{"id":34794,"date":"2016-02-18T10:30:43","date_gmt":"2016-02-18T09:30:43","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=34794"},"modified":"2020-09-01T13:03:18","modified_gmt":"2020-09-01T12:03:18","slug":"malgorzata-micula-struktury-linearne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/malgorzata-micula-struktury-linearne","title":{"rendered":"Struktury linearne"},"content":{"rendered":"

Wchodz\u0105c na wewn\u0119trzny dziedziniec Muzeum Boijmans van Beuningen w Rotterdamie uwag\u0119 widza, bardziej ni\u017c ustawiona centralnie zagadkowa, lustrzana instalacja Apollo<\/em> Olafa Nicolaia, przykuwa geometryczna, czarno-bia\u0142a grafika krajobrazowa wykonana bezpo\u015brednio na ziemi. Prosty mural zbudowany z regularnych pas\u00f3w, przyjmuj\u0105cych zwielokrotnione spiralne formy, tworzy kompozycj\u0119 optyczn\u0105, przywo\u0142uj\u0105c jednoznaczne skojarzenia z powojennym nurtem op-artu. Charakterystyczne kombinacje linii, u\u0142o\u017cone w dynamiczn\u0105, lekko rozwibrowan\u0105 struktur\u0119 wywo\u0142uj\u0105 niestabilno\u015b\u0107 pola widzenia, wra\u017cenie ruchu i poczucie g\u0142\u0119bi. Praca zaprojektowana zosta\u0142a przez duet holenderskich grafik\u00f3w ze studia Thonik (Thomas Widdershoven i Nikki Gonnisenn), kt\u00f3rzy specjalizuj\u0105 si\u0119 w tworzeniu identyfikacji wizualnych, projektowaniu interfejsu oraz animacji. Dla rotterdamskiego muzeum stworzyli niezwykle unikatow\u0105 realizacj\u0119, b\u0119d\u0105c\u0105 nie tylko wizualn\u0105 wizyt\u00f3wk\u0105 instytucji, ale jedn\u0105 z ciekawszych prac artystycznych umieszczonych poza galeryjnymi murami. Bezpo\u015brednie nawi\u0105zania do klasycznych ju\u017c rozwi\u0105za\u0144 proponowanych przez szko\u0142\u0119 op-artu pozwoli\u0142y artystom z Thonik na rezygnacj\u0119 z potrzeby intelektualnej stymulacji odbiorcy na rzecz czysto wizualnej gry z\u0142udze\u0144 i pozorowanych obraz\u00f3w. \u015amia\u0142y wizualnie projekt, wykonany na prostok\u0105tnym placu otoczonym murami okaza\u0142ego modernistycznego budynku z czerwonej ceg\u0142y, nie ro\u015bci pretensji do historyczno-artystycznych wyja\u015bnie\u0144, stanowi\u0105c doskona\u0142e wprowadzenie do muzealnej kolekcji i nowoczesnej historii Rotterdamu. Jednocze\u015bnie, poprzez swoj\u0105 plastyczn\u0105 \u201eagresywno\u015b\u0107\u201d, mocno zapada w pami\u0119\u0107.<\/p>\n

\"Janina<\/a>
Janina Wierusz Kowalska, \u201eRed and Blue\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artystki)<\/figcaption><\/figure>\n

W projekcie Thonik poza czytelnymi zwi\u0105zkami z op-artem, nie trudno zauwa\u017cy\u0107 tak\u017ce oscylowania w stron\u0119 tw\u00f3rczo\u015bci Sol LeWitta, zw\u0142aszcza wykonywanych przez niego od lat 60. XX wieku obraz\u00f3w na\u015bciennych. Urodzony w 1928 roku, LeWitt wywar\u0142 du\u017cy wp\u0142yw na \u015bwiatowe nurty konceptualizmu i minimal artu, g\u0142\u00f3wnie za spraw\u0105 swojej zdystansowanej postawy wobec zmitologizowanego konceptu misyjno\u015bci i transgresyjno\u015bci sztuki oraz artysty jako wsp\u00f3\u0142czesnego koryfeusza. Szczeg\u00f3lnie wa\u017cne w kontek\u015bcie kompozycji Thonik wydaje si\u0119 jednak jego radykalne zerwanie z teoretyczn\u0105 osnow\u0105 ekspresjonizmu abstrakcyjnego, kt\u00f3ry w Stanach Zjednoczonych, w okresie jego artystycznego debiutu posiada\u0142 w\u0142a\u015bciwie status sztuki narodowej. Teoretyczny fundament stworzony przez czo\u0142owego piewc\u0119 nowej sztuki ameryka\u0144skiej \u2013 Clementa Greenberga \u2013 by\u0142 na tyle trwa\u0142y, i\u017c ka\u017cda pr\u00f3ba jego podwa\u017cenia wi\u0105za\u0142a si\u0119 z deklaracj\u0105 na wskro\u015b odmiennej postawy ideowej. Jak odleg\u0142e by\u0142y optyczno-strukturalne gry i pozbawiona narracji obrazowo\u015b\u0107 Sol LeWitta od g\u0142\u0119boko emocjonalnych p\u0142\u00f3cien abstrakcyjnych ekspresjonist\u00f3w, pokazuje manifestowane przez artyst\u0119 przekonanie \u201e\u017ce nawet niezwizualizowana idea mo\u017ce uchodzi\u0107 za dzie\u0142o sztuki samo w sobie\u201d. To odwr\u00f3cenie artystycznej hierarchii, r\u00f3wnowa\u017c\u0105ce stosunek mi\u0119dzy procesem powstawania sztuki a efektem ko\u0144cowym, by\u0142o po pierwsze o\u017cywcz\u0105 refleksj\u0105 dla zideologizowanego malarstwa szko\u0142y nowojorskiej, po drugie stanowi\u0142o zarys dla powsta\u0142ego za chwil\u0119 nurtu konceptualnego. Dok\u0142adnie pomi\u0119dzy nimi sytuuje si\u0119 tradycja optycznej, strukturalnej, minimalistycznej sztuki Sol LeWitta, dzi\u0119ki kt\u00f3rej kilka dekad p\u00f3\u017aniej do g\u0142osu mogli doj\u015b\u0107 arty\u015bci, kt\u00f3rym bliskie by\u0142o redukowanie \u015brodk\u00f3w ekspresji, syntetyzacja i klarowno\u015b\u0107 kompozycji oraz operowanie podstawowymi formami geometrycznymi. Odcinali si\u0119 oni od \u017cywio\u0142owo\u015bci i emocjonalno\u015bci klasycznego malarstwa abstrakcyjnego, analizuj\u0105cego kondycj\u0119 jednostki i maj\u0105cego aspiracj\u0119 do prowadzenia pandemicznych opowie\u015bci, kieruj\u0105c swoje zainteresowanie w stron\u0119 zabawy z form\u0105, optyczno-percepcyjnymi mo\u017cliwo\u015bciami obrazu oraz eksperyment\u00f3w fakturalnych, dokonywanych przy pomocy najprostszych \u015brodk\u00f3w plastycznych.<\/p>\n