{"id":36710,"date":"2016-06-22T11:00:50","date_gmt":"2016-06-22T10:00:50","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=36710"},"modified":"2016-06-23T10:26:54","modified_gmt":"2016-06-23T09:26:54","slug":"agata-jankowska-zaloba-ktora-nigdy-sie-nie-skonczy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/agata-jankowska-zaloba-ktora-nigdy-sie-nie-skonczy","title":{"rendered":"\u017ba\u0142oba, kt\u00f3ra nigdy si\u0119 nie sko\u0144czy"},"content":{"rendered":"

Debiutanck\u0105 powie\u015b\u0107 Marty Masady<\/a> mo\u017cna odczytywa\u0107 na kilku poziomach interpretacyjnych. Da si\u0119 j\u0105 rozpatrywa\u0107 \u00a0z perspektywy genderowej, jako histori\u0119 ods\u0142aniaj\u0105c\u0105 kwesti\u0119 uwik\u0142ania p\u0142ci w okre\u015blone role i jednocze\u015bnie te role dekonstruuj\u0105c\u0105. Warto te\u017c traktowa\u0107 \u015awi\u0119to Tr\u0105bek<\/em> jako powie\u015b\u0107 o wsp\u00f3\u0142czesnej Polsce i Izraelu, krytycznie odnosz\u0105c\u0105 si\u0119 do kwestii polsko-\u017cydowskich relacji b\u0105d\u017a \u2013 na odwr\u00f3t \u2013 utrwalaj\u0105c\u0105 stereotypowe postawy. Wreszcie mo\u017cna skupi\u0107 si\u0119 na jednym z g\u0142\u00f3wnych w\u0105tk\u00f3w \u2013 polskiej pami\u0119ci o Zag\u0142adzie i traumie wywo\u0142anej \u015bwiadomo\u015bci\u0105, \u017ce ludob\u00f3jstwo wydarzy\u0142o si\u0119 w\u0142a\u015bnie u nas. Czytaj\u0105c wybrane fragmenty ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re bezpo\u015brednio odnosz\u0105 si\u0119 do Holocaustu, ma si\u0119 wra\u017cenie, \u017ce \u015awi\u0119to tr\u0105bek<\/em> powsta\u0142o z ogromnego poczucia winy, straty i pustki, jak\u0105 pozostawi\u0142a po sobie II wojna. To ksi\u0105\u017cka o wyr\u00f3wnaniu strat, podejmuj\u0105ca pr\u00f3b\u0119 zmierzenia si\u0119 z \u017ca\u0142ob\u0105, kt\u00f3ra (powtarzaj\u0105c za Mari\u0105 Janion) nigdy si\u0119 nie ko\u0144czy.<\/p>\n

\"Marta<\/a>
Marta Masada, \u015awi\u0119to tr\u0105bek, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2016 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)<\/figcaption><\/figure>\n

Powie\u015b\u0107 Masady jest dynamiczna od pocz\u0105tku do ko\u0144ca. G\u0142\u00f3wna bohaterka, Zula Pogorzelska, teatrolo\u017cka i erudytka, skupia si\u0119 przede wszystkim na szukaniu wielkiej mi\u0142o\u015bci. W\u0142a\u015bciwie jest pewna, \u017ce ju\u017c j\u0105 znalaz\u0142a w osobie prominentnego i cenionego w artystycznym \u015brodowisku re\u017cysera teatralnego, Romana Wrzeszcza, z tym \u017ce jej mi\u0142o\u015b\u0107 jest nieodwzajemniona, a relacja obojga bohater\u00f3w czysto instrumentalna. Nieszcz\u0119\u015bliwie zakochana i porzucona, Zula wybiera si\u0119 w podr\u00f3\u017c do Nowego Jorku. Tam poznaje Rafaela, artyst\u0119 \u017cydowskiego\u00a0 pochodzenia. Szybko nawi\u0105zuj\u0105 romans, kt\u00f3ry r\u00f3wnie szybko si\u0119 ko\u0144czy, poniewa\u017c przyt\u0142oczony traum\u0105 odziedziczon\u0105 po urodzonej w Auschwitz matce Rafael nie radzi sobie z \u017cyciowymi wyborami. Zula wchodzi jeszcze w dziwn\u0105, perwersyjn\u0105 relacj\u0119 z rysownikiem Urim w czasie swojego pobytu w Tel Awiwie. Mi\u0142o\u015b\u0107 i \u017bydzi to dwie obsesje g\u0142\u00f3wnej bohaterki, obie toksyczne, wik\u0142aj\u0105ce j\u0105 w sie\u0107 z pozoru niegro\u017anych uzale\u017cnie\u0144, od kt\u00f3rych sama nie jest w stanie si\u0119 uwolni\u0107. W dodatku Zula jest sierot\u0105 wychowan\u0105 przez dziadka ocala\u0142ego z Auschwitz, kt\u00f3ry cz\u0119sto wspomina\u0142 obozowe wydarzenia, dawny, przedwojeny \u015bwiat i \u017cydowskich mieszka\u0144c\u00f3w. Oni te\u017c staj\u0105 si\u0119 bohaterami jej dzieci\u0119cej wyobra\u017ani, by w doros\u0142ym \u017cyciu zamieni\u0107 si\u0119 w obiekt nostalgii: \u201e[\u2026] przecie\u017c mog\u0142abym ich widywa\u0107 na ulicach swojego miasta, cudzego miasta, polskiego miasta. Dziadek, wspominaj\u0105c o nich, jakby ods\u0142ania\u0142 przede mn\u0105 zakurzone poczt\u00f3wki z przesz\u0142o\u015bci, karty dawnego albumu, przek\u0142adane pergaminem. Ale zaraz potem gwa\u0142townie je chowa\u0142 z rodzajem dziwnej goryczy. Pewnie dlatego byli teraz dla mnie egzotyczni i swojscy zarazem. Tak odlegli i obcy, a w niewyt\u0142umaczalny spos\u00f3b bliscy. Krewni, \u00abzagubiona rodzina\u00bb\u201d (s. 79). Pod\u015bwiadome pragnienie zrzucenia z siebie ci\u0119\u017caru poczucia winy, d\u0105\u017cenie do pewnego rodzaju przepracowania nieobecno\u015bci \u201eswojego\u201d-Innego prowadzi narratork\u0119 (powie\u015b\u0107 pisana jest w pierwszej osobie) do uwik\u0142ania w niezdrowe relacje z \u017cydowskimi m\u0119\u017cczyznami. Tylko w nich Zula upatruje swoich kochank\u00f3w: \u201eSkoro, jak twierdzi\u0142 Freud, wybieramy partner\u00f3w na podobie\u0144stwo ojca, nic dziwnego, \u017ce ja wybieram brak. Brak w postaci Romana, tylko pozornie obecnego\u201d (s. 146).<\/p>\n

Sentymentalne, przedwojenne opowie\u015bci oddzia\u0142uj\u0105 na mityczn\u0105 wyobra\u017ani\u0119 bohaterki. Figura \u017byda jawi si\u0119 niemal jako fantazmat, \u201esuperbohater\u201d<\/em>, kt\u00f3rego ju\u017c nie ma, dlatego musi zosta\u0107 od nowa wymy\u015blony, aby zape\u0142ni\u0107 \u201epuste miejsce\u201d. Dzieci\u0119ce wyobra\u017cenie jest \u201eromantyczne\u201d<\/em> i \u201enierealne\u201d<\/em>, przybiera form\u0119 ba\u015bni: \u201eByli te\u017c troch\u0119 jak piraci, kt\u00f3rych dawno nikt nie widzia\u0142, cho\u0107 zaludniaj\u0105 opowie\u015bci i rozgrzewaj\u0105 wyobra\u017ani\u0119, a na mapach wci\u0105\u017c widniej\u0105 krzy\u017cyki wskazuj\u0105ce miejsce ukrycia skarbu. [\u2026] Przypomina\u0142o to jak\u0105\u015b gr\u0119, cho\u0107 jeszcze wcale nie komputerow\u0105. [\u2026] Stanis\u0142aw powiedzia\u0142 nawet, \u017ce im si\u0119 to co jaki\u015b czas zdarza, \u017ce zastawiaj\u0105 na nich pu\u0142apki, ale potem oni si\u0119 odradzaj\u0105. Wtedy przyrzek\u0142am sobie, \u017ce jak kiedy\u015b wr\u00f3c\u0105, to ja im pomog\u0119 i razem z nimi wygram\u201d <\/em>(s. 147). Zabieg wykorzystania motywu ba\u015bni w literaturze o Holocau\u015bcie nie jest niczym nowym: pojawi\u0142 si\u0119 wcze\u015bniej w powie\u015bci Dawida Grosmana Patrz pod: mi\u0142o\u015b\u0107<\/em>. M\u0142ody bohater, mieszkaj\u0105cy w Izraelu Momik, pr\u00f3buje rozwi\u0105za\u0107 zagadk\u0119 pochodzenia ocalonych z Zag\u0142ady rodzic\u00f3w i dziadka, Anszela Wassermana. Wyobra\u017ania podsuwa mu fantastyczne wyobra\u017cenia Polski jako kraju TAM. Tworzy jej mityczny obraz na podstawie urywk\u00f3w zas\u0142yszanych rozm\u00f3w doros\u0142ych, spisuje obco brzmi\u0105ce (polskie i niemieckie) s\u0142owa i opowie\u015bci ulicznych pomyle\u0144c\u00f3w, ws\u0142uchuje si\u0119 w mamrotanie dziadka Anszela. Pr\u00f3buje spisa\u0107 histori\u0119, w kt\u00f3rej pojawiaj\u0105 si\u0119 bohaterowie opowiada\u0144 przygodowych (dzicy wojownicy, cesarz) oraz postacie wykreowane na podstawie rodzinnych przekaz\u00f3w, a nawi\u0105zuj\u0105ce do tego, co najstraszniejsze (jak Sonder z komanda czy nazistowska bestia, kt\u00f3r\u0105 chce wyhodowa\u0107 w swojej piwnicy). Zderzenie mitu z okrutn\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105 przynosi niepok\u00f3j, niszczy beztrosk\u0119 dzieci\u0119cego \u015bwiata, naznacza. Kto\u015b raz \u201edotkni\u0119ty\u201d prawd\u0105 o Shoah musi si\u0119 z ni\u0105 mierzy\u0107 do samego ko\u0144ca.<\/p>\n

\u015awi\u0119to tr\u0105bek<\/em> ods\u0142ania cechy dystynktywne posttraumatycznego (postkatastroficznego) dyskursu: pami\u0119\u0107 o Zag\u0142adzie kszta\u0142tuje si\u0119 poprzez rodzinne opowie\u015bci i kulturowy przekaz, poprzez narracje historyczne i literackie, \u017ar\u00f3d\u0142a wizualne (fotografie, filmy) czy pozosta\u0142o\u015bci materialne. Teksty literackie nie s\u0105 jednak tylko rekonstrukcj\u0105 przesz\u0142o\u015bci, lecz tak\u017ce pr\u00f3b\u0105 opisu wewn\u0119trznego do\u015bwiadczenia pisarzy drugiego i trzeciego pokolenia, kt\u00f3re Marianne Hirsch okre\u015bla \u201epokoleniem postpami\u0119ci\u201d. Sam termin odnosi\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie do potomk\u00f3w ocalonych z Zag\u0142ady, Hirsch zastrzega jednak, \u017ce mo\u017ce by\u0107 on wykorzystywany tak\u017ce w odniesieniu do pami\u0119ci innych tragicznych wydarze\u0144 w historii.<\/p>\n

Polska pami\u0119\u0107 staje wobec szczeg\u00f3lnie trudnego etycznego wyzwania: nieko\u0144cz\u0105cej si\u0119 \u017ca\u0142oby, kt\u00f3ra wymaga przepracowania \u201enadmiaru b\u00f3lu i nieodwo\u0142alnej straty\u201d. Jak zauwa\u017ca Jan Tomasz Gross, Holocaust to nie tylko sprawa mi\u0119dzy Niemcami i \u017bydami; my tak\u017ce jeste\u015bmy g\u0142\u0119boko uwik\u0142ani w t\u0119 ponur\u0105 histori\u0119: jako \u015bwiadkowie, ofiary, r\u00f3wnie\u017c sprawcy. Reakcj\u0105 na t\u0119 kwesti\u0119 sta\u0142a si\u0119 \u2013 obok prac badawczych, prac artyst\u00f3w krytycznych, dzia\u0142alno\u015bci instytucji kultury \u2013 polska literatura reprezentowana przez drugie i trzecie pokolenie. Nie wszystkie narracje wpisuj\u0105ce si\u0119 w literatur\u0119 postpami\u0119ci wychodz\u0105 spod pi\u00f3ra pisarzy \u017cydowskiego pochodzenia (przyk\u0142adem jest zbi\u00f3r opowiada\u0144 Krystiana Piwowarskiego Wi\u0119cej gazu, Kameraden!<\/em>); nie wszystkie odnosz\u0105 si\u0119 do Zag\u0142ady, lecz dotycz\u0105 r\u00f3wnie\u017c polskiego do\u015bwiadczenia tragedii wojennej (Ma\u0142a Zag\u0142ada<\/em> Anny Janko). Ksi\u0105\u017cka Masady wpisuje si\u0119 w oba te dyskursy: mamy tutaj bowiem nie tylko pami\u0119\u0107 o Zag\u0142adzie, lecz tak\u017ce histori\u0119 dziadka bohaterki \u2013 polskiego wi\u0119\u017ania obozu Auschwitz. Jego przyk\u0142ad stanowi punkt wyj\u015bcia do polemiki z do\u015b\u0107 jednostronnym i nie zawsze sprawiedliwym os\u0105dem postawy Polak\u00f3w podczas wojny, z jakim bohaterka spotyka si\u0119 w trakcie swojego pobytu w Izraelu. Znamienna jest tutaj scena, kiedy poznaje ona m\u0142od\u0105 osadniczk\u0119, kt\u00f3ra dowiaduj\u0105c si\u0119, \u017ce Zula jest Polk\u0105, stwierdza, \u017ce to Polacy mordowali \u017byd\u00f3w w czasie wojny i zak\u0142adali dla nich obozy. Kiedy natomiast pada pytanie o Niemc\u00f3w, dziewczyna wykazuje si\u0119 ra\u017c\u0105c\u0105 niewiedz\u0105 i sk\u0142onno\u015bci\u0105 do przeinaczania fakt\u00f3w: \u201eNie wiem. Byli w wojsku? Musieli\u201d (s. 540). W innym miejscu jej nowy partner, Uri, wyznaje: \u201ePr\u0119dzej pojad\u0119 do Berlina ni\u017c Warszawy\u201d. Na nikim z kolei nie robi wra\u017cenia cz\u0119sto przywo\u0142ywany przez Zul\u0119 fakt, \u017ce Polacy r\u00f3wnie\u017c byli ofiarami hitlerowskiego terroru, a ju\u017c tym bardziej nikogo nie obchodzi praca na rzecz reedukacji w Polsce \u2013 kraju, kt\u00f3ry jest dla mieszka\u0144c\u00f3w Izraela wielkim cmentarzem. Nostalgiczne wyobra\u017cenie \u017byda zderza si\u0119 w tej powie\u015bci z rzeczywisto\u015bci\u0105: g\u0142\u00f3wna bohaterka odkrywa, \u017ce trauma izraelskich znajomych ma w sobie niewiele z refleksji i kontemplacji, \u017ce wiedza o Holocau\u015bcie, owszem, konstytuuje wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 \u017cydowsk\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107, ale oparta jest na uprzedzeniach i kliszach. Ob\u0142\u0105kany chasyd, kt\u00f3rego Zula spotyka w Nowym Jorku (nie wiemy do ko\u0144ca, czy jest on realn\u0105 postaci\u0105, czy kim\u015b z za\u015bwiat\u00f3w), i m\u0142odzi, imprezuj\u0105cy w klubach Tel Awiwu Izraelczycy to dwie r\u00f3\u017cne figury. Pierwsza jest bli\u017csza tradycyjnemu wyobra\u017ceniu i symbolizuje poczucie winy g\u0142\u00f3wnej bohaterki \u2013 spotkany w szabat stary chasyd widzi w niej dybuka: \u201eCo za potw\u00f3r we mnie ka\u017ce wci\u0105\u017c wraca\u0107 wspomnieniami do t e g o, rozpami\u0119tywa\u0107, \u017ca\u0142owa\u0107, wstydzi\u0107 si\u0119, pl\u0105ta\u0107, czerwieni\u0107, posypywa\u0107 g\u0142ow\u0119 popio\u0142em krematori\u00f3w. Nosz\u0119 poczucie winy za ca\u0142y nar\u00f3d. [\u2026] Ca\u0142e moje \u017cycie jest jak pobudka po z\u0142ym \u015bnie. Nieprzyzwoicie jasny ranek po nocy w Auschwitz\u201d (s. 159). Druga przynosi gorzk\u0105 refleksj\u0119, \u017ce wsp\u00f3lna polsko-\u017cydowska pami\u0119\u0107 jest niemo\u017cliwa, a pr\u00f3ba odkupienia win skazana na niepowodzenie. Nikomu nie przynosi tak naprawd\u0119 niczego dobrego i nawet wyj\u0105tkowo radykalna forma wchodzenia w rol\u0119 ofiary w trakcie perwersyjnych praktyk seksualnych ze swoimi partnerami prowadzi jedynie do uwik\u0142ania w chore i upokarzaj\u0105ce relacje, bez szansy na wzajemne porozumienie ponad podzia\u0142ami: zar\u00f3wno narodowymi, historycznymi, jak i p\u0142ciowymi. Zw\u0142aszcza na tym ostatnim polu Zula prowadzi swoj\u0105 w\u0142asn\u0105, damsko-m\u0119sk\u0105 wojn\u0119: o p\u0142ciow\u0105 i seksualn\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107, o mi\u0142o\u015b\u0107. Ale \u2013 jak na ka\u017cdej wojnie \u2013 i tutaj nie ma szans na rozstrzygni\u0119cie konfliktu bez ofiar: \u201eSpe\u0142ni\u0142am sw\u00f3j \u015bmieszny, prywatny plan odkupienia win, przywo\u0142ania z mrocznych otch\u0142ani cho\u0107 jednego, nies\u0142usznie zepchni\u0119tego w niebyt istnienia, kt\u00f3remu chcia\u0142am da\u0107 bezpiecze\u0144stwo. Ale czy mog\u0119 by\u0107 spokojna, b\u0119d\u0105c matk\u0105 \u017byda, \u017cywego \u017byda, gdziekolwiek i kiedykolwiek?\u201d (s. 630).<\/p>\n

Proza Marty Masady wymaga zdecydowanie g\u0142\u0119bszej refleksji, zw\u0142aszcza \u017ce powie\u015b\u0107 obfituje w elementy oniryzmu (senne koszmary pe\u0142ne obozowej topiki: z\u0142ote z\u0119by, popi\u00f3\u0142 itp.). Balansuj\u0105ce na granicy dobrego smaku opisy seksu czyni\u0105 t\u0119 powie\u015b\u0107 niezwykle odwa\u017cn\u0105 \u2013 nie chodzi jednak o celowe wywo\u0142anie kontrowersji i obyczajow\u0105 prowokacj\u0119, lecz pokazanie, \u017ce seks mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce narz\u0119dziem przemocy, upokorzenia i kontroli (nawet przy obop\u00f3lnej zgodzie partner\u00f3w). To wreszcie powie\u015b\u0107, w kt\u00f3rej autorka dokonuje pewnego rodzaju rewizji postaw, obna\u017ca ich absurd. Pokazuje Polsk\u0119 jako kraj, w kt\u00f3rym jedni wypisuj\u0105 na murach antysemickie has\u0142a, drudzy: \u201eT\u0119skni\u0119 za Tob\u0105, \u017bydzie\u201d, a jeszcze inni stwierdzaj\u0105 (jak poznana w warszawskim klubie dla homoseksualist\u00f3w doktorantka), \u017ce \u201eHolocaust jest zajebisty\u201d. \u015awi\u0119to tr\u0105bek<\/em> to dobrze napisany debiut z przemy\u015blan\u0105 kompozycj\u0105 i niebanalnym przes\u0142aniem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czytaj\u0105c wybrane fragmenty ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re bezpo\u015brednio odnosz\u0105 si\u0119 do Holocaustu, ma si\u0119 wra\u017cenie, \u017ce \u015awi\u0119to tr\u0105bek<\/em> powsta\u0142o z ogromnego poczucia winy, straty i pustki, jak\u0105 pozostawi\u0142a po sobie II wojna. To ksi\u0105\u017cka o wyr\u00f3wnaniu strat, podejmuj\u0105ca pr\u00f3b\u0119 zmierzenia si\u0119 z \u017ca\u0142ob\u0105, kt\u00f3ra (powtarzaj\u0105c za Mari\u0105 Janion) nigdy si\u0119 nie ko\u0144czy.<\/p>\n","protected":false},"author":655,"featured_media":36718,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[5009,484,5010,1131],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[5008],"yoast_head":"\n\u017ba\u0142oba, kt\u00f3ra nigdy si\u0119 nie sko\u0144czy. Marta Masada<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Marta Masada, "\u015awi\u0119to tr\u0105bek", Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2016.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/agata-jankowska-zaloba-ktora-nigdy-sie-nie-skonczy\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/agata-jankowska-zaloba-ktora-nigdy-sie-nie-skonczy#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/marta-masada-swieto-trabek-wab-2016-04-25.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/marta-masada-swieto-trabek-wab-2016-04-25.jpg\",\"width\":1339,\"height\":2000,\"caption\":\"Marta Masada, \u015awi\u0119to tr\u0105bek, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2016 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/agata-jankowska-zaloba-ktora-nigdy-sie-nie-skonczy#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/agata-jankowska-zaloba-ktora-nigdy-sie-nie-skonczy\",\"name\":\"\u017ba\u0142oba, kt\u00f3ra nigdy si\u0119 nie sko\u0144czy. Marta Masada\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/agata-jankowska-zaloba-ktora-nigdy-sie-nie-skonczy#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2016-06-22T10:00:50+00:00\",\"dateModified\":\"2016-06-23T09:26:54+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/50b74cbe221961333329ba817f89662b\"},\"description\":\"Marta Masada, \\\"\u015awi\u0119to tr\u0105bek\\\", Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2016.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/agata-jankowska-zaloba-ktora-nigdy-sie-nie-skonczy#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/agata-jankowska-zaloba-ktora-nigdy-sie-nie-skonczy\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/agata-jankowska-zaloba-ktora-nigdy-sie-nie-skonczy#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"\u017ba\u0142oba, kt\u00f3ra nigdy si\u0119 nie sko\u0144czy\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/50b74cbe221961333329ba817f89662b\",\"name\":\"Agata Jankowska\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/agata-jankowska\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u017ba\u0142oba, kt\u00f3ra nigdy si\u0119 nie sko\u0144czy. Marta Masada","description":"Marta Masada, \"\u015awi\u0119to tr\u0105bek\", Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2016.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/agata-jankowska-zaloba-ktora-nigdy-sie-nie-skonczy","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/agata-jankowska-zaloba-ktora-nigdy-sie-nie-skonczy#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/marta-masada-swieto-trabek-wab-2016-04-25.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/marta-masada-swieto-trabek-wab-2016-04-25.jpg","width":1339,"height":2000,"caption":"Marta Masada, \u015awi\u0119to tr\u0105bek, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2016 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/agata-jankowska-zaloba-ktora-nigdy-sie-nie-skonczy#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/agata-jankowska-zaloba-ktora-nigdy-sie-nie-skonczy","name":"\u017ba\u0142oba, kt\u00f3ra nigdy si\u0119 nie sko\u0144czy. Marta Masada","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/agata-jankowska-zaloba-ktora-nigdy-sie-nie-skonczy#primaryimage"},"datePublished":"2016-06-22T10:00:50+00:00","dateModified":"2016-06-23T09:26:54+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/50b74cbe221961333329ba817f89662b"},"description":"Marta Masada, \"\u015awi\u0119to tr\u0105bek\", Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2016.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/agata-jankowska-zaloba-ktora-nigdy-sie-nie-skonczy#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/agata-jankowska-zaloba-ktora-nigdy-sie-nie-skonczy"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/agata-jankowska-zaloba-ktora-nigdy-sie-nie-skonczy#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"\u017ba\u0142oba, kt\u00f3ra nigdy si\u0119 nie sko\u0144czy"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/50b74cbe221961333329ba817f89662b","name":"Agata Jankowska","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/agata-jankowska"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36710"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/655"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36710"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36710\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/36718"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36710"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36710"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36710"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=36710"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=36710"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}