{"id":36694,"date":"2016-06-21T12:00:17","date_gmt":"2016-06-21T11:00:17","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=36694"},"modified":"2020-09-01T13:02:51","modified_gmt":"2020-09-01T12:02:51","slug":"aleksandra-idczak-lynch-a-sprawa-polska-ekrany","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/aleksandra-idczak-lynch-a-sprawa-polska-ekrany","title":{"rendered":"Lynch a sprawa polska"},"content":{"rendered":"<p>Mimo autorskiej sygnatury, jak\u0105 nadaje swoim filmom David Lynch, pozostaj\u0105 one cz\u0119\u015bci\u0105 kulturowego konglomeratu, w kt\u00f3rym poszczeg\u00f3lne j\u0119zyki, style i idee wzajemnie si\u0119 przenikaj\u0105. Jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 wywar\u0142a z kolei interesuj\u0105cy wp\u0142yw na wielu innych re\u017cyser\u00f3w \u2013 w tym polskich, wci\u0105\u017c niezbyt dobrze odnajduj\u0105cych si\u0119 w paradygmacie postmodernistycznym, a jednak od czasu do czasu si\u0119gaj\u0105cych po lynchowsk\u0105 estetyk\u0119.<\/p>\n<figure id=\"attachment_36700\" aria-describedby=\"caption-attachment-36700\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/aleksandra-idczak-lynch-a-sprawa-polska-ekrany\/lynch-a-sprawa-polska-001\/\" rel=\"attachment wp-att-36700\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-36700\" title=\"\u201eLynch a sprawa polska\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/lynch-a-sprawa-polska-001-540x360.jpeg\" alt=\"\u201eLynch a sprawa polska\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)\" width=\"540\" height=\"360\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/lynch-a-sprawa-polska-001-540x360.jpeg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/lynch-a-sprawa-polska-001-1400x933.jpeg 1400w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/lynch-a-sprawa-polska-001-1920x1280.jpeg 1920w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/lynch-a-sprawa-polska-001-800x533.jpeg 800w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/lynch-a-sprawa-polska-001-1536x1024.jpeg 1536w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/lynch-a-sprawa-polska-001-2048x1365.jpeg 2048w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/lynch-a-sprawa-polska-001-120x80.jpeg 120w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/lynch-a-sprawa-polska-001-90x60.jpeg 90w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/lynch-a-sprawa-polska-001-320x213.jpeg 320w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/lynch-a-sprawa-polska-001-560x373.jpeg 560w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/lynch-a-sprawa-polska-001-1160x773.jpeg 1160w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/lynch-a-sprawa-polska-001-900x600.jpeg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/lynch-a-sprawa-polska-001-576x384.jpeg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/lynch-a-sprawa-polska-001.jpeg 2199w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-36700\" class=\"wp-caption-text\">\u201eLynch a sprawa polska\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Pojawienie si\u0119 w pi\u0105tkowe wieczory 1991 roku w polskiej telewizji <em>Miasteczka Twin Peaks<\/em> uderzy\u0142o w przyzwyczajenia rodzimej widowni, a serial z miejsca sta\u0142 si\u0119 hitem. Przyci\u0105ga\u0142 widz\u00f3w dziwaczn\u0105, ekspresyjn\u0105 form\u0105, tak odmienn\u0105 od dotychczasowych propozycji telewizyjnych tasiemc\u00f3w. Z drugiej strony, podobnie jak emitowany w\u00f3wczas <em>Przystanek Alaska<\/em> (1990\u20131995, CBS), dawa\u0142 wyobra\u017cenie (cho\u0107by odleg\u0142e i z\u0142o\u017cone z klisz) o standardzie \u017cycia mieszka\u0144c\u00f3w ameryka\u0144skiej prowincji, ze wszystkimi jej atrybutami: przydro\u017cnymi motelami, kaw\u0105 serwowan\u0105 w barach, policjantami zajadaj\u0105cymi si\u0119 donutami, pon\u0119tnymi licealistkami i wysportowanymi ch\u0142opcami z dru\u017cyny futbolowej. Ta namiastka ma\u0142omiasteczkowego ameryka\u0144skiego stylu \u017cycia pasjonowa\u0142a polskich widz\u00f3w w dobie transformacji niemal na r\u00f3wni z w\u0142a\u015bciw\u0105 dla <em>Twin Peaks<\/em> aur\u0105 tajemniczo\u015bci i grozy. Grozy, na kt\u00f3r\u0105 nie wszyscy byli przygotowani, o czym najlepiej \u015bwiadczy fakt, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 rodzic\u00f3w zasiada\u0142a do ogl\u0105dania serialu wraz ze swoimi dzie\u0107mi, kt\u00f3re ju\u017c po kilku scenach pilota\u017cowego odcinka pospiesznie przeganiano do \u0142\u00f3\u017cka.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-36694 gallery-columns-5 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/aleksandra-idczak-lynch-a-sprawa-polska-ekrany\/lynch-a-sprawa-polska-004'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/lynch-a-sprawa-polska-004-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eLynch a sprawa polska\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-36703\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-36703'>\n\t\t\t\t\u201eLynch a sprawa polska\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/aleksandra-idczak-lynch-a-sprawa-polska-ekrany\/lynch-a-sprawa-polska-003'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/lynch-a-sprawa-polska-003-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eLynch a sprawa polska\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-36701\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-36701'>\n\t\t\t\t\u201eLynch a sprawa polska\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/aleksandra-idczak-lynch-a-sprawa-polska-ekrany\/lynch-a-sprawa-polska-002'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/lynch-a-sprawa-polska-002-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eLynch a sprawa polska\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-36702\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-36702'>\n\t\t\t\t\u201eLynch a sprawa polska\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/aleksandra-idczak-lynch-a-sprawa-polska-ekrany\/lynch-a-sprawa-polska-001'><img width=\"400\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/lynch-a-sprawa-polska-001-400x240.jpeg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eLynch a sprawa polska\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-36700\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-36700'>\n\t\t\t\t\u201eLynch a sprawa polska\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>T\u0119 anegdotyczn\u0105 dzi\u015b dezorientacj\u0119 widowni uzasadnia niemal zupe\u0142ne pomini\u0119cie trwaj\u0105cego ju\u017c w\u00f3wczas od ponad dekady \u015bwiatowego fenomenu Lyncha przez polsk\u0105 krytyk\u0119, na pocz\u0105tku lat 90. niech\u0119tn\u0105 i ostro\u017cn\u0105 wobec film\u00f3w ameryka\u0144skiego re\u017cysera. Widzowie mogli co prawda wcze\u015bniej zapozna\u0107 si\u0119 z kilkoma jego dzie\u0142ami: <em>Cz\u0142owieka s\u0142onia<\/em> (1980) pokazywano na spotkaniach dyskusyjnych klub\u00f3w filmowych, <em>Diuna<\/em> (1984) znalaz\u0142a si\u0119 na p\u00f3\u0142kach wypo\u017cyczalni wideo, a <em>Blue Velvet<\/em> (1986) trafi\u0142o nawet na ekrany kin. Wszystko to jednak pozostawa\u0142o obce krytyce, niedostrzegaj\u0105cej b\u0105d\u017a zupe\u0142nie bezradnej wobec specyficznej poetyki re\u017cysera. Z interwencj\u0105 wobec \u201enadwi\u015bla\u0144skiego prowincjonalizmu\u201d przysz\u0142a redakcja \u201eFilmu na \u015awiecie\u201d, wydaj\u0105c w 1991 roku numer monograficzny, starannie pi\u0119tnuj\u0105cy nieprzystawalno\u015b\u0107 rodzimej recepcji do tw\u00f3rczej fantazji autora <em>Dziko\u015bci serca<\/em> (1990). Mateusz Werner w artykule otwarcia pr\u00f3bowa\u0142 uchwyci\u0107 elementy stylu Lyncha i wprost zwraca\u0142 uwag\u0119 na niemal ca\u0142kowite ignorowanie tej postaci w polskim dyskursie krytycznym.<\/p>\n<p>O pokoleniowym p\u0119kni\u0119ciu \u015bwiadczy r\u00f3wnie\u017c fakt, \u017ce na \u0142amach \u201ebruLionu\u201d, w owym czasie pisma prezentuj\u0105cego najbardziej interesuj\u0105ce i radykalne zjawiska w m\u0142odej kulturze i programowo wyst\u0119puj\u0105cemu przeciw wszystkiemu, co \u201estare\u201d, Cezary Michalski (pod pseudonimem) na gor\u0105co po premierze <em>Twin Peaks: Ogniu krocz za mn\u0105<\/em> (1992) relacjonowa\u0142<em> <\/em>swoje przemy\u015blenia: \u201ePodczas polskiej premiery prasowej, na kt\u00f3rej mia\u0142em okazj\u0119 si\u0119 znale\u017a\u0107, profesjonalni krytycy filmowi powstrzymywali ziewanie i za\u017cenowanie. (&#8230;) Nie s\u0105dz\u0119, by kt\u00f3ry\u015b z nich by\u0142 w stanie odpowiedzie\u0107, albo nawet zada\u0107 sobie pytanie: jakie znaczenie ma wi\u0119kszo\u015b\u0107 element\u00f3w tego filmu\u201d (nr 4\/1993, s. 207). Z relacji z tamtego okresu wynika, \u017ce Lynch zantagonizowa\u0142 w Polsce dwa pokolenia krytyk\u00f3w i tw\u00f3rc\u00f3w. Podczas gdy jedni wyczekiwali postmodernistycznego fermentu w polskim kinie, drudzy przed nim przestrzegali, twierdz\u0105c, \u017ce nie sprzyja on \u201erozkwitowi sztuki\u201d (<em>vide<\/em> g\u0142o\u015bne artyku\u0142y Stefana Morawskiego z \u201eKina\u201d o negatywnym wp\u0142ywie postmodernizmu na kultur\u0119 filmow\u0105).<\/p>\n<p>Otwarcie si\u0119 w latach 90. polskiej kinematografii na Zach\u00f3d, a momentami jawna wr\u0119cz amerykanizacja stworzy\u0142y ramy dla funkcjonowania Lyncha w zbiorowej wyobra\u017ani, dzi\u0119ki czemu jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 zacz\u0119\u0142a obrasta\u0107 swoistym kultem. Na fali tych przemian wchodzi\u0142o w artystyczny obieg tak\u017ce kolejne pokolenie re\u017cyser\u00f3w, okre\u015blanych etykietk\u0105 \u201erocznik\u00f3w siedemdziesi\u0105tych\u201d. Dla nich <em>Zagubiona autostrada<\/em> (1997) czy <em>Miasteczko Twin Peaks<\/em> nie by\u0142y ju\u017c wy\u0142\u0105cznie importem z ameryka\u0144skiej kultury, ale czym\u015b na wz\u00f3r pokoleniowego do\u015bwiadczenia, oddzia\u0142uj\u0105cego na przysz\u0142e wybory estetyczne. Przepracowanie g\u0142\u00f3wnych cech \u201elynchowo\u015bci\u201d, do jakich zaliczamy cho\u0107by niepokoj\u0105cy surrealizm, splot grozy i codzienno\u015bci oraz romans z kinem gatunk\u00f3w, zaj\u0119\u0142o polskim tw\u00f3rcom z r\u00f3\u017cnym skutkiem kolejne dwie dekady.<\/p>\n<p>Doszukiwanie si\u0119 w rodzimych filmach inspiracji kinem Lyncha nosi momentami znamiona komparatystycznej pop\u0119dliwo\u015bci i radosnej wp\u0142ywologii, kt\u00f3r\u0105 z rzadka (co znamienne) potwierdzaj\u0105 wypowiedzi samych re\u017cyser\u00f3w. Wydaje si\u0119 jednak, \u017ce pojawienie si\u0119 w ostatnich latach szeregu dzie\u0142 zawieraj\u0105cych podobn\u0105, udziwnion\u0105 wizj\u0119 rzeczywisto\u015bci, niejasny status narracyjny i czytelne psychoanalityczne tropy pozostaje w jawnym zwi\u0105zku z do\u015bwiadczeniami pocz\u0105tku lat 90. Warto w tym miejscu doda\u0107, \u017ce sama \u201elynchowo\u015b\u0107\u201d cz\u0119sto dzi\u015b \u2212 zw\u0142aszcza w tekstach polskiej krytyki \u2212 okazuje si\u0119 wytrychem, pr\u00f3buj\u0105cym nazywa\u0107 wszelkie postmodernistyczne eksperymenty z narracj\u0105 lub pewne rozwi\u0105zania formalne, tworz\u0105ce pe\u0142n\u0105 ironii aur\u0119 niesamowito\u015bci i grozy, ukryt\u0105 pod powierzchni\u0105 dnia codziennego (jak uj\u0105\u0142 to David Foster Wallace w s\u0142ynnym eseju<em> David Lynch Keeps His Head<\/em>). Nic jednak nie powstaje w pr\u00f3\u017cni, zw\u0142aszcza w \u015bwiecie kultury, mo\u017ce warto wi\u0119c zawierzy\u0107 intuicyjnie wyczuwalnym podobie\u0144stwom filmowc\u00f3w z rocznik\u00f3w siedemdziesi\u0105tych do estetyki ameryka\u0144skiego re\u017cysera, a w ich obrazach poszuka\u0107 echa tego pokoleniowego do\u015bwiadczenia.<\/p>\n<figure id=\"attachment_36702\" aria-describedby=\"caption-attachment-36702\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/aleksandra-idczak-lynch-a-sprawa-polska-ekrany\/lynch-a-sprawa-polska-002\/\" rel=\"attachment wp-att-36702\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-36702 \" title=\"\u201eNieruchomy poruszyciel\u201d, re\u017c. \u0141ukasz Barczyk, \u201eLynch a sprawa polska\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/lynch-a-sprawa-polska-002-540x358.jpg\" alt=\"\u201eNieruchomy poruszyciel\u201d, re\u017c. \u0141ukasz Barczyk, \u201eLynch a sprawa polska\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)\" width=\"540\" height=\"358\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/lynch-a-sprawa-polska-002-540x358.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/lynch-a-sprawa-polska-002-900x597.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/lynch-a-sprawa-polska-002-576x382.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/lynch-a-sprawa-polska-002.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-36702\" class=\"wp-caption-text\">\u201eNieruchomy poruszyciel\u201d, re\u017c. \u0141ukasz Barczyk, \u201eLynch a sprawa polska\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Polish Cacophony No. 1<\/strong><\/p>\n<p>Chronologicznie pierwsz\u0105 \u201elynchopodobn\u0105\u201d propozycj\u0105 by\u0142 w polskim kinie <em>Billboard<\/em> (1998) \u0141ukasza Zadrzy\u0144skiego, kt\u00f3ry spotka\u0142 si\u0119 z ch\u0142odnym przyj\u0119ciem krytyki. Zarzuty, jakie mu stawiano, odnosi\u0142y si\u0119 do niesatysfakcjonuj\u0105cej intrygi kryminalnej, rozczarowuj\u0105cych bohater\u00f3w oraz nieumiej\u0119tnego na\u015bladowania stylu Quentina Tarantino i Lyncha w\u0142a\u015bnie.<\/p>\n<p>Re\u017cyser nie kry\u0142, \u017ce chcia\u0142 nawi\u0105za\u0107 do film\u00f3w autora <em>Dziko\u015bci serca<\/em>. Ju\u017c pierwsza scena, w kt\u00f3rej zabaw\u0119 dziecka przerywa znaleziony w trawie fragment ludzkiego cia\u0142a, przywodzi na my\u015bl s\u0142ynny pocz\u0105tek <em>Blue Velvet<\/em>, a podobnych cytat\u00f3w jest tutaj wi\u0119cej. Obrazy przemocy i perwersji zosta\u0142y w <em>Billboardzie<\/em> przedstawione w przejaskrawiony spos\u00f3b, co nie tylko wymyka\u0142o si\u0119 zdroworozs\u0105dkowej logice, ale i kwestionowa\u0142o realno\u015b\u0107 fabu\u0142y, rozbijaj\u0105c sens w\u0105tku kryminalnego. Przy drastycznych, wideoklipowych zdj\u0119ciach i niemal \u201efikcyjnym\u201d finale filmowi bli\u017cej do odrealnionej, sadystycznej przypowie\u015bci na temat zbiorowej wyobra\u017ani, podsycanej przez przemys\u0142 reklamowy, ni\u017c do klasycznego krymina\u0142u. Odej\u015bcie od realistycznej konwencji sygnalizowa\u0142y te\u017c specyficzne elementy scenografii i oryginalne postaci, jak np. b\u0142\u0105kaj\u0105ca si\u0119 w somnambulicznym letargu po scenie zbrodni kobieta, budz\u0105ca skojarzenia z lynchowsk\u0105 Pie\u0144kow\u0105 Dam\u0105. Z Davidem Lynchem po\u0142\u0105czy\u0142o Zadrzy\u0144skiego tak\u017ce do\u015bwiadczenie pracy zar\u00f3wno w reklamie, jak i przy produkcji teledysk\u00f3w. Przekonanie, wsp\u00f3lne dla obu tw\u00f3rc\u00f3w, i\u017c reklamy odzwierciedlaj\u0105 stan umys\u0142u konsument\u00f3w, staje si\u0119 punktem wyj\u015bcia dla kontrastowego zestawienia atrakcyjnego pi\u0119kna reklamowej fasady ze skrywanym za ni\u0105 perwersyjnym pragnieniem z\u0142a.<\/p>\n<p>W przeciwie\u0144stwie do Zadrzy\u0144skiego, Konrad Niewolski, tw\u00f3rca <em>Palimpsestu<\/em> (2006) \u2212 zar\u00f3wno na poziomie fabu\u0142y, jak i w sferze rozwi\u0105za\u0144 formalnych przypominaj\u0105cego <em>Zagubion\u0105 autostrad\u0119<\/em> \u2212 przekornie i z premedytacj\u0105 nigdy nie potwierdzi\u0142 swych lynchowskich inspiracji. W kontrowersyjnych, nieco megaloma\u0144skich wypowiedziach okazywa\u0142 si\u0119 jednak dziwnie bliski zainteresowaniom ameryka\u0144skiego re\u017cysera: okre\u015bli\u0142 siebie mianem \u201eambasadora z\u0142a na Ziemi\u201d, kt\u00f3ry pozna\u0142 tajniki lewitacji, a w bliskich planach ma wydanie ksi\u0105\u017cki, w zamy\u015ble b\u0119d\u0105cej now\u0105 Bibli\u0105. Narzucaj\u0105ce si\u0119 podobie\u0144stwo do film\u00f3w Lyncha zauwa\u017cono zar\u00f3wno w pochlebnych, jak i krytycznych recenzjach <em>Palimpsestu<\/em>, a sam Niewolski nazwany wr\u0119cz zosta\u0142 \u201einteligentnym epigonem\u201d.<\/p>\n<p>O\u015b fabularn\u0105 filmu<em> <\/em>wyznacza kryminalne \u015bledztwo prowadzone przez g\u0142\u00f3wnego bohatera. Jego zachwiana kondycja psychiczna determinuje subiektywn\u0105 narracj\u0119, wielopoziomowo\u015b\u0107 \u015bwiata przedstawionego i zaburzon\u0105 chronologi\u0119 zdarze\u0144. Najwi\u0119ksz\u0105 warto\u015bci\u0105 s\u0105 doskona\u0142e zdj\u0119cia, zrealizowane g\u0142\u00f3wnie w klaustrofobicznych przestrzeniach przy u\u017cyciu zgaszonej, ciep\u0142ej kolorystyki oraz niskiego klucza o\u015bwietleniowego. Kreuj\u0105 one rzeczywisto\u015b\u0107 do z\u0142udzenia przypominaj\u0105c\u0105 t\u0119 z <em>Zagubionej autostrady<\/em> i sprawiaj\u0105c\u0105 wra\u017cenie, jakby mog\u0142a poch\u0142on\u0105\u0107 bohatera.<\/p>\n<p>Element\u00f3w filmowego recyklingu jest u Niewolskiego sporo i obejmuj\u0105 one nie tylko stron\u0119 wizualn\u0105 dzie\u0142a, ale tak\u017ce niekt\u00f3re postaci, pomys\u0142y fabularne i spos\u00f3b prowadzenia narracji. Podobnie jak Patricia Arquette u Lyncha, \u017cona bohatera, o kt\u00f3r\u0105 jest on chorobliwie zazdrosny, pojawia si\u0119 w dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych, skrajnie odmiennych wariantach (raz jako <em>femme fatale<\/em>, raz jako kochaj\u0105ca i uleg\u0142a \u017cona). Z <em>Zagubion\u0105 autostrad\u0105<\/em> nie spos\u00f3b nie skojarzy\u0107 r\u00f3wnie\u017c tajemniczych fotografii robionych bohaterom z ukrycia (pe\u0142ni\u0105cych podobn\u0105 funkcj\u0119 jak ta\u015bma wideo u Lyncha), przesyconej groz\u0105 sceny mi\u0142osnej, a przede wszystkim statusu bohatera, \u201erozszczepionego\u201d w filmie na dwie r\u00f3\u017cne osoby. Autor wprowadzi\u0142 wyraziste postaci drugoplanowe, kt\u00f3rych obecno\u015b\u0107 wyostrza surrealn\u0105 optyk\u0119. Tak\u017ce elementy scenografii \u201eco\u015b\u201d przypominaj\u0105: czerwona kanapa, puste, ciemne pokoje, przys\u0142oni\u0119te okna, d\u0142ugie mroczne korytarze, do tego powracaj\u0105cy d\u017awi\u0119k sygna\u0142u w s\u0142uchawce telefonu to i\u015bcie Lynchowskie fetysze.<\/p>\n<p>Dzie\u0142em \u015bwiadcz\u0105cym o nie mniejszej inspiracji tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 Lyncha pozostaje bez w\u0105tpienia <em>Nieruchomy poruszyciel<\/em> (2008) \u0141ukasza Barczyka, wprost powtarzaj\u0105cy motywy z <em>Blue Velvet<\/em>, za co doczeka\u0142 si\u0119 te\u017c odpowiednio negatywnej recepcji. Element\u00f3w lynchowskich jest u polskiego re\u017cysera wiele: pocz\u0105wszy od g\u0142\u00f3wnych bohater\u00f3w (Teresa\/Dorothy Vallens, Genera\u0142\/Frank Booth), przez pokazywane miejsca (ma\u0142omiasteczkowa sielankowo\u015b\u0107, industrialna huta szk\u0142a, zaciemnione wn\u0119trza), elementy scenografii (czerwone kotary, buduarowy wystr\u00f3j pomieszcze\u0144), wykorzystywan\u0105 muzyk\u0119 (retro-kicz gramofonowy, muzyka przypominaj\u0105ca kompozycje Angela Badalamentiego), a sko\u0144czywszy na najwa\u017cniejszym \u2013 niejasnym statusie przedstawianych wydarze\u0144 i zacieraniu granicy mi\u0119dzy fantazmatycznymi pragnieniami a rzeczywisto\u015bci\u0105. W materia\u0142ach prasowych re\u017cyser odnosi\u0142 si\u0119 do tych zarzut\u00f3w, referuj\u0105c zasady funkcjonowania nowoczesnego artysty \u201ena styku kultury i indywidualnego rozwoju\u201d: \u201eChcia\u0142em zrobi\u0107 taki film, jakie sam lubi\u0119 ogl\u0105da\u0107. Taki, za jakim t\u0119skni\u0119, bo bardzo rzadko powstaj\u0105. Bardzo lubi\u0119 <em>Blue Velvet<\/em> i <em>Zagubion\u0105 autostrad\u0119<\/em> Davida Lyncha\u201d.<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p><strong>Nie ca\u0142kiem niezale\u017cni<\/strong><\/p>\n<p>Ciekawe przyk\u0142ady inspiracji Lynchem mo\u017cna te\u017c znale\u017a\u0107 w polskim kinie niezale\u017cnym, kt\u00f3re bardziej otwarcie przyznawa\u0142o si\u0119 do fascynacji ameryka\u0144skim re\u017cyserem i szybciej zacz\u0119\u0142o wdra\u017ca\u0107 jego estetyk\u0119. Chyba najciekawsz\u0105 produkcj\u0105 pod wzgl\u0119dem formalnym jest tu <em>Panoptykon<\/em> (2010) S\u0142awomira Shutego i Barbary Kurzaj, w kt\u00f3rym akcja toczy si\u0119 w klaustrofobicznej scenerii bloku z wielkiej p\u0142yty. Tu r\u00f3wnie\u017c trudno os\u0105dzi\u0107, co jest rzeczywisto\u015bci\u0105, a co majakiem uwi\u0119zionego w zamkni\u0119tej przestrzeni g\u0142\u00f3wnego bohatera. Si\u0142\u0105 filmu pozostaje bez w\u0105tpienia monta\u017c, dynamizuj\u0105cy i odkszta\u0142caj\u0105cy ruchy w ograniczonym metra\u017cu mieszkalnych klitek. Z Lynchem skojarzy\u0107 mo\u017cna te\u017c sugestywne postaci drugoplanowe, kt\u00f3re wypowiadaj\u0105 swoje kwestie z dziwn\u0105 manier\u0105, niepokoj\u0105co nieautentyczn\u0105, jak aktorzy telenoweli. Gra celowo jest tu przesadna, tworzy efekt sztuczno\u015bci i odrealnienia, a groteskowe zbli\u017cenia niemal\u017ce atakuj\u0105 widza. Podobnie dzieje si\u0119 we wcze\u015bniejszej <em>Lunie<\/em> (2006), kt\u00f3ra nazwana zosta\u0142a na potrzeby berli\u0144skiej prezentacji \u201espotkaniem Lyncha z <em>mumblecore<\/em>\u201d. Niepokoj\u0105ce wizje mog\u0142yby pochodzi\u0107 wprost z dzie\u0142 Amerykanina. Shuty przyznawa\u0142 zreszt\u0105 (co prawda jako pisarz, bo na tym gruncie bardziej zas\u0142yn\u0105\u0142), \u017ce <em>Zagubiona autostrada<\/em> by\u0142a, obok <em>Urodzonych morderc\u00f3w<\/em> (1994, O. Stone), najbardziej wp\u0142ywowym dla niego filmem.<\/p>\n<figure id=\"attachment_36701\" aria-describedby=\"caption-attachment-36701\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/aleksandra-idczak-lynch-a-sprawa-polska-ekrany\/lynch-a-sprawa-polska-003\/\" rel=\"attachment wp-att-36701\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-36701\" title=\"\u201eLynch a sprawa polska\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/lynch-a-sprawa-polska-003-540x358.jpg\" alt=\"\u201eLynch a sprawa polska\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)\" width=\"540\" height=\"358\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/lynch-a-sprawa-polska-003-540x358.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/lynch-a-sprawa-polska-003-900x598.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/lynch-a-sprawa-polska-003-576x382.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/lynch-a-sprawa-polska-003.jpg 1500w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-36701\" class=\"wp-caption-text\">\u201eLynch a sprawa polska\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Wyra\u017ane nawi\u0105zania do dzie\u0142 ameryka\u0144skiego tw\u00f3rcy mo\u017cna znale\u017a\u0107 r\u00f3wnie\u017c w produkcjach m\u0142odszych autor\u00f3w kina niezale\u017cnego, m.in.: <em>Dla Ciebie i Ognia<\/em> (2008) Mateusza Jemio\u0142a i Tomasza Zasady, <em>The Fall<\/em> (2005) Konrada Grze\u015blaka i \u0141ukasza Brzostka czy <em>T. Rickster<\/em> (2007) Justyny \u0141uczaj-Salej. Wida\u0107 w nich dobrze, jak za spraw\u0105 groteskowo-gro\u017anej estetyki Lyncha dokona\u0142a si\u0119 zmiana w my\u015bleniu o horrorze i thrillerze w kolejnej generacji.<\/p>\n<p>W po\u0142owie drogi mi\u0119dzy filmem niezale\u017cnym i artystycznym lokuje si\u0119 za\u015b <em>Hel<\/em> (2015).<em> <\/em>O debiutanckim thrillerze Paw\u0142a Tarasiewicza i Katarzyny Priwieziencew (oboje ju\u017c z rocznik\u00f3w osiemdziesi\u0105tych) by\u0142o g\u0142o\u015bno od momentu rozpocz\u0119cia zdj\u0119\u0107 w 2012 roku. Zmagaj\u0105c si\u0119 z brakiem funduszy, autorzy przeszli d\u0142ug\u0105 drog\u0119 przez portale crowdfoundingowe, a\u017c po 31. Warszawski Festiwal Filmowy, gdzie film nie spotka\u0142 si\u0119 z pochlebnym przyj\u0119ciem. Zamys\u0142 by\u0142 ciekawy: wyludniony Hel, po sezonie przypominaj\u0105cy widmowe miasteczko rodem z ameryka\u0144skiej prowincji, por\u00f3wnywany by\u0142 do tytu\u0142owej miejscowo\u015bci z <em>Twin Peaks<\/em>. W tle tajemnica, zbrodnia i galeria dziwnych postaci. Liczba nawi\u0105za\u0144 do innych film\u00f3w, w tym szczeg\u00f3lnie do Lyncha, sprawi\u0142a jednak, \u017ce <em>Hel<\/em> ugrz\u0105z\u0142 w podobnym miejscu, co wcze\u015bniejsza <em>Ixjana<\/em> (2012) J\u00f3zefa i Micha\u0142a Skolimowskich \u2013 nie zdo\u0142a\u0142 zaproponowa\u0107 oryginalnej stylistyki, a zaczerpni\u0119ta sk\u0105din\u0105d estetyka pozbawi\u0142a go naturalno\u015bci.<\/p>\n<p><strong>Walk with Me<\/strong><\/p>\n<p><strong><\/strong>Ciekawym i zupe\u0142nie odr\u0119bnym zjawiskiem w rodzimym kinie s\u0105 filmy fabularne Anki i Wilhelma Sasnal\u00f3w. W pe\u0142ni osobne i autorskie, pozostaj\u0105 jednak w spos\u00f3b intuicyjny bliskie kategorii \u201elynchowo\u015bci\u201d, tak jakby tw\u00f3rcy podzielali podobny spos\u00f3b patrzenia na \u015bwiat. Ju\u017c sam tytu\u0142 <em>Z daleka widok jest pi\u0119kny<\/em> (2011) koresponduje z cz\u0119sto wykorzystywanym przez ameryka\u0144skiego re\u017cysera kontrastem mi\u0119dzy zwodniczym pozorem fasadowej scenerii a drzemi\u0105cymi pod ni\u0105 mrocznymi instynktami i t\u0142umionym w g\u0142\u0119bi z\u0142em. Bliskie jest im my\u015blenie obrazami, b\u0119d\u0105ce echem nie tylko artystycznego wykszta\u0142cenia, ale \u2013 podobnie jak w przypadku Lyncha \u2013 zami\u0142owania do historii obrazkowych. To w\u0142a\u015bnie na gruncie komiksu i malarstwa, z uk\u0142onami w stron\u0119 Edwarda Hoppera, spotka\u0142a si\u0119 oniryczna, niemal gnostycka wra\u017cliwo\u015b\u0107 Sasnala i surrealizm <em>Zagubionej autostrady<\/em>.<\/p>\n<p>Zw\u0142aszcza w drugim pe\u0142nometra\u017cowym filmie Sasnal\u00f3w, <em>Hubie<\/em> (2013), mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 wiele element\u00f3w wsp\u00f3lnych z dzie\u0142ami Lyncha. Przede wszystkim to wci\u0105\u017c rzadka u nas fascynacja wznios\u0142o\u015bci\u0105 i groz\u0105 industrialnego krajobrazu (reprezentowanego w filmie przez zak\u0142ady azotowe w tarnowskich Mo\u015bcicach), zape\u0142nionego dymi\u0105cymi kominami i \u017celastwem, zalegaj\u0105cym wielopi\u0119trowe hale fabryczne. Du\u017c\u0105 rol\u0119 odgrywa te\u017c praca kamery i d\u017awi\u0119k, bo przemys\u0142owe szumy zmieniaj\u0105 scenografi\u0119 w \u017cywy, agresywny organizm, po kt\u00f3rym w\u0142\u00f3czy si\u0119 jak w transie bohater filmu. Industrialna, widmowa estetyka i ciemne zdj\u0119cia przypominaj\u0105 dzie\u0142a Lyncha oraz jego kr\u00f3tki maria\u017c z postfabryczn\u0105 \u0141odzi\u0105, a nieukojone niemowl\u0119, \u201ewysysaj\u0105ce\u201d z matki si\u0142y witalne, mo\u017cna skojarzy\u0107 ze zmutowanym potworkiem z <em>G\u0142owy do wycierania<\/em>. Re\u017cyserski duet dowodzi, \u017ce szczeg\u00f3lna artystyczna wra\u017cliwo\u015b\u0107 mo\u017ce wchodzi\u0107 ze stylem innego tw\u00f3rcy w oryginalny dialog (nawet je\u015bli nie do ko\u0144ca intencjonalny), daleko bardziej naturalny ni\u017c usilne upodabnianie obrazu do wskazanego wzorca.<\/p>\n<p><strong>Lynch udomowiony?<\/strong><\/p>\n<p><strong><\/strong>Przygl\u0105daj\u0105c si\u0119 polskim produkcjom w kontek\u015bcie ich inspiracji stylem Lyncha, mo\u017cna doj\u015b\u0107 do wniosku, \u017ce w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w ich tw\u00f3rcy zapo\u017cyczaj\u0105 stylistyczne rozwi\u0105zania w spos\u00f3b dalece uproszczony, niemal mechaniczny. Cz\u0119sto korzystaj\u0105 z najbardziej stereotypowych, powierzchownych cech tw\u00f3rczo\u015bci Lyncha, nie decyduj\u0105c si\u0119 na ich autorskie przeformu\u0142owanie. Wypada zapyta\u0107, dlaczego tak si\u0119 dzieje.<\/p>\n<p>Trafn\u0105 diagnoz\u0119 nasuwa w tej kwestii wypowied\u017a Urszuli Antoniak, kt\u00f3ra powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na przyk\u0142ad autora <em>Miasteczka Twin Peaks<\/em>, wyja\u015bnia\u0142a, \u017ce przekaz intuicyjny (pod\u015bwiadomy) i tre\u015bciowy powinien podlega\u0107 ka\u017cdorazowo zmys\u0142owi analitycznemu, odpowiedzialnemu za wyb\u00f3r odpowiednich \u015brodk\u00f3w filmowego wyrazu. Mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce w filmach takich jak <em>Nieruchomy poruszyciel<\/em>, <em>Palimpsest<\/em> czy <em>Billboard<\/em> tw\u00f3rcy w pierwszej kolejno\u015bci stawiali sobie pytanie \u201ejak opowiedzie\u0107 histori\u0119?\u201d, zast\u0119puj\u0105ce organiczn\u0105 integracj\u0119 warstwy stylistycznej z tre\u015bciow\u0105. W tym sensie mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o inspiracjach dotycz\u0105cych u\u017cytych \u015brodk\u00f3w technicznych, sposobu prowadzenia narracji czy pewnych rozwi\u0105za\u0144 fabularnych, kt\u00f3re wyci\u0119te z film\u00f3w Lyncha pe\u0142ni\u0105 rol\u0119 egzotycznego ornamentu. Wymienione elementy zostaj\u0105 w polskich produkcjach \u201eusp\u00f3jnione\u201d z wykreowan\u0105 wizj\u0105 \u015bwiata, najcz\u0119\u015bciej poprzez przydanie im odpowiedniego kontekstu i t\u0142a spo\u0142ecznego. Mo\u017ce nim by\u0107 chocia\u017cby choroba alkoholowa, molestowanie seksualne czy przest\u0119pczo\u015b\u0107 zorganizowana, w ka\u017cdym razie co\u015b, co surrealn\u0105 groz\u0119 udomowi i oswoi, wpisuj\u0105c j\u0105 w szereg dobrze rozpoznanych, symbolicznych znacze\u0144, a tak\u017ce koherentnej, sp\u00f3jnej fabu\u0142y. A nie o to przecie\u017c u Lyncha chodzi\u0142o.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mimo autorskiej sygnatury, jak\u0105 nadaje swoim filmom David Lynch, pozostaj\u0105 one cz\u0119\u015bci\u0105 kulturowego konglomeratu, w kt\u00f3rym poszczeg\u00f3lne j\u0119zyki, style i idee wzajemnie si\u0119 przenikaj\u0105. Jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 wywar\u0142a z kolei interesuj\u0105cy wp\u0142yw na wielu innych re\u017cyser\u00f3w \u2013 w tym polskich, wci\u0105\u017c niezbyt dobrze odnajduj\u0105cych si\u0119 w paradygmacie postmodernistycznym, a jednak od czasu do czasu si\u0119gaj\u0105cych po lynchowsk\u0105 estetyk\u0119.<\/p>\n","protected":false},"author":654,"featured_media":36700,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[5007,527,377,7327],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[5006],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Lynch a sprawa polska<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Mimo autorskiej sygnatury, jak\u0105 nadaje swoim filmom David Lynch, pozostaj\u0105 one cz\u0119\u015bci\u0105 kulturowego konglomeratu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/aleksandra-idczak-lynch-a-sprawa-polska-ekrany\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/aleksandra-idczak-lynch-a-sprawa-polska-ekrany\/2\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/aleksandra-idczak-lynch-a-sprawa-polska-ekrany#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/lynch-a-sprawa-polska-001.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/lynch-a-sprawa-polska-001.jpeg\",\"width\":2199,\"height\":1466,\"caption\":\"\u201eLynch a sprawa polska\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/aleksandra-idczak-lynch-a-sprawa-polska-ekrany#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/aleksandra-idczak-lynch-a-sprawa-polska-ekrany\",\"name\":\"Lynch a sprawa polska\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/aleksandra-idczak-lynch-a-sprawa-polska-ekrany#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2016-06-21T11:00:17+00:00\",\"dateModified\":\"2020-09-01T12:02:51+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/71191deba0cfe245ef5709e3c254ba73\"},\"description\":\"Mimo autorskiej sygnatury, jak\u0105 nadaje swoim filmom David Lynch, pozostaj\u0105 one cz\u0119\u015bci\u0105 kulturowego konglomeratu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/aleksandra-idczak-lynch-a-sprawa-polska-ekrany#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/aleksandra-idczak-lynch-a-sprawa-polska-ekrany\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/aleksandra-idczak-lynch-a-sprawa-polska-ekrany#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Lynch a sprawa polska\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/71191deba0cfe245ef5709e3c254ba73\",\"name\":\"Aleksandra Idczak\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/aleksandra-idczak\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Lynch a sprawa polska","description":"Mimo autorskiej sygnatury, jak\u0105 nadaje swoim filmom David Lynch, pozostaj\u0105 one cz\u0119\u015bci\u0105 kulturowego konglomeratu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/aleksandra-idczak-lynch-a-sprawa-polska-ekrany","next":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/aleksandra-idczak-lynch-a-sprawa-polska-ekrany\/2","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/aleksandra-idczak-lynch-a-sprawa-polska-ekrany#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/lynch-a-sprawa-polska-001.jpeg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/lynch-a-sprawa-polska-001.jpeg","width":2199,"height":1466,"caption":"\u201eLynch a sprawa polska\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/aleksandra-idczak-lynch-a-sprawa-polska-ekrany#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/aleksandra-idczak-lynch-a-sprawa-polska-ekrany","name":"Lynch a sprawa polska","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/aleksandra-idczak-lynch-a-sprawa-polska-ekrany#primaryimage"},"datePublished":"2016-06-21T11:00:17+00:00","dateModified":"2020-09-01T12:02:51+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/71191deba0cfe245ef5709e3c254ba73"},"description":"Mimo autorskiej sygnatury, jak\u0105 nadaje swoim filmom David Lynch, pozostaj\u0105 one cz\u0119\u015bci\u0105 kulturowego konglomeratu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/aleksandra-idczak-lynch-a-sprawa-polska-ekrany#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/aleksandra-idczak-lynch-a-sprawa-polska-ekrany"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/aleksandra-idczak-lynch-a-sprawa-polska-ekrany#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Lynch a sprawa polska"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/71191deba0cfe245ef5709e3c254ba73","name":"Aleksandra Idczak","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/aleksandra-idczak"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36694"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/654"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36694"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36694\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/36700"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36694"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36694"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36694"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=36694"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=36694"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}