{"id":33253,"date":"2015-11-26T09:15:32","date_gmt":"2015-11-26T08:15:32","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=33253"},"modified":"2015-11-26T12:36:17","modified_gmt":"2015-11-26T11:36:17","slug":"dorota-groyecka-hawaikum-czule-eseje-o-polskim-kiczu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-hawaikum-czule-eseje-o-polskim-kiczu","title":{"rendered":"Hawaikum. Czu\u0142e eseje o polskim kiczu"},"content":{"rendered":"<p>Kiedy mia\u0142am siedem, mo\u017ce osiem lat, zacz\u0119\u0142a si\u0119 moja uprawa kaktus\u00f3w. C\u00f3\u017c, \u017ce k\u0142uj\u0105ce i nieprzyjazne \u2013 odporne i niewymagaj\u0105ce, wydawa\u0142y si\u0119 moim rodzicom idealn\u0105 ro\u015blin\u0105 dla dziecka. Wkr\u00f3tce na parapecie w moim pokoju by\u0142 ju\u017c ca\u0142y Meksyk. Na szafce, dalej od okna, sta\u0142o akwarium z kolorowymi rybkami, kt\u00f3re wyskakiwa\u0142y i zdycha\u0142y na niebieskim dywanie \u2013 by\u0107 mo\u017ce stanowi\u0142 dla nich obietnic\u0119 g\u0142\u0119bokich, odleg\u0142ych jezior, w kt\u00f3rych nigdy nie przysz\u0142o im p\u0142ywa\u0107. Pod kaloryferem, zatopiony w zimowym \u015bnie, spa\u0142 \u017c\u00f3\u0142w stepowy.<\/p>\n<figure id=\"attachment_33331\" aria-describedby=\"caption-attachment-33331\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-hawaikum-czule-eseje-o-polskim-kiczu\/hawaikum-003\/\" rel=\"attachment wp-att-33331\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-33331\" title=\"\u201eHawaikum\u201d, fotografia Agata Pankiewicz, Marcin Przyby\u0142ko (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autor\u00f3w)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/hawaikum-003-540x387.jpg\" alt=\"\u201eHawaikum\u201d, fotografia Agata Pankiewicz, Marcin Przyby\u0142ko (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autor\u00f3w)\" width=\"540\" height=\"387\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/hawaikum-003-540x387.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/hawaikum-003-900x645.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/hawaikum-003-576x413.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/hawaikum-003.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-33331\" class=\"wp-caption-text\">\u201eHawaikum\u201d, fotografia Agata Pankiewicz, Marcin Przyby\u0142ko (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autor\u00f3w)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Wsp\u00f3lne, cho\u0107 nieraz r\u00f3\u017cni\u0105ce si\u0119 kolorytem osobistych prze\u017cy\u0107, do\u015bwiadczenie Polak\u00f3w (lub os\u00f3b, kt\u00f3rej przysz\u0142o nasz kraj objecha\u0107, a mo\u017ce nawet chwil\u0119 d\u0142u\u017cej si\u0119 w nim zatrzyma\u0107), ta dolegliwo\u015b\u0107, wspomnienie, marzenie czy sen, zosta\u0142o niedawno nazwane. Na \u0142amach kilkunastu esej\u00f3w polscy filozofowie, pisarze, antropolodzy, reporterzy i fotografowie staraj\u0105 si\u0119 zjawisko nie tylko nazwa\u0107 i opisa\u0107, ale tak\u017ce usystematyzowa\u0107 i zdiagnozowa\u0107. <em>Hawaikum<\/em>, czyli \u201etropikalny bzik\u201d, jak pisze Marta A. Urba\u0144ska, \u201eestetyczny odlot\u201d bior\u0105cy si\u0119, jak stwierdza Agata Pankiewicz, z \u201et\u0119sknoty za pi\u0119knem\u201d. <em>Hawaikum,<\/em> podobnie jak \u201epasteloza\u201d pojawiaj\u0105ca si\u0119 w <em>Wannie z kolumnad\u0105<\/em> Filipa Springera, to lekarstwo, sentymentalna ucieczka od tak dos\u0142ownej \u201eszarej\u201d rzeczywisto\u015bci, a jednocze\u015bnie trucizna, kt\u00f3ra wdziera si\u0119 w krajobraz polskich miast i wsi. <em>Hawaikum<\/em>, czyli dzia\u0142anie na przek\u00f3r: \u201eJeste\u015bmy tak nietropikalni jak tylko mo\u017cna by\u0107, dlatego nas te tropiki wabi\u0105\u201d \u2013 t\u0142umaczy Ziemowit Szczerek. Stan umys\u0142u, kondycja naszej s\u0142owia\u0144skiej duszy, odpowied\u017a na brak, a by\u0107 mo\u017ce szereg narz\u0119dzi, kt\u00f3re przybywaj\u0105, by pom\u00f3c nam stawi\u0107 czo\u0142a melancholii, kt\u00f3ra jak konstatuje J\u00f3zef Tischner w eseju <em>Chocho\u0142 sarmackiej melancholii<\/em>, prowadzi do \u201ezdegradowanego prze\u017cywania istnienia\u201d oraz \u201eimpasu osobowo\u015bci\u201d.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-33253 gallery-columns-5 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-hawaikum-czule-eseje-o-polskim-kiczu\/olympus-digital-camera-50'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/hawaikum-007-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eHawaikum\u201d, fotografia Agata Pankiewicz, Marcin Przyby\u0142ko (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autor\u00f3w)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-33334\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-33334'>\n\t\t\t\t\u201eHawaikum\u201d, fotografia Agata Pankiewicz, Marcin Przyby\u0142ko (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autor\u00f3w)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-hawaikum-czule-eseje-o-polskim-kiczu\/hawaikum-004'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/hawaikum-004-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eHawaikum\u201d, fotografia Agata Pankiewicz, Marcin Przyby\u0142ko (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autor\u00f3w)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-33335\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-33335'>\n\t\t\t\t\u201eHawaikum\u201d, fotografia Agata Pankiewicz, Marcin Przyby\u0142ko (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autor\u00f3w)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-hawaikum-czule-eseje-o-polskim-kiczu\/attachment\/33333'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/hawaikum-006-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eHawaikum\u201d, fotografia Agata Pankiewicz, Marcin Przyby\u0142ko (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autor\u00f3w)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-33333\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-33333'>\n\t\t\t\t\u201eHawaikum\u201d, fotografia Agata Pankiewicz, Marcin Przyby\u0142ko (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autor\u00f3w)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-hawaikum-czule-eseje-o-polskim-kiczu\/hawaikum-005'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/hawaikum-005-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eHawaikum\u201d, fotografia Agata Pankiewicz, Marcin Przyby\u0142ko (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autor\u00f3w)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-33332\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-33332'>\n\t\t\t\t\u201eHawaikum\u201d, fotografia Agata Pankiewicz, Marcin Przyby\u0142ko (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autor\u00f3w)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-hawaikum-czule-eseje-o-polskim-kiczu\/hawaikum-002'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/hawaikum-002-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eHawaikum\u201d, fotografia Agata Pankiewicz, Marcin Przyby\u0142ko (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autor\u00f3w)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-33330\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-33330'>\n\t\t\t\t\u201eHawaikum\u201d, fotografia Agata Pankiewicz, Marcin Przyby\u0142ko (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autor\u00f3w)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-hawaikum-czule-eseje-o-polskim-kiczu\/hawaikum-001'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/hawaikum-001-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eHawaikum\u201d, fotografia Agata Pankiewicz, Marcin Przyby\u0142ko (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autor\u00f3w)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-33329\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-33329'>\n\t\t\t\t\u201eHawaikum\u201d, fotografia Agata Pankiewicz, Marcin Przyby\u0142ko (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autor\u00f3w)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-hawaikum-czule-eseje-o-polskim-kiczu\/hawaikum-003'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/hawaikum-003-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eHawaikum\u201d, fotografia Agata Pankiewicz, Marcin Przyby\u0142ko (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autor\u00f3w)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-33331\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-33331'>\n\t\t\t\t\u201eHawaikum\u201d, fotografia Agata Pankiewicz, Marcin Przyby\u0142ko (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autor\u00f3w)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-hawaikum-czule-eseje-o-polskim-kiczu\/hawaikum-wydawnictwo-czarne-asp-mhf-krakow-2015'><img width=\"400\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/hawaikum-wydawnictwo-czarne-asp-mhf-krakow-2015-400x240.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eHawaikum. W poszukiwaniu istoty pi\u0119kna\u201d, 2015 \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-33258\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-33258'>\n\t\t\t\t\u201eHawaikum. W poszukiwaniu istoty pi\u0119kna\u201d, 2015 \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Kolejne eseje, naszpikowane barwnymi, plastycznymi opisami, historycznymi anegdotami, a tak\u017ce bogactwem s\u0142owotw\u00f3rczym (\u017ceby przywo\u0142a\u0107 tylko kilka przyk\u0142ad\u00f3w: \u201ekostka egzotyczna\u201d u Urba\u0144skiej czy \u201e\u017conobijka\u201d u Marcina Smerdy) obracaj\u0105 <em>hawaikum<\/em> na r\u00f3\u017cne strony,<em> <\/em>to zaw\u0119\u017caj\u0105c, to poszerzaj\u0105c pole bada\u0144. Od przegl\u0105du kolumnad, palm i egzotycznych da\u0144, przez przyk\u0142ady pseudoregionalizmu, po analiz\u0119 to\u017csamo\u015bci \u201eInnego\u201d \u2013 egzotycznego dresiarza. Jan Sowa w<em> Mi\u0119dzy Wschodem a Zachodem<\/em> wskazuje nie tylko na geograficzn\u0105, ale i mentaln\u0105 pu\u0142apk\u0119, w kt\u00f3r\u0105 wpadli\u015bmy, pr\u00f3buj\u0105c z jednej strony dogoni\u0107 Zach\u00f3d, a z drugiej uciec od swojej wschodniej natury. Zwraca uwag\u0119 na wt\u00f3rno\u015b\u0107 naszej kultury i cytuje Gombrowicza, kt\u00f3ry w swoich <em>Dziennikach<\/em> przeciwstawia\u0142 wed\u0142ug niego typowe dla naszego obszaru bycie \u201eprowadzonym za r\u0105czk\u0119 przez Boga\u201d, dojrza\u0142ej \u015bwiadomo\u015bci innych kultur.<\/p>\n<p>Nie wiem, czy Jan Dziaczkowski sugerowa\u0142 si\u0119 Gombrowiczem, jednak my\u015bl pisarza i esencj\u0119 tekstu Sowy doskonale oddaje jedna z prac artysty, zatytu\u0142owana <em>Wsch\u00f3d \u2013 Zach\u00f3d<\/em>. Kola\u017c sk\u0142ada si\u0119 z poczt\u00f3wki przedstawiaj\u0105cej jedn\u0105 ze znanych prawos\u0142awnych ikon, na kt\u00f3r\u0105 naklejona zosta\u0142a posta\u0107 Jean-Michela Basquiata, maluj\u0105cego graffiti. Tworzy\u0107 to z\u0142udzenie, jakby ameryka\u0144ski artysta niszczy\u0142 \u015bwi\u0119ty obraz. Wsch\u00f3d \u2013 zamkni\u0119ty, pod\u0105\u017caj\u0105cy za tradycj\u0105, tworzy kolejne podobizny Boga, natomiast Zach\u00f3d obrazoburczy, zbuntowany, szuka w\u0142asnej drogi na ziemi.<\/p>\n<figure id=\"attachment_33258\" aria-describedby=\"caption-attachment-33258\" style=\"width: 530px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-hawaikum-czule-eseje-o-polskim-kiczu\/hawaikum-wydawnictwo-czarne-asp-mhf-krakow-2015\/\" rel=\"attachment wp-att-33258\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-33258\" title=\"\u201eHawaikum. W poszukiwaniu istoty pi\u0119kna\u201d, 2015 \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/hawaikum-wydawnictwo-czarne-asp-mhf-krakow-2015.jpg\" alt=\"\u201eHawaikum. W poszukiwaniu istoty pi\u0119kna\u201d, 2015 \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" width=\"530\" height=\"704\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/hawaikum-wydawnictwo-czarne-asp-mhf-krakow-2015.jpg 530w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/hawaikum-wydawnictwo-czarne-asp-mhf-krakow-2015-120x160.jpg 120w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/hawaikum-wydawnictwo-czarne-asp-mhf-krakow-2015-90x120.jpg 90w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/hawaikum-wydawnictwo-czarne-asp-mhf-krakow-2015-320x425.jpg 320w\" sizes=\"(max-width: 530px) 100vw, 530px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-33258\" class=\"wp-caption-text\">\u201eHawaikum. W poszukiwaniu istoty pi\u0119kna\u201d, 2015 \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)<\/figcaption><\/figure>\n<p>W pierwszej chwili pojawia si\u0119 my\u015bl, \u017ce eseje dotykaj\u0105 kwestii tego, co nazywamy brzydot\u0105, \u201ez\u0142ym gustem\u201d. Ale czym w\u0142a\u015bciwie jest z\u0142y gust, i co w zasadniczy spos\u00f3b odr\u00f3\u017cnia go od dobrego? W czasach postmodernistycznych, znaj\u0105c kontekst i kierunki rozwoju sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej, nie potrafimy \u0142atwo wytyczy\u0107 granic takich poj\u0119\u0107 jak \u201eestetyka\u201d czy \u201epi\u0119kno\u201d. W s\u0142owie wst\u0119pnym Springer opowiada o spotkaniu z m\u0119\u017cczyzn\u0105, kt\u00f3ry w swoim ogrodzie stworzy\u0142 muzeum osobliwo\u015bci: gipsowe podobizny Jana Paw\u0142a II, epoksydowe \u017caby, holenderskie wiatraki, kolumny doryckie. M\u0119\u017cczyzna m\u00f3wi: \u201eChcia\u0142em, \u017ceby by\u0142o \u0142adnie\u201d i cho\u0107 przez wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tekstu Springer wyk\u0142ada polsk\u0105 sk\u0142onno\u015b\u0107 do pora\u017cek i zami\u0142owanie do erzacu, to na koniec wy\u0142uskuje z tych dzia\u0142a\u0144 pewn\u0105 \u201edobroduszno\u015b\u0107\u201d i \u201epoczciwo\u015b\u0107\u201d. Stawia przewrotne pytanie: \u201eA mo\u017ce jest \u0142adnie?\u201d.<\/p>\n<p>W tek\u015bcie autorstwa Agaty Pankiewicz, przytoczona zostaje wypowied\u017a W\u0142adys\u0142awa Hasiora, w kt\u00f3rej broni\u0105c prowincjonalnej tw\u00f3rczo\u015bci plastycznej w architekturze, artysta m\u00f3wi: \u201eProsz\u0119 w tym domu nawet nie wypowiada\u0107 s\u0142owa kicz! To wyraz arogancji, oceny z pozycji salon\u00f3w, zadufania. S\u0142owo, kt\u00f3re obra\u017ca, dyskwalifikuje. A co dyskwalifikuje? Zjawiska cudowne, najbli\u017csze ziemi, wyrastaj\u0105ce z potrzeby pi\u0119kna (\u2026)\u201d. I cho\u0107 na \u0142amach <em>Hawaikum<\/em> faktycznie to s\u0142owo pojawia si\u0119 niewiele razy, to jednak wydaje si\u0119 niezb\u0119dnym do opisania przedmiotu jej zainteresowania. Ta ksi\u0105\u017cka jest w du\u017cej mierze o kiczu, o \u201ezjawiskach cudownych\u201d, o rodz\u0105cym si\u0119 z sentymentalizmu dzia\u0142aniu, kt\u00f3re stawia na pierwszym miejscu pi\u0119kno i dla swojej wizji jest gotowe po\u015bwi\u0119ci\u0107 wszystko inne, z moralno\u015bci\u0105 na czele. Jednak <em>Hawaikum<\/em> mo\u017cna potraktowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c jako zbi\u00f3r esej\u00f3w o zabarwieniu kampowym, stworzonych \u201ew poszukiwaniu istoty [kampowego] pi\u0119kna\u201d. O Violetcie Villas, naszym polskim Liberacem, Dariusz Czaja pisze: \u201ePrawdziwie swojska, ale r\u00f3wnocze\u015bnie wyra\u017anie egzotyczna. Rajski ptak. Dzika orchidea. (..) Kr\u00f3lowa kampu\u201d. Id\u0105c dalej tym tropem, przywo\u0142uje przyk\u0142ad palmy przy Alejach Jerozolimskich, realizacji autorstwa Joanny Rajkowskiej. Czy to kicz czy ju\u017c mo\u017ce opisywany<em> <\/em>przez Sontag<em> \u201e<\/em>dobry smak z\u0142ego smaku\u201d? Czy dzia\u0142ania tych artystek b\u0119d\u0105 znacz\u0105co r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 od poczyna\u0144 spotkanego przez Springera samozwa\u0144czego kuratora domowej galerii? Z jednej strony kluczowe wydaj\u0105 si\u0119 intencje autora (\u201emia\u0142o by\u0107 pi\u0119knie\u201d), z drugiej nasza zdolno\u015bci do rozpoznania \u201ez b\u0142yskiem w oku\u201d kampowego humoru.<\/p>\n<figure id=\"attachment_33330\" aria-describedby=\"caption-attachment-33330\" style=\"width: 533px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-hawaikum-czule-eseje-o-polskim-kiczu\/hawaikum-002\/\" rel=\"attachment wp-att-33330\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-33330\" title=\"\u201eHawaikum\u201d, fotografia Agata Pankiewicz, Marcin Przyby\u0142ko (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autor\u00f3w)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/hawaikum-002-533x800.jpg\" alt=\"\u201eHawaikum\u201d, fotografia Agata Pankiewicz, Marcin Przyby\u0142ko (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autor\u00f3w)\" width=\"533\" height=\"800\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/hawaikum-002-533x800.jpg 533w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/hawaikum-002-599x900.jpg 599w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/hawaikum-002-576x864.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/hawaikum-002.jpg 1333w\" sizes=\"(max-width: 533px) 100vw, 533px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-33330\" class=\"wp-caption-text\">\u201eHawaikum\u201d, fotografia Agata Pankiewicz, Marcin Przyby\u0142ko (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autor\u00f3w)<\/figcaption><\/figure>\n<p>W rozwa\u017caniach nad <em>hawaikow\u0105<\/em> mentalno\u015bci\u0105 i konsekwencjami spo\u0142ecznymi przewa\u017ca w\u0142a\u015bnie humor. Czytaj\u0105c <em>Pi\u0119knego Hawaja. Egzotyk\u0119 pie\u015bni<\/em> czy <em>Marysi\u0119 i Burka na Cejlonie: wiejsk\u0105 architektur\u0119 egzotyczn\u0105<\/em> trudno powstrzyma\u0107 si\u0119 od \u015bmiechu, cho\u0107 nieraz zabarwionego ironi\u0105 lub odrobin\u0105 goryczy. Jak pisze Susan Sontag w <em>Notatkach o kampie<\/em>, w estetyce kampu ironia pokonuje tragedi\u0119. W tak\u0105 estetyk\u0119 eseje s\u0105 r\u00f3wnie\u017c opakowane. Starannie wydane, zamkni\u0119te w pastelowo r\u00f3\u017cowej (kolor fantazyjnie pomalowanych podmiejskich domk\u00f3w, osiedlowych szk\u00f3\u0142 i przedszkoli) obwolucie, z grafik\u0105, kt\u00f3ra przypomina totem z po\u0142\u0105czenia poro\u017ca, rze\u017aby Jezusa Chrystusa przybitego do krzy\u017ca oraz palmy.<\/p>\n<p>Nie wszystkim esejom towarzyszy jednak wy\u0142\u0105cznie oczyszczaj\u0105cy z <em>hawaikowej<\/em> malarii \u015bmiech, pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c dysonans, smutek, a nawet wydawa\u0142oby si\u0119 pozbawiony logiki rodzaj wstydu \u2013 wstyd za ludzi, kt\u00f3rych nigdy nie poznamy, za odleg\u0142e cudze dzia\u0142ania i przekonania. Mo\u017ce dzieje si\u0119 tak, poniewa\u017c podsk\u00f3rnie czujemy, \u017ce <em>hawaikum<\/em> to sprawa nas wszystkich, \u017ce w pewnym sensie wszyscy wyro\u015bli\u015bmy na glebie przesi\u0105kni\u0119tej tym intryguj\u0105cym zjawiskiem. W konsternacj\u0119 mo\u017ce wprawi\u0107 tekst Ziemowita Szczerka, w kt\u00f3rym pisarz pochyla si\u0119 nad d\u0105\u017ceniami Polak\u00f3w do posiadania kolonii zamorskich, wprowadza w stan melancholii refleksja Huberta Francuza (<em>Miasto Twarz Masyw<\/em>)<em> <\/em>nad obrazami Google Street View: \u201eWidok miejsc, kt\u00f3re dobrze znamy, budzi echo wspomnie\u0144, ale te\u017c z trudem wywo\u0142uje prawdziw\u0105 emocje. To miejsca jednocze\u015bnie nasze i nie-nasze, og\u00f3lnodost\u0119pne, napi\u0119tnowane czym\u015b dojmuj\u0105co publicznym a przez to oboj\u0119tnym\u201d.<\/p>\n<figure id=\"attachment_33335\" aria-describedby=\"caption-attachment-33335\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-hawaikum-czule-eseje-o-polskim-kiczu\/hawaikum-004\/\" rel=\"attachment wp-att-33335\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-33335\" title=\"\u201eHawaikum\u201d, fotografia Agata Pankiewicz, Marcin Przyby\u0142ko (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autor\u00f3w)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/hawaikum-004-540x378.jpg\" alt=\"\u201eHawaikum\u201d, fotografia Agata Pankiewicz, Marcin Przyby\u0142ko (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autor\u00f3w)\" width=\"540\" height=\"378\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/hawaikum-004-540x378.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/hawaikum-004-900x630.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/hawaikum-004-576x403.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/hawaikum-004.jpg 1097w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-33335\" class=\"wp-caption-text\">\u201eHawaikum\u201d, fotografia Agata Pankiewicz, Marcin Przyby\u0142ko (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autor\u00f3w)<\/figcaption><\/figure>\n<p><em>Hawaikum <\/em>to tak\u017ce ksi\u0105\u017cka do ogl\u0105dania. A mo\u017ce inaczej \u2013 czytania obrazami. Ka\u017cdemu z esej\u00f3w towarzysz\u0105 zdj\u0119cia, fotomanipulacje oraz obrazy (m.in. Witkacego), natomiast tom zamyka obszerny <em>Esej fotograficzny<\/em> Agaty Pankiewicz i Marcina Przyby\u0142ko. Zrobione przez nich na terenie niemal ca\u0142ej Polski fotografie, pokazuj\u0105 najdziwniejsze zapo\u017cyczenia z innych kultur \u2013 a wi\u0119c jest tu Dziki Zach\u00f3d, Ameryka \u015arodkowa, s\u0105 tropikalne wyspy. Reporta\u017c ukazuje przedmioty i rozwi\u0105zania architektoniczne tyle\u017c fantazyjne, co przyt\u0142aczaj\u0105ce swoj\u0105 nieprzystawalno\u015bci\u0105 do lokalnego krajobrazu. Klimat zdj\u0119\u0107 oscyluje mi\u0119dzy <em>Alicj\u0105 w Krainie Czar\u00f3w <\/em>a<em> Miasteczkiem Twin Peaks, n<\/em>owe znaczenie otrzymuje tu poj\u0119cie \u201emiejska d\u017cungla\u201d. Na wielu zdj\u0119ciach brakuje ludzi, co jeszcze pot\u0119guje wra\u017cenie przygl\u0105dania si\u0119 opuszczonej, kartonowej scenografii, przedmiotom jakby wyplutym przez niskobud\u017cetow\u0105 produkcj\u0119 filmow\u0105. Odrealnienie, skala imitowania i odgrywania, wskazuj\u0105, jak niezwykle silna jest w nas potrzeba oderwania od codzienno\u015bci, ucieczki cho\u0107by na chwil\u0119 do w\u0142asnego przydomowego mini-basenu, na kanap\u0119 pod fikusa, do pobliskiego <em>saloonu<\/em> na krwistego steka. Bezpiecze\u0144stwo i poczucie swojsko\u015bci, jakie \u0142\u0105czymy z lokalno\u015bci\u0105 i regionalno\u015b\u0107, zostaj\u0105 zast\u0105pione sztuczn\u0105 \u201eautentyczno\u015bci\u0105\u201d oraz\u00a0 potrzeb\u0105 zetkni\u0119cia z tym, co nieznane, dalekie, daj\u0105ce obietnic\u0119 przygody (ale pozbawionej ryzyka).<\/p>\n<p>Tym, co autorzy <em>Hawaikum <\/em>wydaj\u0105 si\u0119 pomija\u0107 lub ignorowa\u0107, to fakt, \u017ce importowane bziki nie s\u0105 wy\u0142\u0105cznie nasz\u0105 narodow\u0105 przypad\u0142o\u015bci\u0105. Urba\u0144ska pisze o \u201eegzotycznej amerykanizacji przestrzeni\u201d, a przecie\u017c Amerykanie swoj\u0105 przestrze\u0144 europeizuj\u0105 (najbardziej czytelnym przyk\u0142adem jest oczywi\u015bcie Las Vegas z m.in. wie\u017c\u0105 Eiffla i antycznymi pa\u0142acami), w zapo\u017cyczonej tandecie czy kiczu przoduj\u0105 tak\u017ce Japo\u0144czycy, a je\u015bli poszukamy w internetowej wyszukiwarce lokalizacji park\u00f3w dinozaur\u00f3w, zobaczymy \u017ce obsiana jest nimi po\u0142owa Europy, z Francj\u0105, Niemcami i S\u0142owacj\u0105 na czele.<\/p>\n<p>Wed\u0142ug Oscara Wilde\u2019a tylko p\u0142ytcy ludzie nie oceniaj\u0105 po wygl\u0105dzie, a tajemnica tego \u015bwiata le\u017cy w tym, co widoczne. T\u0119 widzialn\u0105 zagadk\u0119 polskiego krajobrazu autorzy <em>Hawaikum<\/em> spr\u00f3bowali z pewn\u0105 perwersyjn\u0105 przyjemno\u015bci\u0105 rozgry\u017a\u0107, zrozumie\u0107. Mo\u017cna by spodziewa\u0107 si\u0119 w ich konkluzji s\u0142\u00f3w pot\u0119pienia, krytyki, jednak to, z czym zostajemy wraz z zako\u0144czeniem lektury, jest poczucie oswojenia. By\u0107 mo\u017ce \u2013 w my\u015bl s\u0142\u00f3w, kt\u00f3rymi zapowiada ksi\u0105\u017ck\u0119 wydawnictwo \u2013 egzotycznego kraju \u201enigdy nie zrozumiemy w pe\u0142ni\u201d, jednak nasza tropikalna choroba przesta\u0142a by\u0107 tajemnic\u0105. Po lekturze, na ka\u017cdym kroku rozpoznajemy <em>hawaikum<\/em>. Wraz z poznaniem rodzi si\u0119 osobliwy rodzaj czu\u0142o\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wed\u0142ug Oscara Wilde\u2019a tylko p\u0142ytcy ludzie nie oceniaj\u0105 po wygl\u0105dzie, a tajemnica tego \u015bwiata le\u017cy w tym, co widoczne. T\u0119 widzialn\u0105 zagadk\u0119 polskiego krajobrazu autorzy <em>Hawaikum<\/em> spr\u00f3bowali z pewn\u0105 perwersyjn\u0105 przyjemno\u015bci\u0105 rozgry\u017a\u0107, zrozumie\u0107. <\/p>\n","protected":false},"author":199,"featured_media":33258,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[4348,4355,4349,7316,7376,491,4350,4352,19,73,484,4354,4351,4347,4353,4346,4356,713,1872],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[1286],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Hawaikum. Czu\u0142e eseje o polskim kiczu<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Hawaikum, czyli \u201etropikalny bzik\u201d, \u201eestetyczny odlot\u201d bior\u0105cy si\u0119, jak stwierdza Agata Pankiewicz, z \u201et\u0119sknoty za pi\u0119knem\u201d.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-hawaikum-czule-eseje-o-polskim-kiczu\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-hawaikum-czule-eseje-o-polskim-kiczu#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/hawaikum-wydawnictwo-czarne-asp-mhf-krakow-2015.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/hawaikum-wydawnictwo-czarne-asp-mhf-krakow-2015.jpg\",\"width\":530,\"height\":704,\"caption\":\"\u201eHawaikum. W poszukiwaniu istoty pi\u0119kna\u201d, 2015 \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-hawaikum-czule-eseje-o-polskim-kiczu#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-hawaikum-czule-eseje-o-polskim-kiczu\",\"name\":\"Hawaikum. Czu\u0142e eseje o polskim kiczu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-hawaikum-czule-eseje-o-polskim-kiczu#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2015-11-26T08:15:32+00:00\",\"dateModified\":\"2015-11-26T11:36:17+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/392a461a876e9a750de96863c742b163\"},\"description\":\"Hawaikum, czyli \u201etropikalny bzik\u201d, \u201eestetyczny odlot\u201d bior\u0105cy si\u0119, jak stwierdza Agata Pankiewicz, z \u201et\u0119sknoty za pi\u0119knem\u201d.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-hawaikum-czule-eseje-o-polskim-kiczu#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-hawaikum-czule-eseje-o-polskim-kiczu\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-hawaikum-czule-eseje-o-polskim-kiczu#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hawaikum. Czu\u0142e eseje o polskim kiczu\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/392a461a876e9a750de96863c742b163\",\"name\":\"Dorota Groyecka\",\"description\":\"DOROTA GROYECKA (ur. 1987) \u2013 absolwentka dziennikarstwa, filologii polskiej i kulturoznawstwa. Autorka ksi\u0105\u017cki Gentryfikacja Berlina. Od \u017cycia na pods\u0142uchu do kultury caff\u00e8 latte. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a m.in. z magazynem \u201eExberliner\u201d oraz O.pl Polskim Portalem Kultury.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/dorota-groyecka\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Hawaikum. Czu\u0142e eseje o polskim kiczu","description":"Hawaikum, czyli \u201etropikalny bzik\u201d, \u201eestetyczny odlot\u201d bior\u0105cy si\u0119, jak stwierdza Agata Pankiewicz, z \u201et\u0119sknoty za pi\u0119knem\u201d.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-hawaikum-czule-eseje-o-polskim-kiczu","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-hawaikum-czule-eseje-o-polskim-kiczu#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/hawaikum-wydawnictwo-czarne-asp-mhf-krakow-2015.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/hawaikum-wydawnictwo-czarne-asp-mhf-krakow-2015.jpg","width":530,"height":704,"caption":"\u201eHawaikum. W poszukiwaniu istoty pi\u0119kna\u201d, 2015 \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-hawaikum-czule-eseje-o-polskim-kiczu#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-hawaikum-czule-eseje-o-polskim-kiczu","name":"Hawaikum. Czu\u0142e eseje o polskim kiczu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-hawaikum-czule-eseje-o-polskim-kiczu#primaryimage"},"datePublished":"2015-11-26T08:15:32+00:00","dateModified":"2015-11-26T11:36:17+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/392a461a876e9a750de96863c742b163"},"description":"Hawaikum, czyli \u201etropikalny bzik\u201d, \u201eestetyczny odlot\u201d bior\u0105cy si\u0119, jak stwierdza Agata Pankiewicz, z \u201et\u0119sknoty za pi\u0119knem\u201d.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-hawaikum-czule-eseje-o-polskim-kiczu#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-hawaikum-czule-eseje-o-polskim-kiczu"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-hawaikum-czule-eseje-o-polskim-kiczu#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hawaikum. Czu\u0142e eseje o polskim kiczu"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/392a461a876e9a750de96863c742b163","name":"Dorota Groyecka","description":"DOROTA GROYECKA (ur. 1987) \u2013 absolwentka dziennikarstwa, filologii polskiej i kulturoznawstwa. Autorka ksi\u0105\u017cki Gentryfikacja Berlina. Od \u017cycia na pods\u0142uchu do kultury caff\u00e8 latte. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a m.in. z magazynem \u201eExberliner\u201d oraz O.pl Polskim Portalem Kultury.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/dorota-groyecka"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33253"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/199"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33253"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33253\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/33258"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33253"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33253"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33253"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=33253"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=33253"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}