{"id":33187,"date":"2015-11-20T11:20:57","date_gmt":"2015-11-20T10:20:57","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=33187"},"modified":"2020-09-01T13:03:35","modified_gmt":"2020-09-01T12:03:35","slug":"barbara-szczekala-znosna-ciezkosc-bytu-komizm-i-paradepresja-ekrany","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/barbara-szczekala-znosna-ciezkosc-bytu-komizm-i-paradepresja-ekrany","title":{"rendered":"Zno\u015bna ci\u0119\u017cko\u015b\u0107 bytu. Komizm i paradepresja"},"content":{"rendered":"<p>Kino obrazuje depresj\u0119 nie tylko jako powa\u017cn\u0105 chorob\u0119 psychiczn\u0105. R\u00f3wnie cz\u0119sto sk\u0142ania si\u0119 ku \u201eparadepresji\u201d rozumianej szerzej: jako egzystencjalna beznadzieja, nag\u0142a zapa\u015b\u0107 i poczucie bezcelowo\u015bci. Sytuuje j\u0105 na ni\u017cszych, czasem komediowych rejestrach. Bywa, \u017ce \u2013 jak w prawdziwej komedii \u2013 proponuje optymistyczne rozwi\u0105zania oraz dobre zako\u0144czenia.<\/p>\n<figure id=\"attachment_33193\" aria-describedby=\"caption-attachment-33193\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/barbara-szczekala-znosna-ciezkosc-bytu-komizm-i-paradepresja-ekrany\/miedzy-slowami\/\" rel=\"attachment wp-att-33193\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-33193\" title=\"\u201eMi\u0119dzy s\u0142owami\u201d, re\u017c. Sofia Coppola, 2003 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/miedzy-slowami-540x358.jpg\" alt=\"\u201eMi\u0119dzy s\u0142owami\u201d, re\u017c. Sofia Coppola, 2003 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)\" width=\"540\" height=\"358\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/miedzy-slowami-540x358.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/miedzy-slowami-1400x931.jpg 1400w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/miedzy-slowami-800x532.jpg 800w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/miedzy-slowami-120x80.jpg 120w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/miedzy-slowami-90x60.jpg 90w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/miedzy-slowami-320x213.jpg 320w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/miedzy-slowami-560x372.jpg 560w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/miedzy-slowami-1160x771.jpg 1160w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/miedzy-slowami-900x598.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/miedzy-slowami-576x382.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/miedzy-slowami.jpg 1429w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-33193\" class=\"wp-caption-text\">\u201eMi\u0119dzy s\u0142owami\u201d, re\u017c. Sofia Coppola, 2003 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Depresja \u2013 jak wszystko, co sta\u0142e \u2013 rozp\u0142ywa si\u0119 w powietrzu. Inflacj\u0119 i nadu\u017cycie tego terminu obserwujemy od wielu lat. \u201eDepresja\u201d oderwa\u0142a si\u0119 od klinicznej diagnozy i swobodnie dryfuje do centrum popkultury. Kiedy\u015b \u2013 powa\u017cne zaburzenie afektywne, dzi\u015b \u2013 poj\u0119cie-worek, mieszcz\u0105ce przewlek\u0142y smutek i chroniczny kryzys, marazm i \u017cyciowe ot\u0119pienie. Wsp\u00f3\u0142czesne kino bardzo szybko zareagowa\u0142o na t\u0119 osobliw\u0105 popularno\u015b\u0107 paradepresji i do filmowych wizerunk\u00f3w schorze\u0144 psychicznych doda\u0142o kolejny \u2013 l\u017cejszy, bardziej przyst\u0119pny, wr\u0119cz komediowy.<\/p>\n<p>Kompletuj\u0105c filmografi\u0119 zjawiska najpro\u015bciej uda\u0107 si\u0119 do krainy programowego optymizmu, gdzie bezproduktywny smutek nie idzie w parze z ideologi\u0105 sukcesu. W Stanach Zjednoczonych reprezentuj\u0105 je m.in.: Wes Anderson, Sofia Coppola, Woody Allen oraz filmy: <em>American Beauty <\/em>(1999, S. Mendes),<em> Ona <\/em>(2013, S. Jonze),<em> Poradnik pozytywnego my\u015blenia <\/em>(2012, D.O. Russel). W ideologicznie zniuansowanej Europie przyk\u0142adami film\u00f3w o paradepresji b\u0119dzie tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Roya Anderssona oraz <em>Oh, boy <\/em>(2014, J.O. Gerster),<em> Samba <\/em>(2014, O. Nakache, E. Toledano) i<em> Wilbur chce si\u0119 zabi\u0107 <\/em>(2002, L. Scherfig)<em>.<\/em><\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-33187 gallery-columns-5 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/barbara-szczekala-znosna-ciezkosc-bytu-komizm-i-paradepresja-ekrany\/w-glowie-sie-nie-miesci'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/w-glowie-sie-nie-miesci-80x80.png\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eW g\u0142owie si\u0119 nie mie\u015bci\u201d, re\u017c. Pete Docter, 2015 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-33195\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-33195'>\n\t\t\t\t\u201eW g\u0142owie si\u0119 nie mie\u015bci\u201d, re\u017c. Pete Docter, 2015 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/barbara-szczekala-znosna-ciezkosc-bytu-komizm-i-paradepresja-ekrany\/poradnik-pozytywnego-myslenia'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/poradnik-pozytywnego-myslenia-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201ePoradnik pozytywnego my\u015blenia\u201d, re\u017c. David O. Russell, 2012 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-33194\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-33194'>\n\t\t\t\t\u201ePoradnik pozytywnego my\u015blenia\u201d, re\u017c. David O. Russell, 2012 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/barbara-szczekala-znosna-ciezkosc-bytu-komizm-i-paradepresja-ekrany\/miedzy-slowami'><img width=\"400\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/miedzy-slowami-400x240.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eMi\u0119dzy s\u0142owami\u201d, re\u017c. Sofia Coppola, 2003 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-33193\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-33193'>\n\t\t\t\t\u201eMi\u0119dzy s\u0142owami\u201d, re\u017c. Sofia Coppola, 2003 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p><strong>Zaburzenia nastroj\u00f3w, zaburzenia rejestr\u00f3w<\/strong><\/p>\n<p>Wizerunkiem depresji z regu\u0142y rz\u0105dzi prastara zasada decorum, czyli odpowiednio\u015bci tematu oraz stylu. Inaczej m\u00f3wi\u0105c: o rzeczach wznios\u0142ych piszemy z powag\u0105, rzeczy pomniejsze traktujemy z lekko\u015bci\u0105. Zaburzenia afektywne jako powa\u017cny temat przedstawiany zostaje w \u201ewysokim stylu\u201d, np. artystycznym minimalizmie czy mainstreamowej powadze, kt\u00f3re cz\u0119sto wie\u0144czy tragiczne zako\u0144czenie. Alternatyw\u0105 dla takiego uj\u0119cia jest zaburzenie rejestr\u00f3w \u2013 uj\u0119cie powa\u017cnego tematu w stylu lekkim, bli\u017cszym komediowemu. Trawestacje konwencjonalnych wizerunk\u00f3w depresji bynajmniej tego stanu nie trywializuj\u0105. \u017byciowy impas bohater\u00f3w podkre\u015blaj\u0105 komiczny kontrast lub ironia.<\/p>\n<p>Filmy paradepresyjne raczej stroni\u0105 od dramat\u00f3w i ujmuj\u0105 fabu\u0142y w bardziej skodyfikowane i przyst\u0119pne (pod)gatunki: komedi\u0119 (<em>M\u00f3w mi Vincent<\/em> [2014, T. Melfi]) i komedi\u0119 romantyczn\u0105 (<em>500 dni mi\u0142o\u015bci<\/em> [2009, M. Webb], <em>Poradnik pozytywnego my\u015blenia, Samba<\/em>), film animowany (<em>W g\u0142owie si\u0119 nie mie\u015bci<\/em> [2015, P. Docter, R. del Carmen]), <em>teen movie<\/em> (<em>Ca\u0142kiem zabawna historia<\/em> [2010, R. Fleck, A. Boden], <em>Kochankowie z ksi\u0119\u017cyca<\/em>, [2012, W. Andersson]), miejskie kino drogi (<em>Frances Ha<\/em> [2013, N. Baumbach], <em>Oh, Boy<\/em>), a nawet parodi\u0119 filmu gangsterskiego (<em>Depresja gangstera<\/em> [1999, H. Ramis]).<\/p>\n<p>W odr\u00f3\u017cnieniu od kinowej melancholii, depresja i paradepresja zakleszczone s\u0105 regu\u0142ami mainstreamowej wiarygodno\u015bci psychologicznej. Cz\u0142owiek nie jest z natury smutny \u2013 zdaj\u0105 si\u0119 m\u00f3wi\u0107 filmy tego nurtu. Niezb\u0119dne do wyleczenia i powrotu do wzgl\u0119dnego optymizmu b\u0119dzie wi\u0119c zidentyfikowanie przyczyny stan\u00f3w depresyjnych. Najcz\u0119\u015bciej oka\u017ce si\u0119 ona t\u0142umion\u0105 lub wypart\u0105 traum\u0105 z przesz\u0142o\u015bci: \u015bmierci\u0105 rodzica czy ma\u0142\u017conka, utrat\u0105 dziecka, roz\u0142\u0105k\u0105 z przyjacielem, rozwodem, ma\u0142\u017ce\u0144skim kryzysem. Mniej radykalne w pop-psychoanalizie wydaje si\u0119 kino europejskie i niezale\u017cne. Nico z <em>Oh, Boy<\/em> i Frances Ha, jego duchowa siostra zza oceanu, wydaj\u0105 si\u0119 cierpie\u0107 na depresj\u0119 z powod\u00f3w tyle\u017c nieokre\u015blonych, co generacyjnych. Z kolei bohaterka <em>Samby <\/em>(Charlotte Gainsbourg) doznaje zapa\u015bci w wyniku przedawkowania zawodowych ambicji. Stany emocjonalne, w kt\u00f3rych si\u0119 znajduj\u0105, doskonale oddaj\u0105 nazwy popularnych \u201eparadepresyjnych\u201d stron na Facebooku: \u201eTroch\u0119 nie mam \u017cycia, troch\u0119 je przegrywam\u201d, \u201eSmutni ludzie z poczuciem humoru\u201d, \u201eMetafizyczna zgroza\u201d, \u201eDead inside\u201d.<\/p>\n<p>W odr\u00f3\u017cnieniu od film\u00f3w utrzymanych w powa\u017cnej tonacji, paradepresja raczej nie b\u0119dzie tu metaforyzowana \u015brodkami <em>stricte<\/em>-obrazowymi: \u015bwiat\u0142em, przyt\u0142umionym kolorem, kompozycj\u0105 kadru czy aran\u017cacj\u0105 przestrzeni (o tym pisze Rafa\u0142 Syska). Ekspresja przemo\u017cnego smutku najsilniej uobecni si\u0119 w warstwie s\u0142ownej, a filmowi bohaterowie bardzo cz\u0119sto b\u0119d\u0105 go bezpo\u015brednio komunikowa\u0107: \u201eBudz\u0119 si\u0119 i jestem pusta\u201d (<em>Poradnik&#8230;<\/em>), \u201eNie jestem jeszcze prawdziw\u0105 osob\u0105\u201d (<em>Fran<\/em><em>ces Ha<\/em>), \u201eNie poczuj\u0119 ju\u017c niczego nowego. Tylko s\u0142absz\u0105 wersj\u0119 tego, co czu\u0142em ju\u017c kiedy\u015b\u201d (<em>Ona<\/em>), \u201ePustka, jakby zupe\u0142nie nie mia\u0142o znaczenia, czy wstan\u0119, czy nie wstan\u0119, czy zrobi\u0119 co\u015b, czy nie zrobi\u0119&#8230; Ja pierdol\u0119, kurwa\u201d (<em>Dzie\u0144 \u015bwira<\/em> [2002, M. Koterski]). Dzi\u0119ki obni\u017ceniu rejestr\u00f3w i zwi\u0119kszeniu dos\u0142owno\u015bci filmy o paradepresji wydaj\u0105 si\u0119 bardziej przyst\u0119pne, a tym samym bli\u017csze \u017cyciu.<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p><strong>Sceny \u0142\u00f3\u017ckowe<\/strong><\/p>\n<p>Szukaj\u0105c ikonograficznego wyznacznika film\u00f3w tego typu najlepiej uda\u0107 si\u0119 do sypialni bohater\u00f3w, a \u015bci\u015blej \u2013 do \u0142\u00f3\u017cka. Bynajmniej nie zak\u0142\u00f3cimy im czynno\u015bci lubie\u017cnych \u2013 w stanach depresyjnych libido gwa\u0142townie spada. Pokoje zat\u0119ch\u0142e rozczarowaniami b\u0119d\u0105 wi\u0119c domowym grobowcem chroniczne przygn\u0119bionych bohater\u00f3w, a zag\u0142\u00f3wek \u0142\u00f3\u017cka i oparcie sofy wyznacz\u0105 granice ich smutnego mikro\u015bwiata. Ten egzystencjalny bar\u0142\u00f3g b\u0119dzie wiecznie nieposprz\u0105tany; skrajnie nieprzytulny, lecz nie pozostawiaj\u0105cy optymistycznej alternatywy. Mo\u017ce \u2013 jak w <em>Kobiecie na skraju dojrza\u0142o\u015bci<\/em> (2011, J. Reitman) \u2013 wr\u0119cz wrosn\u0105\u0107 w bohater\u00f3w, unieruchamiaj\u0105c zar\u00f3wno cia\u0142o, jak i wol\u0119. Emblematycznym kadrem dla wsp\u00f3\u0142czesnych film\u00f3w o depresji b\u0119dzie posta\u0107 le\u017c\u0105ca na \u0142\u00f3\u017cku plecami do g\u00f3ry, z twarz\u0105 wci\u015bni\u0119t\u0105 mi\u0119dzy poduszki. Zdaje sobie spraw\u0119 z impasu i braku rozwi\u0105zania, wi\u0119c pozostaje jej jedynie ostatni manifest niezadowolenia z \u017cyciowej pora\u017cki \u2013 bezw\u0142adne osuni\u0119cie si\u0119 na \u0142\u00f3\u017cko i obwarowanie twarzy sypialnianymi tekstyliami.<\/p>\n<figure id=\"attachment_33194\" aria-describedby=\"caption-attachment-33194\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/barbara-szczekala-znosna-ciezkosc-bytu-komizm-i-paradepresja-ekrany\/poradnik-pozytywnego-myslenia\/\" rel=\"attachment wp-att-33194\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-33194\" title=\"\u201ePoradnik pozytywnego my\u015blenia\u201d, re\u017c. David O. Russell, 2012 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/poradnik-pozytywnego-myslenia-540x207.jpg\" alt=\"\u201ePoradnik pozytywnego my\u015blenia\u201d, re\u017c. David O. Russell, 2012 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)\" width=\"540\" height=\"207\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/poradnik-pozytywnego-myslenia-540x207.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/poradnik-pozytywnego-myslenia-900x346.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/poradnik-pozytywnego-myslenia-576x221.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/poradnik-pozytywnego-myslenia.jpg 1438w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-33194\" class=\"wp-caption-text\">\u201ePoradnik pozytywnego my\u015blenia\u201d, re\u017c. David O. Russell, 2012 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Nietrudno stworzy\u0107 zbiorowy portret przewlekle smutnego bohatera. Skodyfikowany jest ju\u017c jego reprezentatywny str\u00f3j \u2013 dres (ang. <em>sweats<\/em>). Idealny dla introwertycznego nicnierobienia nie zach\u0119ca do interakcji. \u201eDresy\u201d szczeg\u00f3lnie kontrastuj\u0105 z urod\u0105 paradepresyjnych bohaterek: Scarlett Johanson (<em>Mi\u0119dzy s\u0142owami<\/em> [2003, S. Copolla]), Charlize Theron (<em>Kobieta na skraju&#8230;<\/em>), Jennifer Lawrence (<em>Poradnik&#8230;<\/em>), kt\u00f3rych obni\u017cona atrakcyjno\u015b\u0107 rymuje si\u0119 z utrat\u0105 \u017cyciowej satysfakcji. Katalog markowanych aktywno\u015bci b\u0119dzie ogranicza\u0142 si\u0119 tu do niewzruszonego ogl\u0105dania telewizji (bardzo cz\u0119sto infantylnych kresk\u00f3wek), powolnego palenia papierosa, ewentualnie: wychodzenia na nudne imprezy w celu spotkania pozornie interesuj\u0105cych os\u00f3b. Paradepresyjne postacie b\u0119d\u0105 stopniowo dziecinnie\u0107 i cofa\u0107 si\u0119 w procesie socjalizacji. Nie zwa\u017caj\u0105c na spo\u0142eczne konwenanse, mog\u0105 wyolbrzymia\u0107 swoje i nadinterpretowa\u0107 czyje\u015b emocje, by\u0107 nadekspresywne lub nadmiernie gadatliwe \u2013 bohaterki Lawrence i Theron kompromituj\u0105 si\u0119 w miejscach publicznych, nie zwa\u017caj\u0105c na konsternacj\u0119 otoczenia. Etapy maniakalne, w\u0142a\u015bciwe zaburzeniom diagnozowanym jako dwubiegunowo\u015b\u0107, s\u0105 \u2013 podobnie jak paradepresja \u2013 traktowane przez kino raczej umownie i nieklinicznie. Z regu\u0142y przerywaj\u0105 okres marazmu i bierno\u015bci np. kompulsywnym s\u0142owotokiem jak w <em>Blue Jasmine<\/em> lub fiksacj\u0105 na czynno\u015bciach maj\u0105cych odwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 od chronicznego rozczarowania.<\/p>\n<p>Powy\u017csze filmy bardzo cz\u0119sto \u0142\u0105cz\u0105 poczucie wyalienowania z przekonaniem o w\u0142asnej przeci\u0119tno\u015bci. Symbolem pierwszego jest humorystyczna scena <em>Mi\u0119dzy s\u0142owami<\/em>, gdy Bill Murray wsiada do windy wype\u0142nionej identycznymi niemal Japo\u0144czykami i jest od nich wy\u017cszy o dwie g\u0142owy. Joaquin Phoenix w filmie <em>Ona<\/em> rezygnuje z kontakt\u00f3w mi\u0119dzyludzkich, zast\u0119puj\u0105c je wirtualnym substytutem. Do zasad ma\u0142omiasteczkowego tradycjonalizmu trudno jest dostosowa\u0107 si\u0119 protagonistkom <em>Kobiety&#8230; <\/em>i <em>Pami\u0119tnika&#8230;\u00a0<\/em>Czasem bohaterowie cierpi\u0105, gdy\u017c nie wpisuj\u0105 si\u0119 w wym\u00f3g wyj\u0105tkowo\u015bci. \u201eJestem przeci\u0119tna\u201d \u2013 powie Johanson w<em> Mi\u0119dzy s\u0142owami<\/em>;<em> <\/em>\u201eMoje \u017cycie nie jest interesuj\u0105ce\u201d \u2013 wyzna Jim Carrey w <em>Zakochanym bez pami\u0119ci<\/em> (2004, M. Gondry).<\/p>\n<p><strong>Smutno mi, \u017ce mi smutno<\/strong><\/p>\n<p>Filmy o paradepresji nie drwi\u0105 z problem\u00f3w, ani nie bagatelizuj\u0105 sytuacji. Niemniej, wydaj\u0105 si\u0119 wystawia\u0107 moralne oceny. Zaburzenia nastroju cz\u0119sto bywaj\u0105 nast\u0119pstwem egocentryzmu \u2013 nadmiernego koncentrowania si\u0119 na w\u0142asnych sprawach, wyolbrzymiania pozornego nieszcz\u0119\u015bcia, zb\u0119dnego przewra\u017cliwienia. Gdy z horyzontu wra\u017cliwo\u015bci bohater\u00f3w zaczynaj\u0105 znika\u0107 inni i ich \u201erealne\u201d problemy, do kryzysu prowadzi r\u00f3wnia pochy\u0142a. Egoizm przez kr\u0119te \u015bcie\u017cki depresji wiedzie ich a\u017c do autodestrukcji. \u201eBe positive!\u201d <em>\u2013<\/em>\u00a0nieustannie powtarza Bradley Cooper w <em>Poradniku&#8230;<\/em> Jego bohater, mimo ogromnego samozaparcia i treningu psychologicznego, nie jest w stanie wykrzesa\u0107 w sobie iskry optymizmu. Niemo\u017cno\u015b\u0107 ta budzi w nim nieprzerwan\u0105 irytacj\u0119 i zamyka b\u0142\u0119dne ko\u0142o depresji: tym g\u0142\u0119biej tkwi w kryzysie, im silniej chce si\u0119 z niego wydosta\u0107. Paradepresyjni bohaterowie z regu\u0142y wiedz\u0105, \u017ce znajduj\u0105 si\u0119 w autodestrukcyjnej sytuacji bez wyj\u015bcia, a \u015bwiadomo\u015b\u0107 ta generuje dodatkowe poczucie winy.<\/p>\n<p>Personifikacj\u0105 \u201esmutnego smutku\u201d jest jedna z bohaterek Pixarowskiego <em>W g\u0142owie si\u0119 nie mie\u015bci<\/em>. Animacja wpisana w schemat filmu familijnego mierzy si\u0119 z trudnym tematem depresji dzieci\u0119cej. Niebieska istotka (<em>blue<\/em> po angielsku znaczy tak\u017ce \u201eprzygn\u0119biony\u201d) odpowiedzialna za generowanie zniech\u0119cenia u 11-letniej Riley uosabia zrezygnowanie i apati\u0119. Nie mog\u0105c wyj\u015b\u0107 poza swoj\u0105 natur\u0119 jest z jej powodu nieustannie za\u0142amana. W kierowanej do najm\u0142odszych widz\u00f3w opowie\u015bci zosta\u0142 zawarty jeden z najtragiczniejszych wymiar\u00f3w filmowej depresji: rosn\u0105ce poczucie winy spowodowane \u015bwiadomo\u015bci\u0105 stanu, kt\u00f3rego nie mo\u017cna pokona\u0107. Zanim filmy o paradepresji zwie\u0144czy programowy <em>happy end<\/em>, zar\u00f3wno bohaterowie jak i widzowie zakosztuj\u0105 jej goryczy.<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p><strong>Ironia zamiast tabletek<\/strong><\/p>\n<p>Paradepresyjni bohaterowie nie bywaj\u0105 osamotnieni. Towarzysz\u0105 im grupy wsparcia oraz psychologowie, psychoterapeuci lub co gorsza \u2013 psychoanalitycy. Te pierwsze bywaj\u0105 rezerwuarem filmowego komizmu. Sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z przejaskrawionych postaci i przypominaj\u0105 raczej lo\u017c\u0119 szyderc\u00f3w lub <em>freak show<\/em>, a ich wizerunki s\u0105 ironicznym komentarzem do zasadno\u015bci grupowej terapii. Zaw\u00f3d psychologa r\u00f3wnie\u017c nie jest szczeg\u00f3lnie uwielbiany przez kino. Nierzadko, niczym Mads Mikkelsen w <em>Wilbur chce si\u0119 zabi\u0107<\/em>, lekarze wydaj\u0105 si\u0119 bardziej apatyczni od swoich pacjent\u00f3w, zrezygnowani, niewierz\u0105cy w zbawienn\u0105 rol\u0119 psychologii, w ko\u0144cu \u2013 sami miotaj\u0105cy si\u0119 w \u017cyciowym ba\u0142aganie. Wyczerpany zawodowo dr Sobel (Billy Crystal) z <em>Depresji gangstera<\/em> wr\u0119cz wyobra\u017ca sobie, \u017ce m\u00f3wi do przewra\u017cliwionej pacjentki:\u201ePrzesta\u0144 j\u0119cze\u0107, jeste\u015b kr\u00f3low\u0105 tragedii, ogarnij si\u0119\u201d. Cz\u0119sto okazuje si\u0119, \u017ce podr\u0119cznikowa wiedza wykorzystana w terapii dodatkowo komplikuje stan chorego. \u201ePo tym, co im powiedzia\u0142e\u015b o Freudzie, boj\u0119 si\u0119 dzwoni\u0107 do matki\u201d \u2013\u00a0skar\u017cy si\u0119 Robert De Niro w gangsterskiej komedii. Pomoc psychoterapeuty okazuje si\u0119 przydatna, gdy relacje zawodowe zostaj\u0105 zmienione na osobiste. Na granicy, kt\u00f3rej w psychoterapii przekracza\u0107 nie wolno, mo\u017ce zrodzi\u0107 si\u0119 lecznicze ludzkie zrozumienie.<\/p>\n<figure id=\"attachment_33195\" aria-describedby=\"caption-attachment-33195\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/barbara-szczekala-znosna-ciezkosc-bytu-komizm-i-paradepresja-ekrany\/w-glowie-sie-nie-miesci\/\" rel=\"attachment wp-att-33195\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-33195\" title=\"\u201eW g\u0142owie si\u0119 nie mie\u015bci\u201d, re\u017c. Pete Docter, 2015 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/w-glowie-sie-nie-miesci-540x301.png\" alt=\"\u201eW g\u0142owie si\u0119 nie mie\u015bci\u201d, re\u017c. Pete Docter, 2015 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)\" width=\"540\" height=\"301\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/w-glowie-sie-nie-miesci-540x301.png 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/w-glowie-sie-nie-miesci-900x502.png 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/w-glowie-sie-nie-miesci-576x321.png 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/w-glowie-sie-nie-miesci.png 1255w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-33195\" class=\"wp-caption-text\">\u201eW g\u0142owie si\u0119 nie mie\u015bci\u201d, re\u017c. Pete Docter, 2015 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Opr\u00f3cz postaci drugoplanowych, nastr\u00f3j paradepresyjnych bohater\u00f3w podkre\u015blany jest przez obecno\u015b\u0107 ro\u017cnych wymiar\u00f3w filmowej ironii. Na pierwszy plan wysuwa si\u0119 tu tonacja barwna, kt\u00f3ra nie kojarzy si\u0119 z obrazowaniem problem\u00f3w psychicznych. O ile w \u201epowa\u017cnych\u201d dzie\u0142ach o (para)depresji \u2013 <em>Wstydzie<\/em> (2012, S. McQueen) czy <em>Samotnym m\u0119\u017cczy\u017anie<\/em> (2009, T. Ford) kolory s\u0105 zimne, przyt\u0142umione, pozbawione wyrazisto\u015bci i niekontrastowe (u Forda o\u017cywiaj\u0105 si\u0119 tylko w strategiach subiektywizacji, gdy bohater notuje poprawy nastroju), o tyle wymienione wcze\u015bniej filmy eksploatuj\u0105 pe\u0142n\u0105 palet\u0119 barw. Disnejowska feeria we <em>W g\u0142owie si\u0119 nie mie\u015bci<\/em>, pastelowa <em>Ona<\/em>, w ko\u0144cu landrynkowo-pluszowi <em>Kochankowie z Ksi\u0119\u017cyca<\/em> przedstawiaj\u0105 \u015bwiaty, w kt\u00f3rych przewlekle przygn\u0119bieni bohaterowie czuj\u0105 si\u0119 jeszcze bardziej nieswojo. \u201eMam nadziej\u0119, \u017ce zaraz odpadnie dach, a ja zostan\u0119 wci\u0105gni\u0119ty w kosmos\u201d \u2013\u00a0mamrocze Bill Murray otoczony przewrotnie hiperoptymistyczn\u0105 scenografi\u0105 filmu Wesa Andersona.<\/p>\n<p>To w\u0142a\u015bnie ten aktor ma najbardziej charakterystyczne dla paradepresyjnych film\u00f3w emploi. Zrezygnowany, autoironiczny, nie maj\u0105cy niczego do stracenia \u2013 zar\u00f3wno w <em>Mi\u0119dzy s\u0142owami<\/em>, jak i w <em>M\u00f3w mi Vincent<\/em>. Jego oczy nieustannie przewracaj\u0105 si\u0119, by wyrazi\u0107 dezaprobat\u0119, a usta o k\u0105cikach programowo zwieszonych ku do\u0142owi otwieraj\u0105 si\u0119 niemal wy\u0142\u0105cznie w celu sarkastycznych komentarzy. Mimo tego na koniec film\u00f3w pojawia si\u0119 jego szczery u\u015bmiech. W Europie z kolei przyk\u0142adem ironicznego bohatera depresyjnego jest Wilbur z filmu Lone Scherfig. Ten niedosz\u0142y samob\u00f3jca nieustannie my\u015bli o \u015bmierci. Kolejne nieudane pr\u00f3by odebrania sobie \u017cycia s\u0105 w jego wydaniu tak nieporadne, \u017ce wywo\u0142uj\u0105 efekt komiczny. Hospitalizowany psychiatryczne bohater pracuje w przedszkolu i opowiada dzieciom historyjki o samob\u00f3jczych lemingach. Co wi\u0119cej, maj\u0105c niskie poczucie warto\u015bci czyta ksi\u0105\u017ck\u0119 <em>O cz\u0142owieku, kt\u00f3ry chcia\u0142 by\u0107 kr\u00f3lem. <\/em>I podobnie jak postaci Murraya \u2013 czeka go <em>happy end<\/em>.<\/p>\n<p>Ironia film\u00f3w o paradepresji jest raczej dobrotliwa ni\u017c gorzka. Urozmaica drog\u0119 do szcz\u0119\u015bliwego zako\u0144czenia, przez co staje si\u0119 \u015brodkiem uwiarygadniaj\u0105cym ich ideologiczny i etyczny wyd\u017awi\u0119k.<\/p>\n<p><strong>Nie becz<\/strong><\/p>\n<p>Kinowa paradepresja pocz\u0105tk\u00f3w XXI wieku przypomina nieco dekadencj\u0119 ko\u0144ca wieku XIX: rodzi si\u0119 z przesytu i egocentryzmu. Dotyczy raczej przejedzonej dobrobytem cywilizacji zachodu, kt\u00f3ra wyolbrzymia problemy pierwszego \u015bwiata. I cho\u0107 omawiane wcze\u015bniej filmy ich nie trywializuj\u0105, wyra\u017anie m\u00f3wi\u0105, \u017ce inni miewaj\u0105 powa\u017cniejsze kryzysy. Doskonale wida\u0107 to w konfrontacji rozkapryszonej <em>Kobiety na skraju za\u0142amania nerwowego<\/em> z jej kuzynem \u2013 optymistycznym inwalid\u0105. Optyka kontrastu zosta\u0142a wykorzystana r\u00f3wnie\u017c w <em>Sambie<\/em>. Tutaj (znowu: absolutnie niebagatelizowane) problemy psychiczne zamo\u017cnej pary\u017canki nie s\u0105 por\u00f3wnywalne z pozycj\u0105 jej kochanka \u2013 imigranta z Afryki.<\/p>\n<p>Filmowe wizerunki paradepresji przekonuj\u0105, \u017ce uk\u0142ad odporno\u015bciowy naszego organizmu zatrzymuje r\u00f3wnie\u017c fale przygn\u0119bienia. Po wielu staraniach i trudzie pracy nad sob\u0105 \u2013 co przekonuj\u0105co obrazuje <em>W g\u0142owie si\u0119 nie mie\u015bci \u2013<\/em>\u00a0powracamy do normalno\u015bci. Bohater poradnika pozytywnego my\u015blenia ma jeden cel: \u201eI\u2019m remaking myself\u201d <em>\u2013<\/em>\u00a0m\u00f3wi i w ko\u0144cu tak czyni.<\/p>\n<p>Opr\u00f3cz hartu ducha i empatii, kt\u00f3ra pozwoli dostrzec problemy innych, do pokonania depresji konieczne jest jeszcze co\u015b \u2013 wsparcie bliskich. Najbardziej optymistyczne filmy ukazuj\u0105 smutek jako warto\u015b\u0107 pozytywn\u0105, kt\u00f3ra oczyszcza i umacnia relacje mi\u0119dzy lud\u017ami. Bohaterowi udaje si\u0119 wyj\u015b\u0107 z (para)depresji, gdy okazuje si\u0119, \u017ce nagle staje si\u0119 potrzebny i odpowiedzialny za rodzin\u0119: tradycyjn\u0105, now\u0105, przybran\u0105 lub umown\u0105. Tutaj rodzi si\u0119 te\u017c kolejny, by\u0107 mo\u017ce najwa\u017cniejszy ikonograficzny motyw kina paradepresyjnego: empatyczny gest dotyku, czasem uj\u0119ty figur\u0105 piety, w kt\u00f3rej przytuleni bohaterowie dodaj\u0105 sobie bezs\u0142ownej otuchy.<\/p>\n<p>Nie da si\u0119 ukry\u0107, \u017ce filmy tego typu: l\u017cejsze, przyst\u0119pniejsze, z akcentami komediowymi i ideologicznie nastrojonym <em>happy endem<\/em> aspiruj\u0105 do bycia rodzajem terapii dla widz\u00f3w. Jak m\u00f3wi Bradley Cooper w <em>Poradniku pozytywnego my\u015blenia<\/em>: \u201e\u015awiat ju\u017c i tak jest trudny. Czy ludzie po prostu nie mog\u0105 wymy\u015bla\u0107 dobrych zako\u0144cze\u0144?\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201eDepresja\u201d oderwa\u0142a si\u0119 od klinicznej diagnozy i swobodnie dryfuje do centrum popkultury. Kiedy\u015b \u2013 powa\u017cne zaburzenie afektywne, dzi\u015b \u2013 poj\u0119cie-worek, mieszcz\u0105ce przewlek\u0142y smutek i chroniczny kryzys, marazm i \u017cyciowe ot\u0119pienie. Wsp\u00f3\u0142czesne kino bardzo szybko zareagowa\u0142o na t\u0119 osobliw\u0105 popularno\u015b\u0107 paradepresji.<\/p>\n","protected":false},"author":513,"featured_media":33193,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[3261,1607,377],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[3260],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Zno\u015bna ci\u0119\u017cko\u015b\u0107 bytu. Komizm i depresja<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Depresja oderwa\u0142a si\u0119 od klinicznej diagnozy i swobodnie dryfuje do centrum popkultury.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/barbara-szczekala-znosna-ciezkosc-bytu-komizm-i-paradepresja-ekrany\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/barbara-szczekala-znosna-ciezkosc-bytu-komizm-i-paradepresja-ekrany\/2\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/barbara-szczekala-znosna-ciezkosc-bytu-komizm-i-paradepresja-ekrany#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/miedzy-slowami.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/miedzy-slowami.jpg\",\"width\":1429,\"height\":950,\"caption\":\"\u201eMi\u0119dzy s\u0142owami\u201d, re\u017c. Sofia Coppola, 2003 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/barbara-szczekala-znosna-ciezkosc-bytu-komizm-i-paradepresja-ekrany#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/barbara-szczekala-znosna-ciezkosc-bytu-komizm-i-paradepresja-ekrany\",\"name\":\"Zno\u015bna ci\u0119\u017cko\u015b\u0107 bytu. Komizm i depresja\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/barbara-szczekala-znosna-ciezkosc-bytu-komizm-i-paradepresja-ekrany#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2015-11-20T10:20:57+00:00\",\"dateModified\":\"2020-09-01T12:03:35+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/bf8a49747f89b497919626ab9f3b4306\"},\"description\":\"Depresja oderwa\u0142a si\u0119 od klinicznej diagnozy i swobodnie dryfuje do centrum popkultury.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/barbara-szczekala-znosna-ciezkosc-bytu-komizm-i-paradepresja-ekrany#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/barbara-szczekala-znosna-ciezkosc-bytu-komizm-i-paradepresja-ekrany\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/barbara-szczekala-znosna-ciezkosc-bytu-komizm-i-paradepresja-ekrany#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Zno\u015bna ci\u0119\u017cko\u015b\u0107 bytu. Komizm i paradepresja\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/bf8a49747f89b497919626ab9f3b4306\",\"name\":\"Barbara Szczeka\u0142a\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/barbara-szczekala\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Zno\u015bna ci\u0119\u017cko\u015b\u0107 bytu. Komizm i depresja","description":"Depresja oderwa\u0142a si\u0119 od klinicznej diagnozy i swobodnie dryfuje do centrum popkultury.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/barbara-szczekala-znosna-ciezkosc-bytu-komizm-i-paradepresja-ekrany","next":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/barbara-szczekala-znosna-ciezkosc-bytu-komizm-i-paradepresja-ekrany\/2","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/barbara-szczekala-znosna-ciezkosc-bytu-komizm-i-paradepresja-ekrany#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/miedzy-slowami.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/miedzy-slowami.jpg","width":1429,"height":950,"caption":"\u201eMi\u0119dzy s\u0142owami\u201d, re\u017c. Sofia Coppola, 2003 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/barbara-szczekala-znosna-ciezkosc-bytu-komizm-i-paradepresja-ekrany#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/barbara-szczekala-znosna-ciezkosc-bytu-komizm-i-paradepresja-ekrany","name":"Zno\u015bna ci\u0119\u017cko\u015b\u0107 bytu. Komizm i depresja","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/barbara-szczekala-znosna-ciezkosc-bytu-komizm-i-paradepresja-ekrany#primaryimage"},"datePublished":"2015-11-20T10:20:57+00:00","dateModified":"2020-09-01T12:03:35+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/bf8a49747f89b497919626ab9f3b4306"},"description":"Depresja oderwa\u0142a si\u0119 od klinicznej diagnozy i swobodnie dryfuje do centrum popkultury.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/barbara-szczekala-znosna-ciezkosc-bytu-komizm-i-paradepresja-ekrany#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/barbara-szczekala-znosna-ciezkosc-bytu-komizm-i-paradepresja-ekrany"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/barbara-szczekala-znosna-ciezkosc-bytu-komizm-i-paradepresja-ekrany#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Zno\u015bna ci\u0119\u017cko\u015b\u0107 bytu. Komizm i paradepresja"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/bf8a49747f89b497919626ab9f3b4306","name":"Barbara Szczeka\u0142a","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/barbara-szczekala"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33187"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/513"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33187"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33187\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/33193"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33187"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33187"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33187"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=33187"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=33187"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}