cembrzy\u0144ska, <em>Wie\u017ca Babel. Nowoczesny projekt porz\u0105dkowania \u015bwiata i jego dekonstrukcja<\/em>, Krak\u00f3w 2012, s. 219.<a href=\"#refmark-1\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-2\" class=\"fn-text\">Z. Benedyktowicz, <em>Widmo \u015brodka \u015bwiata. Przyczynek do antropologii wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci<\/em>, w: <em>Mitologie popularne<\/em>, red. D. Czaja, Krak\u00f3w 1994, s. 40.<a href=\"#refmark-2\">\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pa\u0142ac Kultury i Nauki wci\u0105\u017c pozostaje najwy\u017cszym budynkiem w Polsce. Jednak znacznie ciekawsza od wielko\u015bci okazuje si\u0119 jego niematerialno\u015b\u0107 \u2013 to niezwyk\u0142e widmo, kt\u00f3re nawiedza wci\u0105\u017c kolejne teksty. I mimo tak znacz\u0105cych przemian historii, jego pocz\u0105tkowa pozycja wydaje si\u0119 nienaruszalna.<\/p>\n","protected":false},"author":294,"featured_media":32117,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[387,4066,4073,4070,4069,4068,7361,484,4067,4072,4071,190,4074,713,1058],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[2017],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Pa\u0142ac Kultury i Nauki - duchy (z) Pa\u0142acu<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Pa\u0142ac Kultury i Nauki to bodaj najbardziej \u201etekstowy\u201d budynek w Polsce...\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/katarzyna-trzeciak-duchy-z-palacu\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/katarzyna-trzeciak-duchy-z-palacu#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/beata-chomatowska-palac-biografia-intymna-wydawnictwo-znak-2015.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/beata-chomatowska-palac-biografia-intymna-wydawnictwo-znak-2015.jpg\",\"width\":510,\"height\":800,\"caption\":\"Beata Chom\u0105towska, \u201ePa\u0142ac. Biografia intymna\u201d, Wyd. Znak, 2015 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawnictwa)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/katarzyna-trzeciak-duchy-z-palacu#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/katarzyna-trzeciak-duchy-z-palacu\",\"name\":\"Pa\u0142ac Kultury i Nauki - duchy (z) Pa\u0142acu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/katarzyna-trzeciak-duchy-z-palacu#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2015-09-21T23:00:13+00:00\",\"dateModified\":\"2020-09-01T12:04:02+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/38ad1a36a4f0eb354c14ef58c90c6104\"},\"description\":\"Pa\u0142ac Kultury i Nauki to bodaj najbardziej \u201etekstowy\u201d budynek w Polsce...\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/katarzyna-trzeciak-duchy-z-palacu#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/katarzyna-trzeciak-duchy-z-palacu\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/katarzyna-trzeciak-duchy-z-palacu#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Duchy (z) Pa\u0142acu\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/38ad1a36a4f0eb354c14ef58c90c6104\",\"name\":\"Katarzyna Trzeciak\",\"description\":\"KATARZYNA TRZECIAK \u2013 krytyczka i badaczka literatury. Wsp\u00f3\u0142redaktorka audycji krytycznoliterackiej Book's not dead w radiofonia.net. Doktorantka na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/katarzyna-trzeciak\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Pa\u0142ac Kultury i Nauki - duchy (z) Pa\u0142acu","description":"Pa\u0142ac Kultury i Nauki to bodaj najbardziej \u201etekstowy\u201d budynek w Polsce...","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/katarzyna-trzeciak-duchy-z-palacu","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/katarzyna-trzeciak-duchy-z-palacu#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/beata-chomatowska-palac-biografia-intymna-wydawnictwo-znak-2015.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/beata-chomatowska-palac-biografia-intymna-wydawnictwo-znak-2015.jpg","width":510,"height":800,"caption":"Beata Chom\u0105towska, \u201ePa\u0142ac. Biografia intymna\u201d, Wyd. Znak, 2015 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawnictwa)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/katarzyna-trzeciak-duchy-z-palacu#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/katarzyna-trzeciak-duchy-z-palacu","name":"Pa\u0142ac Kultury i Nauki - duchy (z) Pa\u0142acu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/katarzyna-trzeciak-duchy-z-palacu#primaryimage"},"datePublished":"2015-09-21T23:00:13+00:00","dateModified":"2020-09-01T12:04:02+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/38ad1a36a4f0eb354c14ef58c90c6104"},"description":"Pa\u0142ac Kultury i Nauki to bodaj najbardziej \u201etekstowy\u201d budynek w Polsce...","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/katarzyna-trzeciak-duchy-z-palacu#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/katarzyna-trzeciak-duchy-z-palacu"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/katarzyna-trzeciak-duchy-z-palacu#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Duchy (z) Pa\u0142acu"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/38ad1a36a4f0eb354c14ef58c90c6104","name":"Katarzyna Trzeciak","description":"KATARZYNA TRZECIAK \u2013 krytyczka i badaczka literatury. Wsp\u00f3\u0142redaktorka audycji krytycznoliterackiej Book's not dead w radiofonia.net. Doktorantka na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/katarzyna-trzeciak"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32111"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/294"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32111"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32111\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32117"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32111"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32111"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32111"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=32111"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=32111"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}