{"id":3366,"date":"2011-01-09T21:11:43","date_gmt":"2011-01-09T20:11:43","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=3366"},"modified":"2021-01-13T11:46:03","modified_gmt":"2021-01-13T10:46:03","slug":"gyorgy-spiro-wywiad-nagroda-angelusa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/gyorgy-spiro-wywiad-nagroda-angelusa","title":{"rendered":"Gdyby nie ja, t\u0119 powie\u015b\u0107 napisa\u0142by kto\u015b inny"},"content":{"rendered":"

Wywiad z Gy\u00f6rgym Spir\u00f3, laureatem \u00ab Angelusa \u00bb Literackiej Nagrody Europy \u015arodkowej za 2009 r.<\/p>\n

Dobros\u0142awa Grzybkowska-Lewicka<\/em><\/strong>: Sk\u0105d u Pana zainteresowanie Polsk\u0105, Polakami, a przede wszystkim polsk\u0105 histori\u0105 kultury?<\/em><\/p>\n

Gy\u00f6rgy Spir\u00f3:<\/strong> Po studiach, kiedy ju\u017c umia\u0142em m\u00f3wi\u0107 po rosyjsku i po serbsko-chorwacku, zdecydowa\u0142em, \u017ce naucz\u0119 si\u0119 te\u017c j\u0119zyka polskiego, czeskiego i s\u0142owackiego. Tak te\u017c si\u0119 sta\u0142o. W latach siedemdziesi\u0105tych stopniowo odkrywa\u0142em film polski, teatr i dramat – ten ostatni sta\u0142 si\u0119 dla mnie priorytetem na niekorzy\u015b\u0107 utwor\u00f3w dramatycznych pozosta\u0142ych narod\u00f3w. W tamtych czasach bywa\u0142em w Polsce cz\u0119sto jako stypendysta. Zacz\u0105\u0142em t\u0142umaczy\u0107 wiersze r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w na w\u0119gierski, spotka\u0142em si\u0119 z tematem Iks\u00f3w, a\u017c w ko\u0144cu mi\u0119dzy 1975 i 1979 napisa\u0142em swoj\u0105 pierwsz\u0105 polsk\u0105 powie\u015b\u0107. W latach osiemdziesi\u0105tych prze\u0142o\u017cy\u0142em trzy dramaty Wyspia\u0144skiego, jeden Gombrowicza i niekt\u00f3re wsp\u00f3\u0142czesne. Napisa\u0142em dysertacje o wschodnioeuropejskiej dramaturgii od O\u015bwiecenia do Pierwszej Wojny \u015awiatowej. Zaczarowa\u0142a mnie odr\u0119bno\u015b\u0107 sposobu my\u015blenia teatralnego Polak\u00f3w, daleki od w\u0119gierskiego typu my\u015blenia. A Gombrowicza zaczarowa\u0142a nasza operetka, kt\u00f3rej u Was nie ma…<\/p>\n

\"Gy\u00f6rgy<\/a>
Gy\u00f6rgy Spir\u00f3, fot. M. Koch<\/figcaption><\/figure>\n

Pisz\u0105c w nagrodzonych \u201eAngelusem\u201d \u201eMesjaszach\u201d o polskich wieszczach, wyr\u0119czy\u0142 Pan ich wsp\u00f3\u0142czesnych rodak\u00f3w, kt\u00f3rzy nie mieliby do\u015b\u0107 odwagi, by poruszy\u0107 ten \u201e\u015bwi\u0119ty\u201d narodowy temat. Dzi\u0119kujemy za to. Dystans emocjonalno-geograficzno-czasowy zdecydowanie pomaga podejmowa\u0107 takie zagadnienia. A co zatem przeszkadza? <\/strong><\/em><\/p>\n

S\u0105 znakomici polscy historycy, kt\u00f3rzy du\u017co i g\u0142\u0119boko pisali o towianizmie i do dzi\u015b tworz\u0105 \u015bwietne dzie\u0142a, zbieraj\u0105 materia\u0142y o Wielkiej Emigracji, analizuj\u0105 ich filozofi\u0119. Bardzo du\u017co tym badaczom zawdzi\u0119czam. S\u0105 pisarze, jak na przyk\u0142ad Wyspia\u0144ski, kt\u00f3rzy dobrze wiedzieli, o co chodzi\u0142o Mickiewiczowi i towianczykom, pisali o tym interesuj\u0105ce dzie\u0142a, jak na przyk\u0142ad \u201eLegion\u201d. Gdyby nie ja, to wcze\u015bniej czy p\u00f3\u017aniej t\u0119 powie\u015b\u0107 napisa\u0142by kto\u015b inny, prawdopodobnie Polak pokroju, powiedzmy, S\u0142obodzianki.<\/p>\n

Czy kusi\u0142o Pana, aby podj\u0105\u0107 gr\u0119 z mitem romantycznym i temat towia\u0144czyk\u00f3w zamkn\u0105\u0107 w formie dramatu? <\/strong><\/em><\/p>\n

Czu\u0142em w temacie mo\u017cliwo\u015b\u0107 epiki, a nie dramatu. Tematy dla d\u0142ugiej powie\u015bci s\u0105 rzadko\u015bci\u0105.<\/p>\n

Czy obcuj\u0105c z materia\u0142ami \u017ar\u00f3d\u0142owymi, zapa\u0142a\u0142 Pan do kt\u00f3rej\u015b z postaci z kr\u0119gu Wielkiej Emigracji szczeg\u00f3ln\u0105 sympati\u0105? <\/strong><\/em><\/p>\n

Bardzo polubi\u0142em S\u0142owackiego, g\u0142\u0119boko polubi\u0142em Nabielaka. Ten ostatni przypomina\u0142 mi mojego ojca, chocia\u017c jemu, niestety, nie mog\u0142em po\u015bwi\u0119ci\u0107 wi\u0119cej miejsca, bo pisarza zobowiazuje forma. Lubi\u0119 te\u017c Goszczy\u0144skiego. No i Januszkiewicz\u00f3w… Rama naturalnie lubi\u0119 – jeden z moich \u017cyj\u0105cych wtedy jeszcze przyjaci\u00f3\u0142 stanowi\u0142 pierwowz\u00f3r jego postaci. Bardzo lubi\u0119 r\u00f3wnie\u017c Mari\u0119 Mickiewicz\u00f3wn\u0119, cho\u0107 o niej te\u017c nie du\u017co mog\u0142em pisa\u0107. Lubi\u0119 niemal wszystkich. Nie ma w tym nic dziwnego, zreszt\u0105: nie mo\u017cna d\u0142ugo zajmowa\u0107 si\u0119 postaciami, kt\u00f3rych autor nie lubi.<\/p>\n

Na scenie Teatru Muzycznego \u201eCapitol\u201d Justyna Szafran opowiada\u0142a o nimfomance Ksawerze. Jak Pan ocenia wyb\u00f3r tego fragmentu przez tw\u00f3rc\u00f3w spektaklu? Bezsprzecznie podgrza\u0142o to atmosfer\u0119 na sali.<\/strong><\/em><\/p>\n

Moi Przyjaciele, kt\u00f3rzy czytali jeszcze maszynopis, zarzucali mi, \u017ce o Ksawerze napisane zosta\u0142o zbyt ma\u0142o… \u017b\u0105dali, \u017ceby wi\u0119cej miejsca po\u015bwi\u0119ci\u0107 opisom jej kobieco\u015bci. Byli to m\u0119\u017cczy\u017ani, natomiast z moich informacji wynika, \u017ce fragment do spektaklu wybrany zosta\u0142 przecie\u017c przez kobiet\u0119… Nimfomank\u0105 zreszt\u0105 Ksawera nie by\u0142a. By\u0142a pi\u0119kna i m\u0142odzi m\u0119\u017cczy\u017ani zwyczajnie si\u0119 w niej kochali.<\/p>\n

Podczas gali \u201eAngelusa\u201d nagrod\u0119 dla najlepszego t\u0142umacza otrzyma\u0142a El\u017cbieta Cygielska za prze\u0142o\u017cenie \u201eMesjaszy\u201d. Jak uk\u0142ada\u0142a si\u0119 Pa\u0144stwa wsp\u00f3\u0142praca podczas ca\u0142ego procesu translacyjnego?<\/strong><\/em><\/p>\n

Nie wiedzia\u0142em, \u017ce to ona t\u0142umaczy dzie\u0142o, dop\u00f3ki nie przeczyta\u0142em o tym w polskiej prasie i w Internecie, ju\u017c po tym jak powie\u015b\u0107 wysz\u0142a do druku. Zrobi\u0142a bardzo dobre t\u0142umaczenie.<\/p>\n

Plany wydawnicze? Czy temat polskiej historii, po Bogus\u0142awskim i Kole Sprawy Bo\u017cej ju\u017c si\u0119 sko\u0144czy\u0142, czy te\u017c natrafi\u0142 Pan na ciekawe w\u0105tki, o kt\u00f3rych b\u0119dziemy mieli szans\u0119 poczyta\u0107 w nast\u0119pnych powie\u015bciach?<\/strong><\/em><\/p>\n

By\u0142bym szcz\u0119\u015bliwy, gdyby powie\u015b\u0107 \u201eIksowie\u201d nareszcie opublikowana zosta\u0142a po polsku, przecie\u017c Bogus\u0142awski na to zas\u0142uguje – jest wielk\u0105 postaci\u0105 w dziejach Polski, podobnie jak w mojej powie\u015bci. Nie wiem, co b\u0119d\u0119 pisa\u0142 w dalszej kolejno\u015bci, mam r\u00f3\u017cne pomys\u0142y, jak zwykle.<\/p>\n

Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W latach siedemdziesi\u0105tych stopniowo odkrywa\u0142em film polski, teatr i dramat – ten ostatni sta\u0142 si\u0119 dla mnie priorytetem na niekorzy\u015b\u0107 utwor\u00f3w dramatycznych pozosta\u0142ych narod\u00f3w. W tamtych czasach bywa\u0142em w Polsce cz\u0119sto jako stypendysta. Zacz\u0105\u0142em t\u0142umaczy\u0107 wiersze r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w na w\u0119gierski, spotka\u0142em si\u0119 z tematem Iks\u00f3w, a\u017c w ko\u0144cu mi\u0119dzy 1975 i 1979 napisa\u0142em swoj\u0105 pierwsz\u0105 polsk\u0105 powie\u015b\u0107. <\/p>\n","protected":false},"author":107,"featured_media":3368,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[65],"tags":[729,730,1366,484],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[14120],"yoast_head":"\nGdyby nie ja, t\u0119 powie\u015b\u0107 napisa\u0142by kto\u015b inny<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Wywiad z Gy\u00f6rgym Spir\u00f3, laureatem Literackiej Nagrody Europy \u015arodkowej Angelus za 2009 r.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/gyorgy-spiro-wywiad-nagroda-angelusa\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/gyorgy-spiro-wywiad-nagroda-angelusa#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/01\/gyorgy-spiro-fot-m-koch-2010.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/01\/gyorgy-spiro-fot-m-koch-2010.jpg\",\"width\":1024,\"height\":682,\"caption\":\"Gy\u00f6rgy Spir\u00f3, fot. M. Koch\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/gyorgy-spiro-wywiad-nagroda-angelusa#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/gyorgy-spiro-wywiad-nagroda-angelusa\",\"name\":\"Gdyby nie ja, t\u0119 powie\u015b\u0107 napisa\u0142by kto\u015b inny\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/gyorgy-spiro-wywiad-nagroda-angelusa#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2011-01-09T20:11:43+00:00\",\"dateModified\":\"2021-01-13T10:46:03+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/e4a3c50b4673261dcea9017ea9a8f38d\"},\"description\":\"Wywiad z Gy\u00f6rgym Spir\u00f3, laureatem Literackiej Nagrody Europy \u015arodkowej Angelus za 2009 r.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/gyorgy-spiro-wywiad-nagroda-angelusa#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/gyorgy-spiro-wywiad-nagroda-angelusa\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/gyorgy-spiro-wywiad-nagroda-angelusa#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Gdyby nie ja, t\u0119 powie\u015b\u0107 napisa\u0142by kto\u015b inny\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/e4a3c50b4673261dcea9017ea9a8f38d\",\"name\":\"Dobros\u0142awa Grzybkowska-Lewicka\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/dobroslawa-grzybkowska-lewicka\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Gdyby nie ja, t\u0119 powie\u015b\u0107 napisa\u0142by kto\u015b inny","description":"Wywiad z Gy\u00f6rgym Spir\u00f3, laureatem Literackiej Nagrody Europy \u015arodkowej Angelus za 2009 r.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/gyorgy-spiro-wywiad-nagroda-angelusa","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/gyorgy-spiro-wywiad-nagroda-angelusa#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/01\/gyorgy-spiro-fot-m-koch-2010.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/01\/gyorgy-spiro-fot-m-koch-2010.jpg","width":1024,"height":682,"caption":"Gy\u00f6rgy Spir\u00f3, fot. M. Koch"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/gyorgy-spiro-wywiad-nagroda-angelusa#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/gyorgy-spiro-wywiad-nagroda-angelusa","name":"Gdyby nie ja, t\u0119 powie\u015b\u0107 napisa\u0142by kto\u015b inny","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/gyorgy-spiro-wywiad-nagroda-angelusa#primaryimage"},"datePublished":"2011-01-09T20:11:43+00:00","dateModified":"2021-01-13T10:46:03+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/e4a3c50b4673261dcea9017ea9a8f38d"},"description":"Wywiad z Gy\u00f6rgym Spir\u00f3, laureatem Literackiej Nagrody Europy \u015arodkowej Angelus za 2009 r.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/gyorgy-spiro-wywiad-nagroda-angelusa#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/gyorgy-spiro-wywiad-nagroda-angelusa"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/gyorgy-spiro-wywiad-nagroda-angelusa#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Gdyby nie ja, t\u0119 powie\u015b\u0107 napisa\u0142by kto\u015b inny"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/e4a3c50b4673261dcea9017ea9a8f38d","name":"Dobros\u0142awa Grzybkowska-Lewicka","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/dobroslawa-grzybkowska-lewicka"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3366"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/107"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3366"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3366\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49544,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3366\/revisions\/49544"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3368"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3366"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3366"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3366"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=3366"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=3366"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}