{"id":33696,"date":"2015-12-18T10:30:20","date_gmt":"2015-12-18T09:30:20","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=33696"},"modified":"2020-09-01T13:03:29","modified_gmt":"2020-09-01T12:03:29","slug":"dorota-groyecka-gisele-freund-i-przyjaciele","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-gisele-freund-i-przyjaciele","title":{"rendered":"Gis\u00e8le Freund i przyjaciele"},"content":{"rendered":"<p>\u201eMusimy ratowa\u0107 Gis\u00e8le\u201d\u00a0\u2013 mia\u0142 zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 tymi s\u0142owami do swoich paryskich przyjaci\u00f3\u0142 Andr\u00e9 Malraux. Adrienne Monnier zapisuje 1 czerwca 1940 roku w dzienniku: \u201eHelene [najprawdopodobniej Baltrusaitis] namawia Gis\u00e8le do szybkiego opuszczenia Pary\u017ca\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-1\" id=\"refmark-1\"><sup>[1]<\/sup><\/a>. Gis\u00e8le Freund nie pierwszy i nie ostatni raz musi ucieka\u0107.<\/p>\n<p align=\"center\">*<\/p>\n<p>Przysz\u0142a na \u015bwiat w \u017cydowskiej rodzinie, w 1908 roku w Berlinie. Pierwszym dzie\u0142em sztuki, na kt\u00f3rym zawiesi\u0142a niemowl\u0119cy wzrok, by\u0142 obraz Kaspara Davida Friedricha \u2013 <em>Ska\u0142y kredowe na Rugii<\/em>. Malarstwo romantyczne by\u0142o wielka pasj\u0105 ojca, kt\u00f3ry cz\u0119sto zabiera\u0142 c\u00f3rk\u0119 na spotkania z artystami i kolekcjonerami sztuki, r\u00f3wnie\u017c pewnego pami\u0119tnego dnia, kiedy szalej\u0105ca inflacja zmusi\u0142a go do sprzedania ukochanego obrazu Friedricha. Jednak mimo kolejnych pomruk\u00f3w politycznych burz i ekonomicznych t\u0105pni\u0119\u0107, rodzinie przez d\u0142ugi czas bardzo dobrze si\u0119 powodzi\u0142o. \u201eMieli\u015bmy osiem pokoi, kuchni\u0119, s\u0142u\u017c\u0105c\u0105, praczk\u0119 i kanarka w klatce\u201d \u2013 wspomina Freund w wywiadzie dla niemieckiej telewizji Arte. W wieku 12 lat otrzyma\u0142a od ojca pierwszy aparat \u2013 Voigtl\u00e4ndera\u00a06&#215;9, nast\u0119pnie w nagrod\u0119 za uko\u0144czenie gimnazjum dosta\u0142a Leic\u0119, z kt\u00f3r\u0105 nie rozstawa\u0142a si\u0119 przez wiele lat i zrobi\u0142a ni\u0105 jedne ze swoich najlepszych zdj\u0119\u0107.<\/p>\n<figure id=\"attachment_33779\" aria-describedby=\"caption-attachment-33779\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-gisele-freund-i-przyjaciele\/gisele-freund-eva-peron-muzeum-narodowe-krakow-2015\/\" rel=\"attachment wp-att-33779\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-33779\" title=\"Eva \u201eEvita\u201d Per\u00f3n, Buenos Aires, 1950  \u00a9 bpk \/ IMEC, Fonds MCC \/ Gis\u00e8le Freund (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe MNK)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/gisele-freund-eva-peron-muzeum-narodowe-krakow-2015-540x558.jpg\" alt=\"Eva \u201eEvita\u201d Per\u00f3n, Buenos Aires, 1950 \u00a9 bpk \/ IMEC, Fonds MCC \/ Gis\u00e8le Freund (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe MNK)\" width=\"540\" height=\"558\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/gisele-freund-eva-peron-muzeum-narodowe-krakow-2015-540x558.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/gisele-freund-eva-peron-muzeum-narodowe-krakow-2015.jpg 551w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-33779\" class=\"wp-caption-text\">Eva \u201eEvita\u201d Per\u00f3n, Buenos Aires, 1950 \u00a9 bpk \/ IMEC, Fonds MCC \/ Gis\u00e8le Freund (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe MNK)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Po maturze wyjecha\u0142a na studia do Freiburga, nast\u0119pnie kontynuowa\u0142a nauk\u0119 socjologii we Frankfurcie. W\u015br\u00f3d jej wyk\u0142adowc\u00f3w znajdowa\u0142y si\u0119 najwi\u0119ksze s\u0142awy m\u0142odej nauki \u2013 Theodor Adorno, Karl Mannheim, Norbert Elias. Mimo wychowania w zamo\u017cnym domu, Freund przez ca\u0142e \u017cycie romansowa\u0142a z socjalizmem, intrygowa\u0142y j\u0105 napi\u0119cia i zale\u017cno\u015bci mi\u0119dzy sztuk\u0105 a klasowymi nier\u00f3wno\u015bciami. Na studiach obraca\u0142a si\u0119 w\u015br\u00f3d lewicowych aktywist\u00f3w, kilka razy cudem unikn\u0119\u0142a aresztowania za wieszanie na ulicznych murach\u00a0 anty-faszystowskich artyku\u0142\u00f3w. Po uko\u0144czeniu uczelni wyjecha\u0142a do Pary\u017ca, gdzie zacz\u0119\u0142a doktoranckie studia na Sorbonie i pisanie pracy po\u015bwi\u0119conej historii francuskiej fotografii. Na chwil\u0119 wr\u00f3ci\u0142a do Fankfurtu, jednak brutalne starcie student\u00f3w z grupami nazist\u00f3w, kt\u00f3rego by\u0142a \u015bwiadkiem (wydarzenie uda\u0142o si\u0119 jej udokumentowa\u0107), a tak\u017ce kolejne informacje o prze\u015bladowaniach i mordach, u\u015bwiadomi\u0142y jej, \u017ce musi natychmiast wyjecha\u0107. Z przyklejonymi do cia\u0142a rolkami filmowymi, szczoteczk\u0105 do z\u0119b\u00f3w i notatkami w walizce, wsiad\u0142a do poci\u0105gu do Pary\u017ca.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-33696 gallery-columns-5 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-gisele-freund-i-przyjaciele\/gisele-freund-walter-benjamin-muzeum-narodowe-krakow-2015'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/gisele-freund-walter-benjamin-muzeum-narodowe-krakow-2015-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Walter Benjamin w Bibliotece Narodowej Francji, Pary\u017c, \u00a9 bpk \/ IMEC, Fonds MCC \/ Gis\u00e8le Freund (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe MNK)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-33784\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-33784'>\n\t\t\t\tWalter Benjamin w Bibliotece Narodowej Francji, Pary\u017c, \u00a9 bpk \/ IMEC, Fonds MCC \/ Gis\u00e8le Freund (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe MNK)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-gisele-freund-i-przyjaciele\/gisele-freund-virginia-woolf-muzeum-narodowe-krakow-2015'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/gisele-freund-virginia-woolf-muzeum-narodowe-krakow-2015-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Virginia Woolf w swoim mieszkaniu, Tavistock Square, Londyn 1939 \u00a9 bpk \/ IMEC, Fonds MCC \/ Gis\u00e8le Freund (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe MNK)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-33783\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-33783'>\n\t\t\t\tVirginia Woolf w swoim mieszkaniu, Tavistock Square, Londyn 1939  \u00a9 bpk \/ IMEC, Fonds MCC \/ Gis\u00e8le Freund (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe MNK)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-gisele-freund-i-przyjaciele\/gisele-freund-sartre-beauvoir-muzeum-narodowe-krakow-2015'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/gisele-freund-sartre-beauvoir-muzeum-narodowe-krakow-2015-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Jean-Paul Sartre i Simone de Beauvoir, Pary\u017c 1966 \u00a9 bpk \/ IMEC, Fonds MCC \/ Gis\u00e8le Freund (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe MNK)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-33782\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-33782'>\n\t\t\t\tJean-Paul Sartre i Simone de Beauvoir, Pary\u017c 1966 \u00a9 bpk \/ IMEC, Fonds MCC \/ Gis\u00e8le Freund (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe MNK)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-gisele-freund-i-przyjaciele\/gisele-freund-samuel-beckett-muzeum-narodowe-krakow-2015'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/gisele-freund-samuel-beckett-muzeum-narodowe-krakow-2015-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Samuel Beckett, Pary\u017c 1964 \u00a9 bpk \/ IMEC, Fonds MCC \/ Gis\u00e8le Freund (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe MNK)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-33781\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-33781'>\n\t\t\t\tSamuel Beckett, Pary\u017c 1964 \u00a9 bpk \/ IMEC, Fonds MCC \/ Gis\u00e8le Freund (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe MNK)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-gisele-freund-i-przyjaciele\/gisele-freund-james-joyce-muzeum-narodowe-krakow-2015'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/gisele-freund-james-joyce-muzeum-narodowe-krakow-2015-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"James Joyce w swoim mieszkaniu przy Rue Edmond Valentin, Pary\u017c 1939 \u00a9 bpk \/ IMEC, Fonds MCC \/ Gis\u00e8le Freund (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe MNK)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-33780\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-33780'>\n\t\t\t\tJames Joyce w swoim mieszkaniu przy Rue Edmond Valentin, Pary\u017c 1939 \u00a9 bpk \/ IMEC, Fonds MCC \/ Gis\u00e8le Freund (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe MNK)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-gisele-freund-i-przyjaciele\/gisele-freund-eva-peron-muzeum-narodowe-krakow-2015'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/gisele-freund-eva-peron-muzeum-narodowe-krakow-2015-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Eva \u201eEvita\u201d Per\u00f3n, Buenos Aires, 1950 \u00a9 bpk \/ IMEC, Fonds MCC \/ Gis\u00e8le Freund (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe MNK)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-33779\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-33779'>\n\t\t\t\tEva \u201eEvita\u201d Per\u00f3n, Buenos Aires, 1950  \u00a9 bpk \/ IMEC, Fonds MCC \/ Gis\u00e8le Freund (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe MNK)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-gisele-freund-i-przyjaciele\/gisele-freund-andre-malraux-muzeum-narodowe-krakow-2015'><img width=\"400\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/gisele-freund-andre-malraux-muzeum-narodowe-krakow-2015-400x240.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Andre Malraux na tarasie mieszkania Gis\u00e8le Freund, Pary\u017c 1935 \u00a9 bpk \/ IMEC, Fonds MCC \/ Gis\u00e8le Freund (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe MNK)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-33778\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-33778'>\n\t\t\t\tAndre Malraux na tarasie mieszkania Gis\u00e8le Freund, Pary\u017c 1935  \u00a9 bpk \/ IMEC, Fonds MCC \/ Gis\u00e8le Freund (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe MNK)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Jednym z decyduj\u0105cych moment\u00f3w w \u017cyciu Freund by\u0142o poznanie Adrienne Monnier. Publicystka, feministka, propagatorka literatury modernistycznej, skupia\u0142a wok\u00f3\u0142 prowadzonej przez siebie ksi\u0119garni i biblioteki, La Maison des Amis des Livres, najwi\u0119ksze osobisto\u015bci \u00f3wczesnego Pary\u017ca. Miejsce spotka\u0144 i dyskusji dla m.in. takich postaci, jak Paul Val\u00e9ry, Andr\u00e9\u00a0Gide czy Andr\u00e9 Breton, dla Freund sta\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c fotograficznym studio oraz miejscem pokaz\u00f3w zdj\u0119\u0107. Monnier wyda\u0142a rozpraw\u0119 doktorsk\u0105 Freund, kt\u00f3r\u0105 zrecenzowa\u0142 dobry znajomy fotografki jeszcze z czas\u00f3w frankfurckich, Walter Benjamin.<\/p>\n<p>Poprzez Monnier Freund pozna\u0142a Sylvi\u0119 Beach, Amerykank\u0119 kt\u00f3ra za namow\u0105 swojej francuskiej przyjaci\u00f3\u0142ki otworzy\u0142a ksi\u0119garni\u0119 Shakespeare and Company. Na zdj\u0119ciach Freund kobiety pozuj\u0105 na tle witryn oraz we wn\u0119trzach obu ksi\u0119garni przy Rue de l&#8217;Odeon \u2013 Monnier niska, pulchna, ubiorem i postur\u0105 przypominaj\u0105ca Gertrud\u0119 Stein, Beach drobna, skromna, pogodnie u\u015bmiechni\u0119ta. Kiedy wydawcy na ca\u0142ym \u015bwiecie odwracali si\u0119 plecami do Jamesa Joyca, po tym jak <em>Ulisses<\/em> trafi\u0142 m.in. w Stanach Zjednoczonych oraz Anglii na list\u0119 ksi\u0105\u017cek zakazanych, Beach okaza\u0142a niebywa\u0142\u0105 odwag\u0119 i jako pierwsza wyda\u0142a dzie\u0142o w ca\u0142o\u015bci (trac\u0105c przy tym ca\u0142y maj\u0105tek). Dzi\u0119ki przyjaci\u00f3\u0142kom Freund pozna\u0142a ekscentrycznego pisarza \u2013 postarza\u0142ego, utrapionego posuwaj\u0105c\u0105 si\u0119 chorob\u0105 oczu oraz pracami nad swoj\u0105 ostatni\u0105, eksperymentaln\u0105 powie\u015bci\u0105, <em>Finnegan\u00f3w Tren<\/em>. Freund wykona\u0142a portrety Joyca na zlecenie magazynu Life, p\u00f3\u017aniej zosta\u0142a r\u00f3wnie\u017c zaproszona do domu jego syna, gdzie powsta\u0142y wype\u0142nione spokojem i rodzinn\u0105 atmosfer\u0105 fotografie. Po pierwszym spotkaniu taks\u00f3wka, kt\u00f3r\u0105 Freund wraca\u0142a do domu, uderzy\u0142a w drugi samoch\u00f3d, a aparat wyl\u0105dowa\u0142 na pod\u0142odze. Fotografka mia\u0142a zatelefonowa\u0107 do pisarza z wyrzutami: \u201ePanie Joyce, rzuci\u0142 Pan jak\u0105\u015b irlandzk\u0105 kl\u0105tw\u0119 na moje zdj\u0119cia \u2013 taks\u00f3wka, kt\u00f3r\u0105 jecha\u0142am mia\u0142a wypadek. Nieomal zgin\u0119\u0142am, a Pana zdj\u0119cia s\u0105 zniszczone\u201d. Um\u00f3wili si\u0119 na ponowne spotkanie.<\/p>\n<figure id=\"attachment_33783\" aria-describedby=\"caption-attachment-33783\" style=\"width: 531px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-gisele-freund-i-przyjaciele\/gisele-freund-virginia-woolf-muzeum-narodowe-krakow-2015\/\" rel=\"attachment wp-att-33783\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-33783\" title=\"Virginia Woolf w swoim mieszkaniu, Tavistock Square, Londyn 1939  \u00a9 bpk \/ IMEC, Fonds MCC \/ Gis\u00e8le Freund (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe MNK)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/gisele-freund-virginia-woolf-muzeum-narodowe-krakow-2015-531x800.jpg\" alt=\"Virginia Woolf w swoim mieszkaniu, Tavistock Square, Londyn 1939 \u00a9 bpk \/ IMEC, Fonds MCC \/ Gis\u00e8le Freund (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe MNK)\" width=\"531\" height=\"800\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/gisele-freund-virginia-woolf-muzeum-narodowe-krakow-2015-531x800.jpg 531w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/gisele-freund-virginia-woolf-muzeum-narodowe-krakow-2015-598x900.jpg 598w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/gisele-freund-virginia-woolf-muzeum-narodowe-krakow-2015.jpg 1329w\" sizes=\"(max-width: 531px) 100vw, 531px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-33783\" class=\"wp-caption-text\">Virginia Woolf w swoim mieszkaniu, Tavistock Square, Londyn 1939 \u00a9 bpk \/ IMEC, Fonds MCC \/ Gis\u00e8le Freund (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe MNK)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Virginia Woolf nie znosi\u0142a pozowa\u0107 do portret\u00f3w, do nielicznych znanych nam dzi\u015b podobizn pisarki nale\u017c\u0105 obrazy namalowane przez jej siostr\u0119, zdj\u0119cia Mana Raya oraz \u2013 Gis\u00e8le Freund. Fotografka dwukrotnie pr\u00f3bowa\u0142a spotka\u0107 si\u0119 z pisark\u0105, ta jednak odmawia\u0142a, w ko\u0144cu dzi\u0119ki protektoratowi innej wp\u0142ywowej przyjaci\u00f3\u0142ki Monnier, Victorii Ocampo, w 1939 roku uda\u0142o si\u0119 jej zawita\u0107 w londy\u0144skim domu Woolf\u00f3w, Tavistock Square. Pono\u0107 pisarka zgodzi\u0142a si\u0119 nawet przebra\u0107 do sesji. Zdj\u0119cia jednak maj\u0105 niewiele wsp\u00f3lnego z fotografiami studyjnymi tamtego czasu \u2013 Freund by\u0142a przeciwniczk\u0105 zdj\u0119\u0107 pozowanych, nie retuszowa\u0142a ich, eksperymentowa\u0142a z kolorow\u0105 fotografi\u0105, kiedy w prasie francuskiej ukazywa\u0142y si\u0119 wci\u0105\u017c wy\u0142\u0105cznie czarno-bia\u0142e zdj\u0119cia. Wed\u0142ug niej kolory by\u0142y bli\u017csze prawdzie, bli\u017csze \u017cyciu. I tak dzi\u0119ki Freund mo\u017cemy dzi\u015b zobaczy\u0107 i niemal poczu\u0107 rubinowy, pluszowy szlafrok Joyca, podziwia\u0107 b\u0142\u0119kitn\u0105, wzorzyst\u0105 kanap\u0119, na kt\u00f3rej Woolf odpoczywa\u0142a. Na wi\u0119kszo\u015bci zdj\u0119\u0107 zrobionych podczas wizyty, pisarka nie patrzy w stron\u0119 aparatu, jej twarz jest pogodna, ale zamy\u015blona, nieobecna, jakby zapomnia\u0142a o obecno\u015bci fotografki. Jest ju\u017c po kilku za\u0142amaniach nerwowych, nieca\u0142e dwa lata p\u00f3\u017aniej pope\u0142ni samob\u00f3jstwo.<\/p>\n<p>Po tym jak wojska niemieckie wkroczy\u0142y do Pary\u017ca, dzi\u0119ki pomocy znajomych Freund najpierw ukrywa\u0142a si\u0119 w wiosce Saint-Sozy, na po\u0142udniu kraju, nast\u0119pnie w 1942 roku, z zaproszeniem Ocampo w kieszeni, wsiad\u0142a w Bilbao na statek do Buenos Aires. W Argentynie zn\u00f3w trafi\u0142a w kr\u0119gi intelektualist\u00f3w, zorganizowanych wok\u00f3\u0142 wydawanego przez Ocampo awangardowego magazynu literackiego Sur, w kt\u00f3rym ukazywa\u0142y si\u0119 teksty takich pisarzy, jak Jorge Luis Borges czy Pablo Neruda. Fotografka nie chcia\u0142a jednak skupia\u0107 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na uwiecznianiu \u017cycia salonu. Ju\u017c w Pary\u017cu interesowa\u0142a j\u0105 spo\u0142eczna rola fotografii, w Ameryce Po\u0142udniowej postanowi\u0142a rozwin\u0105\u0107 skrzyd\u0142a jako fotoreporterka. Podr\u00f3\u017cowa\u0142a po Urugwaju, Peru, Ekwadorze, robi\u0142a zdj\u0119cia w biednych dzielnicach, przygl\u0105da\u0142a si\u0119 \u017cyciu rdzennej ludno\u015bci kontynentu. Publikowa\u0142a w prasie, a tak\u017ce jako pierwsza z kobiet zosta\u0142a przyj\u0119ta do ameryka\u0144skiej agencji Magnum, za\u0142o\u017conej przez Roberta Cap\u0119 i Henriego Cartier-Bressona. Wkr\u00f3tce mia\u0142a jednak zosta\u0107 uznana za jednego z wrog\u00f3w ameryka\u0144skiego spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n<figure id=\"attachment_33781\" aria-describedby=\"caption-attachment-33781\" style=\"width: 531px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-gisele-freund-i-przyjaciele\/gisele-freund-samuel-beckett-muzeum-narodowe-krakow-2015\/\" rel=\"attachment wp-att-33781\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-33781\" title=\"Samuel Beckett, Pary\u017c 1964 \u00a9 bpk \/ IMEC, Fonds MCC \/ Gis\u00e8le Freund (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe MNK)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/gisele-freund-samuel-beckett-muzeum-narodowe-krakow-2015-531x800.jpg\" alt=\"Samuel Beckett, Pary\u017c 1964 \u00a9 bpk \/ IMEC, Fonds MCC \/ Gis\u00e8le Freund (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe MNK)\" width=\"531\" height=\"800\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/gisele-freund-samuel-beckett-muzeum-narodowe-krakow-2015-531x800.jpg 531w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/gisele-freund-samuel-beckett-muzeum-narodowe-krakow-2015-597x900.jpg 597w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/gisele-freund-samuel-beckett-muzeum-narodowe-krakow-2015-576x867.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/gisele-freund-samuel-beckett-muzeum-narodowe-krakow-2015.jpg 680w\" sizes=\"(max-width: 531px) 100vw, 531px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-33781\" class=\"wp-caption-text\">Samuel Beckett, Pary\u017c 1964 \u00a9 bpk \/ IMEC, Fonds MCC \/ Gis\u00e8le Freund (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe MNK)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Eva Per\u00f3n by\u0142a przez jednych uwa\u017cana za \u015bwi\u0119t\u0105, kobiet\u0119 \u201ez ludu\u201d, pomagaj\u0105c\u0105 potrzebuj\u0105cym, inni widzieli w niej tani\u0105 aktork\u0119 i populistk\u0119. Podczas pobytu w Argentynie Freund wys\u0142a\u0142a list do biura \u017cony genera\u0142a Juana Per\u00f3n z pro\u015bb\u0105 o mo\u017cliwo\u015b\u0107 sfotografowania jej \u2013 ta zgodzi\u0142a si\u0119 i ods\u0142oni\u0142a przed fotografk\u0105 swoje kontrowersyjne oblicze. Freund zrobi\u0142a zdj\u0119cia zawarto\u015bci szafy prezydentowej \u2013 setek par but\u00f3w, futer, sukienek. Na jednym ze zdj\u0119\u0107 Evita zagl\u0105da do kasetki pe\u0142nej brylant\u00f3w, na innym jest czesana i obskakiwana przez s\u0142u\u017c\u0105ce, na jeszcze innym pozuje u boku dumnego m\u0119\u017ca, spogl\u0105daj\u0105c w obiektyw niczym kr\u00f3lowa. Freund zapami\u0119ta\u0142a, \u017ce genera\u0142owa na powitanie poda\u0142a jej wilgotn\u0105 od potu d\u0142o\u0144 (zmaga\u0142a si\u0119 ju\u017c w\u00f3wczas z nowotworem), mia\u0142a te\u017c powiedzie\u0107: \u201eNiech zobacz\u0105, co posiadam\u201d. Wkr\u00f3tce po spotkaniu Freund zosta\u0142a wezwana na przes\u0142uchanie do biura s\u0142u\u017cb, jednak przewiduj\u0105c konsekwencje, wywioz\u0142a negatywy do Urugwaju, a zdj\u0119cia ukaza\u0142y si\u0119 na \u0142amach magazynu \u201eLife\u201d. Publikacja wywo\u0142a\u0142a mi\u0119dzynarodowy skandal \u2013 tytu\u0142 trafi\u0142 na czarn\u0105 list\u0119 czasopism w Argentynie, Freund nie otrzyma\u0142a pozwolenia na wjazd do Stan\u00f3w Zjednoczonych, a nied\u0142ugo potem agencja Magnum zerwa\u0142a z ni\u0105 relacje \u2013 w epoce Maccartyzmu nie pomog\u0142a fotografce tak\u017ce za\u017cy\u0142o\u015b\u0107 z par\u0105 nami\u0119tnych komunist\u00f3w, Diego River\u0105 oraz Frid\u0105 Kahlo.<\/p>\n<p>Freund mia\u0142a sp\u0119dzi\u0107 w Meksyku nieca\u0142e dwa tygodnie, a zosta\u0142a dwa lata. Fotografka uda\u0142a si\u0119 do Kahlo i Rivery z dziesi\u0119cioma listami polecaj\u0105cymi od r\u00f3\u017cnych przyjaci\u00f3\u0142 i zosta\u0142a sta\u0142ym bywalcem ich domu oraz pracowni na przedmie\u015bciach miasta Meksyk. Towarzyszy\u0142a artystom przy pracy, by\u0142a \u015bwiadkiem burzliwych k\u0142\u00f3tni, pe\u0142nych cierpie\u0144 konsultacji z lekarzami. Dolegliwo\u015bci Fridy po wypadku z dzieci\u0144stwa pogarsza\u0142y si\u0119, malarka coraz cz\u0119\u015bciej by\u0142a zmuszona sp\u0119dza\u0107 dni w \u0142\u00f3\u017cku lub w w\u00f3zku inwalidzkim. Jednak na zdj\u0119ciach Freund Frida, z nieod\u0142\u0105cznym papierosem w d\u0142oni, wci\u0105\u017c emanuje pi\u0119knem, odbija si\u0119 w nich jej niez\u0142omny up\u00f3r, pragnienie kochania, tworzenia. \u201eFrida Kahlo \u017cyje w odosobnieniu w swoim domu w Coyoac\u00e1n. Otoczona przez swoje psy, ptaki i kwiaty, ws\u0142uchuje si\u0119 w pomruki p\u0142yn\u0105cej wody, w wiatr potrz\u0105saj\u0105cy li\u015b\u0107mi, a tak\u017ce w tysi\u0105ce wewn\u0119trznych g\u0142os\u00f3w, kt\u00f3re daj\u0105 jej odwag\u0119 i tw\u00f3rcz\u0105 si\u0142\u0119\u201d \u2013 zapisa\u0142a Freund, w kr\u00f3tkim portrecie malarki<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-2\" id=\"refmark-2\"><sup>[2]<\/sup><\/a>. Zdj\u0119cia Fridy, jak nikogo innego, potwierdzaj\u0105 zasadno\u015b\u0107 wyboru kolorowego filmu przez fotografk\u0119 \u2013 wspaniale jest dzi\u015b m\u00f3c obejrze\u0107 barwy niesamowitych, etnicznych stroj\u00f3w malarki, bi\u017cuterii (jeden z du\u017cych, czarnych pier\u015bcieni Kahlo podarowa\u0142a Freund) oraz bogatego wystroju pokoi. Obok codziennego \u017cycia gospodarzy fotografk\u0119 zachwyca\u0142a architektura ich domu, zape\u0142nia\u0142a ni\u0105 ca\u0142e rolki. Diego, wielki \u201ebrzydal\u201d (\u201ema g\u0142ow\u0119 prekortezyjskiego boga\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-3\" id=\"refmark-3\"><sup>[3]<\/sup><\/a>) szybko da\u0142 si\u0119 pozna\u0107 Freund jako czaruj\u0105cy gaw\u0119dziarz i wspania\u0142y przewodnik. Zabiera\u0142 fotografk\u0119 na wycieczki po Meksyku, pokazywa\u0142 pami\u0105tki z czas\u00f3w prekolumbijskich, a tak\u017ce oprowadzi\u0142 j\u0105 po budowanej przez siebie piramidzie-muzuem w San Pablo Tepetlapa. Freund fascynowa\u0142a historia i kultura Meksyku, jednak przera\u017ca\u0142y j\u0105 bieda i okrucie\u0144stwo, kt\u00f3re zd\u0105\u017cy\u0142a zaobserwowa\u0107. W 1952 roku postanowi\u0142a wr\u00f3ci\u0107 do Pary\u017ca. Kahlo mia\u0142a zwierzy\u0107 si\u0119 fotografce, \u017ce chcia\u0142aby, aby Rivera umar\u0142 przed ni\u0105 \u2013 tym sposobem nie m\u00f3g\u0142by jej zdradzi\u0107. Sta\u0142o si\u0119 jednak inaczej \u2013 tego samego roku \u015bwiat obieg\u0142a informacja o \u015bmierci malarki. W dwa tygodnie p\u00f3\u017aniej Diego znalaz\u0142 now\u0105 \u017con\u0119.<\/p>\n<figure id=\"attachment_33782\" aria-describedby=\"caption-attachment-33782\" style=\"width: 534px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-gisele-freund-i-przyjaciele\/gisele-freund-sartre-beauvoir-muzeum-narodowe-krakow-2015\/\" rel=\"attachment wp-att-33782\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-33782\" title=\"Jean-Paul Sartre i Simone de Beauvoir, Pary\u017c 1966 \u00a9 bpk \/ IMEC, Fonds MCC \/ Gis\u00e8le Freund (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe MNK)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/gisele-freund-sartre-beauvoir-muzeum-narodowe-krakow-2015-534x800.jpg\" alt=\"Jean-Paul Sartre i Simone de Beauvoir, Pary\u017c 1966 \u00a9 bpk \/ IMEC, Fonds MCC \/ Gis\u00e8le Freund (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe MNK)\" width=\"534\" height=\"800\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/gisele-freund-sartre-beauvoir-muzeum-narodowe-krakow-2015-534x800.jpg 534w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/gisele-freund-sartre-beauvoir-muzeum-narodowe-krakow-2015-601x900.jpg 601w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/gisele-freund-sartre-beauvoir-muzeum-narodowe-krakow-2015.jpg 1337w\" sizes=\"(max-width: 534px) 100vw, 534px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-33782\" class=\"wp-caption-text\">Jean-Paul Sartre i Simone de Beauvoir, Pary\u017c 1966 \u00a9 bpk \/ IMEC, Fonds MCC \/ Gis\u00e8le Freund (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe MNK)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Po powrocie do Europy Freund kontynuowa\u0142a spotkania ze s\u0142awnymi pisarzami \u2013 dziewi\u0119\u0107 spo\u015br\u00f3d fotografowanych przez ni\u0105 osobisto\u015bci otrzyma\u0142o Nagrod\u0119 Nobla. Zjednywa\u0142a\u00a0 literat\u00f3w swoim oczytaniem i \u017cywym zainteresowaniem, jakim darzy\u0142a ich powie\u015bci. Cz\u0119sto, zanim zrobi\u0142a zdj\u0119cie, godzinami dyskutowali o ksi\u0105\u017ckach, sztuce, filozofii, z wieloma prowadzi\u0142a obszern\u0105 korespondencj\u0119 (niestety niewiele list\u00f3w wymienionych m.in. z Walterem Benjaminem zachowa\u0142o si\u0119 do dzi\u015b). Dodatkowo fotografowane przez ni\u0105 osoby musia\u0142y wyczuwa\u0107 to, co Freund uwa\u017ca\u0142a za niezb\u0119dne, aby robi\u0107 dobre zdj\u0119cia \u2013 sympati\u0119 do ludzi. Czuli si\u0119 przy niej swobodnie i pozwalali uchwyci\u0107 to, co Jacques Chirac, oddaj\u0105c ho\u0142d fotografce, nazwa\u0142 \u201eesencj\u0105 osobowo\u015bci\u201d. Wielokrotnie fotografowa\u0142a znane ma\u0142\u017ce\u0144stwa, sama jednak nie zazna\u0142a d\u0142ugotrwa\u0142ego szcz\u0119\u015bcia w zwi\u0105zku. W latach 30. wzi\u0119\u0142a kontraktowy \u015blub z pewnym Francuzem, aby otrzyma\u0107 obywatelstwo, po wojnie rozwiedli si\u0119. Wspominaj\u0105c swoj\u0105 m\u0142odo\u015b\u0107, w jednym z wywiad\u00f3w opowiada\u0142a o ch\u0142opcu, w kt\u00f3rym by\u0142a zakochana w czasach szkolnych oraz o m\u0142odym pisarzu, z kt\u00f3rym \u017cy\u0142a na pocz\u0105tku swojego pobytu w Pary\u017cu \u2013 m\u0119\u017cczyzna mia\u0142 czu\u0107 si\u0119 niekomfortowo, poniewa\u017c Freund jako fotoreporterka zarabia\u0142a\u00a0 znacznie wi\u0119cej od niego.<\/p>\n<p>Na przestrzeni kilkunastu lat wykona\u0142a dziesi\u0105tki zdj\u0119\u0107 \u201enajs\u0142ynniejszej pary pisarzy na \u015bwiecie\u201d \u2013 Jeana-Paula Sartre\u2019a i Simone de Beauvoir. W 1954 roku przygotowa\u0142a reporta\u017c na wy\u0142\u0105czno\u015b\u0107 po\u015bwi\u0119cony pisarce z okazji przyznania jej nagrody Goncourt\u00f3w za powie\u015b\u0107 <em>Mandaryni<\/em><em>.<\/em> Wynagrodzenie, kt\u00f3re otrzyma\u0142a za materia\u0142, pozwoli\u0142o jej w tamtych czasach na wykupienie ma\u0142ego mieszkania przy Rue Lelande 12. De Beauvoir natomiast napisa\u0142a przemow\u0119 do pierwszej fotograficznej ksi\u0105\u017cki Freund \u2013 <em>James Joyce in Paris. His Final Years.<\/em><\/p>\n<figure id=\"attachment_33780\" aria-describedby=\"caption-attachment-33780\" style=\"width: 538px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-gisele-freund-i-przyjaciele\/gisele-freund-james-joyce-muzeum-narodowe-krakow-2015\/\" rel=\"attachment wp-att-33780\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-33780\" title=\"James Joyce w swoim mieszkaniu przy Rue Edmond Valentin, Pary\u017c 1939 \u00a9 bpk \/ IMEC, Fonds MCC \/ Gis\u00e8le Freund (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe MNK)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/gisele-freund-james-joyce-muzeum-narodowe-krakow-2015-538x800.jpg\" alt=\"James Joyce w swoim mieszkaniu przy Rue Edmond Valentin, Pary\u017c 1939 \u00a9 bpk \/ IMEC, Fonds MCC \/ Gis\u00e8le Freund (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe MNK)\" width=\"538\" height=\"800\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/gisele-freund-james-joyce-muzeum-narodowe-krakow-2015-538x800.jpg 538w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/gisele-freund-james-joyce-muzeum-narodowe-krakow-2015-605x900.jpg 605w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/gisele-freund-james-joyce-muzeum-narodowe-krakow-2015-576x856.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/gisele-freund-james-joyce-muzeum-narodowe-krakow-2015.jpg 1345w\" sizes=\"(max-width: 538px) 100vw, 538px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-33780\" class=\"wp-caption-text\">James Joyce w swoim mieszkaniu przy Rue Edmond Valentin, Pary\u017c 1939 \u00a9 bpk \/ IMEC, Fonds MCC \/ Gis\u00e8le Freund (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe MNK)<\/figcaption><\/figure>\n<p>W latach 60. Freund uwieczni\u0142a powr\u00f3t Vladimira Nabokova do Europy, sportretowa\u0142a Samuela Becketta, Paula Celana, Hermanna Hessego. Powt\u00f3rnie odwiedzi\u0142a owdowia\u0142ego Leonarda Woolfa w jego wiejskim domu w Rodmell. Do blisko 80 kierunk\u00f3w reporterskich podr\u00f3\u017cy doda\u0142a w ko\u0144cu tak\u017ce Stany Zjednoczone, jednak ju\u017c w po\u0142owie lat 70. w\u0142a\u015bciwie przesz\u0142a na emerytur\u0119. Jak sama t\u0142umaczy\u0142a, chcia\u0142a mie\u0107 wi\u0119cej czasu na pisanie i czytanie. Zrobi\u0142a tylko kilka wyj\u0105tk\u00f3w, m.in. dla prezydenta Fran\u00e7oisa Mitterranda, na kt\u00f3rego oficjalny portret dosta\u0142a zlecenie w 1981 roku. W kolejnych latach otrzyma\u0142a kilkana\u015bcie odznacze\u0144, n.in. Francuski Order Sztuki i Literatury, jej prace by\u0142y prezentowane na kilkudziesi\u0119ciu wystawach indywidualnych oraz zbiorowych na ca\u0142ym \u015bwiecie. Umar\u0142a w 2000 roku, do\u017cywszy pi\u0119knego wieku 91 lat i zosta\u0142a pochowana w swojej przybranej ojczy\u017anie, na cmentarzu Montparnasse.<\/p>\n<p align=\"center\">**<\/p>\n<p>Gis\u00e8le Freund uwa\u017ca\u0142a si\u0119 za reporterk\u0119, fotografa-socjologa, i mimo ogromnego rozg\u0142osu, jakie zdoby\u0142y zdj\u0119cia znanych os\u00f3b jej autorstwa (zdj\u0119cie Malraux trafi\u0142o na znaczek pocztowy, usuni\u0119to jednak trzymanego przez niego w ustach papierosa), bardziej ceni\u0142a swoje dokonania na tym polu ni\u017c portrety. Kilka dotychczasowych wystaw zosta\u0142o po\u015bwi\u0119conych w\u0142a\u015bnie tej ods\u0142onie jej kariery, m.in. obszerny pokaz w 1991 roku w paryskim Centre Pompidou. Najnowsza <a title=\"Wydarzenia.O.pl: Gis\u00e8le Freund. Sceny fotograficzne i portrety\" href=\"http:\/\/wydarzenia.o.pl\/2015\/10\/gisele-freund-sceny-fotograficzne-i-portrety-muzeum-narodowe-krakow\/\">wystawa w Muzeum Narodowym w Krakowie<\/a> r\u00f3wnie\u017c postawi\u0142a sobie za cel zwr\u00f3cenie uwagi publiczno\u015bci na mniej znan\u0105 stron\u0119 dzia\u0142alno\u015bci Freund \u2013 jest to z pewno\u015bci\u0105 zadanie trudne (by\u0107 mo\u017ce nawet karko\u0142omne?), jednak tu zdecydowanie poniesiono kl\u0119sk\u0119.<\/p>\n<p>Spo\u015br\u00f3d zaprezentowanych na wystawie zaledwie kilku reporta\u017cowych historii Freund, jedynie ta zrobiona w paryskich bibliotekach jest naprawd\u0119 zajmuj\u0105ca, intryguj\u0105ca pod k\u0105tem doboru bohater\u00f3w, solidna technicznie. Na wystawie nie ma ani jednego zdj\u0119cia z relacji z dotkni\u0119tej wielkim kryzysem Wielkiej Brytanii czy podr\u00f3\u017cy po Ameryce Po\u0142udniowej. Fotografie wykonane podczas Pierwszego Mi\u0119dzynarodowego Kongresu Pisarzy w Obronie Kultury pokazuj\u0105 raczej niedoci\u0105gni\u0119cia pocz\u0105tkuj\u0105cej fotografki, jej zagubienie \u2013 s\u0105 z\u0142ej jako\u015bci, trudno dzi\u015b rozpozna\u0107 na nich wa\u017cne postaci kongresu. Nie wiadomo r\u00f3wnie\u017c, dlaczego kuratorzy postanowili pokaza\u0107 kilkana\u015bcie wykonanych kolejno po sobie, niemal identycznych zdj\u0119\u0107 Waltera Benjamina \u2013 wiele z nich jest poruszona, nieostra \u2013 nasuwa si\u0119 wniosek o potrzebie wype\u0142nienia nimi ekspozycji z powodu braku szerszego wyboru fotografii. Mniejsze zdj\u0119cia zosta\u0142y umieszczone w szklanych gablotach i o\u015bwietlone pod takim k\u0105tem, \u017ce nie spos\u00f3b przyjrze\u0107 si\u0119 szczeg\u00f3\u0142om, opisy zdj\u0119\u0107 zosta\u0142y przygotowane niechlujnie, z licznymi b\u0142\u0119dami. Triumf natomiast, wbrew za\u0142o\u017ceniom, ponownie \u015bwiec\u0105 du\u017ce, kolorowe portrety s\u0142awnych przyjaci\u00f3\u0142 Freund.<\/p>\n<p align=\"center\">***<\/p>\n<p>\u201eWr\u00f3ci\u0142am z podr\u00f3\u017cy do krainy twarzy\u201d \u2013 pisa\u0142a Monnier w eseju <em>In the Country of Faces<\/em>. \u2013 \u201eD\u0142uga podr\u00f3\u017c w towarzystwie Gis\u00e8le Freund. To ona by\u0142a pilotem, to ona trzyma\u0142a ster, to ona operowa\u0142a urz\u0105dzeniem do zg\u0142\u0119biania twarzy. Urz\u0105dzeniem by\u0142 zwyk\u0142y aparat, z za\u0142adowanym filmem czu\u0142ym na kolory. Wyposa\u017cenie stanowi\u0142y do tego dwa projektory, ekran i magiczna latarnia. To wszystko by przywo\u0142a\u0107 ich do \u017cycia. (\u2026) Moja podr\u00f3\u017c z Gis\u00e8le Freund by\u0142a wspania\u0142\u0105 przygod\u0105. Przede wszystkim dlatego, \u017ce jest odwa\u017cn\u0105 fotografk\u0105 i nic nie ukrywa, nie, nie ona. Gis\u00e8le Fraund ma dar cz\u0142owiecze\u0144stwa, kt\u00f3re zbli\u017ca j\u0105 do Nadara, kt\u00f3rego uwa\u017ca za swojego mistrza, czy Davida Octaviusa Hilla, dla kt\u00f3rego odby\u0142a pielgrzymk\u0119 do Edynburga. Jej portrety maj\u0105 w sobie niezwyk\u0142e \u017cycie\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-4\" id=\"refmark-4\"><sup>[4]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<div id=\"footnote-list\" style=\"display:inherit\"><span id=fn-heading>Poka\u017c przypisy<\/span> &nbsp;&nbsp;&nbsp;(\u21b5 returns to text)<\/p>\n<ol>\n<li id=\"footnote-1\" class=\"fn-text\">Adrienne Monnier, <em>The Very Rich Hours of Adrienne Monnier,<\/em> 1996, s. 393.<a href=\"#refmark-1\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-2\" class=\"fn-text\"><em> Frida Kahlo: Gis\u00e8le Freund&#8217;s Photographs<\/em>, 2013, s.29.<a href=\"#refmark-2\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-3\" class=\"fn-text\">Tam\u017ce.<a href=\"#refmark-3\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-4\" class=\"fn-text\">Adrienne Monnier, <em>The Very Rich Hours of Adrienne Monnier,<\/em> 1996, s. 231-233.<a href=\"#refmark-4\">\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gis\u00e8le Freund by\u0142a przeciwniczk\u0105 zdj\u0119\u0107 pozowanych, nie retuszowa\u0142a ich, eksperymentowa\u0142a z kolorow\u0105 fotografi\u0105, kiedy w prasie francuskiej ukazywa\u0142y si\u0119 wci\u0105\u017c wy\u0142\u0105cznie czarno-bia\u0142e zdj\u0119cia. Wed\u0142ug niej kolory by\u0142y bli\u017csze prawdzie, bli\u017csze \u017cyciu. I tak dzi\u0119ki Freund mo\u017cemy dzi\u015b zobaczy\u0107 i niemal poczu\u0107 rubinowy, pluszowy szlafrok Joyca, podziwia\u0107 b\u0142\u0119kitn\u0105, wzorzyst\u0105 kanap\u0119, na kt\u00f3rej Woolf odpoczywa\u0142a. <\/p>\n","protected":false},"author":199,"featured_media":33778,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[4459,4458,4457,4446,4454,491,4453,4445,4450,4447,4460,73,157,4461,4449,4456,4448,4452,4455,4451,2613],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[1286],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Gis\u00e8le Freund i przyjaciele<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Gis\u00e8le Freund uwa\u017ca\u0142a si\u0119 za reporterk\u0119, fotografa-socjologa.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-gisele-freund-i-przyjaciele\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-gisele-freund-i-przyjaciele#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/gisele-freund-andre-malraux-muzeum-narodowe-krakow-2015.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/gisele-freund-andre-malraux-muzeum-narodowe-krakow-2015.jpg\",\"width\":550,\"height\":831,\"caption\":\"Andre Malraux na tarasie mieszkania Gis\u00e8le Freund, Pary\u017c 1935 \u00a9 bpk \/ IMEC, Fonds MCC \/ Gis\u00e8le Freund (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe MNK)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-gisele-freund-i-przyjaciele#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-gisele-freund-i-przyjaciele\",\"name\":\"Gis\u00e8le Freund i przyjaciele\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-gisele-freund-i-przyjaciele#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2015-12-18T09:30:20+00:00\",\"dateModified\":\"2020-09-01T12:03:29+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/392a461a876e9a750de96863c742b163\"},\"description\":\"Gis\u00e8le Freund uwa\u017ca\u0142a si\u0119 za reporterk\u0119, fotografa-socjologa.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-gisele-freund-i-przyjaciele#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-gisele-freund-i-przyjaciele\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-gisele-freund-i-przyjaciele#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Gis\u00e8le Freund i przyjaciele\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/392a461a876e9a750de96863c742b163\",\"name\":\"Dorota Groyecka\",\"description\":\"DOROTA GROYECKA (ur. 1987) \u2013 absolwentka dziennikarstwa, filologii polskiej i kulturoznawstwa. Autorka ksi\u0105\u017cki Gentryfikacja Berlina. Od \u017cycia na pods\u0142uchu do kultury caff\u00e8 latte. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a m.in. z magazynem \u201eExberliner\u201d oraz O.pl Polskim Portalem Kultury.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/dorota-groyecka\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Gis\u00e8le Freund i przyjaciele","description":"Gis\u00e8le Freund uwa\u017ca\u0142a si\u0119 za reporterk\u0119, fotografa-socjologa.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-gisele-freund-i-przyjaciele","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-gisele-freund-i-przyjaciele#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/gisele-freund-andre-malraux-muzeum-narodowe-krakow-2015.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/gisele-freund-andre-malraux-muzeum-narodowe-krakow-2015.jpg","width":550,"height":831,"caption":"Andre Malraux na tarasie mieszkania Gis\u00e8le Freund, Pary\u017c 1935 \u00a9 bpk \/ IMEC, Fonds MCC \/ Gis\u00e8le Freund (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe MNK)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-gisele-freund-i-przyjaciele#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-gisele-freund-i-przyjaciele","name":"Gis\u00e8le Freund i przyjaciele","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-gisele-freund-i-przyjaciele#primaryimage"},"datePublished":"2015-12-18T09:30:20+00:00","dateModified":"2020-09-01T12:03:29+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/392a461a876e9a750de96863c742b163"},"description":"Gis\u00e8le Freund uwa\u017ca\u0142a si\u0119 za reporterk\u0119, fotografa-socjologa.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-gisele-freund-i-przyjaciele#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-gisele-freund-i-przyjaciele"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/dorota-groyecka-gisele-freund-i-przyjaciele#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Gis\u00e8le Freund i przyjaciele"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/392a461a876e9a750de96863c742b163","name":"Dorota Groyecka","description":"DOROTA GROYECKA (ur. 1987) \u2013 absolwentka dziennikarstwa, filologii polskiej i kulturoznawstwa. Autorka ksi\u0105\u017cki Gentryfikacja Berlina. Od \u017cycia na pods\u0142uchu do kultury caff\u00e8 latte. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a m.in. z magazynem \u201eExberliner\u201d oraz O.pl Polskim Portalem Kultury.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/dorota-groyecka"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33696"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/199"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33696"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33696\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/33778"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33696"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33696"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33696"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=33696"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=33696"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}