{"id":36943,"date":"2016-07-05T10:00:17","date_gmt":"2016-07-05T09:00:17","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=36943"},"modified":"2020-11-09T12:11:25","modified_gmt":"2020-11-09T11:11:25","slug":"marta-wroblewska-universum-balki-oronsko","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/marta-wroblewska-universum-balki-oronsko","title":{"rendered":"Universum Ba\u0142ki"},"content":{"rendered":"<p>Wystaw\u0119 <em>Nerw. Konstrukcja<\/em>, kt\u00f3ra mia\u0142a miejsce w Muzeum Sztuki w \u0141odzi, mo\u017cna potraktowa\u0107 jako opowie\u015b\u0107 o dojrzewaniu artysty, swego rodzaju K\u00fcnstlerroman, kt\u00f3r\u0105 tak\u017ce jest Joyce\u2019owski <em>Portret artysty z czas\u00f3w m\u0142odo\u015bci<\/em>, jedna z powie\u015bci, kt\u00f3ra silnie ukszta\u0142towa\u0142a Miros\u0142awa Ba\u0142k\u0119, o czym wspomina Peter Schjeldahl w tek\u015bcie <em>Polskie haiku<\/em>. Ju\u017c w 1992 roku ten ameryka\u0144ski krytyk postrzega\u0142 Ba\u0142k\u0119 jako obiecuj\u0105cego i intryguj\u0105cego artyst\u0119 przebijaj\u0105cego si\u0119 zza \u015bwie\u017co zniesionej \u017celaznej kurtyny w kierunku otwartego i zaciekawionego zachodniego \u015bwiata sztuki, nie do ko\u0144ca przecie\u017c rozumiej\u0105cego specyficzny background, z jakiego arty\u015bci wschodni si\u0119 wywodzili. Ju\u017c wtenczas pokazywany na wystawach mi\u0119dzynarodowych, by wspomnie\u0107 m.in. Documenta IX w Kassel, Ba\u0142ka wed\u0142ug Schjeldahla, mimo \u017ce nie by\u0142 jeszcze rze\u017abiarzem nowatorskim pod k\u0105tem estetyki czy poetyki swoich prac, z wielu wzgl\u0119d\u00f3w mia\u0142 du\u017ce szanse zosta\u0107 symbolem nowej Polski. Czy rzeczywi\u015bcie tak si\u0119 sta\u0142o? Anna Markowska, w opracowaniu z 2012 roku pt.: <em>Dwa prze\u0142omy. Sztuka polska po 1955 i 1989 roku<\/em>, plasuje Ba\u0142k\u0119, obok Magdaleny Abakanowicz i Aliny Szapocznikow, w tr\u00f3jce wybitnych polskich tw\u00f3rc\u00f3w o \u015bwiatowej renomie, osadzonych bardzo silnie w tradycji rze\u017abiarskiej. Krytyczka podkre\u015bla tak\u017ce istotn\u0105 rol\u0119 rze\u017aby, jako artystycznego medium, kt\u00f3re najbardziej wspomaga\u0142o przemiany w kraju po 1989 roku poprzez rozpi\u0119to\u015b\u0107 stosowanych \u015brodk\u00f3w wyrazu i wielo\u015b\u0107 tradycji, z kt\u00f3rych czerpa\u0142o, gdy\u017c zar\u00f3wno intermedialno\u015b\u0107, kt\u00f3ra pojawi\u0142a si\u0119 w kontek\u015bcie rze\u017abiarstwa, jak i wyj\u015bcie w przestrze\u0144 publiczn\u0105, poszerzy\u0142o wed\u0142ug autorki zakres nowych dzia\u0142a\u0144 artystycznych.<\/p>\n<figure id=\"attachment_36963\" aria-describedby=\"caption-attachment-36963\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/marta-wroblewska-universum-balki-oronsko\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-gombrowicz-the-head-2\/\" rel=\"attachment wp-att-36963\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-36963\" title=\"Miros\u0142aw Ba\u0142ka, \u201eGombrowicz. The Head\u201d, 1985, wystawa \u201eNerw. Konstrukcja\u201d, MS w \u0141odzi, 2016 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-gombrowicz-the-head-540x360.jpg\" alt=\"Miros\u0142aw Ba\u0142ka, \u201eGombrowicz. The Head\u201d, 1985, wystawa \u201eNerw. Konstrukcja\u201d, MS w \u0141odzi, 2016 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"360\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-gombrowicz-the-head-540x360.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-gombrowicz-the-head-900x600.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-gombrowicz-the-head-576x384.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-gombrowicz-the-head.jpg 1151w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-36963\" class=\"wp-caption-text\">Miros\u0142aw Ba\u0142ka, \u201eGombrowicz. The Head\u201d, 1985, wystawa \u201eNerw. Konstrukcja\u201d, MS w \u0141odzi, 2016 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<blockquote><p><strong><em>Gdy zmoczy\u0142 si\u0119 w \u0142\u00f3\u017ceczku, z pocz\u0105tku by\u0142o cieplutko, ale potem robi\u0142o si\u0119 zimno<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em><\/em><\/strong>z: <em>Portret artysty z czas\u00f3w m\u0142odo\u015bci<\/em>, J. Joyce<\/p><\/blockquote>\n<p>Miar\u0105 tw\u00f3rczo\u015bci Ba\u0142ki jest sam Ba\u0142ka. Niczym Le Corbusier opracowa\u0142 sw\u00f3j porte-parole, rodzaj autorskiego Modulora zgodnie ze skal\u0105 w\u0142asnego cia\u0142a. Cia\u0142o artysty s\u0142u\u017cy jako metryczny punkt referencyjny, ale tak\u017ce \u017ar\u00f3d\u0142o zmys\u0142owych do\u015bwiadcze\u0144, przeniesione na obiekty artystyczne i w nich zakodowane. Przy czym m\u00f3wimy o ciele jedynie umownie, poniewa\u017c cia\u0142o jako takie nie wyst\u0119puje. Jak pisze Markowska, nast\u0119puje <em>wymeldowanie, wyskrobanie autora<\/em> na rzecz komentarzy dostarczanych przez wytworzone przez niego obiekty. Nic niem\u00f3wi\u0105ce tytu\u0142y, jak <em>33 \u00d7 24 \u00d7 11<\/em> czy <em>32 \u00d7 25 \u00d7 22<\/em>, s\u0105 wymiarami odwo\u0142uj\u0105cymi si\u0119 do cia\u0142a artysty. Pierwszy z nich to forma gipsowa zdj\u0119ta z d\u0142oni w postaci r\u0119kawicy. Druga to drewno owini\u0119te poduszk\u0105 elektryczn\u0105 podgrzewan\u0105 do temperatury37 stopni Celsjusza, odpowiadaj\u0105cej stanowi podgor\u0105czkowemu cz\u0142owieka. Obydwie prace, pochodz\u0105ce z samego pocz\u0105tku lat 90., operuj\u0105 bardzo prostym j\u0119zykiem, przekazuj\u0105cym tre\u015bci wr\u0119cz prymarne, podkre\u015blane dodatkowo brutalizmem i pierwotno\u015bci\u0105 materia\u0142\u00f3w, z kt\u00f3rych zosta\u0142y wykonane. Maj\u0105c jednak w pami\u0119ci wspomnian\u0105 przeze mnie na pocz\u0105tku powie\u015b\u0107 Joyce\u2019a, odczytamy te oszcz\u0119dne i podstawowe gesty jako rodzaj naturalistycznej poetyki zmierzaj\u0105cej do poszukiwania objawienia w tym co pospolite, codzienne, podstawowe.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-36943 gallery-columns-5 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/marta-wroblewska-universum-balki-oronsko\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-009'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-009-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eMiros\u0142aw Ba\u0142ka: Nerw. Konstrukcja\u201d, widok ekspozycji, fot. z archiwum Muzeum Sztuki w \u0141odzi (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-36962\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-36962'>\n\t\t\t\t\u201eMiros\u0142aw Ba\u0142ka: Nerw. Konstrukcja\u201d, widok ekspozycji, fot. z archiwum Muzeum Sztuki w \u0141odzi (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/marta-wroblewska-universum-balki-oronsko\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-008'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-008-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eMiros\u0142aw Ba\u0142ka: Nerw. Konstrukcja\u201d, widok ekspozycji, fot. z archiwum Muzeum Sztuki w \u0141odzi (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-36961\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-36961'>\n\t\t\t\t\u201eMiros\u0142aw Ba\u0142ka: Nerw. Konstrukcja\u201d, widok ekspozycji, fot. z archiwum Muzeum Sztuki w \u0141odzi (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/marta-wroblewska-universum-balki-oronsko\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-007'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-007-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eMiros\u0142aw Ba\u0142ka: Nerw. Konstrukcja\u201d, widok ekspozycji, fot. z archiwum Muzeum Sztuki w \u0141odzi (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-36960\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-36960'>\n\t\t\t\t\u201eMiros\u0142aw Ba\u0142ka: Nerw. Konstrukcja\u201d, widok ekspozycji, fot. z archiwum Muzeum Sztuki w \u0141odzi (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/marta-wroblewska-universum-balki-oronsko\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-006'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-006-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eMiros\u0142aw Ba\u0142ka: Nerw. Konstrukcja\u201d, widok ekspozycji, fot. z archiwum Muzeum Sztuki w \u0141odzi (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-36959\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-36959'>\n\t\t\t\t\u201eMiros\u0142aw Ba\u0142ka: Nerw. Konstrukcja\u201d, widok ekspozycji, fot. z archiwum Muzeum Sztuki w \u0141odzi (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/marta-wroblewska-universum-balki-oronsko\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-005'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-005-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eMiros\u0142aw Ba\u0142ka: Nerw. Konstrukcja\u201d, widok ekspozycji, fot. z archiwum Muzeum Sztuki w \u0141odzi (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-36958\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-36958'>\n\t\t\t\t\u201eMiros\u0142aw Ba\u0142ka: Nerw. Konstrukcja\u201d, widok ekspozycji, fot. z archiwum Muzeum Sztuki w \u0141odzi (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/marta-wroblewska-universum-balki-oronsko\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-004'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-004-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eMiros\u0142aw Ba\u0142ka: Nerw. Konstrukcja\u201d, widok ekspozycji, fot. z archiwum Muzeum Sztuki w \u0141odzi (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-36957\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-36957'>\n\t\t\t\t\u201eMiros\u0142aw Ba\u0142ka: Nerw. Konstrukcja\u201d, widok ekspozycji, fot. z archiwum Muzeum Sztuki w \u0141odzi (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/marta-wroblewska-universum-balki-oronsko\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-003'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-003-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eMiros\u0142aw Ba\u0142ka: Nerw. Konstrukcja\u201d, widok ekspozycji, fot. z archiwum Muzeum Sztuki w \u0141odzi (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-36956\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-36956'>\n\t\t\t\t\u201eMiros\u0142aw Ba\u0142ka: Nerw. Konstrukcja\u201d, widok ekspozycji, fot. z archiwum Muzeum Sztuki w \u0141odzi (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/marta-wroblewska-universum-balki-oronsko\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-002'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-002-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eMiros\u0142aw Ba\u0142ka: Nerw. Konstrukcja\u201d, widok ekspozycji, fot. z archiwum Muzeum Sztuki w \u0141odzi (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-36955\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-36955'>\n\t\t\t\t\u201eMiros\u0142aw Ba\u0142ka: Nerw. Konstrukcja\u201d, widok ekspozycji, fot. z archiwum Muzeum Sztuki w \u0141odzi (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/marta-wroblewska-universum-balki-oronsko\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-001'><img width=\"400\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-001-400x240.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eMiros\u0142aw Ba\u0142ka: Nerw. Konstrukcja\u201d, widok ekspozycji, fot. z archiwum Muzeum Sztuki w \u0141odzi (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-36954\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-36954'>\n\t\t\t\t\u201eMiros\u0142aw Ba\u0142ka: Nerw. Konstrukcja\u201d, widok ekspozycji, fot. z archiwum Muzeum Sztuki w \u0141odzi (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/marta-wroblewska-universum-balki-oronsko\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-gombrowicz-the-head-2'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-gombrowicz-the-head-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Miros\u0142aw Ba\u0142ka, \u201eGombrowicz. The Head\u201d, 1985, wystawa \u201eNerw. Konstrukcja\u201d, MS w \u0141odzi, 2016 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-36963\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-36963'>\n\t\t\t\tMiros\u0142aw Ba\u0142ka, \u201eGombrowicz. The Head\u201d, 1985, wystawa \u201eNerw. Konstrukcja\u201d, MS w \u0141odzi, 2016 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Zanim jednak Ba\u0142ka odszed\u0142 od tradycyjnego pojmowania sztuki, tworzy\u0142 prace po trosze w duchu nowej ekspresji, po trosze ociera\u0142 si\u0119 o estetyk\u0119 arte povera, kt\u00f3ra w pewnym sensie pozosta\u0142a mu bliska, g\u0142\u00f3wnie ze wzgl\u0119du na uwag\u0119, jak\u0105 po\u015bwi\u0119ca materii, z kt\u00f3rej tworzy. Prezentowany na wystawie w \u0141odzi rysunek <em>takiej to podobna j\u0119dzy<\/em> z 1975 roku jest nie tylko reprezentatywny dla \u00f3wczesnych inspiracji Ba\u0142ki dzikimi kolorami i dynamiczn\u0105 kresk\u0105, ale tak\u017ce odzwierciedla filozofi\u0119, z kt\u00f3r\u0105 artysta b\u0119dzie si\u0119 uto\u017csamia\u0142 przez kolejne dekady swojej tw\u00f3rczo\u015bci. Tytu\u0142 zaczerpni\u0119ty z wiersza <em>Larwa<\/em> Cypriana Kamila Norwida urywa si\u0119 w kluczowym momencie, pomijaj\u0105c nast\u0119puj\u0105ce po zacytowanym wersecie s\u0142owo <em>ludzko\u015b\u0107<\/em>. Ludzko\u015b\u0107 przedstawiona przez poet\u0119 jako \u017c\u0105dna krwi i pieni\u0119dzy. Ten pesymizm i zw\u0105tpienie w dobro i niewinno\u015b\u0107 cz\u0142owieka przebija w licznych pracach Ba\u0142ki, czego kulminacj\u0105 s\u0105 z pewno\u015bci\u0105 znane dzie\u0142a traktuj\u0105ce o Holokau\u015bcie, na wystawie \u0142\u00f3dzkiej reprezentowane przez niezwykle efemeryczn\u0105 realizacj\u0119 z\u0142o\u017con\u0105 z rz\u0119du kolorowych nici zwisaj\u0105cych z sufitu i lekko powiewaj\u0105cych przy cho\u0107by niewielkim drgni\u0119ciu powietrza. <em>Kategorien. Tragbar<\/em> z 2015 roku nawi\u0105zuje do kolor\u00f3w, za pomoc\u0105 kt\u00f3rych znaczono wi\u0119\u017ani\u00f3w oboz\u00f3w koncentracyjnych wed\u0142ug kategorii ich porz\u0105dkuj\u0105cych (kryminalni, aspo\u0142eczni, \u015bwiadkowie Jehowy, homoseksuali\u015bci). S\u0142owo \u201etragbar\u201d sugeruje ambiwalentno\u015b\u0107 przydzia\u0142u roli spo\u0142ecznej, a nici przypominaj\u0105 loteri\u0119 losow\u0105, na kt\u00f3rej rezultat nie mamy wp\u0142ywu, podobnie jak wspomniani wi\u0119\u017aniowie na sw\u00f3j los.<\/p>\n<figure id=\"attachment_36957\" aria-describedby=\"caption-attachment-36957\" style=\"width: 533px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/marta-wroblewska-universum-balki-oronsko\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-004\/\" rel=\"attachment wp-att-36957\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-36957\" title=\"\u201eMiros\u0142aw Ba\u0142ka: Nerw. Konstrukcja\u201d, widok ekspozycji, fot. z archiwum Muzeum Sztuki w \u0141odzi (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-004-533x800.jpg\" alt=\"\u201eMiros\u0142aw Ba\u0142ka: Nerw. Konstrukcja\u201d, widok ekspozycji, fot. z archiwum Muzeum Sztuki w \u0141odzi (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\" width=\"533\" height=\"800\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-004-533x800.jpg 533w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-004-600x900.jpg 600w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-004-576x863.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-004.jpg 854w\" sizes=\"(max-width: 533px) 100vw, 533px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-36957\" class=\"wp-caption-text\">\u201eMiros\u0142aw Ba\u0142ka: Nerw. Konstrukcja\u201d, widok ekspozycji, fot. z archiwum Muzeum Sztuki w \u0141odzi (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Zreszt\u0105 bardzo ciekawym aspektem charakteryzuj\u0105cym tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Ba\u0142ki od samego jej pocz\u0105tku, a do\u015b\u0107 konsekwentnie podkre\u015blonym na wystawie <em>Nerw. Konstrukcja<\/em> s\u0105 inspiracje literackie artysty czy to w stosunku do konkretnych pisarzy (np. portret rze\u017abiarski Gombrowicza z 1985 roku), czy te\u017c wobec wybranych dzie\u0142. Ciekawa jest obecno\u015b\u0107 s\u0142owa w jego pracach, zw\u0142aszcza rysunkowych. S\u0142owa u Ba\u0142ki pe\u0142ni\u0105 bowiem funkcj\u0119 nie tylko notatek i komentarzy. S\u0105 tak\u017ce symbolami, kodami, kt\u00f3re artysta przetwarza na j\u0119zyk obrazu, jednocze\u015bnie oddalaj\u0105c si\u0119 od znaczenia literalnego poj\u0119\u0107, na rzecz ich coraz bardziej abstrakcyjnych reprezentacji. Jest to dzia\u0142anie poniek\u0105d r\u00f3wnoleg\u0142e do swoistego rytua\u0142u przej\u015bcia artysty od figuracji w rze\u017abie, do intermedi\u00f3w, instalacji artystycznych, prac video, minimalistycznych, prawie niemych, a przecie\u017c tak wymownych. Ba\u0142ka cz\u0119sto te\u017c manipuluje komentarzem, wprowadza gr\u0119 s\u0142own\u0105 w postaci niedopowiedze\u0144 (np. rysunek <em>13 VIII jad\u0119 do Trebl.<\/em>), eksperymentuje z liternictwem, jak w przypadku serii rysunk\u00f3w pt. <em>+GO GO<\/em> przedstawiaj\u0105cych szkice p\u0142yt nagrobnych indywidualnych wystaw artysty, projektowanych wsp\u00f3lnie z jego ojcem \u2013 kamieniarzem. Zreszt\u0105 temat ojca, domu rodzinnego, korzeni stanowi kolejny leitmotif tw\u00f3rczo\u015bci Ba\u0142ki. Jeden z licznych na wystawie rysunk\u00f3w tuszem, wykonanych mi\u0119dzy rokiem 2007 a 2015, pt.: <em>Polewamy si\u0119<\/em> ukazuje zabawn\u0105 sytuacj\u0119 stoj\u0105cych w kr\u0119gu ojca, syna i podmiotu \u201eJa\u201d (artysty?) polewaj\u0105cych si\u0119 nawzajem wod\u0105 ze szlauch\u00f3w. Te przebitki z prywatnego \u017cycia, intymne obrz\u0119dy prowadz\u0105 odbiorc\u0119 Ba\u0142ki do Otwocka \u2013 centrum wszech\u015bwiata tw\u00f3rczego artysty, stanowi\u0105cego syntez\u0119 kosmosu, z kt\u00f3rego si\u0119 wywodzi i poprzez kt\u00f3ry zosta\u0142 ukszta\u0142towany. Pracowni\u0119 artysty ogl\u0105damy w dw\u00f3ch uj\u0119ciach \u2013 pierwsze w postaci nadpalonych rysunk\u00f3w tuszem, kt\u00f3re ucierpia\u0142y w wyniku po\u017caru w 1993 roku, drugie w formie zapisu filmowego zrealizowanego noc\u0105. Nadpalone strz\u0119py rysunk\u00f3w to oczywisty komentarz do krucho\u015bci i ulotno\u015bci przedmiot\u00f3w. To tak\u017ce przeniesienie punktu ci\u0119\u017cko\u015bci z samego obrazu na materi\u0119, jej faktur\u0119, fizyczno\u015b\u0107, osobliwo\u015b\u0107 odwo\u0142uj\u0105c\u0105 si\u0119 do przemijania, sprowadzaj\u0105cego si\u0119 do cyklu umierania i odradzania, do jej naturalnej proweniencji wywodz\u0105cej si\u0119 z pierwiastk\u00f3w chtonicznych stanowi\u0105cych elementarne struktury ziemi.<\/p>\n<blockquote><p><strong><em>I umys\u0142 zwr\u00f3ci\u0142 ku nieznanym sztukom<\/em><\/strong><\/p>\n<p>(Owidiusz, <em>Metamorfozy<\/em>,<strong> <\/strong>VIII, 18)<\/p><\/blockquote>\n<p>W latach 90. Ba\u0142ka zacz\u0105\u0142 odchodzi\u0107 od figuracji. <em>Jan 15,6<\/em> z 1989 roku, to jedna z ostatnich rze\u017ab przedstawiaj\u0105cych posta\u0107 ludzk\u0105. Stopniowo z prac Ba\u0142ki znika realny cz\u0142owiek na rzecz okre\u015blonego j\u0119zyka symboli, kt\u00f3re o tym cz\u0142owieku nadal bardzo intensywnie m\u00f3wi\u0105. Ba\u0142ka niejednokrotnie przetwarza zu\u017cyte, znalezione przedmioty, tworz\u0105c za ich pomoc\u0105 wymowne symboliczne twory, opowiadaj\u0105ce histori\u0119 miejsc i ludzi. Filc, myd\u0142o, zardzewia\u0142e druty, beton stanowi\u0105 tworzywo wielu konceptualnych prac, kt\u00f3re nios\u0105 ogromny \u0142adunek emocjonalny. Myd\u0142o to jeden z bardziej wymownych \u015brodk\u00f3w reprezentacji idei u Ba\u0142ki. Na wystawie \u0142\u00f3dzkiej nie jest to jednak s\u0142ynny korytarz mydlany, a praca <em>127 \u00d7 10 \u00d7 10<\/em> w postaci sznura zwieszonego z sufitu, na kt\u00f3ry nawleczono resztki kolorowych myde\u0142ek. Pewnie nie odczuje do ko\u0144ca tej pracy ten, kto za PRL-u nie nawleka\u0142 zu\u017cytych myde\u0142ek na sznurek lub nie zwi\u0105zywa\u0142 ich w siateczce do dalszego u\u017cytku. Cytowany przeze mnie Peter Schejdahl podkre\u015bla t\u0119 wt\u00f3rno\u015b\u0107 w wykorzystywaniu zu\u017cytych przedmiot\u00f3w, resztek, odpad\u00f3w w kraju takim jak Polska, kt\u00f3ry przez wiele dekad jedynie tymi skromnymi \u015brodkami dysponowa\u0142. Ba\u0142ka na sw\u00f3j spos\u00f3b przepracowuje ten swoisty rodzaj PRL-owskiego \u201erecyklingu\u201d, zaznaczaj\u0105c jednocze\u015bnie bardzo silnie pierwiastek ludzki. Zu\u017cyte myd\u0142a nosz\u0105 przecie\u017c reminiscencje licznych d\u0142oni, kt\u00f3re ich dotyka\u0142y. Z kolei fragment wyk\u0142adziny pod\u0142ogowej (<em>245 \u00d7 188 \u00d7 14<\/em>) przeradza si\u0119 w rejestr niezliczonych krok\u00f3w, odcisk\u00f3w st\u00f3p przychodz\u0105cych i odchodz\u0105cych.<\/p>\n<figure id=\"attachment_36958\" aria-describedby=\"caption-attachment-36958\" style=\"width: 533px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/marta-wroblewska-universum-balki-oronsko\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-005\/\" rel=\"attachment wp-att-36958\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-36958\" title=\"\u201eMiros\u0142aw Ba\u0142ka: Nerw. Konstrukcja\u201d, widok ekspozycji, fot. z archiwum Muzeum Sztuki w \u0141odzi (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-005-533x800.jpg\" alt=\"\u201eMiros\u0142aw Ba\u0142ka: Nerw. Konstrukcja\u201d, widok ekspozycji, fot. z archiwum Muzeum Sztuki w \u0141odzi (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\" width=\"533\" height=\"800\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-005-533x800.jpg 533w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-005-599x900.jpg 599w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-005-576x864.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-005.jpg 853w\" sizes=\"(max-width: 533px) 100vw, 533px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-36958\" class=\"wp-caption-text\">\u201eMiros\u0142aw Ba\u0142ka: Nerw. Konstrukcja\u201d, widok ekspozycji, fot. z archiwum Muzeum Sztuki w \u0141odzi (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Te niezwykle lakoniczne komentarze Ba\u0142ki czyni\u0105 z niego wizualnego poet\u0119 imagistycznego, stosuj\u0105cego prosty, a wr\u0119cz uproszczony detal w formie wyrafinowanej metafory obejmuj\u0105cej swoim znaczeniem szerokie obszary semantyczne odwo\u0142uj\u0105ce si\u0119 do ludzkiej emocjonalno\u015bci i egzystencji. Opracowanie w\u0142asnego s\u0142ownika symboli stanowi w pewnym sensie pr\u00f3b\u0119 zrozumienia zjawisk, zinterpretowania chaosu panuj\u0105cego w \u015bwiecie, zamy\u015blenia si\u0119 nad jego warto\u015bciami poprzez nadanie okre\u015blonych porz\u0105dk\u00f3w, odtworzenie \u017cycia z jego podstawowych element\u00f3w.<\/p>\n<p>Ba\u0142ka jako artysta doszed\u0142 w\u0142a\u015bciwie do takiego etapu w swojej tw\u00f3rczo\u015bci, \u017ce wystarczy jedno s\u0142owo lub gest, aby sprowokowa\u0107 w \u015bwiadomym i wra\u017cliwym odbiorcy uderzaj\u0105ce kognitywne do\u015bwiadczenie. Tytu\u0142owy <em>Nerw<\/em> pojawia si\u0119 w formie napisu hebrajskiego wykonanego jaskraw\u0105 czerwon\u0105 szmink\u0105 na lustrze wykwintnego mieszcza\u0144skiego wn\u0119trza. Jedno s\u0142owo wystarczy, aby uruchomi\u0107 ca\u0142\u0105 machin\u0119 skojarze\u0144 wobec przestrzeni, do kt\u00f3rej w\u0142a\u015bnie wkroczy\u0142 widz, a kt\u00f3ra to przestrze\u0144 niegdy\u015b nale\u017ca\u0142a do bogatych \u0142\u00f3dzkich przemys\u0142owc\u00f3w \u017cydowskiego pochodzenia. Podobnie minimalistyczne prace tworz\u0105 cykl <em>Nachtgesichten<\/em> z 2012&nbsp;\/&nbsp;2013, kt\u00f3ry wie\u0144czy\u0142 \u0142\u00f3dzk\u0105 wystaw\u0119. Trzy kr\u00f3tkie filmy (<em>Otw<\/em>., <em>Smoke<\/em>, <em>Mondschlag Kopf<\/em>) efektownie zaaran\u017cowane w ciemnym wn\u0119trzu, pozwoli\u0142y na chwil\u0119 w\u015blizgn\u0105\u0107 si\u0119 niemal niepostrze\u017cenie do intymnego \u015bwiata artysty, niczym z\u0142odziej noc\u0105 zajrze\u0107 do jego pracowni, niemal dotkn\u0105\u0107 jego osobistych rzeczy, podejrze\u0107 jak wyp\u0142ywa \u0142\u00f3dk\u0105 noc\u0105 na wod\u0119, \u015bledzi\u0107 intensywno\u015b\u0107 dymu wydychanego przez komin jego domu, a\u017c do momentu, kiedy u\u015bpieni lokatorzy pozwol\u0105 mu zgasn\u0105\u0107.<\/p>\n<p><strong>Jak to jest?<\/strong><\/p>\n<blockquote><p><em>Z ogromnej jasnej hali, wchodz\u0119 do wielkiego ciemnego kontenera, niczym do wn\u0119trza mauzoleum. Wyci\u0105gam r\u0119ce przed siebie badaj\u0105c teren, ostro\u017cnie stawiam stopy, bo wzrok nie chce przyzwyczai\u0107 si\u0119 do mroku. Wiem, \u017ce obok mnie w tym samym kierunku pr\u00f3buj\u0105 kroczy\u0107 inni ludzie, ale ich nie widz\u0119. Widz\u0119 natomiast znienacka wy\u0142aniaj\u0105ce si\u0119 osoby, zmierzaj\u0105ce w przeciwnym kierunku \u2013 ku \u015bwiat\u0142u wyj\u015bcia. Ich twarze s\u0105 pogodne, spokojne, jakby roz\u015bwietlone. Droga przez mrok wydaje si\u0119 bardzo d\u0142uga, a przecie\u017c dobrze wiem, \u017ce kontener, w kt\u00f3rym si\u0119 znajduj\u0119, mierzy zaledwie kilkana\u015bcie metr\u00f3w \u2013 widzia\u0142am go z zewn\u0105trz. I nagle przed sob\u0105 widz\u0119 kobiet\u0119, kt\u00f3ra stoi opieraj\u0105c si\u0119 o \u015bcian\u0119. Z u\u015bmiechem m\u00f3wi do mnie cicho \u2013 dotknij, nie b\u00f3j si\u0119, to jest takie mi\u0119kkie i mi\u0142e. Dotykam \u015bciany \u2013 zamiast spodziewanej zimnej i obcej powierzchni, pod palcami czuj\u0119 ciep\u0142y i przyjemny plusz. U\u015bmiecham si\u0119 \u2013 jestem bezpieczna. Potem si\u0119 odwracam i moim oczom ukazuj\u0105 si\u0119 \u015blepcy niepewnie krocz\u0105cy w moim kierunku. Kilkana\u015bcie sekund temu by\u0142am w\u015br\u00f3d nich. Teraz ju\u017c wiem jak to jest, kiedy dotrze si\u0119 do ko\u0144ca. Dlatego moja twarz jest spokojna i u\u015bmiechni\u0119ta. Chc\u0119 powiedzie\u0107 tym ludziom, \u017ceby si\u0119 nie bali. Ale oni mnie nie widz\u0105, skoncentrowani na pokonywaniu swojej drogi. Wi\u0119c spokojnie zmierzam z powrotem ku \u015bwiat\u0142u. Odby\u0142am sw\u00f3j w\u0142asny rytua\u0142 przej\u015bcia, poruszaj\u0105cy wiele ontologicznych znak\u00f3w zapytania w spos\u00f3b transcendentalny, granicz\u0105cy z o\u015bwieceniem.<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Wystawa <em>Nerw. Konstrukcja<\/em> skupi\u0142a si\u0119 jednak w du\u017cej mierze na mniej oczywistych i spektakularnych przyk\u0142adach tw\u00f3rczo\u015bci Ba\u0142ki, powracaj\u0105c do tych realizacji, o kt\u00f3rych pisa\u0142 wspomniany na pocz\u0105tku Schejdahl prawie \u0107wier\u0107 wieku temu. To wywr\u00f3cenie konstrukcji \/ tw\u00f3rczo\u015bci Ba\u0142ki na lew\u0105 stron\u0119, aby si\u0119gn\u0105\u0107 do korzeni tytu\u0142owego nerwu, z kt\u00f3rego wyrasta ca\u0142y system neurologiczny tw\u00f3rcy, wej\u015bcie do zakamark\u00f3w jego pracowni i wydobycie na \u015bwiat\u0142o dzienne wielu zapomnianych prac, kt\u00f3re u\u015bwiadamiaj\u0105 ca\u0142\u0105 drog\u0119 tw\u00f3rcz\u0105, jak\u0105 artysta przeszed\u0142 do dnia dzisiejszego, posiada niezaprzeczalny walor poznawczy. Jednak\u017ce, maj\u0105c w pami\u0119ci tak genialne prezentacje jak opisana przeze mnie wy\u017cej praca <em>How It Is<\/em> prezentowana w 2009 roku w Hali Turbin londy\u0144skiej Tate Modern, czy te\u017c <em>Wege zur Behandlung von Schmerzen<\/em> z wroc\u0142awskiego Pawilonu Czterech Kopu\u0142, trudno ju\u017c przeskalowa\u0107 si\u0119 na Ba\u0142k\u0119 kameralnego, prywatnego, roboczego, nieoficjalnego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Miar\u0105 tw\u00f3rczo\u015bci Ba\u0142ki jest sam Ba\u0142ka. Niczym Le Corbusier opracowa\u0142 sw\u00f3j porte-parole, rodzaj autorskiego Modulora zgodnie ze skal\u0105 w\u0142asnego cia\u0142a. Cia\u0142o artysty s\u0142u\u017cy jako metryczny punkt referencyjny, ale tak\u017ce \u017ar\u00f3d\u0142o zmys\u0142owych do\u015bwiadcze\u0144, przeniesione na obiekty artystyczne i w nich zakodowane. <\/p>\n","protected":false},"author":201,"featured_media":36954,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[372,131,1291,93,219,371,849,190],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[14221],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Miros\u0142aw Ba\u0142ka. Universum<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Miar\u0105 tw\u00f3rczo\u015bci Ba\u0142ki jest sam Ba\u0142ka.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/marta-wroblewska-universum-balki-oronsko\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/marta-wroblewska-universum-balki-oronsko#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-001.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-001.jpg\",\"width\":1280,\"height\":854,\"caption\":\"\u201eMiros\u0142aw Ba\u0142ka: Nerw. Konstrukcja\u201d, widok ekspozycji, fot. z archiwum Muzeum Sztuki w \u0141odzi (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/marta-wroblewska-universum-balki-oronsko#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/marta-wroblewska-universum-balki-oronsko\",\"name\":\"Miros\u0142aw Ba\u0142ka. Universum\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/marta-wroblewska-universum-balki-oronsko#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2016-07-05T09:00:17+00:00\",\"dateModified\":\"2020-11-09T11:11:25+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/1b4d2175e48a806272aadfd74aa4177a\"},\"description\":\"Miar\u0105 tw\u00f3rczo\u015bci Ba\u0142ki jest sam Ba\u0142ka.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/marta-wroblewska-universum-balki-oronsko#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/marta-wroblewska-universum-balki-oronsko\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/marta-wroblewska-universum-balki-oronsko#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Universum Ba\u0142ki\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/1b4d2175e48a806272aadfd74aa4177a\",\"name\":\"Marta Wr\u00f3blewska\",\"description\":\"MARTA WR\u00d3BLEWSKA \u2013 historyk sztuki, filolog, menad\u017cer kultury, kurator, krytyk artystyczny. Wsp\u00f3\u0142pracuje m.in. z O.pl, Obiegiem, Arteonem, Artlukiem, Kwartalnikiem Fotografia, Kwartalnikiem Rze\u017aby ORO\u0143SKO. Mieszka i pracuje w Gda\u0144sku.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/marta-wroblewska\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Miros\u0142aw Ba\u0142ka. Universum","description":"Miar\u0105 tw\u00f3rczo\u015bci Ba\u0142ki jest sam Ba\u0142ka.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/marta-wroblewska-universum-balki-oronsko","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/marta-wroblewska-universum-balki-oronsko#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-001.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/balka-nerw-konstrukcja-ms-lodz-2016-001.jpg","width":1280,"height":854,"caption":"\u201eMiros\u0142aw Ba\u0142ka: Nerw. Konstrukcja\u201d, widok ekspozycji, fot. z archiwum Muzeum Sztuki w \u0141odzi (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/marta-wroblewska-universum-balki-oronsko#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/marta-wroblewska-universum-balki-oronsko","name":"Miros\u0142aw Ba\u0142ka. Universum","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/marta-wroblewska-universum-balki-oronsko#primaryimage"},"datePublished":"2016-07-05T09:00:17+00:00","dateModified":"2020-11-09T11:11:25+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/1b4d2175e48a806272aadfd74aa4177a"},"description":"Miar\u0105 tw\u00f3rczo\u015bci Ba\u0142ki jest sam Ba\u0142ka.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/marta-wroblewska-universum-balki-oronsko#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/marta-wroblewska-universum-balki-oronsko"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/marta-wroblewska-universum-balki-oronsko#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Universum Ba\u0142ki"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/1b4d2175e48a806272aadfd74aa4177a","name":"Marta Wr\u00f3blewska","description":"MARTA WR\u00d3BLEWSKA \u2013 historyk sztuki, filolog, menad\u017cer kultury, kurator, krytyk artystyczny. Wsp\u00f3\u0142pracuje m.in. z O.pl, Obiegiem, Arteonem, Artlukiem, Kwartalnikiem Fotografia, Kwartalnikiem Rze\u017aby ORO\u0143SKO. Mieszka i pracuje w Gda\u0144sku.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/marta-wroblewska"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36943"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/201"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36943"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36943\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48911,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36943\/revisions\/48911"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/36954"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36943"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36943"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36943"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=36943"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=36943"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}