{"id":33232,"date":"2015-11-24T18:45:30","date_gmt":"2015-11-24T17:45:30","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=33232"},"modified":"2020-09-01T13:03:34","modified_gmt":"2020-09-01T12:03:34","slug":"piotr-czerniawski-maroko-polnoc-poludnie-rita-baum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/piotr-czerniawski-maroko-polnoc-poludnie-rita-baum","title":{"rendered":"Maroko: p\u00f3\u0142noc, po\u0142udnie"},"content":{"rendered":"

Tanger najwyra\u017aniej nie przypad\u0142 Jimowi Jarmuschowi do gustu, co mo\u017ce troch\u0119 dziwi\u0107, w ko\u0144cu jest to jedyny wsp\u00f3\u0142czesny re\u017cyser kojarzony z Beat Generation, nazywany cz\u0119sto ostatnim spo\u015br\u00f3d bitnik\u00f3w. W Only Lovers Left Alive<\/em> portret Detroit jest okrutny i zarazem czu\u0142y, transformacja z metropolii w podmywane rzek\u0105 kwasu nocne ghost town<\/em> zosta\u0142a uchwycona precyzyjnie i na pewno przejdzie do historii kina. Tymczasem Tanger (nazywany zreszt\u0105 cz\u0119sto La perle du D\u00e9troit<\/em>) przypomina raczej widok\u00f3wk\u0119, graj\u0105ca wampirzyc\u0119 Eve Tilda Swinton przemyka si\u0119 po paru uliczkach najbardziej reprezentacyjnej cz\u0119\u015bci medyny, by w pobli\u017cu kazby spotyka\u0107 si\u0119 w kawiarni z wampirem Christopherem Marlowe\u2019em, wci\u0105\u017c utyskuj\u0105cym na Szekspira, kt\u00f3ry podw\u0119dzi\u0142 mu Hamleta<\/em>. Dwie uliczki, placyk, kafejka, taras i kr\u00f3tki przejazd przez ville nouvelle<\/em> \u2013 Tangeru w tym filmie tak naprawd\u0119 nie wida\u0107 i turystyk\u0119 filmow\u0105 mo\u017cna sobie darowa\u0107. Prawdziwi s\u0105 tylko sprzedawcy kifu, zaczepiaj\u0105cy Eve i jej towarzysza Adama, kt\u00f3rego gra tutaj nieco drewniany Tom Hiddleston. Scena, w kt\u00f3rej para w medynie trafia przypadkiem na koncert Yasmine Hamdan, razi sztuczno\u015bci\u0105 i dla ka\u017cdego, kto zawin\u0105\u0142 do miasta na d\u0142u\u017csz\u0105 chwil\u0119, jest jasne, \u017ce nie mia\u0142a prawa si\u0119 wydarzy\u0107. Nie bardzo zreszt\u0105 wiadomo, co ta liba\u0144ska wokalistka ze swoj\u0105 liba\u0144sk\u0105 muzyk\u0105 robi\u0142a w Tangerze, podobnie nieodgadnione s\u0105 pobudki publiczno\u015bci, kt\u00f3ra skuszona tym nieudanym cameo<\/em> t\u0142umnie stawi\u0142a si\u0119 na jej koncercie we wroc\u0142awskim Arsenale podczas Nowych Horyzont\u00f3w.<\/p>\n

\"\u201eTylko<\/a>
\u201eTylko kochankowie prze\u017cyj\u0105\u201d, re\u017c. Jim Jarmusch (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe dystrybutora)<\/figcaption><\/figure>\n

Mo\u017cna si\u0119 tylko domy\u015bla\u0107, \u017ce Jarmusch uzna\u0142 bitnikowsk\u0105 spu\u015bcizn\u0119 Tangeru za ca\u0142kowicie stracon\u0105, \u015bwiadczy o tym drobna wskaz\u00f3wka: Eve namawia swojego d\u0142ugowiecznego ch\u0142opaka, by j\u0105 odwiedzi\u0142, przypominaj\u0105c mu, \u017ce \u201ekiedy\u015b\u201d lubi\u0142 to miasto. Nie by\u0142by w tym zdaniu odosobniony \u2013 m\u00f3wi si\u0119 i pisze o Tangerze, \u017ce z dawnej atmosfery nie pozosta\u0142o literalnie nic i \u017ce lepiej sobie w\u0119dr\u00f3wki \u015bladami Burroughsa, Kerouaca, Bowlesa i Ginsberga odpu\u015bci\u0107, \u017ceby unikn\u0105\u0107 rozczarowa\u0144. Przyje\u017cd\u017caj\u0105c do Tangeru, spodziewa\u0142em si\u0119 wi\u0119c cepeliady, odpicowanych kafejek wytapetowanych starymi fotografiami, w kt\u00f3rych przesiaduj\u0105 roje turyst\u00f3w, \u015bciskaj\u0105cych w r\u0119kach przewodniki Lonely Planet, ale mi\u0142o si\u0119 rozczarowa\u0142em. Zameldowali\u015bmy si\u0119 w hotelu Mamora, plombie wpasowanej w w\u0105sk\u0105 uliczk\u0119 mi\u0119dzy zau\u0142kiem okupowanym przez ma\u0142\u0105 senegalsk\u0105 koloni\u0119 i legendarnym Petit Socco. Za oknami mieli\u015bmy Wielki Meczet, pi\u0119kny widok okupiony nocnym cierpieniem, kiedy to tu\u017c po czwartej obudzi\u0142 nas gwa\u0142townie t\u0119skny adhan, wzywaj\u0105cy na fajr, pierwsz\u0105 porann\u0105 modlitw\u0119. Medyna t\u0119tni\u0142a \u017cyciem i pora\u017ca\u0142a nieoczekiwan\u0105 intensywno\u015bci\u0105, nieliczni tury\u015bci przemykali szybko przez Rue Es-Siaghine, robi\u0105c pospiesznie zdj\u0119cia i ogl\u0105daj\u0105c si\u0119 na spaceruj\u0105cych ulic\u0105 \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rzy trzymali palce na spustach ka\u0142asznikow\u00f3w \u2013 min\u0119\u0142y zaledwie dwa miesi\u0105ce od zamachu w muzeum Bardo w Tunisie. To w\u0142a\u015bnie na Rue Es-Siaghine, \u0142\u0105cz\u0105cej Petit i Grand Socco, kr\u0119cono s\u0142ynn\u0105 scen\u0119 po\u015bcigu z Incepcji<\/em>. Kawiarnia hotelu Mamounia Palace, w kt\u00f3rej Leonardo DiCaprio pi\u0142 kaw\u0119 z Tomem Hardym i z kt\u00f3rej pr\u00f3bowa\u0142 wymkn\u0105\u0107 si\u0119 \u015bledz\u0105cym go agentom, doczeka\u0142a si\u0119 chwili s\u0142awy i zmieni\u0142a w klasyczn\u0105 turystyczn\u0105 pu\u0142apk\u0119 \u2013 wysokie ceny, kiepska jako\u015b\u0107. Ten sam los dotkn\u0105\u0142 Caf\u00e9 Central, g\u0142\u00f3wn\u0105 baz\u0119 Burroughsa. Miejsce, w kt\u00f3rym niemal mieszka\u0142, w kt\u00f3rym pi\u0142, pali\u0142 kif, poznawa\u0142 ch\u0142opc\u00f3w i rozszerza\u0142 granice Interzone, jest teraz martwe, \u017cycie toczy si\u0119 kilka metr\u00f3w dalej w Caf\u00e9 Tingis i Caf\u00e9 Al Manara, kt\u00f3ra szczeg\u00f3lnie przypad\u0142a nam do gustu. W tej mieszcz\u0105cej si\u0119 w dawnym hotelu Fuentes kawiarni byli\u015bmy na og\u00f3\u0142 jedynymi przybyszami z zewn\u0105trz, by\u0142a to speluna, w kt\u00f3rej nadal dysza\u0142 stary Tanger \u2013 mo\u017cna tam by\u0142o za\u0142atwi\u0107 hasz, dziewczyny, ch\u0142opc\u00f3w i przerzut przez granic\u0119; gdyby\u015bmy chcieli wpa\u015b\u0107 w k\u0142opoty, to w\u0142a\u015bnie tam. Wyprostowany jak struna kelner o nieprzeniknionym wzroku traktowa\u0142 nas bardzo uprzejmie, ale i pob\u0142a\u017cliwie. W odr\u00f3\u017cnieniu od sta\u0142ych bywalc\u00f3w by\u0142 zawsze nienagannie ubrany, przemyka\u0142 mi\u0119dzy brudnymi stolikami niczym duch. Nie spos\u00f3b by\u0142o odgadn\u0105\u0107 jego pochodzenia, ale jedno by\u0142o pewne \u2013 urodzi\u0142 si\u0119 w czasach Interzone. Tak o tych czasach pisa\u0142 Burroughs: \u201eWsz\u0119dzie napotyka si\u0119 ludzi, kt\u00f3rzy tu przydryfowali, ludzi w beznadziejnych sytuacjach, ludzi bez wyj\u015bcia, kt\u00f3rzy czekaj\u0105 na propozycj\u0119 pracy, na jaki\u015b czek, wiz\u0119 czy pozwolenie, kt\u00f3re nigdy nie nadejdzie. Ca\u0142e \u017cycie p\u0142yn\u0119li z pechowym pr\u0105dem, zawsze wybierali niew\u0142a\u015bciwy szlak (…) Nikt w Tangerze tak naprawd\u0119 nie jest kim\u015b, na kogo wygl\u0105da. Poza fa\u0142szywymi uchod\u017acami na Socco Chico s\u0105 prawdziwi uchod\u017acy polityczni z Europy, \u017bydzi z hitlerowskich Niemiec, hiszpa\u0144scy republikanie, asortyment kolaborant\u00f3w z Vichy i innych miejsc, zbiegli nazi\u015bci. Miasto jest pe\u0142ne niewyra\u017anych Europejczyk\u00f3w, kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 stosownych dokument\u00f3w, aby m\u00f3c pojecha\u0107 gdzie indziej\u201d.<\/p>\n