{"id":38066,"date":"2016-09-08T08:00:42","date_gmt":"2016-09-08T07:00:42","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=38066"},"modified":"2016-09-05T14:50:27","modified_gmt":"2016-09-05T13:50:27","slug":"kazimierz-kummer-zaraza-wydawnictwo-episteme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kazimierz-kummer-zaraza-wydawnictwo-episteme","title":{"rendered":"Zaraza"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: right;\"><em>Wszyscy s\u0105 dobrzy i wszyscy s\u0105 \u017ali.<br \/>\n<\/em>Lew To\u0142stoj<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>S. upar\u0142 si\u0119, \u017ce jego \u017cycie musi mie\u0107 sens. Aby to osi\u0105gn\u0105\u0107, zamieszka\u0142 w ma\u0142ym miasteczku i tak jak potrafi\u0142, zacz\u0105\u0142 uczy\u0107 ludzi omija\u0107 z\u0142o. Trwa\u0142o to par\u0119na\u015bcie lat.<\/p>\n<figure id=\"attachment_38078\" aria-describedby=\"caption-attachment-38078\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/kazimierz-kummer-opowiadania-i-sluchowiska-wydawnictwo-episteme-2016-09-08-001.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-38078\" title=\"Kazimierz Kummer, \u201eOpowiadania i s\u0142uchowiska. Klatka\u201d, Wydawnictwo Episteme (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/kazimierz-kummer-opowiadania-i-sluchowiska-wydawnictwo-episteme-2016-09-08-001-540x358.jpg\" alt=\"Kazimierz Kummer, \u201eOpowiadania i s\u0142uchowiska. Klatka\u201d, Wydawnictwo Episteme (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\" width=\"540\" height=\"358\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/kazimierz-kummer-opowiadania-i-sluchowiska-wydawnictwo-episteme-2016-09-08-001-540x358.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/kazimierz-kummer-opowiadania-i-sluchowiska-wydawnictwo-episteme-2016-09-08-001-900x597.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/kazimierz-kummer-opowiadania-i-sluchowiska-wydawnictwo-episteme-2016-09-08-001-576x382.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/kazimierz-kummer-opowiadania-i-sluchowiska-wydawnictwo-episteme-2016-09-08-001.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-38078\" class=\"wp-caption-text\">Kazimierz Kummer, \u201eOpowiadania i s\u0142uchowiska. Klatka\u201d, Wydawnictwo Episteme (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)<\/figcaption><\/figure>\n<p>*<\/p>\n<p>S. le\u017ca\u0142 w \u0142\u00f3\u017cku. Nie m\u00f3g\u0142 wsta\u0107 i otworzy\u0107 drzwi.<\/p>\n<p>\u2013 Prosz\u0119 wej\u015b\u0107! \u2013 krzykn\u0105\u0142.<\/p>\n<p>Do pokoju wszed\u0142 lekarz. By\u0142 ubrany w czarny, obcis\u0142y p\u0142aszcz. W r\u0119ku trzyma\u0142 czarn\u0105 laseczk\u0119, zako\u0144czon\u0105 bia\u0142\u0105 ga\u0142k\u0105. Wygl\u0105da\u0142 jak kto\u015b, kto ju\u017c dawno powinien nie \u017cy\u0107.<\/p>\n<p>\u2013 Ma pan kogo\u015b z rodziny? \u2013 zapyta\u0142.<\/p>\n<p>\u2013 Nie.<\/p>\n<p>\u2013 M\u00f3wiono panu o rzeczach niezwyk\u0142ych?<\/p>\n<p>\u2013 Tak.<\/p>\n<p>\u2013 Cz\u0119sto?<\/p>\n<p>\u2013 Wystarczaj\u0105co cz\u0119sto.<\/p>\n<p>\u2013 Czy to dotyczy\u0142o pana?<\/p>\n<p>\u2013 Nie zawsze.<\/p>\n<p>\u2013 Jakie to na panu zrobi\u0142o wra\u017cenie?<\/p>\n<p>\u2013 Dwa razy powiedziano mi co\u015b, co zrobi\u0142o na mnie du\u017ce wra\u017cenie \u2013 m\u00f3wi\u0142 S. bezbarwnie. \u2013 W pozosta\u0142ych wypadkach by\u0142em podniecony.<\/p>\n<p>Nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 poruszy\u0107. S\u0142oiki lekarstw le\u017ca\u0142y na stoliku i nie m\u00f3g\u0142 \u017cadnego z nich otworzy\u0107. Od paru godzin czu\u0142 si\u0119 wyj\u0105tkowo niedobrze.<\/p>\n<p>\u2013 To jest choroba nieuleczalna \u2013 powiedzia\u0142 lekarz. \u2013 Ma pan jakie\u015b \u017cyczenie \u2013 zapyta\u0142 po chwili.<\/p>\n<p>\u2013 Nie, dzi\u0119kuj\u0119 \u2013 odpar\u0142 S.<\/p>\n<p>\u2013 Kto si\u0119 panem opiekuje?<\/p>\n<p>\u2013 Ludzie z tego domu.<\/p>\n<p>Lekarz za\u015bmia\u0142 si\u0119 kr\u00f3tko, jakby uda\u0142 mu si\u0119 doskona\u0142y \u017cart. Chory opad\u0142 na poduszki.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-38066 gallery-columns-3 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kazimierz-kummer-zaraza-wydawnictwo-episteme\/kazimierz-kummer-opowiadania-i-sluchowiska-wydawnictwo-episteme-2016-09-08-002'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/kazimierz-kummer-opowiadania-i-sluchowiska-wydawnictwo-episteme-2016-09-08-002-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Kazimierz Kummer, \u201eOpowiadania i s\u0142uchowiska. Klatka\u201d, Wydawnictwo Episteme (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-38072\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-38072'>\n\t\t\t\tKazimierz Kummer, \u201eOpowiadania i s\u0142uchowiska. Klatka\u201d, Wydawnictwo Episteme (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kazimierz-kummer-zaraza-wydawnictwo-episteme\/kazimierz-kummer-opowiadania-i-sluchowiska-wydawnictwo-episteme-2016-09-08-003'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/kazimierz-kummer-opowiadania-i-sluchowiska-wydawnictwo-episteme-2016-09-08-003-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Kazimierz Kummer, \u201eOpowiadania i s\u0142uchowiska. Klatka\u201d, Wydawnictwo Episteme (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-38073\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-38073'>\n\t\t\t\tKazimierz Kummer, \u201eOpowiadania i s\u0142uchowiska. Klatka\u201d, Wydawnictwo Episteme (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kazimierz-kummer-zaraza-wydawnictwo-episteme\/kazimierz-kummer-opowiadania-i-sluchowiska-wydawnictwo-episteme-2016-09-08-004'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/kazimierz-kummer-opowiadania-i-sluchowiska-wydawnictwo-episteme-2016-09-08-004-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Kazimierz Kummer, \u201eOpowiadania i s\u0142uchowiska. Klatka\u201d, Wydawnictwo Episteme (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-38074\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-38074'>\n\t\t\t\tKazimierz Kummer, \u201eOpowiadania i s\u0142uchowiska. Klatka\u201d, Wydawnictwo Episteme (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kazimierz-kummer-zaraza-wydawnictwo-episteme\/kazimierz-kummer-opowiadania-i-sluchowiska-wydawnictwo-episteme-2016-09-08-005'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/kazimierz-kummer-opowiadania-i-sluchowiska-wydawnictwo-episteme-2016-09-08-005-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Kazimierz Kummer, \u201eOpowiadania i s\u0142uchowiska. Klatka\u201d, Wydawnictwo Episteme (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-38075\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-38075'>\n\t\t\t\tKazimierz Kummer, \u201eOpowiadania i s\u0142uchowiska. Klatka\u201d, Wydawnictwo Episteme (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kazimierz-kummer-zaraza-wydawnictwo-episteme\/kazimierz-kummer-opowiadania-i-sluchowiska-wydawnictwo-episteme-2016-09-08-006'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/kazimierz-kummer-opowiadania-i-sluchowiska-wydawnictwo-episteme-2016-09-08-006-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Kazimierz Kummer, \u201eOpowiadania i s\u0142uchowiska. Klatka\u201d, Wydawnictwo Episteme (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-38076\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-38076'>\n\t\t\t\tKazimierz Kummer, \u201eOpowiadania i s\u0142uchowiska. Klatka\u201d, Wydawnictwo Episteme (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kazimierz-kummer-zaraza-wydawnictwo-episteme\/kazimierz-kummer-opowiadania-i-sluchowiska-wydawnictwo-episteme-2016-09-08-007'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/kazimierz-kummer-opowiadania-i-sluchowiska-wydawnictwo-episteme-2016-09-08-007-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Kazimierz Kummer, \u201eOpowiadania i s\u0142uchowiska. Klatka\u201d, Wydawnictwo Episteme (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-38077\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-38077'>\n\t\t\t\tKazimierz Kummer, \u201eOpowiadania i s\u0142uchowiska. Klatka\u201d, Wydawnictwo Episteme (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kazimierz-kummer-zaraza-wydawnictwo-episteme\/kazimierz-kummer-opowiadania-i-sluchowiska-wydawnictwo-episteme-2016-09-08-001'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/kazimierz-kummer-opowiadania-i-sluchowiska-wydawnictwo-episteme-2016-09-08-001-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Kazimierz Kummer, \u201eOpowiadania i s\u0142uchowiska. Klatka\u201d, Wydawnictwo Episteme (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-38078\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-38078'>\n\t\t\t\tKazimierz Kummer, \u201eOpowiadania i s\u0142uchowiska. Klatka\u201d, Wydawnictwo Episteme (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>*<\/p>\n<p>\u015ani\u0142 o dniu, w kt\u00f3rym przyjecha\u0142 do miasteczka. Zobaczy\u0142 kawiarni\u0119 i w g\u0142\u0119bi przy patefonie kobiet\u0119 w nieprzyzwoicie kr\u00f3tkiej sukni. By\u0142o gor\u0105co, ludzie pili piwo i pocili si\u0119.<\/p>\n<p>Wyda\u0142o mu si\u0119 to pi\u0119kne i dostojne. Chcia\u0142 mieszka\u0107 stale w jednym miejscu i chcia\u0142, aby w jego \u017cyciu by\u0142 jaki\u015b porz\u0105dek. Wszystko jedno co: praca, kobieta, B\u00f3g. Nie musi to by\u0107 porz\u0105dek doskona\u0142y.<\/p>\n<p>Zosta\u0142 w miasteczku.<\/p>\n<p>Jak ju\u017c powiedzia\u0142em, chodzi\u0142o mu o to, aby ludzie byli dobrzy. Zacz\u0105\u0142 ich wi\u0119c przekonywa\u0107 do swojej idei. Wys\u0142uchiwali uprzejmie wszystkiego, co m\u00f3wi\u0142, ale nikt, najzupe\u0142niej nikt nie bra\u0142 tego na powa\u017cnie. Wkr\u00f3tce zacz\u0119to m\u00f3wi\u0107, \u017ce S. jest nieszcz\u0119\u015bliwym, chorym cz\u0142owiekiem.<\/p>\n<p>Odt\u0105d zgorzknia\u0142y i zawiedziony \u0142azi\u0142 po przedmie\u015bciach, podpatrywa\u0142 ludzi, notowa\u0142 ciekawe spostrze\u017cenia. Po roku uporz\u0105dkowa\u0142 notatki i wtedy pomy\u015bla\u0142, \u017ce mo\u017ce kierowa\u0107 \u017cyciem miasteczka.<\/p>\n<p>Zacz\u0105\u0142 wysy\u0142a\u0107 anonimy.<\/p>\n<p>Pr\u00f3bowa\u0142 godzi\u0107 sk\u0142\u00f3conych, podjudza\u0142 na siebie przyjaci\u00f3\u0142, donosi\u0142 m\u0119\u017com o mi\u0142ostkach ich \u017con, dewotom o wyuzdaniu s\u0105siad\u00f3w, sk\u0105pcom o bogatych, z\u0142odziejom pisa\u0142 o wi\u0119zieniu, a chorym o \u015bmierci.<\/p>\n<p>Doczeka\u0142 si\u0119 pierwszych wynik\u00f3w. Doktorowa L. posz\u0142a do prokuratora i o\u015bwiadczy\u0142a, \u017ce udusi\u0142a niemowl\u0119 w \u0142azience, pewien stary gru\u017alik powiesi\u0142 si\u0119 w ubikacji kina \u201ePolonia\u201d. Pocz\u0105tek by\u0142 trudny.<\/p>\n<p>S. nie rusza\u0142 si\u0119 prawie z pokoju. Wychodzi\u0142 tylko wieczorem na d\u0142ugie spacery. Po roku pustelniczego \u017cycia nagle zacz\u0105\u0142 odwiedza\u0107 znajomych. Chodzi\u0142 po ulicy pogodny i u\u015bmiechni\u0119ty i wreszcie pewnego dnia uratowa\u0142 z p\u0142on\u0105cego domu staruszka. \u201eZm\u0105drza\u0142 \u2013 m\u00f3wili ludzie \u2013 chytro\u015b\u0107 z niego wylaz\u0142a\u201d.<\/p>\n<p>*<\/p>\n<p>Wszed\u0142 lekarz.<\/p>\n<p>\u2013 Przynios\u0142em pigu\u0142ki \u2013 powiedzia\u0142.<\/p>\n<p>\u2013 M\u00f3g\u0142 pan przynie\u015b\u0107 co\u015b do picia. \u2013 U\u015bmiechn\u0105\u0142 si\u0119 S. \u2013 Na przyk\u0142ad w\u00f3dk\u0119.<\/p>\n<p>\u2013 Jak\u0105 pan lubi w\u00f3dk\u0119? \u2013 zapyta\u0142 lekarz.<\/p>\n<p>\u2013 Polsk\u0105. Ale mog\u0119 pi\u0107 wszystkie w\u00f3dki.<\/p>\n<p>\u2013 Doskonale. \u2013 Ucieszy\u0142 si\u0119 lekarz. Postawi\u0142 na stoliku butelk\u0119 \u201eWyborowej\u201d.<\/p>\n<p>\u2013 Chce pan si\u0119 napi\u0107 teraz?<\/p>\n<p>\u2013 Jasne, \u017ce chc\u0119 si\u0119 napi\u0107 teraz. Szklanki s\u0105 w kuchni.<\/p>\n<p>Ko\u0142dra na \u0142\u00f3\u017cku S. by\u0142a zielona. By\u0142y na niej plamy od lekarstw i atramentu. Nie przerywa\u0142 pisania anonim\u00f3w nawet w czasie choroby.<\/p>\n<p>Lekarz wr\u00f3ci\u0142 z kuchni. Patrzy\u0142 na chorego z odraz\u0105.<\/p>\n<p>\u2013 Nie pi\u0142 pan jeszcze z cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry musi umrze\u0107? \u2013 zapyta\u0142 S.<\/p>\n<p>\u2013 Nie przypominam sobie. Przypuszczam, \u017ce pi\u0142em \u2013 odpar\u0142 lekarz.<\/p>\n<p>\u2013 Gorzej ni\u017c z innymi?<\/p>\n<p>\u2013 My\u015bl\u0119, \u017ce nie.<\/p>\n<p>S. usiad\u0142 na \u0142\u00f3\u017cku. Mia\u0142 twarz zielon\u0105 z wyczerpania.<\/p>\n<p>\u2013 Jeszcze \u2013 powiedzia\u0142 i podsun\u0105\u0142 kieliszek pod brod\u0119 lekarzowi. Wypi\u0142 duszkiem.<\/p>\n<p>\u2013 Czy pan mnie zna? \u2013 zapyta\u0142.<\/p>\n<p>\u2013 Tak \u2013 odpar\u0142 lekarz.<\/p>\n<p>\u2013 Od chwili, kiedy przyszed\u0142em do miasteczka?<\/p>\n<p>\u2013 Tak.<\/p>\n<p>\u2013 A ja pana nawet nie widzia\u0142em.<\/p>\n<p>\u2013 Du\u017co pracuj\u0119.<\/p>\n<p>\u2013 Nie spotka\u0142em pana nawet na ulicy.<\/p>\n<p>\u2013 Cz\u0119sto wyje\u017cd\u017cam.<\/p>\n<p>Lekarz wsta\u0142. Zani\u00f3s\u0142 w\u00f3dk\u0119 do kuchni, wzi\u0105\u0142 lask\u0119 i kapelusz.<\/p>\n<p>\u2013 Niech pan spr\u00f3buje zasn\u0105\u0107 \u2013 poradzi\u0142.<\/p>\n<p>S. poczu\u0142 si\u0119 znowu okropnie. \u201eTo przejdzie \u2013 szepta\u0142 \u2013 to przejdzie\u2026 przejdzie\u2026\u201d Zasn\u0105\u0142.<\/p>\n<p>*<\/p>\n<p>Zobaczy\u0142 sw\u00f3j pok\u00f3j. Du\u017ca szafa, st\u00f3\u0142, czerwony fotel i maszyna do pisania.<\/p>\n<p>Prowadzi\u0142 oszcz\u0119dny tryb \u017cycia. Oko\u0142o godziny dziewi\u0105tej szed\u0142 do biura. Siedzia\u0142 tam do godziny pi\u0119tnastej, potem jad\u0142 obiad w male\u0144kiej restauracji.<\/p>\n<p>Us\u0142ugiwa\u0142a mu \u017cona w\u0142a\u015bciciela. Gdy jad\u0142, patrzy\u0142a na niego i u\u015bmiecha\u0142a si\u0119, a piwo kapa\u0142o do kufla. Kiedy kufel nape\u0142nia\u0142 si\u0119 do po\u0142owy, wylewa\u0142a piwo do wielkiego garnca.<\/p>\n<p>Pewnego dnia stawiaj\u0105c obiad, zapyta\u0142a, czy mo\u017ce usi\u0105\u015b\u0107. \u201eProsz\u0119\u201d \u2013 zgodzi\u0142 si\u0119 S. Posiedzia\u0142a chwileczk\u0119 i posz\u0142a do bufetu. Po roku, stawiaj\u0105c obiad, zapyta\u0142a znowu, czy mo\u017ce usi\u0105\u015b\u0107.<\/p>\n<p>\u201eProsz\u0119\u201d \u2013 zgodzi\u0142 si\u0119 S. Powiedzia\u0142a, \u017ce nienawidzi swojego m\u0119\u017ca. Patrzy\u0142a na S. wyczekuj\u0105co. Nie obieca\u0142 niczego. \u201ePan my\u015bli, \u017ce jestem rozpustna?\u201d \u2013 zapyta\u0142a drugiego dnia. Wieczorem S. napisa\u0142 anonim do jej m\u0119\u017ca.<\/p>\n<p>Mi\u0119dzy godzin\u0105 pi\u0119tnast\u0105 a osiemnast\u0105 sprawdza\u0142 notatki, wci\u0105ga\u0142 na palce gumowe r\u0119kawiczki i nie spiesz\u0105c si\u0119, wystukiwa\u0142 na maszynie zdanie po zdaniu, fakt po fakcie, a na ko\u0144cu podpis: \u201eWasz przyjaciel\u201d.<\/p>\n<p>Po sko\u0144czonej pracy gimnastykowa\u0142 si\u0119 dziesi\u0119\u0107 minut przy otwartym oknie. Oko\u0142o godziny osiemnastej wychodzi\u0142 na spacer. Bra\u0142 kapelusz i lask\u0119. Ka\u017cdy wiedzia\u0142, \u017ce idzie na spacer. Ludzie przyzwyczaili si\u0119 do tych jego spacer\u00f3w. Oko\u0142o godziny dwudziestej wraca\u0142 do domu i przebiera\u0142 si\u0119. Nie tak, aby go poznano i nie tak, \u017ce pozna\u0107 go by\u0142o mo\u017cna na kilometr. Od godziny dwudziestej trzydzie\u015bci zaczyna\u0142a si\u0119 w\u0142a\u015bciwa praca. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce pogl\u0105d na ludzi miasteczka mo\u017cna mie\u0107, je\u015bli si\u0119 wie, co oni robi\u0105 od godziny dwudziestej pierwszej do p\u00f3\u0142nocy.<\/p>\n<p>Przypomnia\u0142 sobie wieczory zimne, deszczowe, ciep\u0142e. Miasteczko noc\u0105. Str\u00f3\u017cy, mokre dachy dom\u00f3w, powietrze pachn\u0105ce ogrodami, cisz\u0119, samochody zostawione pod hotelem, milicjant\u00f3w.<\/p>\n<p>Pewnego dnia wieczorem pod drzwiami jego pokoju sta\u0142a \u017cona restauratora.<\/p>\n<p>\u201eJestem szcz\u0119\u015bliwa \u2013 powiedzia\u0142a. \u2013 Kocham pana\u201d. \u201eNiech pani odejdzie \u2013 b\u0142aga\u0142 \u2013 musz\u0119 by\u0107 wierny\u201d. \u201eKomu\u201d \u2013 zapyta\u0142a. Nie wiedzia\u0142 komu, ale to przecie\u017c w niczym nie zmienia\u0142o jej \u017ca\u0142osnego po\u0142o\u017cenia.<\/p>\n<p>*<\/p>\n<p>Lekarz sta\u0142 przy \u0142\u00f3\u017cku. Patrzy\u0142, jak chory rzuca si\u0119 i mamrocze.<\/p>\n<p>Na stoliku le\u017ca\u0142 niedoko\u0144czony list. Przeczyta\u0142 par\u0119 zda\u0144. Na pod\u0142odze przy szafie zauwa\u017cy\u0142 wazon pe\u0142en wysuszonych kwiat\u00f3w. Pozbiera\u0142 je i wyszed\u0142.<!--nextpage--><\/p>\n<p>*<\/p>\n<p>Po pi\u0119ciu latach S. wys\u0142a\u0142 sze\u015b\u0107 i p\u00f3\u0142 tysi\u0105ca zaklejonych kopert. Oko\u0142o cztery tysi\u0105ce os\u00f3b wci\u0105gn\u0105\u0142 w kr\u0105g swojej sprawy.<\/p>\n<p>Ludzie unikali rozm\u00f3w o anonimach. Nie chcieli si\u0119 zdradzi\u0107, \u017ce je otrzymywali. Nie usi\u0142owali tropi\u0107 ich autora.<\/p>\n<p>Patrzyli na siebie podejrzliwie. Siedzieli w domu, przetrz\u0105saj\u0105c tydzie\u0144 po tygodniu fakty ze swojego \u017cyciorysu, dr\u017c\u0105c, czy nie znajd\u0105 w nich aby czego\u015b niemoralnego. Rozmawiali szeptem, \u015bpiewali szeptem, nawet k\u0142\u00f3cili si\u0119 szeptem.<\/p>\n<p>Miasteczko opanowa\u0142a obrzydliwa, lepka, cuchn\u0105ca zaraza.<\/p>\n<p>W restauracjach, gospodach, na jarmarkach ludzie skupiali si\u0119 w gromady i na ucho, konfidencjonalnie szeptali, \u015blinili jeden drugiemu ma\u0142\u017cowiny, dotykali palcami swoich twarzy, \u015bmiali si\u0119.<\/p>\n<p>S. nie przerywa\u0142 pracy.<\/p>\n<p>Dotkni\u0119tych zaraz\u0105 opanowa\u0142 sza\u0142 donosicielstwa. Ludzie dot\u0105d cisi i spokojni biegali od domu do domu, zaczepiali na ulicy nieznajomych, nachodzili kompetentnych urz\u0119dnik\u00f3w do p\u00f3\u017ana w nocy w ich mieszkaniach. Donosili o wszystkim i na wszystkich. Nie by\u0142o prawie cz\u0142owieka, o kt\u00f3rym mo\u017cna by powiedzie\u0107, \u017ce nie jest donosicielem. Nie oszcz\u0119dzali matek, \u017con, m\u0119\u017c\u00f3w, swoich dzieci, s\u0105siad\u00f3w, ukochanych przyjaci\u00f3\u0142. Nie istnia\u0142y sprawy, o kt\u00f3rych mogliby nie donosi\u0107. \u017bona ba\u0142a si\u0119 m\u0119\u017ca, c\u00f3rka ba\u0142a si\u0119 ojca. Dosz\u0142o do tego, \u017ce zara\u017ceni donosili na samych siebie. Sk\u0142adali urz\u0119dnikom raporty, kajali, przed kim si\u0119 da\u0142o. Nikt dla nikogo nie by\u0142 tajemnic\u0105, ale sza\u0142 donosicielstwa przybiera\u0142 na sile. By\u0142 coraz wstr\u0119tniejszy.<\/p>\n<p>Najbogatszymi lud\u017ami stali si\u0119 nagle ci, kt\u00f3rzy mogli kogokolwiek zniszczy\u0107. Zara\u017ceni znosili im bi\u017cuteri\u0119, pieni\u0105dze, ubrania m\u0119\u017c\u00f3w czy futra \u017con. Zawozili dzieci do szpitala, nie dojadali, ale nie przestawali chodzi\u0107 do kompetentnego urz\u0119dnika.<\/p>\n<p>Na poz\u00f3r wszystko odbywa\u0142o si\u0119 tak jak dawniej. Elektrownia dostarcza\u0142a pr\u0105du, emeryci wczesnym rankiem rozwozili mleko, rze\u017anicy zabijali byd\u0142o.<\/p>\n<p>Pr\u00f3\u017cno by szuka\u0107 objaw\u00f3w zarazy na sk\u00f3rze, j\u0119zyku, w p\u0142ucach czy w przewodzie pokarmowym. Nie atakowa\u0142a cia\u0142a.<\/p>\n<p>Ksi\u0119\u017ca mieli do czynienia w konfesjona\u0142ach niemal wy\u0142\u0105cznie z zara\u017conymi. Nak\u0142aniali do zgody, b\u0142agali, aby pomy\u015bleli o Bogu. Krzyczeli: \u201eJeste\u015bcie dzie\u0107mi szatana. Opami\u0119tajcie si\u0119!\u201d. Wierni kl\u0119czeli pe\u0142ni pokory i \u017calu, ale ich spowied\u017a wygl\u0105da\u0142a w ten spos\u00f3b, \u017ce nigdy nie m\u00f3wili o sobie, zawsze za\u015b o tym, kt\u00f3ry akurat odszed\u0142 od konfesjona\u0142u.<\/p>\n<p>Wyrzuceni z ko\u015bcio\u0142a biegli przed gabinety wysokich urz\u0119dnik\u00f3w, pisali anonimy do wy\u017cszych instancji, ministerstw i sto\u0142ecznych biur. Zjecha\u0142o par\u0119 komisji. Poniewa\u017c do tych biur nap\u0142ywa\u0142y coraz to nowe sprzeczne donosy, odwo\u0142ano komisje.<\/p>\n<p>Nikt z ludzi odpowiedzialnych za porz\u0105dek i bezpiecze\u0144stwo miasteczka nie wyda\u0142 zarz\u0105dzenia, aby wykry\u0107 przyczyn\u0119 zarazy i nikt ju\u017c w\u0142a\u015bciwie nie wiedzia\u0142, jak to si\u0119 zacz\u0119\u0142o.<\/p>\n<p>*<\/p>\n<p>Lekarz przyni\u00f3s\u0142 kwiaty. By\u0142y to pi\u0119kne, czerwone go\u017adziki.<\/p>\n<p>Chory poruszy\u0142 si\u0119, jakby czu\u0142 kogo\u015b obcego w pokoju. Otworzy\u0142 oczy. Przez moment patrzy\u0142 na lekarza, nie dostrzegaj\u0105c go. By\u0142 przera\u017cony tym, co \u015bni\u0142. Kiedy oprzytomnia\u0142 i zauwa\u017cy\u0142 na stole kwiaty, pojawi\u0142o si\u0119 na jego twarzy najpierw zdziwienie, potem zak\u0142opotanie, potem wyda\u0142 si\u0119 jakby sp\u0142oszony, a\u017c wreszcie pojawi\u0142o si\u0119 co\u015b, o czym lekarz pomy\u015bla\u0142, \u017ce musi to by\u0107 nienawi\u015b\u0107. S. p\u0142aka\u0142.<\/p>\n<p>\u201eSamotny cz\u0142owiek \u2013 pomy\u015bla\u0142 lekarz. \u2013 Widocznie lubi kwiaty\u201d. Po\u0142o\u017cy\u0142 na stole strzykawk\u0119, maszynk\u0119 spirytusow\u0105 i ampu\u0142ki, usiad\u0142 na skrzyni pod oknem.<\/p>\n<p>\u2013 Co si\u0119 dzieje w miasteczku? \u2013 zapyta\u0142 S.<\/p>\n<p>\u2013 Przyjechali misjonarze.<\/p>\n<p>\u2013 To wszystko?<\/p>\n<p>\u2013 Z najwa\u017cniejszych rzeczy tak.<\/p>\n<p>\u2013 Nie pytali o mnie?<\/p>\n<p>\u2013 Pytali ci z biura.<\/p>\n<p>\u2013 I co?<\/p>\n<p>\u2013 Przys\u0142ali ciastka. Zostawili u dozorczyni.<\/p>\n<p>Lekarz wsta\u0142, si\u0119gn\u0105\u0142 po strzykawk\u0119.<\/p>\n<p>\u2013 W kawiarni s\u0142ysza\u0142em, jak m\u00f3wili o panu \u2013 powiedzia\u0142.<\/p>\n<p>\u2013 To nieciekawe.<\/p>\n<p>\u2013 M\u00f3wili jeszcze, \u017ce panu musi by\u0107 ci\u0119\u017cko. Naradzali si\u0119, co maj\u0105 zrobi\u0107.<\/p>\n<p>S. by\u0142 zawstydzony. Na jego twarzy pojawi\u0142o si\u0119 co\u015b w rodzaju wzruszenia.<\/p>\n<p>\u2013 Dzi\u015b jest targowisko, prawda? \u2013 zapyta\u0142.<\/p>\n<p>\u2013 Tak \u2013 potwierdzi\u0142 lekarz. \u2013 Na targowisku te\u017c m\u00f3wili o panu. M\u00f3wili, \u017ce ochroni\u0142 pan kogo\u015b przed milicj\u0105. Poza tym jedna kobieta stale powtarza\u0142a, \u017ce pan musi by\u0107 szalenie m\u0105dry.<\/p>\n<p>\u2013 No czego pan stoi! \u2013 krzycza\u0142 S. \u2013 Wal pan ten zastrzyk. Pr\u0119dzej.<\/p>\n<p>\u2013 Prosz\u0119 odwin\u0105\u0107 r\u0119kaw.<\/p>\n<p>\u2013 W r\u0119k\u0119? Nie lubi\u0119 zastrzyk\u00f3w w r\u0119k\u0119.<\/p>\n<p>Chory podni\u00f3s\u0142 si\u0119, ale to by\u0142 za wielki wysi\u0142ek. Straci\u0142 przytomno\u015b\u0107.<\/p>\n<p>*<\/p>\n<p>Ulice pustosza\u0142y zim\u0105, potem r\u00f3wnie\u017c pustosza\u0142y wiosn\u0105, a\u017c wreszcie opustosza\u0142y nawet latem. Kawiarnie zamkni\u0119to, restauracj\u0119 odwiedzali tylko chorzy pijacy. Ludzie nie ruszali si\u0119 z mieszka\u0144. To by\u0142 ostatni okres.<\/p>\n<p>Miasteczko przypomina\u0142o fortec\u0119 blisk\u0105 kl\u0119ski\u2026 Nagrzane, senne ulice, puste po godzinie szesnastej sklepy, cukiernie, planty. Sale zabaw zamkni\u0119te i zakurzone. Przed biurowcami drzemali portierzy. Ludzie byli bladzi i wym\u0119czeni. W oczach czai\u0142a si\u0119 gor\u0105czka zarazy. Zamykali si\u0119 w mieszkaniach i m\u0119czyli si\u0119, k\u0142ad\u0105c sobie na g\u0142owy mokre r\u0119czniki.<\/p>\n<p>Nie zmienili si\u0119. Byli ostro\u017cniejsi i bardziej przebiegli. Przekupni s\u0119dziowie wysilali umys\u0142, aby uzasadni\u0107 niesprawiedliwy wyrok. Lekarze, kiedy zamordowali cz\u0142owieka na sali operacyjnej, zwo\u0142ywali konsylium, kt\u00f3re ustala\u0142o, \u017ce \u201eoperacja si\u0119 uda\u0142a, ale pacjent musia\u0142 umrze\u0107\u201d.<\/p>\n<p>S. pracowa\u0142 dalej.<\/p>\n<p>Zaroi\u0142o si\u0119 w kawiarni i w salach zabaw. Sprowadzali orkiestry. Zad\u0142u\u017cali si\u0119 i kradli. Kobiety upija\u0142y si\u0119 w publicznych miejscach. M\u0119\u017cczy\u017ani patrzyli spokojnie, jak ca\u0142uj\u0105 je wszyscy, kt\u00f3rzy mieli na to ochot\u0119. Ojcowie polecali nieznajomym swoje c\u00f3rki. Wyci\u0105gali portrety dziadk\u00f3w i pijani darli je na strz\u0119py. Anonimy przyjmowali z ulg\u0105. Chcieli by\u0107 poni\u017cani. Nie przyznawali si\u0119 do tego, \u017ce cierpi\u0105. Cieszyli si\u0119, \u017ce kto\u015b pisze o nich z obrzydzeniem, \u017ce s\u0105 a\u017c tak podli.<\/p>\n<p>Miar\u0105 najwy\u017cszego upodlenia, jakiemu si\u0119 ch\u0119tnie poddawali, by\u0142y donosy, kt\u00f3re pisali na samych siebie. Wysy\u0142ali je do instytucji z zewn\u0105trz i kiedy przyje\u017cd\u017cali urz\u0119dnicy i przeprowadzali dochodzenia, upokarzali si\u0119 przed nimi, m\u00f3wi\u0105c o swoich intymnych sprawach. Najcz\u0119\u015bciej robi\u0142y to kobiety. Opowiada\u0142y, jak cierpi\u0105, poniewa\u017c ich m\u0119\u017cowie s\u0105 niedo\u0142\u0119gami i ci urz\u0119dnicy szli z nimi do hotelu i tam one oddawa\u0142y si\u0119 im jak prostytutki, cz\u0119sto nawet prosz\u0105c o jaki\u015b upominek. Nie wstydzi\u0142y si\u0119 niczego \u2013 by\u0142y raczej dumne z tego, jak nisko potrafi\u0105 upa\u015b\u0107.<\/p>\n<p>Dziewcz\u0119ta nie dba\u0142y o swoj\u0105 cze\u015b\u0107. Sta\u0142y w bramach do p\u00f3\u017ana w nocy, w sp\u00f3dnicach do p\u0119pka, zaprasza\u0142y do siebie m\u0142odych ch\u0142opc\u00f3w, starc\u00f3w, niewidomych i kulawych. Zaraza uczyni\u0142a z ludzi mi\u0119kkie, rozlaz\u0142e, nikczemne stworzenia.<\/p>\n<p>S. odwiedzi\u0142 ksi\u0119dza kanonika. By\u0142 to roztargniony, drobny cz\u0142owieczek. Jego zdaniem nie nale\u017ca\u0142o przywi\u0105zywa\u0107 do ostatnich wydarze\u0144 szczeg\u00f3lnego znaczenia. \u201eTrzeba wierzy\u0107 w czas, prosz\u0119 pana\u201d \u2013 powiedzia\u0142, u\u015bmiechaj\u0105c si\u0119.<\/p>\n<p>S. \u015bni\u0142, \u017ce ludzie w miasteczku si\u0119 zmienili. Byli szcz\u0119\u015bliwi i dobrzy. Czu\u0142 pustk\u0119 woko\u0142o. By\u0142 bezu\u017cyteczny. Nic tu po nim. U\u015bwiadamia\u0142 sobie przera\u017aliwie jasno, tak jak to jest mo\u017cliwe tylko we \u015bnie, \u017ce teraz zacznie go nosi\u0107 po \u015bwiecie\u2026<\/p>\n<p>*<\/p>\n<p>Obudzi\u0142 si\u0119. Przez chwil\u0119 le\u017ca\u0142 bez ruchu, potem przewr\u00f3ci\u0142 si\u0119 na brzuch i pocz\u0105\u0142 pe\u0142zn\u0105\u0107 w stron\u0119 szafy. Otworzy\u0142 j\u0105 pogrzebaczem. Na g\u0142ow\u0119 spad\u0142a mu lawina kartek, zeszyty i koperty. Ton\u0105\u0142 w papierach. Wygl\u0105da\u0142 jak posta\u0107 z wodewilu.<\/p>\n<p>Przyszed\u0142 lekarz. Gdy zobaczy\u0142, w jakim stanie jest S., pobieg\u0142 po ksi\u0119dza kanonika.<\/p>\n<p>\u2013 Trzeba go umy\u0107 i uczesa\u0107 \u2013 powiedzia\u0142 dostojny starzec.<\/p>\n<p>Lekarz wytar\u0142 S. mokrym r\u0119cznikiem, ubra\u0142 go w czyst\u0105 koszul\u0119 i wyszed\u0142. Kanonik po\u0142o\u017cy\u0142 na stoliku sakramenta \u015bwi\u0119te i ma\u0142y dzwoneczek.<\/p>\n<p>\u2013 Cz\u0119sto grzeszy\u0142e\u015b? \u2013 zapyta\u0142.<\/p>\n<p>\u2013 Nie pami\u0119tam.<\/p>\n<p>\u2013 Przypomnij sobie. Zdradzi\u0142e\u015b Boga? \u2013 pomaga\u0142 mu kanonik.<\/p>\n<p>\u2013 Nie.<\/p>\n<p>\u2013 Szanowa\u0142e\u015b rodzic\u00f3w?<\/p>\n<p>\u2013 Tak.<\/p>\n<p>S. zamkn\u0105\u0142 oczy. Wida\u0107 by\u0142o, \u017ce m\u00f3wienie m\u0119czy go.<\/p>\n<p>\u2013 Nie grzeszy\u0142em \u2013 wyszepta\u0142. \u2013 Mia\u0142em cel w \u017cyciu.<\/p>\n<p>\u2013 Wszyscy mamy sw\u00f3j cel, synu. \u2013 Kanonik po\u0142o\u017cy\u0142 mu d\u0142o\u0144 na czole. \u2013 I wszyscy grzeszymy \u2013 doda\u0142.<\/p>\n<p>\u2013 Ale m\u00f3j cel by\u0142 wielki i pi\u0119kny \u2013 upiera\u0142 si\u0119 S.<\/p>\n<p>\u2013 To nie ma nic do rzeczy. Spowiadaj si\u0119 rozs\u0105dnie, synu. Nie mamy wiele czasu.<\/p>\n<p>\u2013 Chcia\u0142em ludzi odwie\u015b\u0107 od z\u0142a \u2013 powiedzia\u0142 S.<\/p>\n<p>\u2013 To nie jest grzech.<\/p>\n<p>\u2013 W ostatnim czasie nic innego nie robi\u0142em.<\/p>\n<p>\u2013 Obgadywa\u0142e\u015b bli\u017anich?<\/p>\n<p>\u2013 Pokazywa\u0142em im prawd\u0119, tylko prawd\u0119.<\/p>\n<p>\u2013 M\u00f3w o grzechach \u2013 irytowa\u0142 si\u0119 kanonik. \u2013 Nie targuj si\u0119 ze mn\u0105.<\/p>\n<p>Przygotowa\u0142 sakramenta \u015bwi\u0119te, otworzy\u0142 brewiarz i pocz\u0105\u0142 odmawia\u0107 pacierze. Ostra, sucha br\u00f3dka skaka\u0142a jak wrzeciono.<\/p>\n<p>\u2013 Powtarzaj za mn\u0105 \u2013 rozkaza\u0142. \u2013 Ja, n\u0119dzny grzesznik, \u017ca\u0142uj\u0119 przed Tob\u0105, Panie\u2026<\/p>\n<p>\u2013 Jestem w porz\u0105dku \u2013 wykrztusi\u0142 S. \u2013 Nie mam czego \u017ca\u0142owa\u0107.<\/p>\n<p>\u2013 Nie chcesz si\u0119 upokorzy\u0107 przed Bogiem?<\/p>\n<p>\u2013 Mog\u0119 si\u0119 upokorzy\u0107, ale chc\u0119 wiedzie\u0107, dlaczego.<\/p>\n<p>\u2013 Nie dawa\u0142e\u015b ludziom \u017cy\u0107.<\/p>\n<p>\u2013 Bo byli podli.<\/p>\n<p>\u2013 Zostawmy to Bogu, synu. B\u00f3g ich b\u0119dzie s\u0105dzi\u0142. Pozw\u00f3lmy im \u017cy\u0107 \u2013 to nie jest wiele, ale oni b\u0119d\u0105 szcz\u0119\u015bliwi. Nie trzeba ich pot\u0119pia\u0107, nikt z nas nie ma prawa ich pot\u0119pia\u0107. Wszystko, co mo\u017cemy zrobi\u0107 dla ludzi, to zostawi\u0107 ich w spokoju.<\/p>\n<p>S. patrzy\u0142 na kanonika tak, jakby nie rozumia\u0142, co ten do niego m\u00f3wi. Kiedy jednak poj\u0105\u0142 dok\u0142adnie ka\u017cde jego s\u0142owo, przerazi\u0142 si\u0119.<\/p>\n<p>\u2013 Wi\u0119c nie zmieni\u0105 si\u0119? \u2013 dr\u017ca\u0142 \u2013 wr\u00f3c\u0105 do swoich dawnych przyzwyczaje\u0144?<\/p>\n<p>\u2013 Ale\u017c zmieni\u0105 si\u0119, zmieni\u0105 \u2013 uspokaja\u0142 go ksi\u0105dz. \u2013 Ludzie si\u0119 stale zmieniaj\u0105, tylko nie trzeba ich pogania\u0107. By\u0142em tr\u0119baczem w wojsku, pracowa\u0142em w kopalni, sp\u0142awia\u0142em drzewo z Krakowa do Gda\u0144ska i jeszcze wieczorami zastanawia\u0142em si\u0119, jaki powinienem by\u0107. W czasie wojny by\u0142em kapelanem na Wschodzie. Przygotowywa\u0142em \u017co\u0142nierzy do zej\u015bcia z tego \u015bwiata. I tam te\u017c znalaz\u0142em chwil\u0119 czasu, \u017ceby si\u0119 nad tym zastanowi\u0107. Nie trzeba si\u0119 spieszy\u0107, synu, ka\u017cdy ma swoje zaj\u0119cie, ale wszyscy przecie\u017c chcemy by\u0107 lepsi. Najwa\u017cniejsze, \u017ceby by\u0142o co je\u015b\u0107 i co pi\u0107, i \u017ceby\u015bmy zdrowi byli. A teraz spowiadaj si\u0119, synu. Gadamy od rzeczy.<\/p>\n<p>S. dysza\u0142 ci\u0119\u017cko. Nie m\u00f3g\u0142 z\u0142apa\u0107 powietrza. Oczy wy\u0142azi\u0142y mu na wierzch.<\/p>\n<p>\u2013 Pojednaj si\u0119 z Bogiem! \u2013 krzycza\u0142 kanonik, ale S. ju\u017c go nie s\u0142ysza\u0142. Podni\u00f3s\u0142 si\u0119 na r\u0119kach, otworzy\u0142 szeroko usta i skona\u0142.<\/p>\n<p>Kanonik, odczytuj\u0105c z brewiarza odpowiednie modlitwy, pocz\u0105\u0142 go spokojnie namaszcza\u0107 olejami.<\/p>\n<p>\u2013 By\u0142e\u015b niecierpliwy, synu \u2013 powiedzia\u0142, wychodz\u0105c. \u2013 B\u00f3g z tob\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S. upar\u0142 si\u0119, \u017ce jego \u017cycie musi mie\u0107 sens. Aby to osi\u0105gn\u0105\u0107, zamieszka\u0142 w ma\u0142ym miasteczku i tak jak potrafi\u0142, zacz\u0105\u0142 uczy\u0107 ludzi omija\u0107 z\u0142o. Trwa\u0142o to par\u0119na\u015bcie lat.<\/p>\n","protected":false},"author":670,"featured_media":38072,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[7424,484,5263],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[5262],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Kazimierz Kummer. Zaraza<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Prezentujemy opowiadanie pt. Zaraza z tomu Opowiadania i s\u0142uchowiska. Klatka, kt\u00f3rego autorem jest Kazimierz Kummer.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kazimierz-kummer-zaraza-wydawnictwo-episteme\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kazimierz-kummer-zaraza-wydawnictwo-episteme\/2\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kazimierz-kummer-zaraza-wydawnictwo-episteme#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/kazimierz-kummer-opowiadania-i-sluchowiska-wydawnictwo-episteme-2016-09-08-002.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/kazimierz-kummer-opowiadania-i-sluchowiska-wydawnictwo-episteme-2016-09-08-002.jpg\",\"width\":\"2000\",\"height\":\"1328\",\"caption\":\"Kazimierz Kummer, \u201eOpowiadania i s\u0142uchowiska. Klatka\u201d, Wydawnictwo Episteme (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kazimierz-kummer-zaraza-wydawnictwo-episteme#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kazimierz-kummer-zaraza-wydawnictwo-episteme\",\"name\":\"Kazimierz Kummer. Zaraza\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kazimierz-kummer-zaraza-wydawnictwo-episteme#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2016-09-08T07:00:42+00:00\",\"dateModified\":\"2016-09-05T13:50:27+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/0292e923e95dfddbee1ba1d134d5e31d\"},\"description\":\"Prezentujemy opowiadanie pt. Zaraza z tomu Opowiadania i s\u0142uchowiska. Klatka, kt\u00f3rego autorem jest Kazimierz Kummer.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kazimierz-kummer-zaraza-wydawnictwo-episteme#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kazimierz-kummer-zaraza-wydawnictwo-episteme\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kazimierz-kummer-zaraza-wydawnictwo-episteme#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Zaraza\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/0292e923e95dfddbee1ba1d134d5e31d\",\"name\":\"Kazimierz Kummer\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/kazimierz-kummer\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Kazimierz Kummer. Zaraza","description":"Prezentujemy opowiadanie pt. Zaraza z tomu Opowiadania i s\u0142uchowiska. Klatka, kt\u00f3rego autorem jest Kazimierz Kummer.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kazimierz-kummer-zaraza-wydawnictwo-episteme","next":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kazimierz-kummer-zaraza-wydawnictwo-episteme\/2","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kazimierz-kummer-zaraza-wydawnictwo-episteme#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/kazimierz-kummer-opowiadania-i-sluchowiska-wydawnictwo-episteme-2016-09-08-002.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/kazimierz-kummer-opowiadania-i-sluchowiska-wydawnictwo-episteme-2016-09-08-002.jpg","width":"2000","height":"1328","caption":"Kazimierz Kummer, \u201eOpowiadania i s\u0142uchowiska. Klatka\u201d, Wydawnictwo Episteme (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kazimierz-kummer-zaraza-wydawnictwo-episteme#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kazimierz-kummer-zaraza-wydawnictwo-episteme","name":"Kazimierz Kummer. Zaraza","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kazimierz-kummer-zaraza-wydawnictwo-episteme#primaryimage"},"datePublished":"2016-09-08T07:00:42+00:00","dateModified":"2016-09-05T13:50:27+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/0292e923e95dfddbee1ba1d134d5e31d"},"description":"Prezentujemy opowiadanie pt. Zaraza z tomu Opowiadania i s\u0142uchowiska. Klatka, kt\u00f3rego autorem jest Kazimierz Kummer.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kazimierz-kummer-zaraza-wydawnictwo-episteme#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kazimierz-kummer-zaraza-wydawnictwo-episteme"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kazimierz-kummer-zaraza-wydawnictwo-episteme#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Zaraza"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/0292e923e95dfddbee1ba1d134d5e31d","name":"Kazimierz Kummer","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/kazimierz-kummer"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38066"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/670"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38066"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38066\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38072"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38066"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38066"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38066"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=38066"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=38066"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}