{"id":32839,"date":"2015-10-31T16:30:52","date_gmt":"2015-10-31T15:30:52","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=32839"},"modified":"2021-01-12T09:27:15","modified_gmt":"2021-01-12T08:27:15","slug":"kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek","title":{"rendered":"Nieuchwytne. Biografie artystek"},"content":{"rendered":"<p>Literatura biograficzna prze\u017cywa obecnie sw\u00f3j z\u0142oty okres. Na rynku wydawniczym pojawia si\u0119 coraz wi\u0119cej pozycji dedykowanych mniej lub bardziej powik\u0142anym losom, nale\u017c\u0105cym najcz\u0119\u015bciej do \u2013 mniej lub bardziej \u2013 znanych os\u00f3b. Ksi\u0105\u017cki te, pr\u00f3cz tego, \u017ce prezentuj\u0105 rozmaity poziom literackiego b\u0105d\u017a naukowego warsztatu, pokazuj\u0105, \u017ce biografi\u0119 traktowa\u0107 mo\u017cna rozmaicie \u2013 jako po\u017cywk\u0119 dla wyobra\u017ani, przyczynek do szerszego studium epoki czy \u015brodowiska, w ko\u0144cu pr\u00f3b\u0119 antropologiczno-egzystencjaln\u0105, na og\u00f3\u0142 polegaj\u0105c\u0105 na umieszczeniu jednostkowego losu w ramach refleksji o zbiorowo\u015bci.<\/p>\n<figure id=\"attachment_32866\" aria-describedby=\"caption-attachment-32866\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek\/alina-szapocznikow-wielkie-brzuchy-msn-003\/\" rel=\"attachment wp-att-32866\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-32866\" title=\"Alina Szapocznikow na tle pracy \u201eWielkie Brzuchy\u201d, 1968, fot. Roger Gain, Elle, 1968, The Estate Alina Szapocznikow, Piotr Stanis\u0142awski, Galerie Loevenbruck, Paris, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Piotra Stanis\u0142awskiego (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/alina-szapocznikow-wielkie-brzuchy-msn-003-540x797.jpg\" alt=\"Alina Szapocznikow na tle pracy \u201eWielkie Brzuchy\u201d, 1968, fot. Roger Gain, Elle, 1968, The Estate Alina Szapocznikow, Piotr Stanis\u0142awski, Galerie Loevenbruck, Paris, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Piotra Stanis\u0142awskiego (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie)\" width=\"540\" height=\"797\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/alina-szapocznikow-wielkie-brzuchy-msn-003-540x797.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/alina-szapocznikow-wielkie-brzuchy-msn-003-609x900.jpg 609w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/alina-szapocznikow-wielkie-brzuchy-msn-003-576x850.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/alina-szapocznikow-wielkie-brzuchy-msn-003.jpg 677w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-32866\" class=\"wp-caption-text\">Alina Szapocznikow na tle pracy \u201eWielkie Brzuchy\u201d, 1968, fot. Roger Gain, Elle, 1968, The Estate Alina Szapocznikow, Piotr Stanis\u0142awski, Galerie Loevenbruck, Paris, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Piotra Stanis\u0142awskiego (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Wielowymiarowo\u015b\u0107 biografistyki nie jest tematem nowym; w szerszym rozumieniu, je\u015bli odwo\u0142amy si\u0119 do wyk\u0142adni naukowej, obejmuje ona zar\u00f3wno monograficzne, akademickie opracowania \u017cyciorys\u00f3w wybitnych jednostek, jak i beletrystyk\u0119 czy has\u0142a encyklopedyczne. Biografistyka stanowi zreszt\u0105 najstarszy rodzaj pisarstwa historycznego \u2013 cho\u0107 zarazem ten najbardziej kontrowersyjny dla naukowych rozwa\u017ca\u0144. Wydaje si\u0119 zatem, \u017ce w momencie, kiedy w ramach gatunku dzieje si\u0119 coraz wi\u0119cej, warto zada\u0107 pytanie o strategie autor\u00f3w, a tak\u017ce o to, co wsp\u00f3\u0142czesne biografie m\u00f3wi\u0105 o nas, czytelnikach i naszym podej\u015bciu do opowiadania ludzkiego losu.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-32839 gallery-columns-5 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek\/malgorzata-starowieyska-slowo-obraz-terytoria-004'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/malgorzata-starowieyska-slowo-obraz-terytoria-004-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Ma\u0142gorzata Starowieyska (Mao Star) (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Wydawnictwa s\u0142owo\/obraz terytoria)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-32855\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32855'>\n\t\t\t\tMa\u0142gorzata Starowieyska (Mao Star) (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Wydawnictwa s\u0142owo\/obraz terytoria)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek\/malgorzata-starowieyska-slowo-obraz-terytoria-003'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/malgorzata-starowieyska-slowo-obraz-terytoria-003-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Ma\u0142gorzata Starowieyska (Mao Star) (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Wydawnictwa s\u0142owo\/obraz terytoria)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-32854\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32854'>\n\t\t\t\tMa\u0142gorzata Starowieyska (Mao Star) (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Wydawnictwa s\u0142owo\/obraz terytoria)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek\/malgorzata-starowieyska-slowo-obraz-terytoria-002'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/malgorzata-starowieyska-slowo-obraz-terytoria-002-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Ma\u0142gorzata Starowieyska (Mao Star) (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Wydawnictwa s\u0142owo\/obraz terytoria)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-32853\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32853'>\n\t\t\t\tMa\u0142gorzata Starowieyska (Mao Star) (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Wydawnictwa s\u0142owo\/obraz terytoria)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek\/malgorzata-starowieyska-slowo-obraz-terytoria-001'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/malgorzata-starowieyska-slowo-obraz-terytoria-001-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Ma\u0142gorzata Starowieyska (Mao Star) (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Wydawnictwa s\u0142owo\/obraz terytoria)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-32852\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32852'>\n\t\t\t\tMa\u0142gorzata Starowieyska (Mao Star) (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Wydawnictwa s\u0142owo\/obraz terytoria)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek\/attachment\/32856'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/mao-star-slowo-obraz-terytoria-2015-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Kapsyda Kobro-Oko\u0142owicz, \u201eMao Star. Instynktowne zanikanie w przestrzeni. Listy i materia\u0142y do biografii Ma\u0142gorzaty Starowieyskiej (1953-2006)\u201d, Wyd. S\u0142owo\/obraz terytoria, 2015 \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawnictwa)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-32856\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32856'>\n\t\t\t\tKapsyda Kobro-Oko\u0142owicz, \u201eMao Star. Instynktowne zanikanie w przestrzeni. Listy i materia\u0142y do biografii Ma\u0142gorzaty Starowieyskiej (1953-2006)\u201d, Wyd. S\u0142owo\/obraz terytoria, 2015 \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawnictwa)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek\/alina-szapocznikow-portret-wielokrotny-msn'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/alina-szapocznikow-portret-wielokrotny-msn-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Alina Szapocznikow, \u201ePortret wielokrotny (dwukrotny)\u201d, 1967, The Estate Alina Szapocznikow, Piotr Stanis\u0142awski, Galerie Loevenbruck, Paris, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Piotra Stanis\u0142awskiego (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-32847\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32847'>\n\t\t\t\tAlina Szapocznikow, \u201ePortret wielokrotny (dwukrotny)\u201d, 1967, The Estate Alina Szapocznikow, Piotr Stanis\u0142awski, Galerie Loevenbruck, Paris, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Piotra Stanis\u0142awskiego (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek\/alina-szapocznikow-wielkie-brzuchy-msn-003'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/alina-szapocznikow-wielkie-brzuchy-msn-003-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Alina Szapocznikow na tle pracy \u201eWielkie Brzuchy\u201d, 1968, fot. Roger Gain, Elle, 1968, The Estate Alina Szapocznikow, Piotr Stanis\u0142awski, Galerie Loevenbruck, Paris, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Piotra Stanis\u0142awskiego (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-32866\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32866'>\n\t\t\t\tAlina Szapocznikow na tle pracy \u201eWielkie Brzuchy\u201d, 1968, fot. Roger Gain, Elle, 1968, The Estate Alina Szapocznikow, Piotr Stanis\u0142awski, Galerie Loevenbruck, Paris, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Piotra Stanis\u0142awskiego (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek\/alina-szapocznikow-wielkie-brzuchy-msn-002'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/alina-szapocznikow-wielkie-brzuchy-msn-002-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Alina Szapocznikow na tle pracy \u201eWielkie Brzuchy\u201d, 1968, fot. Roger Gain, Elle, 1968, The Estate Alina Szapocznikow, Piotr Stanis\u0142awski, Galerie Loevenbruck, Paris, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Piotra Stanis\u0142awskiego (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-32850\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32850'>\n\t\t\t\tAlina Szapocznikow na tle pracy \u201eWielkie Brzuchy\u201d, 1968, fot. Roger Gain, Elle, 1968, The Estate Alina Szapocznikow, Piotr Stanis\u0142awski, Galerie Loevenbruck, Paris, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Piotra Stanis\u0142awskiego (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek\/alina-szapocznikow-wielkie-brzuchy-msn-001'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/alina-szapocznikow-wielkie-brzuchy-msn-001-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Alina Szapocznikow, \u201eWielkie Brzuchy\u201d, 1968, fot. Roger Gain, Elle, 1968, The Estate Alina Szapocznikow, Piotr Stanis\u0142awski, Galerie Loevenbruck, Paris, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Piotra Stanis\u0142awskiego (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-32849\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32849'>\n\t\t\t\tAlina Szapocznikow, \u201eWielkie Brzuchy\u201d, 1968, fot. Roger Gain, Elle, 1968, The Estate Alina Szapocznikow, Piotr Stanis\u0142awski, Galerie Loevenbruck, Paris, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Piotra Stanis\u0142awskiego (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek\/alina-szapocznikow-wielka-plaza-msn'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/alina-szapocznikow-wielka-plaza-msn-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Alina Szapocznikow, \u201eWielka pla\u017ca\u201d, 1968, The Estate Alina Szapocznikow, Piotr Stanis\u0142awski, Galerie Loevenbruck, Paris, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Piotra Stanis\u0142awskiego (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-32848\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/alina-szapocznikow-wielka-plaza-msn-80x80.jpg 80w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/alina-szapocznikow-wielka-plaza-msn-540x540.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/alina-szapocznikow-wielka-plaza-msn-576x576.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/alina-szapocznikow-wielka-plaza-msn.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 80px) 100vw, 80px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32848'>\n\t\t\t\tAlina Szapocznikow, \u201eWielka pla\u017ca\u201d, 1968, The Estate Alina Szapocznikow, Piotr Stanis\u0142awski, Galerie Loevenbruck, Paris, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Piotra Stanis\u0142awskiego (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek\/marek-beylin-ferwor-zycie-aliny-szapocznikow-karakter-2015'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/marek-beylin-ferwor-zycie-aliny-szapocznikow-karakter-2015-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Marek Beylin, \u201eFerwor. \u017bycie Aliny Szapocznikow\u201d, Wyd. Karakter, 2015 \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawnictwa)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-32857\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32857'>\n\t\t\t\tMarek Beylin, \u201eFerwor. \u017bycie Aliny Szapocznikow\u201d, Wyd. Karakter, 2015 \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawnictwa)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek\/kobro-skok-w-przestrzen-malgorzata-czynska-okladka-wydawnictwo-czarne-2015'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/kobro-skok-w-przestrzen-malgorzata-czynska-okladka-wydawnictwo-czarne-2015-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Ma\u0142gorzata Czy\u0144ska, \u201eKobro. Skok w przestrze\u0144\u201d, Wyd. Czarne, 2015 \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawnictwa)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-32851\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32851'>\n\t\t\t\tMa\u0142gorzata Czy\u0144ska, \u201eKobro. Skok w przestrze\u0144\u201d, Wyd. Czarne, 2015 \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawnictwa)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Z punktu widzenia biografa szczeg\u00f3lnie wymagaj\u0105ce \u017cyciorysy nale\u017c\u0105 do artyst\u00f3w \u2013 nie jest \u0142atwo znale\u017a\u0107 spos\u00f3b na to, jak powi\u0105za\u0107 prywatne losy z meandrami drogi artystycznej na przestrzeni lat. W tych przypadkach \u017cycia bez tw\u00f3rczo\u015bci nie mo\u017cna rzetelnie uchwyci\u0107, cho\u0107 jednocze\u015bnie natura relacji obu sfer jest niezwykle skomplikowana, a dla biografa mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 zdradziecka i zaprowadzi\u0107 na intelektualne manowce. Dodatkowo biografistyka artystyczna nie mo\u017ce poszczyci\u0107 si\u0119, przynajmniej w Polsce, obszernym korpusem opracowa\u0144, cho\u0107 niew\u0105tpliwie aktualnie obserwujemy gwa\u0142towny ich przyrost. Zw\u0142aszcza je\u015bli chodzi o biografie artystek, co wpisuje si\u0119 w szerszy, feministyczny zwrot badawczy i literacki. Przyjrzyjmy si\u0119 zatem trzem tegorocznym pozycjom, po\u015bwi\u0119conym trzem r\u00f3\u017cnym kobietom, trzem osobowo\u015bciom artystycznym. A poprzez te ksi\u0105\u017cki i nam \u2013 czytelnikom oraz naszemu spojrzeniu.<\/p>\n<p><strong>Szary zeszyt Katarzyny Kobro <\/strong><\/p>\n<p>Pierwszy g\u0142os nale\u017cy do Ma\u0142gorzaty Czy\u0144skiej\u2026 i Katarzyny Kobro. Na ksi\u0105\u017ck\u0119 <em>Kobro. Skok w przestrze\u0144<\/em>&nbsp;(Wydawnictwo Czarne) sk\u0142ada si\u0119 kilkadziesi\u0105t kr\u00f3tkich rozdzia\u0142\u00f3w-szkic\u00f3w, po\u015bwi\u0119conych <a title=\"Magazyn.O.pl: W imi\u0119 sztuki\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/jowita-kubiak-w-imie-sztuki\/\">losom artystki<\/a> \u2013 jednej z najbardziej wyrazistych, ale i nierozpoznanych osobowo\u015bci mi\u0119dzywojennej awangardy. Rosjanka niemieckiego pochodzenia, kt\u00f3rej przysz\u0142o \u017cy\u0107 w Polsce, niezwykle zdolna i obdarzona silnym charakterem. Pr\u00f3cz swojej prze\u0142omowej koncepcji rze\u017aby, kt\u00f3ra przetrwa\u0142a w nielicznych obiektach i rekonstrukcjach, znana jest z tego, \u017ce by\u0142a \u017con\u0105 W\u0142adys\u0142awa Strzemi\u0144skiego. Ju\u017c od pierwszych chwil lektury zorientujemy si\u0119, \u017ce ten ostatni fakt jest tyle\u017c interesuj\u0105cy, co dla pisz\u0105cego biografi\u0119 musi sta\u0107 si\u0119 problematyczny. Chyba wi\u0119kszo\u015b\u0107 zainteresowanych polsk\u0105 sztuk\u0105 ma w pami\u0119ci anegdoty o tym, jak zaszczuta przez m\u0119\u017ca Kobro por\u0105ba\u0142a na opa\u0142 swoje rze\u017aby, \u017ceby przetrwa\u0107 ostatni\u0105 zim\u0119 okupacji albo o tym, jak by\u0142a bita przez niego \u2013 okaleczonego wielk\u0105 wojn\u0105 \u2013 drewnianym szczud\u0142em. O Strzemi\u0144skim, cz\u0142owieku genialnym i trudnym, wiadomo wi\u0119cej, a problematyczna natura tej relacji emanuje z tych dw\u00f3ch \u017cyciorys\u00f3w do dzi\u015b, mimowolnie i niepoprawnie ka\u017c\u0105c pyta\u0107: kt\u00f3ra z tych dw\u00f3ch indywidualno\u015bci b\u0119dzie g\u00f3r\u0105? Czy\u0144ska, odnosz\u0105c si\u0119 do plan\u00f3w filmowych Andrzeja Wajdy, jeszcze bardziej dzisiaj wyra\u017anych, deklaruje: \u201eBoj\u0119 si\u0119, \u017ce Katarzyna Kobro mo\u017ce si\u0119 do filmu (\u2026) nie za\u0142apa\u0107. W ka\u017cdym razie nie w roli g\u0142\u00f3wnej\u201d.<\/p>\n<figure id=\"attachment_32851\" aria-describedby=\"caption-attachment-32851\" style=\"width: 495px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek\/kobro-skok-w-przestrzen-malgorzata-czynska-okladka-wydawnictwo-czarne-2015\/\" rel=\"attachment wp-att-32851\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-32851\" title=\"Ma\u0142gorzata Czy\u0144ska, \u201eKobro. Skok w przestrze\u0144\u201d, Wyd. Czarne, 2015 \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawnictwa)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/kobro-skok-w-przestrzen-malgorzata-czynska-okladka-wydawnictwo-czarne-2015.jpg\" alt=\"Ma\u0142gorzata Czy\u0144ska, \u201eKobro. Skok w przestrze\u0144\u201d, Wyd. Czarne, 2015 \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawnictwa)\" width=\"495\" height=\"800\"\/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-32851\" class=\"wp-caption-text\">Ma\u0142gorzata Czy\u0144ska, \u201eKobro. Skok w przestrze\u0144\u201d, Wyd. Czarne, 2015 \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawnictwa)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Do tej psychomachii w\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 lata temu c\u00f3rka Strzemi\u0144skich, Nika, pisz\u0105c fascynuj\u0105ce i wstrz\u0105saj\u0105ce zarazem wspomnienia o rodzicach (<em>Sztuka, mi\u0142o\u015b\u0107 i nienawi\u015b\u0107<\/em>, 2001). Od tej pory i z tym tekstem wypada mierzy\u0107 si\u0119 biografom Kobro oraz Strzemi\u0144skiego, a nawet wi\u0119cej \u2013 trzeba mierzy\u0107 si\u0119 jeszcze z biografi\u0105 \u201etej trzeciej\u201d, Niki. To w\u0142a\u015bnie robi Czy\u0144ska, daj\u0105c wyraz rozumieniu biografii jako sieci mi\u0119dzyludzkich relacji, w kt\u00f3rej ka\u017cda ni\u0107 mo\u017ce ods\u0142oni\u0107 nowy aspekt wizerunku, rozja\u015bni\u0107 go lub zaciemni\u0107. Znamy to ju\u017c z <a title=\"Magazyn.O.pl: Beksi\u0144skich portret (prawie) potr\u00f3jny\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/daria-bruszewska-przytula-beksinskich-portret-prawie-potrojny\/\">\u201eprawie potr\u00f3jnego\u201d portretu Beksi\u0144skich Magdaleny Grzeba\u0142kowskiej<\/a>: biografia jednostki staje si\u0119 tak\u017ce biografi\u0105 rodziny.<\/p>\n<p>Na szcz\u0119\u015bcie na kartach ksi\u0105\u017cki Czy\u0144skiej nikt nie okazuje si\u0119 \u201esilniejszy\u201d, chocia\u017c autorce trudno unikn\u0105\u0107 unifikuj\u0105cej narracji o \u201eStrzemi\u0144skich\u201d. Za obojgiem artyst\u00f3w przemawia ich tw\u00f3rczo\u015b\u0107, a za Nik\u0105 \u2013 skomplikowany los i wysi\u0142ek, by si\u0119 z nim pogodzi\u0107. Chocia\u017c w \u015bwiadomo\u015bci og\u00f3\u0142u to raczej za W\u0142adys\u0142awem Strzemi\u0144skim stoj\u0105 teksty, osi\u0105gni\u0119cia dydaktyczne i teoria, ksi\u0105\u017cka Czy\u0144skiej sk\u0142ania do my\u015blenia, \u017ce Kobro taka legitymizacja nie jest potrzebna. Ona ma swoj\u0105 nieuchwytno\u015b\u0107. Czy\u0144ska ten aspekt \u2013 kt\u00f3rego, jak si\u0119 wydaje, ze wzgl\u0119du na niedostatek \u017ar\u00f3de\u0142 nie da si\u0119 \u201eprzeskoczy\u0107\u201d \u2013 wydobywa bardzo umiej\u0119tnie, m\u00f3wi\u0105c tyle, ile wiadomo i subtelnie zawieszaj\u0105c g\u0142os tam, gdzie niedopowiedzenie staje si\u0119 konieczne. Umiej\u0119tnie pokazuje zw\u0142aszcza problem narodowej to\u017csamo\u015bci artystki oraz to, co mog\u0142o sta\u0107 za wyborem \u201elisty rosyjskiej\u201d w czasie okupacji i dzia\u0142aniem powojennych w\u0142adz (proces o \u201eodst\u0119pstwo od narodowo\u015bci polskiej\u201d). Najwi\u0119kszym z przemilcze\u0144 jest za\u015b mityczny \u201eszary zeszyt\u201d, nieudost\u0119pnione do dzi\u015b w ca\u0142o\u015bci zapiski Kobro, dotycz\u0105ce jej ma\u0142\u017ce\u0144stwa, pisane w czasie s\u0105dowych batalii ze Strzemi\u0144skim (Nika Strzemi\u0144ska przytoczy\u0142a fragmenty w swojej ksi\u0105\u017cce).<\/p>\n<p>Inne aspekty ksi\u0105\u017cki Czy\u0144skiej, je\u015bli spojrzymy na ni\u0105 jak na klasyczn\u0105 biografi\u0119, ka\u017c\u0105 jednak wyrazi\u0107 pewn\u0105 w\u0105tpliwo\u015b\u0107 co do konieczno\u015bci zawieszania g\u0142osu w niekt\u00f3rych miejscach. Autorka opar\u0142a si\u0119 bowiem g\u0142\u00f3wnie na tym, co zosta\u0142o ju\u017c na temat Kobro napisane \u2013 w ten spos\u00f3b, odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do autorytet\u00f3w i cytuj\u0105c passusy ze znanych \u017ar\u00f3de\u0142 (np. Janusza Zagrodzkiego) lub tekst\u00f3w samej artystki, rozwi\u0105zuje problem zag\u0142\u0119bienia si\u0119 w jej tw\u00f3rczo\u015b\u0107. Cho\u0107 z drugiej strony, patrz\u0105c na eseistyczn\u0105, reporta\u017cow\u0105 form\u0119 ksi\u0105\u017cki, nie sens dzie\u0142 by\u0142 dla niej najwa\u017cniejszy. Istotn\u0105 warto\u015b\u0107 wnosz\u0105 raczej nieznane dotychczas relacje znajomych i krewnych, Georga Kobro, Agnieszki Minich, Anny Wegner-Sumie\u0144, Moniki Krygier i innych. Mimo to trudno oprze\u0107 si\u0119 wra\u017ceniu, \u017ce dobry warsztat dziennikarski autorki oraz jej przejrzysta, gi\u0119tka polszczyzna zakrywaj\u0105 to, czego brakuje \u2013 szerok\u0105 baz\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142ow\u0105. Nie jest to zatem pozycja dla tych, kt\u00f3rzy chcieliby szczeg\u00f3\u0142owo, chronologicznie prze\u015bledzi\u0107 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Kobro i uporz\u0105dkowa\u0107 fakty na temat jej biografii. Ksi\u0105\u017cka zadowoli natomiast tych czytelnik\u00f3w, kt\u00f3rzy z sylwetk\u0105 artystki nie s\u0105 zaznajomieni albo tych poszukuj\u0105cych wytchnienia po bardziej wymagaj\u0105cych lekturach. Mo\u017ce zreszt\u0105 z powodu pewnego niedookre\u015blenia fakt\u00f3w znalaz\u0142o si\u0119 tu miejsce na tajemnic\u0119, kt\u00f3r\u0105 ka\u017cdy mo\u017ce odkrywa\u0107 na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119.<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p><strong>Ferwor Aliny Szapocznikow<\/strong><\/p>\n<p>Je\u015bli z nieuchwytno\u015bci uczyni\u0107 dystynktywn\u0105 cech\u0119 biografii artystek, odnajdziemy j\u0105 r\u00f3wnie\u017c w nast\u0119pnej pozycji, <em>Ferwor. \u017bycie Aliny Szapocznikow<\/em>&nbsp;Marka Beylina (Wydawnictwo Karakter). Bohaterk\u0105 jest tutaj <a title=\"Magazyn.O.pl: Spotkania z Szapocznikow\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/kamila-lesniak-spotkania-z-szapocznikow\/\">Alina Szapocznikow<\/a>, kt\u00f3r\u0105 bez wahania mo\u017cna dzisiaj nazwa\u0107 pierwsz\u0105 gwiazd\u0105 powojennej polskiej sztuki. Beylin pokusi\u0142 si\u0119 o ca\u0142o\u015bciowy opis \u017cycia artystki, prowadz\u0105c r\u00f3wnolegle narracj\u0105 o charakterze biografii intelektualnej i artystycznej; w tym aspekcie najpe\u0142niej spo\u015br\u00f3d autor\u00f3w opisywanych tutaj pozycji zbli\u017cy\u0142 si\u0119 do biografii o ambicjach naukowych.<\/p>\n<figure id=\"attachment_32848\" aria-describedby=\"caption-attachment-32848\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek\/alina-szapocznikow-wielka-plaza-msn\/\" rel=\"attachment wp-att-32848\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-32848\" title=\"Alina Szapocznikow, \u201eWielka pla\u017ca\u201d, 1968, The Estate Alina Szapocznikow, Piotr Stanis\u0142awski, Galerie Loevenbruck, Paris, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Piotra Stanis\u0142awskiego (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/alina-szapocznikow-wielka-plaza-msn-540x540.jpg\" alt=\"Alina Szapocznikow, \u201eWielka pla\u017ca\u201d, 1968, The Estate Alina Szapocznikow, Piotr Stanis\u0142awski, Galerie Loevenbruck, Paris, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Piotra Stanis\u0142awskiego (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie)\" width=\"540\" height=\"540\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/alina-szapocznikow-wielka-plaza-msn-540x540.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/alina-szapocznikow-wielka-plaza-msn-80x80.jpg 80w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/alina-szapocznikow-wielka-plaza-msn-576x576.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/alina-szapocznikow-wielka-plaza-msn.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-32848\" class=\"wp-caption-text\">Alina Szapocznikow, \u201eWielka pla\u017ca\u201d, 1968, The Estate Alina Szapocznikow, Piotr Stanis\u0142awski, Galerie Loevenbruck, Paris, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Piotra Stanis\u0142awskiego (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Wydaje si\u0119, \u017ce tak zakrojone cele wyruguj\u0105 z \u017cyciorysu Szapocznikow nieuchwytno\u015b\u0107, tak si\u0119 jednak nie dzieje; wydobycie tej cechy odbywa si\u0119 jednak na zupe\u0142nie innych zasadach. Autor przekonuj\u0105co analizuje kolejne etapy biografii rze\u017abiarki, zw\u0142aszcza jej wojenne losy \u2013 pobyt w gettach i obozach koncentracyjnych, a tak\u017ce powojenny, praski epizod (studiowa\u0142a w Wy\u017cszej Szkole Artystyczno-Przemys\u0142owej w Pradze) oraz pobyt w Pary\u017cu (1948-1950), nie przekraczaj\u0105c jednocze\u015bnie granicy prywatno\u015bci. Ta delikatno\u015b\u0107 jest zrozumia\u0142a, ale by\u0107 mo\u017ce znosi krytyczny potencja\u0142 tej biografii \u2013 krytyczny nie w wymiarze narracji autora, ale refleksji czytelnika. Beylin bowiem nie wskazuje punkt\u00f3w, kt\u00f3re dla Szapocznikow mog\u0142y okaza\u0107 si\u0119 prze\u0142omowe \u2013 i mog\u0142yby sta\u0107 si\u0119 takimi w oczach odbiorc\u00f3w jej sztuki. Pozostawia decyzje interpretacyjne po stronie odbiorcy tak dalece, \u017ce p\u0142ynie on przez tekst g\u0142adko\u2026 zbyt g\u0142adko jak na tak\u0105 biografi\u0119. Z drugiej strony czy \u201eudramatycznianie\u201d \u017cyciorysu na si\u0142\u0119 nie by\u0142oby wykroczeniem daleko wi\u0119kszym? Niezale\u017cnie od stanowiska, jakie zajmiemy, Szapocznikow jawi si\u0119 jako nieuchwytna. Nie dlatego, \u017ce tak chcia\u0142 czy uwa\u017ca\u0142 autor, ale z powodu samego charakteru biografii \u2013 tekstu, kt\u00f3ry si\u0142\u0105 rzeczy jest fasad\u0105 prawdziwego \u017cycia, emocji, wybor\u00f3w. Beylin tego nie ukrywa, nie stara si\u0119 zapanowa\u0107 nad swoj\u0105 bohaterk\u0105, egzystencja drugiej osoby nie jest bowiem tematem jak ka\u017cdy inny.<\/p>\n<figure id=\"attachment_32850\" aria-describedby=\"caption-attachment-32850\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek\/alina-szapocznikow-wielkie-brzuchy-msn-002\/\" rel=\"attachment wp-att-32850\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-32850\" title=\"Alina Szapocznikow na tle pracy \u201eWielkie Brzuchy\u201d, 1968, fot. Roger Gain, Elle, 1968, The Estate Alina Szapocznikow, Piotr Stanis\u0142awski, Galerie Loevenbruck, Paris, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Piotra Stanis\u0142awskiego (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/alina-szapocznikow-wielkie-brzuchy-msn-002-540x797.jpg\" alt=\"Alina Szapocznikow na tle pracy \u201eWielkie Brzuchy\u201d, 1968, fot. Roger Gain, Elle, 1968, The Estate Alina Szapocznikow, Piotr Stanis\u0142awski, Galerie Loevenbruck, Paris, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Piotra Stanis\u0142awskiego (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie)\" width=\"540\" height=\"797\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/alina-szapocznikow-wielkie-brzuchy-msn-002-540x797.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/alina-szapocznikow-wielkie-brzuchy-msn-002-609x900.jpg 609w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/alina-szapocznikow-wielkie-brzuchy-msn-002-576x850.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/alina-szapocznikow-wielkie-brzuchy-msn-002.jpg 1043w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-32850\" class=\"wp-caption-text\">Alina Szapocznikow na tle pracy \u201eWielkie Brzuchy\u201d, 1968, fot. Roger Gain, Elle, 1968, The Estate Alina Szapocznikow, Piotr Stanis\u0142awski, Galerie Loevenbruck, Paris, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Piotra Stanis\u0142awskiego (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Rozpatruj\u0105c <em>Ferwor<\/em> jako tekst naukowo-biograficzny zauwa\u017cy\u0107 nale\u017cy, \u017ce dowiemy si\u0119 z niego o wiele wi\u0119cej o tw\u00f3rczo\u015bci artystycznej ni\u017c z pozycji Czy\u0144skiej. Beylin odwo\u0142uje si\u0119 do poszczeg\u00f3lnych prac Szapocznikow w spos\u00f3b do\u015b\u0107 szczeg\u00f3\u0142owy, zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce czytelnik je zna; zak\u0142adaj\u0105c nawet, \u017ce czyta\u0142 cenn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 Agaty Jakubowskiej, <em>Portret wielokrotny dzie\u0142a Aliny Szapocznikow<\/em> (2008), b\u0119d\u0105c\u0105 swego rodzaju eksperymentem metodologicznym \u2013 pr\u00f3b\u0105 spojrzenia na dzie\u0142a przez artystk\u0119, na artystk\u0119 poprzez jej dzie\u0142a, a przede wszystkim czytaniem dzie\u0142 poprzez\u2026 inne prace. Co ciekawe Jakubowska, pisz\u0105c ksi\u0105\u017ck\u0119 o charakterze rozprawy naukowej, niejednokrotnie fakty biograficzne wyra\u017ca\u0142a w spos\u00f3b bardziej bezpo\u015bredni, czyni\u0105c narracj\u0119 przejmuj\u0105c\u0105, wik\u0142aj\u0105c \u017cyciowe wydarzenia w artystyczne wybory i wci\u0105\u017c pozwalaj\u0105c czytelnikowi sformu\u0142owa\u0107 w\u0142asn\u0105 odpowied\u017a. Pokrewn\u0105 \u201einterpretacyjn\u0105 otwarto\u015b\u0107\u201d Beylin zrealizowa\u0142 odmiennie. Polemizuje on z odczytaniami poszczeg\u00f3lnych prac proponowanymi przez innych autor\u00f3w, cz\u0119sto ugruntowanymi w powszechnej opinii, co jest niew\u0105tpliwie potencja\u0142em ksi\u0105\u017cki \u2013 prezentuje stanowisko autora nie tylko wzgl\u0119dem tej tw\u00f3rczo\u015bci, ale i charakteru intelektualnego oraz artystycznego rozwoju bohaterki opowie\u015bci. Mo\u017cna natomiast \u017ca\u0142owa\u0107, \u017ce cho\u0107 ksi\u0105\u017cce nie zabrak\u0142o rzetelno\u015bci, a autorowi wyczucia i wra\u017cliwo\u015bci, nie mamy tutaj do czynienia z walorami literackimi.<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p><strong>Zanikanie Mao Star<\/strong><\/p>\n<p>Z nieuchwytno\u015bci\u0105 w czystej postaci zmierzymy si\u0119 natomiast w przypadku trzeciej pozycji \u2013 <em>Mao Star. Instynktowne zanikanie w przestrzeni. Listy i materia\u0142y do biografii Ma\u0142gorzaty Starowieyskiej (1953-2006)<\/em> autorstwa Kapsydy Kobro-Oko\u0142owicz (Wydawnictwo s\u0142owo\/obraz terytoria). Pocz\u0105tkowo wydaje si\u0119, \u017ce nie ma tutaj \u017cadnej narracji. Nie jest to jednak prawda. Kobro-Oko\u0142owicz narracj\u0119 buduje nielinearnie, tka j\u0105 z list\u00f3w, wspomnie\u0144 i komentarzy.<\/p>\n<figure id=\"attachment_32856\" aria-describedby=\"caption-attachment-32856\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek\/attachment\/32856\/\" rel=\"attachment wp-att-32856\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-32856\" title=\"Kapsyda Kobro-Oko\u0142owicz, \u201eMao Star. Instynktowne zanikanie w przestrzeni. Listy i materia\u0142y do biografii Ma\u0142gorzaty Starowieyskiej (1953-2006)\u201d, Wyd. S\u0142owo\/obraz terytoria, 2015 \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawnictwa)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/mao-star-slowo-obraz-terytoria-2015-540x684.jpg\" alt=\"Kapsyda Kobro-Oko\u0142owicz, \u201eMao Star. Instynktowne zanikanie w przestrzeni. Listy i materia\u0142y do biografii Ma\u0142gorzaty Starowieyskiej (1953-2006)\u201d, Wyd. S\u0142owo\/obraz terytoria, 2015 \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawnictwa)\" width=\"540\" height=\"684\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/mao-star-slowo-obraz-terytoria-2015-540x684.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/mao-star-slowo-obraz-terytoria-2015-710x900.jpg 710w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/mao-star-slowo-obraz-terytoria-2015-576x729.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/mao-star-slowo-obraz-terytoria-2015.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-32856\" class=\"wp-caption-text\">Kapsyda Kobro-Oko\u0142owicz, \u201eMao Star. Instynktowne zanikanie w przestrzeni. Listy i materia\u0142y do biografii Ma\u0142gorzaty Starowieyskiej (1953-2006)\u201d, Wyd. S\u0142owo\/obraz terytoria, 2015 \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawnictwa)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Poznajemy bohaterk\u0119 opowie\u015bci, Ma\u0142gorzat\u0119 Starowieysk\u0105 (pos\u0142uguj\u0105c\u0105 si\u0119 pseudonimem Mao Star), kt\u00f3rej sylwetk\u0119 i w tym miejscu wypada\u0142oby przybli\u017cy\u0107 \u2013 nie jest to bowiem, jak w poprzednich dw\u00f3ch przypadkach, posta\u0107 zadomowiona w kanonie historii sztuki. Urodzona w 1953 roku artystka uko\u0144czy\u0142a malarstwo w Acad\u00e9mie des Beaux-Arts w Pary\u017cu (1979), w latach 80. tworzy\u0142a w Berlinie, stykaj\u0105c si\u0119 z niezwykle pr\u0119\u017cnym awangardowym \u015brodowiskiem artystycznym Kreuzbergu; pr\u00f3cz cykl\u00f3w malarskich realizowa\u0142a g\u0142\u00f3wnie spektakle i performensy. Na pocz\u0105tku lat 90. wr\u00f3ci\u0142a do Polski i wraz z rodzin\u0105 zamieszka\u0142a we wsi Skudzawy Stare, okazjonalnie w\u0142\u0105czaj\u0105c si\u0119 w inicjatywy kulturalne, np. bra\u0142a udzia\u0142 w Mironaliach. D\u0142ugoletnia choroba alkoholowa ostatecznie przyczyni\u0142a si\u0119 do jej przedwczesnej \u015bmierci w 2006 roku. Ta biografia, ju\u017c na podstawie samych fakt\u00f3w sygnalizuj\u0105ca osob\u0119 wybitnie zdoln\u0105, kt\u00f3rej z jakich powod\u00f3w nie uda\u0142o si\u0119 \u201eprzebi\u0107\u201d, sytuuje si\u0119 na antypodach standardowej biografistyki zorientowanej na wielkie postaci.<\/p>\n<p>Niemal r\u00f3wnocze\u015bnie, poznaj\u0105c bohaterk\u0119 opowie\u015bci, dowiadujemy si\u0119 o tym, dlaczego o niej czytamy \u2013 z jakiego powodu autorka zaj\u0119\u0142a si\u0119 jej osob\u0105, w jakich okoliczno\u015bciach: \u201eW rocznic\u0119 \u015bmierci Mao Star, 2 maja 2009 roku, pojecha\u0142am z matk\u0105 artystki na Jej gr\u00f3b, na cmentarz w Laskach, czuj\u0105c potrzeb\u0119 zmierzenia si\u0119 z tym, co b\u0119d\u0119 musia\u0142a pokona\u0107 (\u2026). \u2013 mia\u0142am rozpocz\u0105\u0107 burzenie muru zapomnienia\u201d. Emocjonalny stosunek do prezentowanej postaci staje si\u0119 czytelny, sprecyzowany jest tak\u017ce cel: nie tyle ocali\u0107 od zapomnienia (\u017ceby zapomnie\u0107 trzeba bowiem pami\u0119ta\u0107), co ujawni\u0107.<\/p>\n<p>Na ksi\u0105\u017ck\u0119 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 przede wszystkim listy Starowieyskiej do matki, Heleny Starowieyskiej (lata 70., 80.) i do przyjaci\u00f3\u0142ki, poetki Darii Danuty Lisieckiej (lata 90.), uzupe\u0142nione obszernymi i szczeg\u00f3\u0142owymi przypisami autorstwa Kobro-Oko\u0142owicz (zbudowanymi na pieczo\u0142owicie gromadzonym materiale, przede wszystkim archiwaliach i relacjach ustnych), wierszami Ma\u0142gorzaty Starowieyskiej, tak\u017ce wspomnieniami przyjaci\u00f3\u0142 i znajomych artystki oraz aneksem (fragmenty korespondencji z instytucjami, dokumenty).<\/p>\n<figure id=\"attachment_32853\" aria-describedby=\"caption-attachment-32853\" style=\"width: 496px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek\/malgorzata-starowieyska-slowo-obraz-terytoria-002\/\" rel=\"attachment wp-att-32853\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-32853\" title=\"Ma\u0142gorzata Starowieyska (Mao Star) (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Wydawnictwa s\u0142owo\/obraz terytoria)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/malgorzata-starowieyska-slowo-obraz-terytoria-002.jpg\" alt=\"Ma\u0142gorzata Starowieyska (Mao Star) (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Wydawnictwa s\u0142owo\/obraz terytoria)\" width=\"496\" height=\"685\"\/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-32853\" class=\"wp-caption-text\">Ma\u0142gorzata Starowieyska (Mao Star) (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Wydawnictwa s\u0142owo\/obraz terytoria)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Mamy jednak do czynienia z czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c zbiorem materia\u0142\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142owych. To przekonanie zaczyna si\u0119 w momencie, kiedy pojawia si\u0119 w\u0105tpliwo\u015b\u0107, czy Ma\u0142gorzata Starowieyska naprawd\u0119 istnia\u0142a (a mo\u017ce zosta\u0142a wymy\u015blona?). Z t\u0105 my\u015bl\u0105 przychodzi obawa i niedowierzanie, \u017ce czyj\u015b los mo\u017ce si\u0119 tak bardzo zagubi\u0107 \u2013 a zaraz potem pewien rodzaj zrozumienia. Zw\u0142aszcza lektura list\u00f3w, pe\u0142nych opis\u00f3w codziennych zmaga\u0144, pomi\u0119dzy zapewnieniem sobie minimum bytowania a wykreowaniem przestrzeni dla tw\u00f3rczo\u015bci, przypomina o szeregu analogicznych (cho\u0107 zawsze wyj\u0105tkowych) los\u00f3w. Sztuka jak\u017ce cz\u0119sto przegrywa. Czasem wystarczy natomiast okre\u015blona konfiguracja cech osobowo\u015bci \u2013 w przypadku Starowieyskiej brak pragmatyzmu, trudna, chyba nieco egocentryczna i autodestrukcyjna osobowo\u015b\u0107, a jednocze\u015bnie ogromna wra\u017cliwo\u015b\u0107. Wyobra\u017amy sobie kilkana\u015bcie, kilkadziesi\u0105t, kilkaset os\u00f3b\u2026 Kt\u00f3re biografie uda si\u0119 ujawni\u0107, a kt\u00f3re nie?<\/p>\n<p>Dopiero tutaj, przy okazji poznawania los\u00f3w Starowieyskiej, stajemy w nieuchwytno\u015bci\u0105 twarz\u0105 w twarz. Trzeba przyzna\u0107, \u017ce jest to do\u015bwiadczenie wstrz\u0105saj\u0105ce. Mamy bowiem do czynienia z wiwisekcj\u0105 nieuchwytno\u015bci \u2013 bebechami. Z trudem czyta si\u0119 \u2013 wci\u0105\u017c powracaj\u0105ce \u2013 wzmianki o fiasku kolejnych projekt\u00f3w, przeplatane z\u0142udnymi nadziejami na realizacj\u0119 innych \u201ew wielkim \u015bwiecie\u201d Pary\u017ca i Berlina. Potem pr\u00f3b\u0119 odzyskania harmonii w ma\u0142ej polskiej wiosce, w ramach lokalnych inicjatyw, z pe\u0142n\u0105 zgod\u0105 na brak szans si\u0119gni\u0119cia mainstreamu \u2013 w konfrontacji z niestabilnym \u017cyciem rodzinnym. W ko\u0144cu pe\u0142ne dramatyzmu wiersze \u201ewarszawskie\u201d, pisane strumieniem \u015bwiadomo\u015bci teksty-zwierzenia z dna rozpaczy i upodlenia uzale\u017cnionego cz\u0142owieka (\u201eId\u0119 sobie sama\/ id\u0119 pomalutku\/ p\u0142acz\u0119 po cichutku\/ na szcz\u0119\u015bcie nikt nie zobaczy mnie\u201d),tak\u017ce te powsta\u0142e z t\u0119sknoty za dzieckiem. Nieuchwytno\u015bci Mao Star mo\u017cna nada\u0107 makabrycznie wyraziste oblicze. Jej nieobecno\u015bci nikt w\u0142a\u015bciwie nie zauwa\u017cy\u0142 (Kobro-Oko\u0142owicz wspomina, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 dawnych przyjaci\u00f3\u0142 Starowieyskiej dowiedzia\u0142a si\u0119 o \u015bmierci artystki dopiero od niej).<\/p>\n<p>W tym sensie biografia Mao Star jest rewersem dw\u00f3ch poprzednich, staje si\u0119 <em>quasi<\/em>-autobiografi\u0105 \u2013 artystka m\u00f3wi o sobie sama, cho\u0107 nie zamierza\u0142a (w jednym z list\u00f3w prosi\u0142a np. by matka nikomu ich nie czyta\u0142a). Autorka ksi\u0105\u017cki wycofuje si\u0119 do roli komentatora, uzupe\u0142nia niejasne informacje, cho\u0107 to ona nadaje narracji rytm i reguluje dramaturgi\u0119. W gruncie rzeczy niezbyt skomplikowany projekt biograficzno-literacki okazuje si\u0119 by\u0107 no\u015bnikiem z\u0142o\u017conych znacze\u0144 \u2013 wpisuje losy artystki, a tak\u017ce jej tw\u00f3rczo\u015b\u0107 w perspektyw\u0119 antropologiczn\u0105 i spo\u0142eczn\u0105, co sprawia, \u017ce przy ca\u0142ej swej jednostkowo\u015bci staje si\u0119 on uniwersalny. Jawi si\u0119 te\u017c w dalszym ci\u0105gu jako niezwykle kruchy \u2013 tak \u0142atwo m\u00f3g\u0142 bowiem nie powsta\u0107.<\/p>\n<figure id=\"attachment_32854\" aria-describedby=\"caption-attachment-32854\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek\/malgorzata-starowieyska-slowo-obraz-terytoria-003\/\" rel=\"attachment wp-att-32854\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-32854\" title=\"Ma\u0142gorzata Starowieyska (Mao Star) (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Wydawnictwa s\u0142owo\/obraz terytoria)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/malgorzata-starowieyska-slowo-obraz-terytoria-003-540x749.jpg\" alt=\"Ma\u0142gorzata Starowieyska (Mao Star) (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Wydawnictwa s\u0142owo\/obraz terytoria)\" width=\"540\" height=\"749\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/malgorzata-starowieyska-slowo-obraz-terytoria-003-540x749.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/malgorzata-starowieyska-slowo-obraz-terytoria-003-648x900.jpg 648w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/malgorzata-starowieyska-slowo-obraz-terytoria-003-576x799.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/malgorzata-starowieyska-slowo-obraz-terytoria-003.jpg 1291w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-32854\" class=\"wp-caption-text\">Ma\u0142gorzata Starowieyska (Mao Star) (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Wydawnictwa s\u0142owo\/obraz terytoria)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Tej pod wieloma wzgl\u0119dami odkrywczej pracy brakuje jednak szerszego spojrzenia na sam\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 \u2013 historycy sztuki z pewno\u015bci\u0105 odczuj\u0105 niedosyt. Z drugiej strony czarno-bia\u0142e fotografie i reprodukcje prac na ziarnistym papierze, na podstawie kt\u00f3rych trzeba sobie wyrobi\u0107 zdanie o pracach malarskich i performensach Mao Star, wzmagaj\u0105 wra\u017cenie nieuchwytno\u015bci tej biografii\u2026 Pozostaje mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce ksi\u0105\u017cka sk\u0142oni do pokazania dokona\u0144 Starowieyskiej w kolorze \u2013 albo na wystawie.<\/p>\n<p>Warto podkre\u015bli\u0107 jeszcze jedno. Praca Kobro-Oko\u0142owicz daje wgl\u0105d w warsztat biografa \u2013 ods\u0142ania ogrom mr\u00f3wczej pracy, jaki stoi za ka\u017cdym rzetelnym opracowaniem, daje tak\u017ce poj\u0119cie o przesuni\u0119ciu, kt\u00f3re, jak si\u0119 wydaje, dokonuje si\u0119 w pisarstwie historyczno-artystycznym. Do g\u0142osu dochodzi coraz cz\u0119\u015bciej sam autor, wraz z indywidualnymi sympatiami i sentymentami, jego spojrzenie przestaje by\u0107 transparentne. Jednocze\u015bnie transparenty staje si\u0119 sam proces konstruowania narracji. Ksi\u0105\u017cka Kobro-Oko\u0142owicz jawi si\u0119 wi\u0119c tak\u017ce jako swego rodzaju <em>metabiografia<\/em>. Nowoczesna biografistyka i jej popularno\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d czytelnik\u00f3w obrazuj\u0105 nie tylko rosn\u0105ce zainteresowanie mikrohistoriami (a zarazem zmian\u0119 podej\u015bcia do historii, czy te\u017c jej re-konstruowania), ale tak\u017ce ferment w obszarze j\u0119zyka opisu. W biografii jednego cz\u0142owieka pojawiaj\u0105 si\u0119 inni, r\u00f3wnorz\u0119dni bohaterowie \u2013 ujawnianie sieci mi\u0119dzyludzkich relacji wy\u0142ania znacz\u0105cych, w perspektywie psychologicznego rozwoju, bliskich, a ods\u0142oni\u0119cie praw narracji stawia nam przed oczyma samego autora. Wsp\u00f3\u0142czesna biografistyka jest wewn\u0119trznie dynamiczna. Warto\u015b\u0107 projektu Kobro-Oko\u0142owicz le\u017cy wi\u0119c zar\u00f3wno w tek\u015bcie, jak i poza nim.<\/p>\n<p>Rozpatrywanie nieuchwytno\u015bci biografii artystek i obserwowanie rozmaitych strategii autorskich warto kontynuowa\u0107. Ju\u017c niebawem uka\u017c\u0105 si\u0119 nast\u0119pne teksty, jak chocia\u017cby oczekiwana <em>Stryje\u0144ska. Diabli nadali<\/em> Angeliki Ku\u017aniak. Czy bohaterka oka\u017ce si\u0119 tutaj r\u00f3wnie nieuchwytna?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Z punktu widzenia biografa szczeg\u00f3lnie wymagaj\u0105ce \u017cyciorysy nale\u017c\u0105 do artyst\u00f3w \u2013 nie jest \u0142atwo znale\u017a\u0107 spos\u00f3b na to, jak powi\u0105za\u0107 prywatne losy z meandrami drogi artystycznej na przestrzeni lat. W tych przypadkach \u017cycia bez tw\u00f3rczo\u015bci nie mo\u017cna rzetelnie uchwyci\u0107, cho\u0107 jednocze\u015bnie natura relacji obu sfer jest niezwykle skomplikowana.<\/p>\n","protected":false},"author":164,"featured_media":32847,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[7488],"tags":[4305,1477,1123,4308,449,484,4309,4306,4307,4310,3344,11,849,793,713,2959,1534],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[14162],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Nieuchwytne. Biografie artystek: Kobro, Szapocznikow, Starowieyska<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Na ksi\u0105\u017ck\u0119 &quot;Kobro. Skok w przestrze\u0144&quot; sk\u0142ada si\u0119 kilkadziesi\u0105t kr\u00f3tkich rozdzia\u0142\u00f3w-szkic\u00f3w, po\u015bwi\u0119conych losom artystki...\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek\/2\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/alina-szapocznikow-portret-wielokrotny-msn.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/alina-szapocznikow-portret-wielokrotny-msn.jpg\",\"width\":\"768\",\"height\":\"1084\",\"caption\":\"Alina Szapocznikow, \u201ePortret wielokrotny (dwukrotny)\u201d, 1967, The Estate Alina Szapocznikow, Piotr Stanis\u0142awski, Galerie Loevenbruck, Paris, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Piotra Stanis\u0142awskiego (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek\",\"name\":\"Nieuchwytne. Biografie artystek: Kobro, Szapocznikow, Starowieyska\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2015-10-31T15:30:52+00:00\",\"dateModified\":\"2021-01-12T08:27:15+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/730c2e0a40a38161707a3bf207fd578e\"},\"description\":\"Na ksi\u0105\u017ck\u0119 \\\"Kobro. Skok w przestrze\u0144\\\" sk\u0142ada si\u0119 kilkadziesi\u0105t kr\u00f3tkich rozdzia\u0142\u00f3w-szkic\u00f3w, po\u015bwi\u0119conych losom artystki...\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Nieuchwytne. Biografie artystek\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/730c2e0a40a38161707a3bf207fd578e\",\"name\":\"Kamila Dworniczak-Le\u015bniak\",\"description\":\"KAMILA DWORNICZAK-LE\u015aNIAK (1985) \u2013 historyk sztuki ze specjalizacj\u0105 muzealnicz\u0105, doktor nauk humanistycznych, autorka tekst\u00f3w krytycznych i redaktorka. Zajmuje si\u0119 histori\u0105 fotografii i krytyki artystycznej w Polsce, a tak\u017ce r\u00f3\u017cnymi obszarami polskiej sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej. W latach 2009\u20132014 doktorantka w Katedrze Historii Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej KUL. Laureatka Nagrody im. ks. prof. Szcz\u0119snego Dettloffa za rozpraw\u0119 doktorsk\u0105 po\u015bwi\u0119con\u0105 recepcji wystawy The Family of Man w Polsce (2014). Publikowa\u0142a m.in. w Magazynie O.pl, \u201eDwutygodniku\u201d, \u201eArteonie\u201d, w latach 2010\u20132012 szefowa oddzia\u0142u lubelskiego Internetowego Magazynu \u201eTeatralia\u201d. Od 2013 do 2017 roku redaktor naczelna O.pl.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/kamila-lesniak\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Nieuchwytne. Biografie artystek: Kobro, Szapocznikow, Starowieyska","description":"Na ksi\u0105\u017ck\u0119 \"Kobro. Skok w przestrze\u0144\" sk\u0142ada si\u0119 kilkadziesi\u0105t kr\u00f3tkich rozdzia\u0142\u00f3w-szkic\u00f3w, po\u015bwi\u0119conych losom artystki...","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek","next":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek\/2","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/alina-szapocznikow-portret-wielokrotny-msn.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/alina-szapocznikow-portret-wielokrotny-msn.jpg","width":"768","height":"1084","caption":"Alina Szapocznikow, \u201ePortret wielokrotny (dwukrotny)\u201d, 1967, The Estate Alina Szapocznikow, Piotr Stanis\u0142awski, Galerie Loevenbruck, Paris, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Piotra Stanis\u0142awskiego (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek","name":"Nieuchwytne. Biografie artystek: Kobro, Szapocznikow, Starowieyska","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek#primaryimage"},"datePublished":"2015-10-31T15:30:52+00:00","dateModified":"2021-01-12T08:27:15+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/730c2e0a40a38161707a3bf207fd578e"},"description":"Na ksi\u0105\u017ck\u0119 \"Kobro. Skok w przestrze\u0144\" sk\u0142ada si\u0119 kilkadziesi\u0105t kr\u00f3tkich rozdzia\u0142\u00f3w-szkic\u00f3w, po\u015bwi\u0119conych losom artystki...","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/kamila-lesniak-nieuchwytne-biografie-artystek#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Nieuchwytne. Biografie artystek"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/730c2e0a40a38161707a3bf207fd578e","name":"Kamila Dworniczak-Le\u015bniak","description":"KAMILA DWORNICZAK-LE\u015aNIAK (1985) \u2013 historyk sztuki ze specjalizacj\u0105 muzealnicz\u0105, doktor nauk humanistycznych, autorka tekst\u00f3w krytycznych i redaktorka. Zajmuje si\u0119 histori\u0105 fotografii i krytyki artystycznej w Polsce, a tak\u017ce r\u00f3\u017cnymi obszarami polskiej sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej. W latach 2009\u20132014 doktorantka w Katedrze Historii Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej KUL. Laureatka Nagrody im. ks. prof. Szcz\u0119snego Dettloffa za rozpraw\u0119 doktorsk\u0105 po\u015bwi\u0119con\u0105 recepcji wystawy The Family of Man w Polsce (2014). Publikowa\u0142a m.in. w Magazynie O.pl, \u201eDwutygodniku\u201d, \u201eArteonie\u201d, w latach 2010\u20132012 szefowa oddzia\u0142u lubelskiego Internetowego Magazynu \u201eTeatralia\u201d. Od 2013 do 2017 roku redaktor naczelna O.pl.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/kamila-lesniak"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32839"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/164"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32839"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32839\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49014,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32839\/revisions\/49014"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32847"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32839"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32839"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32839"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=32839"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=32839"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}