{"id":35241,"date":"2016-03-24T09:00:07","date_gmt":"2016-03-24T08:00:07","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=35241"},"modified":"2020-11-09T12:08:57","modified_gmt":"2020-11-09T11:08:57","slug":"ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata","title":{"rendered":"Sztuka w obronie \u015bwiata"},"content":{"rendered":"<p>Wystawa <a title=\"News.O.pl: Robi\u0105c u\u017cytek. \u017bycie w epoce postartystycznej\" href=\"http:\/\/news.o.pl\/2016\/02\/02\/robiac-uzytek-zycie-w-epoce-postartystycznej-msn-warszawa\/\"><em>Robi\u0105c u\u017cytek. \u017bycie w epoce postartystycznej<\/em><\/a>, kt\u00f3r\u0105 od 19 lutego do 1 maja bie\u017c\u0105cego roku mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 w warszawskim Muzeum Sztuki Nowoczesnej, jest prezentacj\u0105 wielow\u0105tkow\u0105, lecz koncepcyjnie konsekwentn\u0105. Zagadnienia dostrzegalne w problematyce wystawy mo\u017cna podzieli\u0107 zgodnie z zestawem termin\u00f3w kluczowych, kt\u00f3re opracowali kuratorzy: Sebastian Cichocki i Kuba Szreder, odwo\u0142uj\u0105cy si\u0119 tak\u017ce do my\u015bli kanadyjskiego teoretyka Stephena Wrighta. Jak zaznaczaj\u0105 oni w opisie wystawy: \u201eSztuka obecna jest w wielu obszarach rzeczywisto\u015bci (\u2026) \u017cycie przenika charakterystyczna dla sztuki wra\u017cliwo\u015b\u0107, konceptualny naddatek, my\u015blenie form\u0105 czy te\u017c nieko\u0144cz\u0105ce si\u0119 gry z polityczn\u0105 i ekonomiczn\u0105 wyobra\u017ani\u0105: polityczn\u0105, ekonomiczn\u0105 czy naukow\u0105\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-1\" id=\"refmark-1\"><sup>[1]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<figure id=\"attachment_35280\" aria-describedby=\"caption-attachment-35280\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/035-san-precario\/\" rel=\"attachment wp-att-35280\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-35280\" title=\"Samuele Ghilardi, \u015awi\u0119ty Prekariusz (San Precario), rok powstania nieznany, fot. Samuele Ghilardi (CC BY NC ND) (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Muzeum Sztuki Nowoczesnej)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/035-san-precario-540x357.jpg\" alt=\"Samuele Ghilardi, \u015awi\u0119ty Prekariusz (San Precario), rok powstania nieznany, fot. Samuele Ghilardi (CC BY NC ND) (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Muzeum Sztuki Nowoczesnej)\" width=\"540\" height=\"357\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/035-san-precario-540x357.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/035-san-precario-900x595.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/035-san-precario-576x381.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/035-san-precario.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-35280\" class=\"wp-caption-text\">Samuele Ghilardi, \u015awi\u0119ty Prekariusz (San Precario), rok powstania nieznany, fot. Samuele Ghilardi (CC BY NC ND) (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Muzeum Sztuki Nowoczesnej)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Kuratorzy wystawy <em>Robi\u0105c u\u017cytek<\/em> wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 zatem trzy podstawowe osie znaczeniowe, widoczne w dobranych na wystaw\u0119 pracach. Przejawiaj\u0105 si\u0119 w nich: \u201epr\u00f3by podwa\u017cania granic instytucji sztuki\u201d, \u201emigracja artyst\u00f3w z pola sztuki do innych obszar\u00f3w rzeczywisto\u015bci\u201d oraz \u201etworzenie nowych \u015brodowisk instytucjonalnych, poza obr\u0119bem tradycyjnego obiegu\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-2\" id=\"refmark-2\"><sup>[2]<\/sup><\/a>. W tytule wystawy pojawia si\u0119 natomiast odwo\u0142anie do pogl\u0105d\u00f3w Jerzego Ludwi\u0144skiego ukszta\u0142towanych pod koniec dekady lat 60. XX wieku. Ich zestawienie ze wsp\u00f3\u0142czesnymi pogl\u0105dami Wrighta na temat znacze\u0144 u\u017cytkowania jest interesuj\u0105ce i charakterystyczne dla dzisiejszego, odrzucaj\u0105cego progresywizm, odczytywania historycznych, wydawa\u0142oby si\u0119, stanowisk<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-3\" id=\"refmark-3\"><sup>[3]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-35241 gallery-columns-5 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/036-adrian-kolarczyk'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/036-adrian-kolarczyk-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Adrian Kolarczyk, 311-G, 2015, dokumentacja z obrony pracy dyplomowej, fot. Maciej Urbanowski (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artysty)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-35281\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-35281'>\n\t\t\t\tAdrian Kolarczyk, 311-G, 2015, dokumentacja z obrony pracy dyplomowej, fot. Maciej Urbanowski (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artysty)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/035-san-precario'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/035-san-precario-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Samuele Ghilardi, \u015awi\u0119ty Prekariusz (San Precario), rok powstania nieznany, fot. Samuele Ghilardi (CC BY NC ND) (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Muzeum Sztuki Nowoczesnej)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-35280\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-35280'>\n\t\t\t\tSamuele Ghilardi, \u015awi\u0119ty Prekariusz (San Precario), rok powstania nieznany, fot. Samuele Ghilardi (CC BY NC ND) (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Muzeum Sztuki Nowoczesnej)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/034-iha_catpc'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/034-iha_catpc-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Institute of Human Activities (IHA), rze\u017aby Cercle d\u2019Art des Travailleurs de Plantation Congolaise (CATPC) w ramach wystawy &quot;Chleb i r\u00f3\u017ce&quot; na parterze pawilonu Emilia, fragment instalacji, fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-35279\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-35279'>\n\t\t\t\tInstitute of Human Activities (IHA), rze\u017aby Cercle d\u2019Art des Travailleurs de Plantation Congolaise (CATPC) w ramach wystawy &#8220;Chleb i r\u00f3\u017ce&#8221; na parterze pawilonu Emilia, fragment instalacji, fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/033-pawilon-emilia-widok'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/033-pawilon-emilia-widok-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Wewn\u0119trzne atrium pawilonu Emilia, widok og\u00f3lny, 20.02.2016, fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-35278\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-35278'>\n\t\t\t\tWewn\u0119trzne atrium pawilonu Emilia, widok og\u00f3lny, 20.02.2016, fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/032-forensic-architecture'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/032-forensic-architecture-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Forensic Architecture i SITU Research, Liquid Traces: The Left-to-Die Boat Case (2012), kadr z dokumentacji, raport z wystawy, fot. Ewa W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-35277\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-35277'>\n\t\t\t\tForensic Architecture i SITU Research, Liquid Traces: The Left-to-Die Boat Case (2012), kadr z dokumentacji, raport z wystawy, fot. Ewa W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/031-electronic-disturbance-theater'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/031-electronic-disturbance-theater-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Electronic Disturbance Theater\/b.a.n.g lab, Ponadgraniczny przyrz\u0105d imigranta 2009 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Muzeum Sztuki Nowoczesnej)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-35276\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-35276'>\n\t\t\t\tElectronic Disturbance Theater\/b.a.n.g lab, Ponadgraniczny przyrz\u0105d imigranta 2009 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Muzeum Sztuki Nowoczesnej)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/030-company-drink-family'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/030-company-drink-family-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Company, Drink Family, 2015, raport z wystawy, fot. Ewa W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-35275\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-35275'>\n\t\t\t\tCompany, Drink Family, 2015, raport z wystawy, fot. Ewa W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/029-greenpeace-okladki'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/029-greenpeace-okladki-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Greenpeace Polska, proj. Marianna Wybieralska, projekty fikcyjnych ok\u0142adek prasowych, raport z wystawy, fot. Ewa W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-35274\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-35274'>\n\t\t\t\tGreenpeace Polska, proj. Marianna Wybieralska, projekty fikcyjnych ok\u0142adek prasowych, raport z wystawy, fot. Ewa W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/028-carlosespinosa-arancibia-atrapanieblas'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/028-CarlosEspinosa-Arancibia-Atrapanieblas-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Carlos Espinosa Arancibia, Atrapanieblas (\u0141apacz mg\u0142y), model, raport z wystawy, fot. Ewa W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-35273\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-35273'>\n\t\t\t\tCarlos Espinosa Arancibia, Atrapanieblas (\u0141apacz mg\u0142y), model, raport z wystawy, fot. Ewa W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/027-carlos-espinosa-arancibia-atrapanieblas'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/027-Carlos-Espinosa-Arancibia-Atrapanieblas-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Carlos Espinosa Arancibia, Atrapanieblas (\u0141apacz mg\u0142y). Rok powstania nieznany. Foto: Dr Carlos Espinosa Arancibia, UCN Antofagasta, Chile (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Muzeum Sztuki Nowoczesnej)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-35272\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-35272'>\n\t\t\t\tCarlos Espinosa Arancibia, Atrapanieblas (\u0141apacz mg\u0142y). Rok powstania nieznany. Foto: Dr Carlos Espinosa Arancibia, UCN Antofagasta, Chile (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Muzeum Sztuki Nowoczesnej)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/026-peter-von-tiesenhausen'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/026-Peter-von-Tiesenhausen-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Peter von Tiesenhausen, zdj\u0119cie dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artysty (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Muzeum Sztuki Nowoczesnej)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-35271\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-35271'>\n\t\t\t\tPeter von Tiesenhausen, zdj\u0119cie dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artysty (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Muzeum Sztuki Nowoczesnej)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/025-noah-fischer-gulf'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/025-noah-fischer-gulf-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Noah Fischer, G.U.L.F. - pamflet na dzia\u0142ania Muzeum Guggenheima i New York University, luty 2015 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Muzeum Sztuki Nowoczesnej)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-35270\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-35270'>\n\t\t\t\tNoah Fischer, G.U.L.F. &#8211; pamflet na dzia\u0142ania Muzeum Guggenheima i New York University, luty 2015 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Muzeum Sztuki Nowoczesnej)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/024-muzeum-spoleczne-2'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/024-muzeum-spoleczne-2-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Muzeum Spo\u0142eczne Krzysztofa \u017bwirblisa, Edward Gierek, rze\u017aba ludowa z ko\u0144ca XX wieku, fragment raportu z wystawy, fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-35269\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-35269'>\n\t\t\t\tMuzeum Spo\u0142eczne Krzysztofa \u017bwirblisa, Edward Gierek, rze\u017aba ludowa z ko\u0144ca XX wieku, fragment raportu z wystawy, fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/023-muzeum-spoleczne-1'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/023-muzeum-spoleczne-1-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Muzeum Spo\u0142eczne Krzysztofa \u017bwirblisa, P\u0142ytki czo\u0142owe wzmacniaczy gitarowych Wac\u0142awa G\u00f3reckiego, Muzeum Spo\u0142eczne Zielona G\u00f3ra, 2014. fragment raportu z wystawy, fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-35268\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-35268'>\n\t\t\t\tMuzeum Spo\u0142eczne Krzysztofa \u017bwirblisa, P\u0142ytki czo\u0142owe wzmacniaczy gitarowych Wac\u0142awa G\u00f3reckiego, Muzeum Spo\u0142eczne Zielona G\u00f3ra, 2014. fragment raportu z wystawy, fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/022-museum-of-american-art-2'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/022-museum-of-american-art-2-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Museum of American Art, raport z wystawy, fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-35267\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-35267'>\n\t\t\t\tMuseum of American Art, raport z wystawy, fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/021-museum-of-american-art-1'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/021-museum-of-american-art-1-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Museum of American Art, raport z wystawy, fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-35266\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-35266'>\n\t\t\t\tMuseum of American Art, raport z wystawy, fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/020-instytut-modelowych-narodow'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/020-instytut-modelowych-narodow-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Instytut Modelowych Narod\u00f3w, raport z wystawy, fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-35265\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-35265'>\n\t\t\t\tInstytut Modelowych Narod\u00f3w, raport z wystawy, fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/019-centrum-politycznego-piekna-most3'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/019-centrum-politycznego-piekna-most3-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Zentrum f\u00fcr politische Sch\u00f6nheit, Most Jeana Monneta, 2015, kadr z filmu, fot. E. W\u00f3jtowicz. (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-35264\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-35264'>\n\t\t\t\tZentrum f\u00fcr politische Sch\u00f6nheit, Most Jeana Monneta, 2015, kadr z filmu, fot. E. W\u00f3jtowicz. (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/018-centrum-politycznego-piekna-most2'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/018-centrum-politycznego-piekna-most2-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Centrum Politycznego Pi\u0119kna (Zentrum f\u00fcr politische Sch\u00f6nheit), Most Jeana Monneta (Die Jean-Monnet-Br\u00fccke), 2015, fot. (CC BY 4.0) politicalbeauty.de \/ alexanderlehmann.net. Kadr z filmu \u201eDie Br\u00fccke | The Bridge | Le pont\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Muzeum Sztuki Nowoczesnej)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-35263\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-35263'>\n\t\t\t\tCentrum Politycznego Pi\u0119kna (Zentrum f\u00fcr politische Sch\u00f6nheit), Most Jeana Monneta (Die Jean-Monnet-Br\u00fccke), 2015, fot. (CC BY 4.0) politicalbeauty.de \/ alexanderlehmann.net. Kadr z filmu \u201eDie Br\u00fccke | The Bridge | Le pont\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Muzeum Sztuki Nowoczesnej)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/017-centrum-politycznego-piekna-most1'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/017-centrum-politycznego-piekna-most1-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Centrum Politycznego Pi\u0119kna (Zentrum f\u00fcr politische Sch\u00f6nheit), Most Jeana Monneta (Die Jean-Monnet-Br\u00fccke), 2015, fot. (CC BY 4.0) politicalbeauty.de \/ alexanderlehmann.net. Kadr z filmu \u201eDie Br\u00fccke | The Bridge | Le pont\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Muzeum Sztuki Nowoczesnej)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-35262\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-35262'>\n\t\t\t\tCentrum Politycznego Pi\u0119kna (Zentrum f\u00fcr politische Sch\u00f6nheit), Most Jeana Monneta (Die Jean-Monnet-Br\u00fccke), 2015, fot. (CC BY 4.0) politicalbeauty.de \/ alexanderlehmann.net. Kadr z filmu \u201eDie Br\u00fccke | The Bridge | Le pont\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Muzeum Sztuki Nowoczesnej)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/016-janez-jansa'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/016-janez-jansa-80x80.png\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Janez Jan\u0161a + Janez Jan\u0161a + Janez Jan\u0161a,fragment aktu \u015blubu (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Muzeum Sztuki Nowoczesnej)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-35261\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-35261'>\n\t\t\t\tJanez Jan\u0161a + Janez Jan\u0161a + Janez Jan\u0161a,fragment aktu \u015blubu (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Muzeum Sztuki Nowoczesnej)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/015-rolling-jubilee'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/015-rolling-jubilee-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Kadr z filmu &quot;What is the Rolling Jubilee?&quot;, 2012, raport w ramach wystawy, fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-35260\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-35260'>\n\t\t\t\tKadr z filmu &#8220;What is the Rolling Jubilee?&#8221;, 2012, raport w ramach wystawy, fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/014-rev-billy-3'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/014-rev-billy-3-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Reverend Billy &amp; The Stop Shopping Choir. Kadr z dokumentacji filmowej. fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-35259\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-35259'>\n\t\t\t\tReverend Billy &#038; The Stop Shopping Choir. Kadr z dokumentacji filmowej. fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/013-rev-billy-2'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/013-rev-billy-2-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Reverend Billy &amp; The Stop Shopping Choir. Raport w ramach wystawy. fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-35258\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-35258'>\n\t\t\t\tReverend Billy &#038; The Stop Shopping Choir. Raport w ramach wystawy. fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/012-rev-billy-1'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/012-rev-billy-1-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Reverend Billy &amp; The Stop Shopping Choir. Tytu\u0142 nieznany, rok powstania nieznany. Fot. John Quilty (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Muzeum Sztuki Nowoczesnej)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-35257\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-35257'>\n\t\t\t\tReverend Billy &#038; The Stop Shopping Choir. Tytu\u0142 nieznany, rok powstania nieznany. Fot. John Quilty (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Muzeum Sztuki Nowoczesnej)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/010-salvage-art-institute-3'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/010-salvage-art-institute-3-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Salvage Art Institute, SAI 0016, fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-35256\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-35256'>\n\t\t\t\tSalvage Art Institute, SAI 0016, fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/009-salvage-art-institute-2'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/009-salvage-art-institute-2-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Salvage Art Institute, SAI 0016, fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-35255\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-35255'>\n\t\t\t\tSalvage Art Institute, SAI 0016, fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/008-salvage-art-institute-1'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/008-salvage-art-institute-1-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"SAI 0016: materia\u0142: olej, p\u0142\u00f3tno; rozmiar: 52&#039;x35&#039;; zniszczenie: 03\/16\/2010, podarty w transporcie; zg\u0142oszenie: 23\/03\/2010; szkoda ca\u0142kowita: 03\/2010; produkcja: 1850; artysta: Alexandre Dubuisson; tytu\u0142: La Moisson. Autor: Salvage Art Institute Foto: Salvage Art (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Muzeum Sztuki Nowoczesnej)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-35254\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-35254'>\n\t\t\t\tSAI 0016: materia\u0142: olej, p\u0142\u00f3tno; rozmiar: 52&#8217;x35&#8242;; zniszczenie: 03\/16\/2010, podarty w transporcie; zg\u0142oszenie: 23\/03\/2010; szkoda ca\u0142kowita: 03\/2010; produkcja: 1850; artysta: Alexandre Dubuisson; tytu\u0142: La Moisson. Autor: Salvage Art Institute Foto: Salvage Art (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Muzeum Sztuki Nowoczesnej)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/006-olga-wlostowka-swiety-prekariusz'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/006-olga-wlostowka-swiety-prekariusz-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Olga Mici\u0144ska, \u015awi\u0119ty Prekariusz, 2016, fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-35253\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-35253'>\n\t\t\t\tOlga Mici\u0144ska, \u015awi\u0119ty Prekariusz, 2016, fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/005-paulina-wlostowska-luther-blisset'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/005-paulina-wlostowska-luther-blisset-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Paulina W\u0142ostowska, portret Luthera Blisseta, 2016, fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-35252\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-35252'>\n\t\t\t\tPaulina W\u0142ostowska, portret Luthera Blisseta, 2016, fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/004-liberate-tate-wirnik'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/004-liberate-tate-wirnik-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Liberate Tate, p\u0142at wirnika wie\u017cy wiatrowej, nawi\u0105zane do projektu grupy w Tate Modern. fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-35251\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-35251'>\n\t\t\t\tLiberate Tate, p\u0142at wirnika wie\u017cy wiatrowej, nawi\u0105zane do projektu grupy w Tate Modern. fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/003-andrea-zittel-a-z-west-1'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/003-andrea-zittel-a-z-west-1-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Andrea Zittel, A-Z West (Living unit in middle-distance), prezentacja na wystawie, fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-35250\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-35250'>\n\t\t\t\tAndrea Zittel, A-Z West (Living unit in middle-distance), prezentacja na wystawie, fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/002-andrea-zittel-a-z-west'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/002-andrea-zittel-a-z-west-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Andrea Zittel, A-Z West (Living unit in middle-distance) (\u017ar\u00f3d\u0142o: zdj\u0119cie dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Ma\u0142gorzaty Mazur)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-35249\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-35249'>\n\t\t\t\tAndrea Zittel, A-Z West (Living unit in middle-distance) (\u017ar\u00f3d\u0142o: zdj\u0119cie dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Ma\u0142gorzaty Mazur)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/msn-robiac-uzytek-003'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/msn-robiac-uzytek-003-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Widok wystawy \u201eRobi\u0105c u\u017cytek. \u017bycie w epoce postartystycznej\u201d. Fot. Bartosz Stawiarski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe MSN)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-35284\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-35284'>\n\t\t\t\tWidok wystawy \u201eRobi\u0105c u\u017cytek. \u017bycie w epoce postartystycznej\u201d. Fot. Bartosz Stawiarski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe MSN)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/msn-robiac-uzytek-002'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/msn-robiac-uzytek-002-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Widok wystawy \u201eRobi\u0105c u\u017cytek. \u017bycie w epoce postartystycznej\u201d. Fot. Bartosz Stawiarski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe MSN)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-35283\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-35283'>\n\t\t\t\tWidok wystawy \u201eRobi\u0105c u\u017cytek. \u017bycie w epoce postartystycznej\u201d. Fot. Bartosz Stawiarski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe MSN)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/msn-robiac-uzytek-001'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/msn-robiac-uzytek-001-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Widok wystawy \u201eRobi\u0105c u\u017cytek. \u017bycie w epoce postartystycznej\u201d. Fot. Bartosz Stawiarski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe MSN)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-35282\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-35282'>\n\t\t\t\tWidok wystawy \u201eRobi\u0105c u\u017cytek. \u017bycie w epoce postartystycznej\u201d. Fot. Bartosz Stawiarski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe MSN)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Jerzy Ludwi\u0144ski dostrzega\u0142 w historii sztuki dwa podstawowe nurty: pierwszy o charakterze autodestruktywnym, drugi \u2013 bardziej konstruktywny (reprezentowany przez kierunki w sztuce takie, jak minimal art, czy sztuka kinetyczna). O ile dla nurtu pierwszego za ruch niejako za\u0142o\u017cycielski uznawa\u0142 on dadaizm, a za ukoronowanie \u2013 konceptualizm, to definiowanie drugiego mo\u017cna dzi\u015b rozumie\u0107 inaczej ni\u017c to proponowa\u0142 Ludwi\u0144ski. Zapewne bardziej konstruktywne by\u0142oby dzi\u015b nie produkowanie obiekt\u00f3w i ich wystawianie, lecz samo skuteczne dzia\u0142anie. To zreszt\u0105 mog\u0142oby doprowadzi\u0107 do pogodzenia sprzeczno\u015bci mi\u0119dzy tymi tendencjami. Oto wsp\u00f3\u0142czesna sztuka mo\u017ce by\u0107 destruktywna wobec dzie\u0142a sztuki jako materialnego artefaktu, lecz wysoce konstruktywna w sensie jej oddzia\u0142ywania.<\/p>\n<p>Sami kuratorzy wystawy wprowadzaj\u0105 dla opisu eksponat\u00f3w, nieb\u0119d\u0105cych zawsze jednoznacznie dzie\u0142ami sztuki, poj\u0119cie \u201eraport\u00f3w\u201d, maj\u0105cych w spos\u00f3b neutralny i pozbawiony estetyzuj\u0105cej maski ukazywa\u0107 stan rzeczy. Opr\u00f3cz tej zmiany terminologii warto zwr\u00f3ci\u0107 raz jeszcze uwag\u0119 na struktur\u0119 koncepcyjn\u0105 wystawy. Formu\u0142a odsy\u0142aczy do zewn\u0119trznych \u017ar\u00f3de\u0142 i wystawy jako struktury opartej na wiedzy, widoczna jest tak\u017ce w doborze obiekt\u00f3w na wystaw\u0119 i sposobie ich prezentacji (gabloty, diagramy, schematy). Niekiedy nie s\u0105 to \u201eoryginalne\u201d dzie\u0142a sztuki, a jedynie ich dokumentacje, fotografie (projekt eksperymentalnej osady na pustyni wed\u0142ug <a href=\"http:\/\/www.zittel.org\/\">Andrei Zittel<\/a>), pomniejszone kopie (p\u0142at wirnika wie\u017cy wiatrowej kolektywu Liberate Tate), czy te\u017c obiekty wykonane na zam\u00f3wienie Muzeum na potrzeby wystawy (namalowany przez Paulin\u0119 W\u0142ostowsk\u0105 portret Luthera Blisseta, czy wykonany przez Olg\u0119 Mici\u0144sk\u0105 rze\u017abiarski wizerunek \u015awi\u0119tego Prekariusza. Ten nieco \u201eroboczy\u201d status ukazuje dystans, jaki zachowuj\u0105 kuratorzy wystawy wobec efektownych prezentacji sztuki utrzymanych w duchu tzw. <em>artentainment<\/em>. Zbie\u017cne jest to tak\u017ce z my\u015bl\u0105 Jerzego Ludwi\u0144skiego, kt\u00f3ry za pierwsz\u0105 z cech okre\u015blaj\u0105cych sztuk\u0119 niemo\u017cliw\u0105 uznawa\u0142 w\u0142a\u015bnie \u201ekompletn\u0105 dewaluacj\u0119 orygina\u0142u oraz (\u2026) w\u0142asnor\u0119cznego wykonania dzie\u0142a przez artyst\u0119\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-4\" id=\"refmark-4\"><sup>[4]<\/sup><\/a>.<em> <\/em>Nie faworyzuj\u0105c estetycznego waloru wystaw, Cichocki i Szreder zwracaj\u0105 uwag\u0119 na wymiar intelektualny zaprezentowanych, jak chcia\u0142by mo\u017ce Ludwi\u0144ski, \u201efakt\u00f3w artystycznych\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-5\" id=\"refmark-5\"><sup>[5]<\/sup><\/a>. Jest to zreszt\u0105 cecha charakterystyczna dla wsp\u00f3\u0142czesnych wystaw doby postkryzysowej \u2013 te obdarzone intelektualnym potencja\u0142em prezentuj\u0105 cz\u0119sto dzie\u0142a skromne od strony wizualnej, lecz warto\u015bciowe, gdy chodzi o si\u0142\u0119 dyskursywn\u0105. To podej\u015bcie zgodne by\u0142oby z si\u00f3dm\u0105 cech\u0105 oktalogu sztuki niemo\u017cliwej Ludwi\u0144skiego, kt\u00f3r\u0105 mia\u0142o by\u0107 \u201eprzeniesienie punktu ci\u0119\u017cko\u015bci ze sfery strukturalnej \u2013 przestrzennej lub czasowej \u2013 dzie\u0142a sztuki na sfer\u0119 poj\u0119ciow\u0105, na koncepcj\u0119 oraz ide\u0119\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-6\" id=\"refmark-6\"><sup>[6]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<figure id=\"attachment_35257\" aria-describedby=\"caption-attachment-35257\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/012-rev-billy-1\/\" rel=\"attachment wp-att-35257\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-35257\" title=\"Reverend Billy &amp; The Stop Shopping Choir. Tytu\u0142 nieznany, rok powstania nieznany. Fot. John Quilty (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Muzeum Sztuki Nowoczesnej)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/012-rev-billy-1-540x499.jpg\" alt=\"Reverend Billy &amp; The Stop Shopping Choir. Tytu\u0142 nieznany, rok powstania nieznany. Fot. John Quilty (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Muzeum Sztuki Nowoczesnej)\" width=\"540\" height=\"499\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/012-rev-billy-1-540x499.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/012-rev-billy-1-900x833.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/012-rev-billy-1-576x533.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/012-rev-billy-1.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-35257\" class=\"wp-caption-text\">Reverend Billy &amp; The Stop Shopping Choir. Tytu\u0142 nieznany, rok powstania nieznany. Fot. John Quilty (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Muzeum Sztuki Nowoczesnej)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Powstaje oczywi\u015bcie pytanie, czy sztuka zaprezentowana na wystawie wpisuje si\u0119 w definicj\u0119 sztuki niemo\u017cliwej ukut\u0105 przez tego autora, a tak\u017ce, czy powr\u00f3t do postaw tak redukuj\u0105cych element sztuki w swym aktywizmie, \u017ce niemal pozytywistycznych, nie przypomina kontrkulturowej utopii prze\u0142omu lat 60.\/70. XX wieku. Na jej pora\u017cki i niedostatki wskazywa\u0142 jeszcze w latach 90. Piotr Piotrowski, zadaj\u0105c pytanie o aktywistyczny potencja\u0142 wolny od pierwotnej naiwno\u015bci<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-7\" id=\"refmark-7\"><sup>[7]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>Jednak potwierdzeniem trafno\u015bci tego kuratorskiego doboru s\u0105 decyzje podejmowane niemal r\u00f3wnocze\u015bnie w zakresie presti\u017cowych nagr\u00f3d \u015bwiata sztuki. Ubieg\u0142oroczna nagroda Turnera zosta\u0142a przyznana brytyjskiemu kolektywowi <a href=\"http:\/\/www.tate.org.uk\/whats-on\/tramway\/exhibition\/turner-prize-2015\/turner-prize-2015-artists-assemble\">Assemble<\/a>, kt\u00f3rego cz\u0142onkowie paraj\u0105 si\u0119 m.in. architektur\u0105, socjologi\u0105, psychologi\u0105, ale tak\u017ce ciesielstwem i miejskim ogrodnictwem \u2013 wszystko to mie\u015bci si\u0119 jednak w sferze sztuki, cho\u0107by z tego najprostszego powodu, \u017ce w\u0142a\u015bnie \u015bwiecie sztuki zosta\u0142o wyr\u00f3\u017cnione. Postawa oparta na dzia\u0142aniu (<em>make<\/em>) w formie pracy u podstaw jest popularna tak\u017ce poza polem sztuki, ale tym samym przyczynia si\u0119 do coraz wi\u0119kszej nieodr\u00f3\u017cnialno\u015bci tego pola od r\u00f3\u017cnych p\u00f3l \u017cycia codziennego, w kt\u00f3rych modne jest majsterkowanie, tw\u00f3rczy recykling (zwany cz\u0119sto hakingiem) i ekologiczna samowystarczalno\u015b\u0107. Podstawowy tego rodzaju etos zak\u0142ada potrzeb\u0119 dzielenia si\u0119 i tworzenia wsp\u00f3lnot trwalszych, ni\u017c \u201eroje\u201d prognozowane ponad dekad\u0119 temu przez Eugene\u2019a Thackera<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-8\" id=\"refmark-8\"><sup>[8]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<figure id=\"attachment_35254\" aria-describedby=\"caption-attachment-35254\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/008-salvage-art-institute-1\/\" rel=\"attachment wp-att-35254\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-35254\" title=\"SAI 0016: materia\u0142: olej, p\u0142\u00f3tno; rozmiar: 52'x35'; zniszczenie: 03\/16\/2010, podarty w transporcie; zg\u0142oszenie: 23\/03\/2010; szkoda ca\u0142kowita: 03\/2010; produkcja: 1850; artysta: Alexandre Dubuisson; tytu\u0142: La Moisson. Autor: Salvage Art Institute Foto: Salvage Art (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Muzeum Sztuki Nowoczesnej)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/008-salvage-art-institute-1-540x403.jpg\" alt=\"SAI 0016: materia\u0142: olej, p\u0142\u00f3tno; rozmiar: 52'x35'; zniszczenie: 03\/16\/2010, podarty w transporcie; zg\u0142oszenie: 23\/03\/2010; szkoda ca\u0142kowita: 03\/2010; produkcja: 1850; artysta: Alexandre Dubuisson; tytu\u0142: La Moisson. Autor: Salvage Art Institute Foto: Salvage Art (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Muzeum Sztuki Nowoczesnej)\" width=\"540\" height=\"403\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/008-salvage-art-institute-1-540x403.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/008-salvage-art-institute-1-900x672.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/008-salvage-art-institute-1-576x430.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/008-salvage-art-institute-1.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-35254\" class=\"wp-caption-text\">SAI 0016: materia\u0142: olej, p\u0142\u00f3tno; rozmiar: 52&#8217;x35&#8242;; zniszczenie: 03\/16\/2010, podarty w transporcie; zg\u0142oszenie: 23\/03\/2010; szkoda ca\u0142kowita: 03\/2010; produkcja: 1850; artysta: Alexandre Dubuisson; tytu\u0142: La Moisson. Autor: Salvage Art Institute Foto: Salvage Art (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Muzeum Sztuki Nowoczesnej)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Coraz wyra\u017aniej wida\u0107, jak odr\u0119bne znaczenie zaczyna mie\u0107 architektura \u2013 wiele z najciekawszych wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 oferuj\u0105cych \u201erozszerzone\u201d (<em>expanded<\/em>) spojrzenie na sztuk\u0119, to dzia\u0142ania podejmowane w\u0142a\u015bnie przez architekt\u00f3w. Nie chodzi jednak o projektowanie budynk\u00f3w czy wn\u0119trz, ale o inny spos\u00f3b my\u015blenia, oparty na szerszym ogl\u0105dzie rzeczywisto\u015bci i dostrzeganiu w niej tego, co umyka uwadze innych. Na przyk\u0142ad arty\u015bci z <a href=\"http:\/\/www.clui.org\/\">Center for Land Use Interpretation<\/a> przygl\u0105daj\u0105 si\u0119 zmianom w pejza\u017cu polegaj\u0105cym na upodabnianiu przestrzeni natury do sterylnych i zamkni\u0119tych centr\u00f3w handlowych. Istotne s\u0105 tak\u017ce nurty architektury intencjonalnej, czy spekulatywnej, dostrzegalne w niekt\u00f3rych zaprezentowanych \u201eraportach\u201d.<\/p>\n<p>O ile wi\u0119c dzie\u0142o, staj\u0105c si\u0119 raportem, przestaje by\u0107 eksponatem wystawowym decyzj\u0105 kuratora, o tyle mo\u017ce tak\u017ce przesta\u0107 nim by\u0107 z uwagi na niespe\u0142nianie formalnych kryteri\u00f3w. Takie pytanie o kryteria decyduj\u0105ce o statusie dzie\u0142a sztuki i jego selekcji w ramach d\u0105\u017cenia do wsp\u00f3\u0142czesnego Salonu pojawia si\u0119 w dzia\u0142aniach <a href=\"http:\/\/www.salvageartinstitute.org\/\">Salvage<\/a><a href=\"http:\/\/www.salvageartinstitute.org\/\"> Art <\/a><a href=\"http:\/\/www.salvageartinstitute.org\/\">Institute<\/a>, czego przyk\u0142adem jest zniszczony, realistyczny obraz olejny na p\u0142\u00f3tnie, <em>La Mois <\/em>Alexandre Dubuissona (1850), po uszkodzeniu (maj\u0105cym, w nomenklaturze ubezpieczeniowej, wymiar szkody ca\u0142kowitej) b\u0119d\u0105cy specymenem<em> SAI 0016<\/em><em>.<\/em> Dzie\u0142o sztuki znika zatem z oficjalnego obiegu, zyskuj\u0105c nieoczekiwan\u0105 warto\u015b\u0107 kulturow\u0105 za spraw\u0105 patainstytucji sztuki.<\/p>\n<figure id=\"attachment_35259\" aria-describedby=\"caption-attachment-35259\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/014-rev-billy-3\/\" rel=\"attachment wp-att-35259\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-35259\" title=\"Reverend Billy &amp; The Stop Shopping Choir. Kadr z dokumentacji filmowej. fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/014-rev-billy-3-540x405.jpg\" alt=\"Reverend Billy &amp; The Stop Shopping Choir. Kadr z dokumentacji filmowej. fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\" width=\"540\" height=\"405\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/014-rev-billy-3-540x405.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/014-rev-billy-3-900x675.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/014-rev-billy-3-576x432.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/014-rev-billy-3.jpg 2816w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-35259\" class=\"wp-caption-text\">Reverend Billy &amp; The Stop Shopping Choir. Kadr z dokumentacji filmowej. fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)<\/figcaption><\/figure>\n<p>W ksi\u0105\u017cce <em>Sztuka w epoce postartystycznej i inne teksty<\/em>, znale\u017a\u0107 mo\u017cna tak\u017ce (p\u00f3\u017aniejsz\u0105 ni\u017c tytu\u0142owy tekst) rozmow\u0119 z Jerzym Ludwi\u0144skim, przeprowadzon\u0105 przez Grzegorza Dziamskiego i Jaros\u0142awa Koz\u0142owskiego<span style=\"font-size: 10.8333px;\"><a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-9\" id=\"refmark-9\"><sup>[9]<\/sup><\/a><\/span>. M\u00f3wi on w niej nie tylko o uto\u017csamianiu sztuki z \u017cyciem za spraw\u0105 eksplozji jej modeli, ale tak\u017ce \u201eo implozji w\u0142a\u015bnie, o zapadaniu si\u0119 sztuki do wewn\u0105trz\u201d<span style=\"font-size: 10.8333px;\"><a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-10\" id=\"refmark-10\"><sup>[10]<\/sup><\/a><\/span>. Nie wydaje si\u0119 jednak, by by\u0142a to jednoznacznie kondycja upadku. Jerzy Ludwi\u0144ski bowiem, ju\u017c w roku 1970 zwraca\u0142 uwag\u0119 na paradoks: \u201eIm mniejsze pole do dzia\u0142ania dla sztuki, tym wi\u0119ksza jej ekspansja na dziedziny pozornie zwyci\u0119skie\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-11\" id=\"refmark-11\"><sup>[11]<\/sup><\/a>. Mo\u017cna to postrzega\u0107 jako analogi\u0119 do dzia\u0142ania \u201ena terytorium innego\u201d, jednak to okre\u015blenie Michela de Certeau<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-12\" id=\"refmark-12\"><sup>[12]<\/sup><\/a>, nie jest przez kurator\u00f3w opisywane w kategoriach postawy trickstera. By\u0107 mo\u017ce dlatego, \u017ce ta ostatnia mo\u017ce kojarzy\u0107 si\u0119 z \u017cartami tyle\u017c trafnymi, co ja\u0142owymi w ich wyd\u017awi\u0119ku, p\u0142atanymi dla samej satysfakcji z podwa\u017cenia istniej\u0105cego porz\u0105dku, lecz bez powa\u017cniejszych za\u0142o\u017ce\u0144. Przyk\u0142adem dzia\u0142ania o charakterze krytycznym przeprowadzonego \u201ena terytorium innego\u201d jest taktyka zastosowana w projekcie dotycz\u0105cym ameryka\u0144skiego serialu <em>Homeland<\/em> przez Arabian Street Artists we wsp\u00f3\u0142pracy z <a href=\"http:\/\/www.hebaamin.com\/\">Heb\u0105 Amin<\/a>. Ten \u201eartystyczny wirus\u201d, by u\u017cy\u0107 okre\u015blenia Jacka Zydorowicza<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-13\" id=\"refmark-13\"><sup>[13]<\/sup><\/a>, infekuje niekiedy tak\u017ce przestrze\u0144 rzeczywist\u0105, jak w przypadku kolektywu <a href=\"http:\/\/www.revbilly.com\/\">Reverend Billy &amp; the Stop Shopping Choir<\/a>. Twarz\u0105 tej grupy jest \u201ewielebny Billy\u201d, parodiuj\u0105cy kiczowato natchnionych i nadekspresyjnych telewizyjnych kaznodziej\u00f3w, charakterystycznych dla ameryka\u0144skiej kultury popularnej. Jednocze\u015bnie, za spraw\u0105 ujawniania ob\u0142udy kultury konsumpcyjnej, ma on, na przyk\u0142ad, zakaz wst\u0119pu do sieci kawiarni Starbucks. Na wystawie zaprezentowano film dokumentuj\u0105cy egzorcyzm odprawiony w siedzibie firmy Monsanto w Kalifornii w pa\u017adzierniku minionego roku. Patronem tego rodzaju \u201ewcieleniowych\u201d dzia\u0142a\u0144 wydaje si\u0119 Luther Blisset \u2013 modelowa figura w typie multipli (<em>multiple name<\/em>), o kt\u00f3rej pisa\u0142 jeszcze Stewart Home<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-14\" id=\"refmark-14\"><sup>[14]<\/sup><\/a>, a pod kt\u00f3rego przez lata podszywali si\u0119 r\u00f3\u017cni arty\u015bci i grupy \u2013 do najbardziej znanych nale\u017c\u0105 Eva i Franco Mattes.<\/p>\n<p>Kolektywy tego rodzaju cz\u0119sto dzia\u0142aj\u0105 w ca\u0142kowitym podziemiu, jak francuska grupa UX (L&#8217;Urban eXperiment), o kt\u00f3rej sta\u0142o si\u0119 g\u0142o\u015bno w roku 2007 po naprawie \u201eniewidzialn\u0105 r\u0119k\u0105\u201d zegara na wie\u017cy paryskiego Panteonu. Mog\u0105cy by\u0107 bohaterami film\u00f3w Jeuneta i Caro, arty\u015bci i zarazem miejscy partyzanci, od lat pozostaj\u0105 w konspiracji, podejmuj\u0105c dzia\u0142ania celowe, zwi\u0105zane z dos\u0142ownie i w przeno\u015bni rozumianymi paryskimi podziemiami.<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p>Charakterystyczna jest tak\u017ce instytucjonalna mimikra, widoczna w nazwach wielu kolektyw\u00f3w, mieni\u0105cych si\u0119 instytutami, muzeami czy centrami, a dzia\u0142aj\u0105cych dok\u0142adnie w opozycji wobec biurokratycznych i skostnia\u0142ych schemat\u00f3w. Pozostawanie w opozycji nie oznacza jednak zawsze stosowanie odmiennych \u015brodk\u00f3w; niekiedy arty\u015bci tak\u017ce, jakby w ramach swoistego \u201ew\u0142oskiego strajku\u201d, aplikuj\u0105 biurokratyczny, czy technokratyczny spos\u00f3b dzia\u0142ania do swoich subwersywnych cel\u00f3w. Wszystkie te patainstytucje korzystaj\u0105 wi\u0119c z przechwyconej \u201epowagi urz\u0119du\u201d: od dzia\u0142a\u0144 maj\u0105cych na celu wykup d\u0142ug\u00f3w celem uwolnienia zad\u0142u\u017conych (<a href=\"http:\/\/rollingjubilee.org\/\">Rolling Jubilee Fund<\/a>) przez oficjaln\u0105 zmian\u0119 nazwiska (Janez Jan\u0161a + Janez Jan\u0161a + Janez Jan\u0161a), a\u017c po propozycj\u0119 budowy mostu z Afryki do Europy (<a href=\"http:\/\/www.politicalbeauty.com\/\">Zentrum f\u00fcr Politische Sch\u00f6nheit<\/a>). Instytut Modelowych Narod\u00f3w przypomina o istnieniu alternatywnych formacji patapa\u0144stwowych, od Sealand (1967) przez NSK State (1991) do wsp\u00f3\u0142czesnych mikronatywnych utopii. Bliskie utopii, cho\u0107 przecie\u017c realnie dzia\u0142aj\u0105ce s\u0105 tak\u017ce specyficzne metamuzea funkcjonuj\u0105ce w duchu krytyki instytucjonalnej, takie, jak Museum of American Art z Berlina, czy niezwykle ciekawe, w kontek\u015bcie meandr\u00f3w polskiej historii i w efekcie tak\u017ce kultury, Muzeum Spo\u0142eczne Krzysztofa \u017bwirblisa. Krytyka instytucji widoczna jest w projekcie dotycz\u0105cym budowy filii Muzeum Guggenheima w Abu Dhabi. Pedro Lasch w pracy <em><a href=\"http:\/\/gulflabor.org\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/Lasch_Sierra_Saadiyat_AbuDhabiFosterGehryHadidNouvelVi%C3%B1oly.pdf\">52 Weeks of Gulf Labor<\/a>&nbsp;<\/em><em><\/em>(2013) wskazuje na wyzysk robotnik\u00f3w wznosz\u0105cych t\u0119 luksusow\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0119 sztuki.<\/p>\n<figure id=\"attachment_35261\" aria-describedby=\"caption-attachment-35261\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/016-janez-jansa\/\" rel=\"attachment wp-att-35261\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-35261\" title=\"Janez Jan\u0161a + Janez Jan\u0161a + Janez Jan\u0161a,fragment aktu \u015blubu (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Muzeum Sztuki Nowoczesnej)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/016-janez-jansa-540x297.png\" alt=\"Janez Jan\u0161a + Janez Jan\u0161a + Janez Jan\u0161a,fragment aktu \u015blubu (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Muzeum Sztuki Nowoczesnej)\" width=\"540\" height=\"297\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/016-janez-jansa-540x297.png 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/016-janez-jansa-900x496.png 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/016-janez-jansa-576x317.png 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/016-janez-jansa.png 1200w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-35261\" class=\"wp-caption-text\">Janez Jan\u0161a + Janez Jan\u0161a + Janez Jan\u0161a,fragment aktu \u015blubu (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Muzeum Sztuki Nowoczesnej)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Przywo\u0142ywana we wst\u0119pie autorstwa Sebastiana Cichockiego, napisanym do polskiego przek\u0142adu ksi\u0105\u017cki Wrighta, Tania Bruguera, tworzy tak\u017ce, podobnie jak Ludwi\u0144ski, oktalog cech sztuki czas\u00f3w u\u017cytkowania. W czwartym punkcie zaznacza, \u017ce sztuka ta \u201emo\u017ce by\u0107 wdro\u017cona i funkcjonowa\u0107 w realnych sytuacjach\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-15\" id=\"refmark-15\"><sup>[15]<\/sup><\/a>. Wright pisa\u0142 tak\u017ce, \u017ce \u201erobienie u\u017cytku\u201d jest mo\u017cliwe za spraw\u0105 \u201ezmiany funkcji przeoczonych termin\u00f3w i tryb\u00f3w u\u017cycia, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 w cieniu nowoczesnej kultury eksperckiej\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-16\" id=\"refmark-16\"><sup>[16]<\/sup><\/a>. Natomiast Jerzy Ludwi\u0144ski w przytaczanej powy\u017cej rozmowie dzieli si\u0119 obserwacj\u0105, \u017ce oto: \u201e(\u2026) sztuka wcale nie stara si\u0119 zmieni\u0107 \u015bwiata, lecz przeciwnie, bierze \u015bwiat w obron\u0119\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-17\" id=\"refmark-17\"><sup>[17]<\/sup><\/a>. Tego rodzaju pr\u00f3by mo\u017cna dostrzec tak\u017ce w projektach sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 na wystaw\u0119. Na przyk\u0142ad, dos\u0142owne dzia\u0142anie dla lokalnej spo\u0142eczno\u015bci maj\u0105ce wymiar jej ochrony przed ekonomiczn\u0105 kolonizacj\u0105, udokumentowane jest w do\u015bwiadczeniach <a href=\"http:\/\/www.tiesenhausen.net\/\">Petera von <\/a><a href=\"http:\/\/www.tiesenhausen.net\/\">Tiesenhausen<\/a>a. To, co by\u0142o charakterystyczne dla aktywizmu lat 90., (grup takich, jak \u00ae\u2122ark czy etoy), czyli przechwytywanie korporacyjnej estetyki w celu krytycznego <em>d\u00e9tournement<\/em>, dzi\u015b ma nieco inny wymiar, poniewa\u017c linia podzia\u0142u mi\u0119dzy strategiami i taktykami przebiega ju\u017c nieco inaczej. Jak zauwa\u017ca\u0142 Lev Manovich, komentuj\u0105c my\u015bl Michela de Certeau, strategie i taktyki zamieniaj\u0105 si\u0119 miejscami<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-18\" id=\"refmark-18\"><sup>[18]<\/sup><\/a>. Przyk\u0142adem tego s\u0105 nowoczesne \u201eprzyjazne\u201d korporacje, interfejsy, formy reklamy i sposoby zwi\u0119kszania konsumpcji.<\/p>\n<p>Niekt\u00f3re dzia\u0142ania nios\u0105 bardzo konkretny po\u017cytek, jak prace <a href=\"http:\/\/www.shigerubanarchitects.com\/works.html#paper-tube-structure\">Shigeru Bana<\/a>, japo\u0144skiego architekta, kt\u00f3ry zaprojektowa\u0142 i wdro\u017cy\u0142 system przepierze\u0144 wykonywanych z tekturowych tub, a przydatnych dla zapewnienia prywatno\u015bci ludziom ewakuowanym z teren\u00f3w dotkni\u0119tych kataklizmem takim, jak lawiny b\u0142otne w rejonie Hiroshimy w 2014 roku<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-19\" id=\"refmark-19\"><sup>[19]<\/sup><\/a>. Inne, jak \u201e\u0142apacze mgie\u0142\u201d, przeznaczone dla spo\u0142eczno\u015bci zamieszkuj\u0105cych obszary chilijskiej pustyni Atacama, kt\u00f3re zaprojektowa\u0142 Carlos Espinosa Arancibia, maj\u0105 doczeka\u0107 si\u0119 w ramach warszawskiej wystawy wdro\u017cenia w duchu \u201ezr\u00f3b to sam\u201d, w ramach warsztat\u00f3w. Optymistyczne scenariusze przypominaj\u0105ce o nieweso\u0142ych realiach proponuje Greenpeace Polska, prezentuj\u0105c projekty pi\u0119ciu fikcyjnych ok\u0142adek prasowych poczytnych magazyn\u00f3w ilustrowanych, maj\u0105cych m\u00f3wi\u0107 o rozwi\u0105zaniu \u015bwiatowych problem\u00f3w ekologicznych. Inicjatywy integruj\u0105ce lokalne spo\u0142eczno\u015bci podejmowane s\u0105 przez grupy takie, jak brytyjska <a href=\"http:\/\/www.c-o-m-p-a-n-y.info\/\">Company<\/a> w projekcie <em>Drink Family<\/em> (2015), kt\u00f3ry pozwala przypomnie\u0107 i utrwali\u0107 domowe sposoby produkowania napoj\u00f3w z ro\u015blin dost\u0119pnych na obszarze dzisiejszego Londynu.<\/p>\n<figure id=\"attachment_35264\" aria-describedby=\"caption-attachment-35264\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/019-centrum-politycznego-piekna-most3\/\" rel=\"attachment wp-att-35264\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-35264\" title=\"Zentrum f\u00fcr politische Sch\u00f6nheit, Most Jeana Monneta, 2015, kadr z filmu, fot. E. W\u00f3jtowicz. (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/019-centrum-politycznego-piekna-most3-540x405.jpg\" alt=\"Zentrum f\u00fcr politische Sch\u00f6nheit, Most Jeana Monneta, 2015, kadr z filmu, fot. E. W\u00f3jtowicz. (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\" width=\"540\" height=\"405\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/019-centrum-politycznego-piekna-most3-540x405.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/019-centrum-politycznego-piekna-most3-900x675.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/019-centrum-politycznego-piekna-most3-576x432.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/019-centrum-politycznego-piekna-most3.jpg 2816w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-35264\" class=\"wp-caption-text\">Zentrum f\u00fcr politische Sch\u00f6nheit, Most Jeana Monneta, 2015, kadr z filmu, fot. E. W\u00f3jtowicz. (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Wymiar rzeczywistej pomocy obecny jest w znanym projekcie Electronic Disturbance Theater, kt\u00f3ra to grupa, wraz z b.a.n.g lab, przygotowa\u0142a na podstawie zhakowanych telefon\u00f3w, <em>Ponadgraniczny przyrz\u0105d imigranta<\/em> (2009), mog\u0105cy niekiedy uratowa\u0107 \u017cycie ludziom przekradaj\u0105cym si\u0119 do Stan\u00f3w Zjednoczonych przez granic\u0119 z Meksykiem. Bardziej aktualne problemy, jak trwaj\u0105ca hekatomba uciekinier\u00f3w z Afryki i ogarni\u0119tych wojn\u0105 kraj\u00f3w arabskich, opisuje projekt grupy <a href=\"http:\/\/www.forensic-architecture.org\/\">Forensic Architecture<\/a> i&nbsp;SITU Research <em>Liquid Traces: The Left-to-Die Boat Case <\/em>(2012), polegaj\u0105cy m.in. na przebadaniu trasy \u0142odzi pe\u0142nej pasa\u017cer\u00f3w pozostawionych na pewn\u0105 \u015bmier\u0107 na Morzu \u015ar\u00f3dziemnym w marcu 2011 roku.<\/p>\n<p><em>Robi\u0105c u\u017cytek<\/em>, wraz z dwiema pozosta\u0142ymi wystawami: <em>Po co wojny s\u0105 na \u015bwiecie. Sztuka wsp\u00f3\u0142czesnych outsider\u00f3w<\/em> oraz <em>Chleb i r\u00f3\u017ce. Arty\u015bci wobec podzia\u0142\u00f3w klasowych<\/em>, ma stanowi\u0107 trzy ostatnie prezentacje w pawilonie Emilia. Historia ekspozycji w tym budynku wpisuje si\u0119 w cz\u0119sto spotykany przebieg wydarze\u0144 w \u015bwiecie sztuki, gdy do przestrzeni oczekuj\u0105cej na przemian\u0119, wkracza instytucja sztuki, rekontekstualizuj\u0105c j\u0105 i pozwalaj\u0105c na tw\u00f3rcz\u0105 debat\u0119 wok\u00f3\u0142 miejsc dla kultury w przestrzeni miasta. Na temat zako\u0144czenia obecno\u015bci Muzeum Sztuki Nowoczesnej w pawilonie, co ma nast\u0105pi\u0107 w po\u0142owie maja 2016 roku, a tak\u017ce los\u00f3w samego obiektu, <a href=\"http:\/\/artmuseum.pl\/pl\/news\/stanowisko-muzeum-sztuki-nowoczesnej-w-warszawie-w-sprawie\">wypowiada si\u0119 zast\u0119pca dyrektora MSN, Marcel Andino Velez<\/a>. Architektura modernistycznego pawilonu wydaje si\u0119 nader w\u0142a\u015bciwym miejscem dla tego rodzaju trzech, powi\u0105zanych ze sob\u0105 wystaw. Ich wzajemne odsy\u0142acze wida\u0107 nie tylko z powodu przejrzysto\u015bci wn\u0119trza budowli i mo\u017cliwo\u015bci jednoczesnego ogarni\u0119cia wzrokiem kilku kondygnacji. Tak\u017ce za spraw\u0105 prac, takich, jak czekoladowe kopie rze\u017ab wykonywanych przez robotnik\u00f3w zatrudnionych na kongijskich plantacjach kakaowca, a stowarzyszonych w <a href=\"http:\/\/www.humanactivities.org\/circle-d-art\/\">Cercle d\u2019Art des Travailleurs de Plantation Congolaise<\/a> (CATPC) w ramach projektu przeprowadzonego przez Renzo Martensa z Institute of Human Activities (IHA). Wystawione na parterze pawilonu, stanowi\u0105c cz\u0119\u015b\u0107 wystawy <em>Chleb i r\u00f3\u017ce<\/em>, maj\u0105 jednocze\u015bnie \u0142\u0105czno\u015b\u0107 z wystaw\u0105 <em>Robi\u0105c u\u017cytek<\/em>. Dzi\u0119ki tym pracom, jak wyja\u015bnia Martens, nie zarabiaj\u0105c dostatecznie wiele, by si\u0119 utrzyma\u0107 ze swej pracy na plantacjach, tw\u00f3rcy tych rze\u017ab, jak Djonga Bismar, czy Manenga Kibwila, mog\u0105 zaistnie\u0107 (i tak\u017ce zarabia\u0107) w \u015bwiecie sztuki.<\/p>\n<figure id=\"attachment_35269\" aria-describedby=\"caption-attachment-35269\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/024-muzeum-spoleczne-2\/\" rel=\"attachment wp-att-35269\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-35269\" title=\"Muzeum Spo\u0142eczne Krzysztofa \u017bwirblisa, Edward Gierek, rze\u017aba ludowa z ko\u0144ca XX wieku, fragment raportu z wystawy, fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/024-muzeum-spoleczne-2-540x720.jpg\" alt=\"Muzeum Spo\u0142eczne Krzysztofa \u017bwirblisa, Edward Gierek, rze\u017aba ludowa z ko\u0144ca XX wieku, fragment raportu z wystawy, fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)\" width=\"540\" height=\"720\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/024-muzeum-spoleczne-2-540x720.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/024-muzeum-spoleczne-2-675x900.jpg 675w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/024-muzeum-spoleczne-2-576x768.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/024-muzeum-spoleczne-2.jpg 2112w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-35269\" class=\"wp-caption-text\">Muzeum Spo\u0142eczne Krzysztofa \u017bwirblisa, Edward Gierek, rze\u017aba ludowa z ko\u0144ca XX wieku, fragment raportu z wystawy, fot. E. W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci E. W\u00f3jtowicz)<\/figcaption><\/figure>\n<p>W ramach wystawy dostrzec mo\u017cna bowiem kilka warstw problemowych, z kt\u00f3rych najbardziej wyra\u017ana jest ta dotycz\u0105ca problemu pracy, tak zarobkowej, jak i artystycznej (subwersywne \u201erezydencje\u201d w miejscu pracy inicjowane przez kolektyw At Work) oraz pracy jako formy aktywno\u015bci socjopolitycznej. Konsekwencj\u0105 tego s\u0105 w\u0105tki kryzysu ekonomicznego, jako \u201enowej normalno\u015bci\u201d i wynikaj\u0105cej ze\u0144 powszechnej socjoekonomicznej kondycji prekarialnej. St\u0105d w\u0142a\u015bnie w\u0142\u0105czona do wystawy figura \u015awi\u0119tego Prekariusza (San Precario), odwo\u0142uj\u0105ca si\u0119 do protest\u00f3w spo\u0142ecznych, ogniskuj\u0105cych w tej postaci problem bytowej niepewno\u015bci czas\u00f3w kryzysu.<\/p>\n<p>Do pytania o r\u00f3wnoleg\u0142e \u015bwiaty pracy artystycznej i zarobkowej odwo\u0142uje si\u0119 projekt Adriana Kolarczyka, polegaj\u0105cy, mi\u0119dzy innymi, na postawieniu wa\u017cnego pytania o warto\u015b\u0107 akademickiej edukacji w zakresie sztuk pi\u0119knych. Artysta czyni to poprzez obron\u0119 dyplomu b\u0119d\u0105cego jednocze\u015bnie egzaminem zawodowym w zakresie spawalnictwa, dzia\u0142aj\u0105c tym samym w skali 1:1, zgodnie z postulatem przywo\u0142ywanego przez kurator\u00f3w wystawy Stephena Wrighta. Nie mniej istotne s\u0105 kwestie skuteczno\u015bci oddzia\u0142ywania aktywizmu oraz j\u0119zyka, jakim nie-tylko-arty\u015bci pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 w swych dzia\u0142aniach<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-20\" id=\"refmark-20\"><sup>[20]<\/sup><\/a>. Istotn\u0105 zasad\u0105 dzia\u0142ania \u201eu\u017cytkowego\u201d jest jego otwarto\u015b\u0107, transparentno\u015b\u0107 i potencja\u0142 dzielenia si\u0119 (<em>shareability<\/em>). Przywo\u0142uje to skojarzenie z poj\u0119ciem dobra wsp\u00f3lnego (<em>commons<\/em>). Otwarta mo\u017ce by\u0107 nawet to\u017csamo\u015b\u0107 artysty, nie tylko Luthera Blisseta jako modelu dla artystycznych multipli, ale jak np. Ludovic Chemarin\u00a9 \u2013 b\u0119d\u0105ca jednocze\u015bnie towarem, mark\u0105, fasad\u0105 na sprzeda\u017c, co udowadniaj\u0105 Damien Beguet i Nicolas Ledoux.<\/p>\n<figure id=\"attachment_35281\" aria-describedby=\"caption-attachment-35281\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/036-adrian-kolarczyk\/\" rel=\"attachment wp-att-35281\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-35281\" title=\"Adrian Kolarczyk, 311-G, 2015, dokumentacja z obrony pracy dyplomowej, fot. Maciej Urbanowski (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artysty)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/036-adrian-kolarczyk-540x304.jpg\" alt=\"Adrian Kolarczyk, 311-G, 2015, dokumentacja z obrony pracy dyplomowej, fot. Maciej Urbanowski (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artysty)\" width=\"540\" height=\"304\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/036-adrian-kolarczyk-540x304.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/036-adrian-kolarczyk-900x507.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/036-adrian-kolarczyk-576x324.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/036-adrian-kolarczyk.jpg 1396w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-35281\" class=\"wp-caption-text\">Adrian Kolarczyk, 311-G, 2015, dokumentacja z obrony pracy dyplomowej, fot. Maciej Urbanowski (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artysty)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Ludwi\u0144ski, definiuj\u0105c sztuk\u0119 niemo\u017cliw\u0105, za ostatni\u0105 z jej o\u015bmiu cech uzna\u0142 \u201epr\u00f3b\u0119 wyj\u015bcia artyst\u00f3w z uk\u0142adu tradycyjnie okre\u015blanego jako uk\u0142ad artystyczny\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-21\" id=\"refmark-21\"><sup>[21]<\/sup><\/a>. To w\u0142a\u015bnie czyni\u0105 arty\u015bci tacy, jak grupa Assemble, (deklaratywnie odrzucaj\u0105ca przynale\u017cno\u015b\u0107 do sfery sztuki) czy, na przyk\u0142ad, zaprezentowana na warszawskiej wystawie inicjatywa \u201edzikiego handlu\u201d (lokalnymi artyku\u0142ami spo\u017cywczymi przewo\u017conymi za spraw\u0105 prywatnie ustanawianych kontakt\u00f3w), czyli <a href=\"http:\/\/www.feraltrade.org\/\">Feral Trade<\/a> wraz z Kate Rich. Nie chodzi zatem o \u017cycie po sztuce, lecz o realia sztuki w erze nie tyle postartystycznej, co postartystowskiej. Z jej paradoksami, polegaj\u0105cymi na odradzaniu si\u0119 skompromitowanych, wydawa\u0142oby si\u0119 mit\u00f3w, dotycz\u0105cych statusu artysty, warto\u015bci dzie\u0142a i udzia\u0142u publiczno\u015bci.<\/p>\n<p>Jerzy Ludwi\u0144ski, zapowiadaj\u0105c epok\u0119 postartystyczn\u0105, pisa\u0142: \u201eJakkolwiek ilo\u015b\u0107 artyst\u00f3w ci\u0105gle si\u0119 zwi\u0119ksza, i to w tempie przyspieszonym, jest rzecz\u0105 oczywist\u0105, \u017ce epoka, w kt\u00f3rej \u017cyjemy, nie jest epok\u0105 sztuki. S\u0105 dziedziny, kt\u00f3rych rozw\u00f3j jest o wiele szybszy i to one w\u0142a\u015bnie nadaj\u0105 ton wsp\u00f3\u0142czesnej cywilizacji. Mam na my\u015bli nauk\u0119 i technik\u0119. Dwie najbardziej podstawowe funkcje sztuki \u2013 funkcja poznawcza i funkcja kreacyjna \u2013 zosta\u0142y powa\u017cnie podwa\u017cone; pierwsza \u2013 przez nauk\u0119, druga \u2013 przez technik\u0119\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-22\" id=\"refmark-22\"><sup>[22]<\/sup><\/a>. Jest to trafne spostrze\u017cenie, kt\u00f3re mog\u0142oby by\u0107 dzi\u015b w ca\u0142o\u015bci aktualne. Za \u201ezwi\u0119kszenie ilo\u015bci\u201d tw\u00f3rc\u00f3w (nie zawsze jednak artyst\u00f3w) oraz za wypieranie sztuki z jej dotychczasowych obszar\u00f3w i zmiany jej funkcji odpowiada przede wszystkim globalna kultura sieciowa. A zatem, czy sztuka doby postartystycznej mia\u0142aby i\u015b\u0107 dalej jeszcze w swym postzale\u017cno\u015bciowym radykalizmie ni\u017c inne wsp\u00f3\u0142czesne nurty, kt\u00f3rych nazwy opatruje si\u0119 przedrostkiem \u201epost-\u201d? Jest tak zapewne dlatego, \u017ce dzi\u015b \u201epost-\u201d nie oznacza ju\u017c stanu obwieszczonego ko\u0144ca, lecz raczej to, co definiuj\u0105c postmedializm rozumiemy jako stan umys\u0142u pozostaj\u0105cego pod wp\u0142ywem medi\u00f3w elektronicznych. Nie s\u0105 to jednak wykluczaj\u0105ce si\u0119 wzajemnie sprzeczno\u015bci. Jako widzowie, pozostaj\u0105cy w \u017cyciu codziennym pod wp\u0142ywem hegemonii spo\u0142eczno\u015bciowych medi\u00f3w zmieniaj\u0105cych tak\u017ce nasze \u201erealne\u201d relacje, przybywamy na tego rodzaju wystawy, by odnale\u017a\u0107 inspiracje dla wyj\u015bcia poza interpasywny, spo\u0142eczno\u015bciowy schemat. Nie nale\u017cy przecie\u017c zapomina\u0107, \u017ce wystawa, co wyra\u017anie zaznaczone w jej tytule, jest po\u015bwi\u0119cona tyle\u017c sztuce, co \u017cyciu.<\/p>\n<div>\n<div>\n<\/div>\n<div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"footnote-list\" style=\"display:inherit\"><span id=fn-heading>Poka\u017c przypisy<\/span> &nbsp;&nbsp;&nbsp;(\u21b5 returns to text)<\/p>\n<ol>\n<li id=\"footnote-1\" class=\"fn-text\">Z materia\u0142\u00f3w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, online:&nbsp;<a href=\"http:\/\/makinguse.artmuseum.pl\/\">http:\/\/makinguse.artmuseum.pl\/<\/a>&nbsp;[dost\u0119p: 10.03.2016]<a href=\"#refmark-1\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-2\" class=\"fn-text\">Tam\u017ce.<a href=\"#refmark-2\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-3\" class=\"fn-text\">Problematyka u\u017cytkowania wiedzie tak\u017ce do poj\u0119cia u\u017cytkownika oraz w\u0105tpliwo\u015bci, jakie na temat autonomii u\u017cytkownik\u00f3w wyra\u017ca\u0142a Olia Lialina. Zar\u00f3wno w swym wyk\u0142adzie&nbsp;<em>What Was The User?<\/em>&nbsp;wyg\u0142oszonym w ramach Transmediale w 2013 roku, jak i w tek\u015bcie o autonomii \u201eu\u017cytkownik\u00f3w Turinga\u201d, Lialina podkre\u015bla\u0142a interpasywno\u015b\u0107 u\u017cytkownik\u00f3w oraz ich uwik\u0142anie w schematy konsumpcyjne. Przywo\u0142ywa\u0142a propozycj\u0119 terminologiczn\u0105 Dona Normana, by zamiast \u201eu\u017cytkownicy\u201d (<em>users<\/em>) m\u00f3wi\u0107 \u201eludzie\u201d (<em>people<\/em>). Jednak, jak sama zauwa\u017ca \u201eludzie nie pozostali d\u0142ugo lud\u017ami\u201d \u2013 propozycja ta nie przyj\u0119\u0142a si\u0119, by\u0107 mo\u017ce z uwagi na jej zbytni\u0105 og\u00f3lno\u015b\u0107, by\u0107 mo\u017ce te\u017c ze wzgl\u0119du na konotacje polityczne.<a href=\"#refmark-3\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-4\" class=\"fn-text\">Jerzy Ludwi\u0144ski,&nbsp;<em>Sztuka w epoce postartystycznej<\/em>, [w:] [tego\u017c]&nbsp;<em>Sztuka w epoce postartystycznej i inne teksty<\/em>, wyb\u00f3r i opracowanie Jaros\u0142aw Koz\u0142owski, Akademia Sztuk Pi\u0119knych w Poznaniu, Biuro Wystaw Artystycznych we Wroc\u0142awiu, 2009, s. 59.<a href=\"#refmark-4\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-5\" class=\"fn-text\">Tam\u017ce, s. 65.<a href=\"#refmark-5\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-6\" class=\"fn-text\">Tam\u017ce, s. 61.<a href=\"#refmark-6\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-7\" class=\"fn-text\">P. Piotrowski,&nbsp;<em>W cieniu Duchampa<\/em>, Obserwator, Pozna\u0144 1996.<a href=\"#refmark-7\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-8\" class=\"fn-text\">Eugene Thacker,&nbsp;<em>Networks, Swarms, Multitudes<\/em>, \u201cCTheory\u201d, [online] 18.05.2004 [dost\u0119p: 10.03.2016] Dost\u0119pny w Internecie:&nbsp;<a href=\"http:\/\/www.ctheory.net\/articles.aspx?id=422\">http:\/\/www.ctheory.net\/articles.aspx?id=422<\/a>&nbsp;<a href=\"#refmark-8\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-9\" class=\"fn-text\"><em>&nbsp;Aspekty tera\u017aniejszo\u015bci.<\/em>&nbsp;W rozmowie z Jerzym Ludwi\u0144skim udzia\u0142 bior\u0105 Grzegorz Dziamski i Jaros\u0142aw Koz\u0142owski, [w:],&nbsp;<em>Sztuka w epoce postartystycznej<\/em>\u2026 dz. cyt., s. 265-276.<a href=\"#refmark-9\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-10\" class=\"fn-text\">Tam\u017ce, s. 270.<a href=\"#refmark-10\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-11\" class=\"fn-text\">J. Ludwi\u0144ski,&nbsp;<em>Sztuka w epoce postartystycznej<\/em>\u2026 dz. cyt., s. 62.<a href=\"#refmark-11\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-12\" class=\"fn-text\">Michel De Certeau,&nbsp;<em>Wynale\u017a\u0107 codzienno\u015b\u0107. Sztuki dzia\u0142ania<\/em>, prze\u0142. K.Thiel-Ja\u0144czuk, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, Krak\u00f3w 2008, s. 37.<a href=\"#refmark-12\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-13\" class=\"fn-text\">Jacek Zydorowicz,&nbsp;<em>Artystyczny wirus. Polska sztuka krytyczna wobec przemian kultury po 1989 roku<\/em>, Wyd. Instytut im. Adama Mickiewicza, Warszawa 2005.<a href=\"#refmark-13\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-14\" class=\"fn-text\">Stewart Home,&nbsp;<em>Gwa\u0142t na kulturze. Utopia, awangarda, kontrkultura<\/em>, prze\u0142. E. Mikina, Wyd. Signum, Warszawa 1993, s. 74-75.<a href=\"#refmark-14\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-15\" class=\"fn-text\">Sebastian Cichocki, <em>Stephen Wright. \u201eW stron\u0119 leksykonu u\u017cytkowania\u201d<\/em>, \u201eFormat P\u201d&nbsp; #9, Wyd. Fundacja B\u0119c Zmiana, Warszawa 2014, s. 5.<a href=\"#refmark-15\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-16\" class=\"fn-text\">Stephen Wright, <em>W stron\u0119 leksykonu u\u017cytkowania<\/em>, prze\u0142. \u0141. Mojsak, \u201eFormat P\u201d #9, Wyd. Fundacja B\u0119c Zmiana, Warszawa 2014, s. 15.<a href=\"#refmark-16\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-17\" class=\"fn-text\">Tam\u017ce, s. 271.<a href=\"#refmark-17\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-18\" class=\"fn-text\">Lev Manovich<em>,The Practice Of Everyday (Media) Life<\/em>, [online] 10.03.2008, [dost\u0119p: 11.03.2016], Dost\u0119ny w Internecie: <a href=\"http:\/\/manovich.net\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">http:\/\/manovich.net\/<\/a>&nbsp;<a href=\"#refmark-18\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-19\" class=\"fn-text\">Shigeru Ban pracuje nad rozwi\u0105zaniami konstrukcji z tektury od ko\u0144ca lat 80. XX w. <a href=\"http:\/\/www.shigerubanarchitects.com\/works.html#paper-tube-structure\">http:\/\/www.shigerubanarchitects.com\/works.html#paper-tube-structure<\/a> (05.03.2016)<a href=\"#refmark-19\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-20\" class=\"fn-text\">Te w\u0105tki bada\u0142a obszerna antologia <em>Skuteczno\u015b\u0107 sztuki <\/em>pod redakcj\u0105 Tomasza Za\u0142uskiego wydana nak\u0142adem Muzeum Sztuki w \u0141odzi w 2014 roku.<a href=\"#refmark-20\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-21\" class=\"fn-text\">Jerzy Ludwi\u0144ski,&nbsp;<em>Sztuka w epoce postartystycznej<\/em>, dz. cyt.,&nbsp;s. 59-62.<a href=\"#refmark-21\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-22\" class=\"fn-text\">Tam\u017ce, s. 62.<a href=\"#refmark-22\">\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Za \u201ezwi\u0119kszenie ilo\u015bci\u201d tw\u00f3rc\u00f3w (nie zawsze jednak artyst\u00f3w) oraz za wypieranie sztuki z jej dotychczasowych obszar\u00f3w i zmiany jej funkcji odpowiada przede wszystkim globalna kultura sieciowa. A zatem, czy sztuka doby postartystycznej mia\u0142aby i\u015b\u0107 dalej jeszcze w swym postzale\u017cno\u015bciowym radykalizmie ni\u017c inne wsp\u00f3\u0142czesne nurty, kt\u00f3rych nazwy opatruje si\u0119 przedrostkiem \u201epost-\u201d?<\/p>\n","protected":false},"author":76,"featured_media":35249,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[4785,3302,4786,4787,4788,4789,4790,4791,4792,4793,4794,1266,4795,4796,4797,4798,4799,2945,4801,4800,4802,80,4803,4804,4805,4807,4808,4809,4810,4811,4812,4813,4015,4814,1547,4815,4816,4817,4123,4818,4819,4820,4821,4822,4823,4824,4825,214,4826,4827,4828,4829,4830,4831,4832,4833,4834,4835,4836,4837,4838,4839,2942,2819,849,4840,4806,4841,4842,190,4843],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[14127],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Muzeum Sztuki Nowoczesnej: Robi\u0105c u\u017cytek<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Wystawa Robi\u0105c u\u017cytek..., kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 w warszawskim Muzeum Sztuki Nowoczesnej, jest prezentacj\u0105 wielow\u0105tkow\u0105.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/2\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/002-andrea-zittel-a-z-west.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/002-andrea-zittel-a-z-west.jpg\",\"width\":\"1200\",\"height\":\"874\",\"caption\":\"Andrea Zittel, A-Z West (Living unit in middle-distance) (\u017ar\u00f3d\u0142o: zdj\u0119cie dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Ma\u0142gorzaty Mazur)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\",\"name\":\"Muzeum Sztuki Nowoczesnej: Robi\u0105c u\u017cytek\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2016-03-24T08:00:07+00:00\",\"dateModified\":\"2020-11-09T11:08:57+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/ce75e842f0a848780333dd0f7a466260\"},\"description\":\"Wystawa Robi\u0105c u\u017cytek..., kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 w warszawskim Muzeum Sztuki Nowoczesnej, jest prezentacj\u0105 wielow\u0105tkow\u0105.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Sztuka w obronie \u015bwiata\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/ce75e842f0a848780333dd0f7a466260\",\"name\":\"Ewa W\u00f3jtowicz\",\"description\":\"EWA W\u00d3JTOWICZ \u2013 dr hab. nauk humanistycznych, absolwentka pozna\u0144skiej ASP. Autorka ksi\u0105\u017cek Net art (2008), Sztuka w kulturze postmedialnej (2016) oraz tekst\u00f3w po\u015bwi\u0119conych sztuce medi\u00f3w. Wyk\u0142ada na Uniwersytecie Artystycznym w Poznaniu.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/ewa-wojtowicz\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Muzeum Sztuki Nowoczesnej: Robi\u0105c u\u017cytek","description":"Wystawa Robi\u0105c u\u017cytek..., kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 w warszawskim Muzeum Sztuki Nowoczesnej, jest prezentacj\u0105 wielow\u0105tkow\u0105.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata","next":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata\/2","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/002-andrea-zittel-a-z-west.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/002-andrea-zittel-a-z-west.jpg","width":"1200","height":"874","caption":"Andrea Zittel, A-Z West (Living unit in middle-distance) (\u017ar\u00f3d\u0142o: zdj\u0119cie dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Ma\u0142gorzaty Mazur)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata","name":"Muzeum Sztuki Nowoczesnej: Robi\u0105c u\u017cytek","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata#primaryimage"},"datePublished":"2016-03-24T08:00:07+00:00","dateModified":"2020-11-09T11:08:57+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/ce75e842f0a848780333dd0f7a466260"},"description":"Wystawa Robi\u0105c u\u017cytek..., kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 w warszawskim Muzeum Sztuki Nowoczesnej, jest prezentacj\u0105 wielow\u0105tkow\u0105.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/ewa-wojtowicz-sztuka-w-obronie-swiata#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Sztuka w obronie \u015bwiata"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/ce75e842f0a848780333dd0f7a466260","name":"Ewa W\u00f3jtowicz","description":"EWA W\u00d3JTOWICZ \u2013 dr hab. nauk humanistycznych, absolwentka pozna\u0144skiej ASP. Autorka ksi\u0105\u017cek Net art (2008), Sztuka w kulturze postmedialnej (2016) oraz tekst\u00f3w po\u015bwi\u0119conych sztuce medi\u00f3w. Wyk\u0142ada na Uniwersytecie Artystycznym w Poznaniu.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/ewa-wojtowicz"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35241"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/76"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35241"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35241\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48893,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35241\/revisions\/48893"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/35249"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35241"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35241"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35241"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=35241"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=35241"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}