{"id":38584,"date":"2016-09-26T20:00:31","date_gmt":"2016-09-26T19:00:31","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=38584"},"modified":"2020-09-01T13:02:39","modified_gmt":"2020-09-01T12:02:39","slug":"kajetan-kusina-wspolczesny-komiks-polski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kajetan-kusina-wspolczesny-komiks-polski","title":{"rendered":"Wsp\u00f3\u0142czesny komiks polski"},"content":{"rendered":"<p>Tworzenie komiks\u00f3w w Polsce to zaj\u0119cie przeznaczone dla pasjonat\u00f3w. Nak\u0142ady s\u0105 ma\u0142e, zyski prawie \u017cadne, a samo medium nie cieszy si\u0119 szacunkiem szerokiego grona odbiorc\u00f3w. Jednak mimo to wydawanych jest coraz wi\u0119cej rodzimych album\u00f3w. O tyle ciekawych, \u017ce motywem ich powstawania jest sama potrzeba tw\u00f3rcza autor\u00f3w.<\/p>\n<figure id=\"attachment_38592\" aria-describedby=\"caption-attachment-38592\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?attachment_id=38592\" rel=\"attachment wp-att-38592\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-38592\" title=\"Marcin Podolec, \u201eFugazi Music Club\u201d, Wyd. Kultura Gniewu (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autora tekstu)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/fugazi-music-club-marcin-podolec-wydawca-kultura-gniewu-540x376.jpg\" alt=\"Marcin Podolec, \u201eFugazi Music Club\u201d, Wyd. Kultura Gniewu (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autora tekstu)\" width=\"540\" height=\"376\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/fugazi-music-club-marcin-podolec-wydawca-kultura-gniewu-540x376.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/fugazi-music-club-marcin-podolec-wydawca-kultura-gniewu-576x401.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/fugazi-music-club-marcin-podolec-wydawca-kultura-gniewu.jpg 700w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-38592\" class=\"wp-caption-text\">Marcin Podolec, \u201eFugazi Music Club\u201d, Wyd. Kultura Gniewu (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autora tekstu)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Polskie komiksy to najcz\u0119\u015bciej albumy autorskie. Scenarzy\u015bci i rysownicy tworz\u0105 swoje dzie\u0142a, wymagaj\u0105ce wielkich nak\u0142ad\u00f3w pracy, z pasji i czystej ch\u0119ci wykreowania czego\u015b nowego \u2013 to nie jest medium, kt\u00f3re wybiera si\u0119 dla pieni\u0119dzy. Trudno zreszt\u0105 o nich m\u00f3wi\u0107 w przypadku rynku, na kt\u00f3rym sprzeda\u017c tysi\u0105ca album\u00f3w \u015bwiadczy ju\u017c o sporym sukcesie danego tytu\u0142u. Z roku na rok liczby te powoli rosn\u0105, ale nadal nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o sprzeda\u017cy daj\u0105cej godziwy zarobek. \u017beby w pe\u0142ni zrozumie\u0107 t\u0119 niezbyt dogodn\u0105 dla tw\u00f3rc\u00f3w i wydawc\u00f3w sytuacj\u0119, trzeba cofn\u0105\u0107 si\u0119 do okresu zmian ustrojowych, kiedy przedsi\u0119biorcy, \u0142asi na szybki zysk z wydawania komiks\u00f3w w nowej Polsce, musieli zderzy\u0107 si\u0119 z brutaln\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105. Patrz\u0105c na ogromne nak\u0142ady album\u00f3w drukowanych w poprzedniej dekadzie, trudno si\u0119 dziwi\u0107 \u00f3wczesnemu rozentuzjazmowaniu. Przyk\u0142adem takiego wielkonak\u0142adowego komiksu mo\u017ce by\u0107 <em>Kajko i Kokosz \u2013 Szko\u0142a latania<\/em> z 1986 roku, kt\u00f3ry zosta\u0142 wydrukowany w 250 tysi\u0105cach egzemplarzy. Takie wyniki mog\u0142yby sugerowa\u0107, \u017ce Polska to kraj, w kt\u00f3rym historie obrazkowe s\u0105 wa\u017cnym elementem kultury i pozostan\u0105 nim tak\u017ce po upadku komunizmu. Jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 ch\u0119tnych nie wzi\u0119\u0142a pod uwag\u0119 podstawowego czynnika, kt\u00f3ry wp\u0142yn\u0105\u0142 na ukszta\u0142towanie tej sytuacji \u2013 w czasach komunizmu komiks by\u0142 jedn\u0105 z nielicznych dost\u0119pnych rozrywek, a pa\u0144stwowy wydawca nie przejmowa\u0142 si\u0119 tym, czy tak du\u017cy nak\u0142ad rzeczywi\u015bcie odpowiada rynkowemu zapotrzebowaniu.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-38584 gallery-columns-5 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kajetan-kusina-wspolczesny-komiks-polski\/wroc-do-mnie-jeszcze-raz-bartosz-sztybor-wojciech-stefaniec-wydawca-timof-i-cisi-wspolnicy'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/wroc-do-mnie-jeszcze-raz-bartosz-sztybor-wojciech-stefaniec-wydawca-timof-i-cisi-wspolnicy-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Bartosz Sztybor, Wojciech Stefaniec, \u201eWr\u00f3\u0107 do mnie jeszcze raz\u201d, Wyd. Timof i Cisi Wsp\u00f3lnicy (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autora tekstu)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-38598\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-38598'>\n\t\t\t\tBartosz Sztybor, Wojciech Stefaniec, \u201eWr\u00f3\u0107 do mnie jeszcze raz\u201d, Wyd. Timof i Cisi Wsp\u00f3lnicy (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autora tekstu)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kajetan-kusina-wspolczesny-komiks-polski\/wielka-ucieczka-z-ogrodkow-dzialkowych-jacek-swidzinski-wydawca-kultura-gniewu'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/wielka-ucieczka-z-ogrodkow-dzialkowych-jacek-swidzinski-wydawca-kultura-gniewu-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Jacek \u015awidzi\u0144ski, \u201eWielka ucieczka z ogr\u00f3dk\u00f3w dzia\u0142kowych\u201d, Wyd. Kultura Gniewu (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autora tekstu)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-38597\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-38597'>\n\t\t\t\tJacek \u015awidzi\u0144ski, \u201eWielka ucieczka z ogr\u00f3dk\u00f3w dzia\u0142kowych\u201d, Wyd. Kultura Gniewu (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autora tekstu)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kajetan-kusina-wspolczesny-komiks-polski\/rozmowki-polsko-angielskie-autor-agata-wawryniuk-wydawca-kultura-gniewu'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/rozmowki-polsko-angielskie-autor-agata-wawryniuk-wydawca-kultura-gniewu-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Agata Wawryniuk, \u201eRozm\u00f3wki polsko-angielskie\u201d, Wyd. Kultura Gniewu (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autora tekstu)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-38596\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-38596'>\n\t\t\t\tAgata Wawryniuk, \u201eRozm\u00f3wki polsko-angielskie\u201d, Wyd. Kultura Gniewu (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autora tekstu)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kajetan-kusina-wspolczesny-komiks-polski\/rewolucje-integral-mateusz-skutnik-wydawca-timof-i-cisi-wspolnicy'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/rewolucje-integral-mateusz-skutnik-wydawca-timof-i-cisi-wspolnicy-80x80.jpeg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Mateusz Skutnik, \u201eRewolucje: Integral\u201d, Wyd. Timof i Cisi Wsp\u00f3lnicy (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autora tekstu)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-38595\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-38595'>\n\t\t\t\tMateusz Skutnik, \u201eRewolucje: Integral\u201d, Wyd. Timof i Cisi Wsp\u00f3lnicy (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autora tekstu)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kajetan-kusina-wspolczesny-komiks-polski\/przygody-stasia-i-zlej-nogi-autor-tomasz-grzadziela-wydawca-kultura-gniewu'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/przygody-stasia-i-zlej-nogi-autor-tomasz-grzadziela-wydawca-kultura-gniewu-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Tomasz Grz\u0105dziela, \u201ePrzygody Stasia i Z\u0142ej Nogi\u201d, Wyd. Kultura Gniewu (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autora tekstu)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-38594\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/przygody-stasia-i-zlej-nogi-autor-tomasz-grzadziela-wydawca-kultura-gniewu-80x80.jpg 80w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/przygody-stasia-i-zlej-nogi-autor-tomasz-grzadziela-wydawca-kultura-gniewu-540x540.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/przygody-stasia-i-zlej-nogi-autor-tomasz-grzadziela-wydawca-kultura-gniewu-576x576.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/przygody-stasia-i-zlej-nogi-autor-tomasz-grzadziela-wydawca-kultura-gniewu.jpg 700w\" sizes=\"(max-width: 80px) 100vw, 80px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-38594'>\n\t\t\t\tTomasz Grz\u0105dziela, \u201ePrzygody Stasia i Z\u0142ej Nogi\u201d, Wyd. Kultura Gniewu (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autora tekstu)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kajetan-kusina-wspolczesny-komiks-polski\/norka-zaglady-tomasz-samojlik-wydawca-kultura-gniewu'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/norka-zaglady-tomasz-samojlik-wydawca-kultura-gniewu-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Tomasz Samojlik, \u201eNorka zag\u0142ady\u201d, Wyd. Kultura Gniewu (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autora tekstu)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-38593\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-38593'>\n\t\t\t\tTomasz Samojlik, \u201eNorka zag\u0142ady\u201d, Wyd. Kultura Gniewu (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autora tekstu)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kajetan-kusina-wspolczesny-komiks-polski\/fugazi-music-club-marcin-podolec-wydawca-kultura-gniewu'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/fugazi-music-club-marcin-podolec-wydawca-kultura-gniewu-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Marcin Podolec, \u201eFugazi Music Club\u201d, Wyd. Kultura Gniewu (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autora tekstu)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-38592\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-38592'>\n\t\t\t\tMarcin Podolec, \u201eFugazi Music Club\u201d, Wyd. Kultura Gniewu (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autora tekstu)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Jednak z\u0142a ocena sytuacji nie by\u0142a jedyn\u0105 przyczyn\u0105 zduszenia polskiego komiksu w zarodku. Pocz\u0105tek kapitalizmu w Polsce to tak\u017ce pocz\u0105tek masowego i przyspieszonego wch\u0142aniania kultury zachodniej. To zach\u0142y\u015bni\u0119cie si\u0119 wcze\u015bniej niedost\u0119pnymi wytworami popkultury z prawdziwego zdarzenia mia\u0142o miejsce tak\u017ce w komiksie. Prze\u0142omowy by\u0142 w tym przypadku rok 1990, kiedy na polskim rynku zadebiutowa\u0142a oficyna TM-Semic, dzi\u0119ki kt\u00f3rej w kioskowych witrynach pojawi\u0142y si\u0119 komiksy z superbohaterami wydawnictw Marvel i DC. Przygody takich postaci jak Batman, Superman czy Spider-Man zaw\u0142adn\u0119\u0142y wyobra\u017ani\u0105 czytelnik\u00f3w i nic dziwnego, \u017ce nikt nie chcia\u0142 si\u0119 interesowa\u0107 polskimi tytu\u0142ami, kt\u00f3re przy zachodniej konkurencji wypada\u0142y do\u015b\u0107 blado. Owszem, klasyki o przygodach Kajko i Kokosza oraz Tytusa nadal mia\u0142y swoich entuzjast\u00f3w, ale nowi tw\u00f3rcy w\u0142a\u015bciwie zostali pozbawieni mo\u017cliwo\u015bci przebicia si\u0119 do szerszego grona odbiorc\u00f3w. Co nie znaczy, \u017ce nie pr\u00f3bowali.<\/p>\n<p>Pierwszym sposobem na pokazanie \u015bwiatu swoich komiks\u00f3w okaza\u0142y si\u0119 tak zwane ziny, czyli niezale\u017cne zeszyty wydawane w\u0142asnym sumptem, tworzone za pomoc\u0105 kserokopiarki i kleju biurowego. Zjawisko to by\u0142o si\u0119 najmocniej zwi\u0105zane ze scen\u0105 punkow\u0105 i tak jak ona mia\u0142o raczej kontrowersyjny charakter. Przekazywane z r\u0119ki do r\u0119ki na koncertach i imprezach \u015brodowiskowych, ziny z za\u0142o\u017cenia by\u0142y tworem undergroundowym i nic dziwnego, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 egzemplarzy jest dzisiaj niedost\u0119pna. Nie znaczy to jednak, \u017ce z tego podziemia nie wy\u0142oni\u0142o si\u0119 par\u0119 nazwisk kojarzonych i tworz\u0105cych komiksy tak\u017ce wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie. Najlepszymi przyk\u0142adami s\u0105 Dariusz \u201ePa\u0142a\u201d Palinowski i Krzysztof \u201eProsiak\u201d Owedyk, kt\u00f3rzy w p\u00f3\u017aniejszych latach dorobili si\u0119 swoich profesjonalnie wydanych album\u00f3w. Drug\u0105 taktyk\u0105, kt\u00f3ra w przysz\u0142o\u015bci mia\u0142a okaza\u0107 si\u0119 rewolucyjna w skutkach, by\u0142y magazyny komiksowe publikuj\u0105ce na swoich \u0142amach historie polskich tw\u00f3rc\u00f3w. Jednak tak\u017ce ich pocz\u0105tki nie by\u0142y \u0142atwe i kilka pierwszych magazyn\u00f3w zako\u0144czy\u0142o sw\u00f3j \u017cywot po paru numerach. Najcz\u0119\u015bciej dzia\u0142o si\u0119 to z przyczyn czysto ekonomicznych, cho\u0107 zdarza\u0142y si\u0119 te\u017c bardziej specyficzne wypadki, jak ten zwi\u0105zany z magazynem \u201eAwantura\u201d. Po kilku udanych numerach udowadniaj\u0105cych, \u017ce pismo cieszy si\u0119 ca\u0142kiem du\u017cym zainteresowaniem, nieuczciwy wydawca ulotni\u0142 si\u0119 z pieni\u0119dzmi i zostawi\u0142 tw\u00f3rc\u00f3w na lodzie. Mo\u017cna uzna\u0107, \u017ce pierwszym magazynem, kt\u00f3ry odni\u00f3s\u0142 sukces, by\u0142o wydawane w latach 1994\u20132001 \u201eAQQ\u201d. Jednak periodykiem, kt\u00f3ry okaza\u0142 si\u0119 naprawd\u0119 prze\u0142omowy i zako\u0144czy\u0142 okres wielkiej smuty lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, by\u0142 z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 \u201eProdukt\u201d, prowadzony przez Micha\u0142a \u201e\u015aledzia\u201d \u015aledzi\u0144skiego. Wychodz\u0105cy w okresie 1999\u20132003 magazyn pokaza\u0142 polskim czytelnikom komiks, kt\u00f3rego do tej pory nie znali. Koronnym przyk\u0142adem jest najbardziej znana seria publikowana na \u0142amach pisma, czyli <em>Osiedle Swoboda<\/em> autorstwa samego \u015aledzi\u0144skiego. Niew\u0105tpliwie mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 komiks\u00f3w tworzonych przez Polak\u00f3w trzyma\u0142a si\u0119 ram konwencji fantasy lub science-fiction i by\u0142a czytana przez fan\u00f3w tych gatunk\u00f3w. <em>Osiedle Swoboda<\/em> oferowa\u0142o natomiast opowie\u015b\u0107 najzupe\u0142niej przyziemn\u0105 \u2013 o nastoletnich przyjacio\u0142ach mieszkaj\u0105cych na tytu\u0142owym bydgoskim osiedlu. Otacza\u0142a ich szaro\u015b\u0107 i bieda polskiego blokowiska, a ich g\u0142\u00f3wn\u0105 rozrywk\u0105 by\u0142y rozmowy o popkulturze i picie alkoholu. Czytelnik\u00f3w zachwyci\u0142 ostry, cz\u0119sto wulgarny humor \u015aledzi\u0144skiego i jego niesamowite oko do absurd\u00f3w polskiej rzeczywisto\u015bci na prze\u0142omie wiek\u00f3w. Zreszt\u0105 podobnie sprawa mia\u0142a si\u0119 z dwoma innymi komiksami publikowanymi w \u201eProdukcie\u201d \u2013 <em>Je\u017cu Jerzym<\/em> Le\u015bniaka i Skar\u017cyckiego oraz <em>Wilqu<\/em> braci Minkiewicz\u00f3w. Oba tytu\u0142y, dobrze znane nawet poza \u015brodowiskiem komiksowym, tak\u017ce zbudowa\u0142y swoj\u0105 popularno\u015b\u0107 na celnym i bezpo\u015brednim dowcipie s\u0142u\u017c\u0105cym jako uj\u015bcie frustracji dla przeci\u0119tnego mieszka\u0144ca Polski. Zreszt\u0105 ca\u0142y styl magazynu opiera\u0142 si\u0119 na do\u015b\u0107 szyderczym i \u201eolewczym\u201d podej\u015bciu do rzeczywisto\u015bci. Taka taktyka tw\u00f3rcza wpisywa\u0142a si\u0119 idealnie w \u00f3wczesny krajobraz polskiej popkultury. To w ko\u0144cu moment, kiedy swoje triumfy zaczyna\u0142 \u015bwi\u0119ci\u0107 polski hip-hop, a Kuba Wandachowicz \u2013 basista zespo\u0142u Cool Kids of Death \u2013 na \u0142amach \u201eGazety Wyborczej\u201d opublikowa\u0142 sw\u00f3j s\u0142ynny tekst o pokoleniu nic. Zreszt\u0105 nazwa zespo\u0142u nie pojawia si\u0119 w tym tek\u015bcie przypadkowo. Zar\u00f3wno jego frontman Krzysztof Ostrowski, jak i perkusista Jacek Fr\u0105\u015b do dzisiaj pozostaj\u0105 aktywnymi tw\u00f3rcami komiksowymi.<\/p>\n<figure id=\"attachment_38594\" aria-describedby=\"caption-attachment-38594\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?attachment_id=38594\" rel=\"attachment wp-att-38594\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-38594\" title=\"Tomasz Grz\u0105dziela, \u201ePrzygody Stasia i Z\u0142ej Nogi\u201d, Wyd. Kultura Gniewu (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autora tekstu)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/przygody-stasia-i-zlej-nogi-autor-tomasz-grzadziela-wydawca-kultura-gniewu-540x540.jpg\" alt=\"Tomasz Grz\u0105dziela, \u201ePrzygody Stasia i Z\u0142ej Nogi\u201d, Wyd. Kultura Gniewu (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autora tekstu)\" width=\"540\" height=\"540\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/przygody-stasia-i-zlej-nogi-autor-tomasz-grzadziela-wydawca-kultura-gniewu-540x540.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/przygody-stasia-i-zlej-nogi-autor-tomasz-grzadziela-wydawca-kultura-gniewu-80x80.jpg 80w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/przygody-stasia-i-zlej-nogi-autor-tomasz-grzadziela-wydawca-kultura-gniewu-576x576.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/przygody-stasia-i-zlej-nogi-autor-tomasz-grzadziela-wydawca-kultura-gniewu.jpg 700w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-38594\" class=\"wp-caption-text\">Tomasz Grz\u0105dziela, \u201ePrzygody Stasia i Z\u0142ej Nogi\u201d, Wyd. Kultura Gniewu (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autora tekstu)<\/figcaption><\/figure>\n<p>\u201eProdukt\u201d, mimo du\u017cej popularno\u015bci, przesta\u0142 wychodzi\u0107 po zaledwie 23 numerach, ale tyle wystarczy\u0142o, by polscy tw\u00f3rcy ponownie znale\u017ali swoje miejsce na komiksowym rynku. Nie da si\u0119 ukry\u0107, \u017ce pierwsze polskie albumy ukazuj\u0105ce si\u0119 na pocz\u0105tku zesz\u0142ej dekady to g\u0142\u00f3wnie dzie\u0142a komediowe, raczej nie poruszaj\u0105ce powa\u017cniejszych temat\u00f3w. Jednak ju\u017c wtedy zacz\u0119\u0142y si\u0119 pojawia\u0107 komiksy ci\u0119\u017csze gatunkowo. Doskona\u0142ym przyk\u0142adem s\u0105 dwa albumy z serii <em>Mikropolis<\/em> autorstwa Denisa Wojdy i Krzysztofa Gawronkiewicza. Te mroczne i psychodeliczne opowie\u015bci z fikcyjnego miasta do dzisiaj pozostaj\u0105 jednym z najbardziej niepokoj\u0105cych komiks\u00f3w wydanych w Polsce. Kolejnym tw\u00f3rc\u0105 ju\u017c wtedy tworz\u0105cym powa\u017cniejsze komiksy jest Mateusz Skutnik. W jego dorobku mo\u017cna znale\u017a\u0107 chocia\u017cby dziesi\u0119\u0107 odcink\u00f3w fantastyczno-naukowej serii o filozoficznym zabarwieniu pod tytu\u0142em <em>Rewolucje<\/em> (cz\u0119\u015b\u0107 do scenariusza Jerzego Szy\u0142aka) czy pisane przez Karola Konwerskiego opowie\u015bci o lubi\u0105cym zadawa\u0107 trudne pytania Panu Blakim.<\/p>\n<p>Poprzednia dekada to okres, w kt\u00f3rym polski rynek komiksowy bardzo szybko zacz\u0105\u0142 nadrabia\u0107 wydawnicze zaleg\u0142o\u015bci, je\u015bli chodzi o ambitniejsze tytu\u0142y od dawna obecne na rynku zachodnim \u2013 du\u017ce zas\u0142ugi mia\u0142y w tym wydawnictwa Egmont i nieistniej\u0105ca ju\u017c dzi\u015b Mandragora. Jednak w przypadku polskiego komiksu o wiele wa\u017cniejsze s\u0105 dwa wydawnictwa z za\u0142o\u017cenia zajmuj\u0105ce si\u0119 publikacj\u0105 niszowych i niezale\u017cnych pozycji \u2013 Kultura Gniewu oraz Timof i Cisi Wsp\u00f3lnicy. Dzi\u0119ki ich staraniom na polskim rynku pojawi\u0142o si\u0119 wiele klasyk\u00f3w zaliczanych do tak zwanych<em> graphic novels<\/em>. To okre\u015blenie na, m\u00f3wi\u0105c w du\u017cym uproszczeniu, autorskie albumy, kt\u00f3re stanowi\u0105 zamkni\u0119t\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 fabularn\u0105 i cz\u0119sto poruszaj\u0105 powa\u017cniejsze tematy. Do\u015b\u0107 cz\u0119sto znajduj\u0105 si\u0119 w\u015br\u00f3d nich komiksy autobiograficzne lub reporta\u017ce. Do najbardziej rozpoznawalnych tytu\u0142\u00f3w wydanych przez te dwa wydawnictwa mo\u017cna zaliczy\u0107 mi\u0119dzy innymi <em>Black Hole<\/em> Charlesa Burnsa, <em>Blankets<\/em> Craiga Thompsona czy <em>Fun Home<\/em> Alison Bechdel. Zapoznanie czytelnik\u00f3w z t\u0105 ciekaw\u0105 odnog\u0105 medium komiksowego sprawi\u0142o, \u017ce zacz\u0119li ch\u0119tniej si\u0119ga\u0107 tak\u017ce po te mniej popularne, nie sygnowane znanymi logotypami tytu\u0142y. W ten spos\u00f3b tak\u017ce polskie albumy znalaz\u0142y si\u0119 w obszarze zainteresowania mi\u0142o\u015bnik\u00f3w komiksu, szukaj\u0105cych ciekawych tytu\u0142\u00f3w poza g\u0142\u00f3wnym nurtem.<\/p>\n<figure id=\"attachment_38598\" aria-describedby=\"caption-attachment-38598\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?attachment_id=38598\" rel=\"attachment wp-att-38598\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-38598\" title=\"Bartosz Sztybor, Wojciech Stefaniec, \u201eWr\u00f3\u0107 do mnie jeszcze raz\u201d, Wyd. Timof i Cisi Wsp\u00f3lnicy (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autora tekstu)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/wroc-do-mnie-jeszcze-raz-bartosz-sztybor-wojciech-stefaniec-wydawca-timof-i-cisi-wspolnicy-540x752.jpg\" alt=\"Bartosz Sztybor, Wojciech Stefaniec, \u201eWr\u00f3\u0107 do mnie jeszcze raz\u201d, Wyd. Timof i Cisi Wsp\u00f3lnicy (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autora tekstu)\" width=\"540\" height=\"752\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/wroc-do-mnie-jeszcze-raz-bartosz-sztybor-wojciech-stefaniec-wydawca-timof-i-cisi-wspolnicy-540x752.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/wroc-do-mnie-jeszcze-raz-bartosz-sztybor-wojciech-stefaniec-wydawca-timof-i-cisi-wspolnicy-576x802.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/wroc-do-mnie-jeszcze-raz-bartosz-sztybor-wojciech-stefaniec-wydawca-timof-i-cisi-wspolnicy.jpg 640w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-38598\" class=\"wp-caption-text\">Bartosz Sztybor, Wojciech Stefaniec, \u201eWr\u00f3\u0107 do mnie jeszcze raz\u201d, Wyd. Timof i Cisi Wsp\u00f3lnicy (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autora tekstu)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Jednym z pierwszych naprawd\u0119 ciep\u0142o przyj\u0119tych polskich album\u00f3w by\u0142y dwie cz\u0119\u015bci <em>Na szybko spisane<\/em> autorstwa Micha\u0142a \u015aledzi\u0144skiego. Ta quasi-biograficzna opowie\u015b\u0107 o dorastaniu w Polsce w latach osiemdziesi\u0105tych i dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych pokaza\u0142a talent tego autora z mniej kojarzonej, powa\u017cniejszej strony. Podobne uznanie zdoby\u0142 tak\u017ce inny autor wywodz\u0105cy si\u0119 z \u0142am \u201eProduktu\u201d, czyli Karol \u201eKRL\u201d Kalinowski. Jego <em>\u0141auma<\/em>, opowiadaj\u0105ca o ma\u0142ej dziewczynce poznaj\u0105cej \u015bwiat warmi\u0144skiego folkloru i tamtejszych mitycznych stworze\u0144, do dzi\u015b uchodzi za jeden z najlepszych polskich komiks\u00f3w, a na <em>Ko\u015bcisko<\/em> \u2013 nowy album Kalinowskiego \u2013 oczekuj\u0105 rzesze fan\u00f3w. Jest to przypadek o tyle ciekawy, \u017ce album ten skierowany jest r\u00f3wnie\u017c do dzieci. Polscy autorzy si\u0119gaj\u0105 ch\u0119tnie tak\u017ce do tej niszy i zaczynaj\u0105 odnosi\u0107 na jej polu sukcesy. Jednym z najwi\u0119kszych hit\u00f3w Kultury Gniewu jest obecnie seria edukacyjno-przygodowa <em>Ryj\u00f3wka przeznaczenia<\/em> Tomasza Samojlika. Du\u017c\u0105 popularno\u015bci\u0105 cieszy si\u0119 tak\u017ce seria o detektywie Misiu Zbysiu tworzona przez Macieja Jasi\u0144skiego i Piotra Nowackiego.<\/p>\n<p>W\u015br\u00f3d wydawanych obecnie tytu\u0142\u00f3w polskich autor\u00f3w, zw\u0142aszcza tych m\u0142odszych, cz\u0119sto pojawiaj\u0105 si\u0119 komiksy oparte na faktach. Jednym z najcieplej przyj\u0119tych album\u00f3w ostatnich lat, wydanych tak\u017ce w kilku krajach europejskich, by\u0142o <em>Fugazi Music Club<\/em> \u2013 historia legendarnego warszawskiego klubu. Autor ostatnio zilustrowa\u0142 tak\u017ce <em>Dym<\/em> \u2013 komiksowy wywiad rzek\u0119 z muzykiem Pablopavo. Do ksi\u0119garni trafi\u0142o w\u0142a\u015bnie wznowienie <em>Rozm\u00f3wek polsko-angielskich<\/em> Agaty Wawryniuk, kt\u00f3ra opisa\u0142a w nich swoje wspomnienia z sezonowej pracy w Anglii. Tak\u017ce tematyka obyczajowa nie jest obca polskim autorom. Nie boj\u0105 si\u0119 porusza\u0107 dra\u017cliwych temat\u00f3w, takich jak chocia\u017cby r\u00f3\u017cnorakie na\u0142ogi we <em>Wr\u00f3\u0107 do mnie jeszcze raz<\/em> Bartosza Sztybora i Wojciecha Stefa\u0144ca. W polskim \u015brodowisku komiksowym nie brakuje r\u00f3wnie\u017c autor\u00f3w preferuj\u0105cych satyr\u0119 i zabaw\u0119 form\u0105. Jednym z najciekawszych tw\u00f3rc\u00f3w jest obecnie Jacek \u015awidzi\u0144ski, kt\u00f3rego komiksy charakteryzuj\u0105 si\u0119 minimalistyczn\u0105 kresk\u0105 i specyficznym poczuciem humoru. Jego <em>Zdarzenie 1908<\/em> zosta\u0142o wyr\u00f3\u017cnione Nagrod\u0105 im. Henryka Sienkiewicza za najlepsz\u0105 popow\u0105 powie\u015b\u0107 roku. Za\u015b mi\u0142o\u015bnicy s\u0142odko-gorzkich opowie\u015bci i \u015bmiechu przez \u0142zy powinni zainteresowa\u0107 si\u0119 tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 Tomasza \u201eSpella\u201d Grz\u0105dzieli, kt\u00f3rego webkomiks <em>Przygody Stasia i Z\u0142ej Nogi<\/em> niedawno ukaza\u0142 si\u0119 na papierze.<\/p>\n<p>Jest to tylko cz\u0119\u015b\u0107 polskich komiks\u00f3w wartych zainteresowania. Z roku na rok przybywa album\u00f3w i autor\u00f3w, kt\u00f3rzy wci\u0105\u017c eksperymentuj\u0105 i szukaj\u0105 nowych \u015brodk\u00f3w wyrazu w swoim ulubionym medium. Trudno w\u015br\u00f3d wydawanych tytu\u0142\u00f3w wskaza\u0107 panuj\u0105cy obecnie trend, bo ich tw\u00f3rcy coraz cz\u0119\u015bciej si\u0119gaj\u0105 po nowe gatunki, w kt\u00f3rych chcieliby spr\u00f3bowa\u0107 si\u0142. Dlatego polski komiks to temat, kt\u00f3remu warto przyjrze\u0107 si\u0119 bli\u017cej. Mo\u017cecie si\u0119 zdziwi\u0107, ilu utalentowanych scenarzyst\u00f3w i rysownik\u00f3w tworzy w naszym kraju. I to najcz\u0119\u015bciej dla samej przyjemno\u015bci i satysfakcji z opowiadania historii.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Polskie komiksy to najcz\u0119\u015bciej albumy autorskie. Scenarzy\u015bci i rysownicy tworz\u0105 swoje dzie\u0142a, wymagaj\u0105ce wielkich nak\u0142ad\u00f3w pracy, z pasji i czystej ch\u0119ci wykreowania czego\u015b nowego \u2013 to nie jest medium, kt\u00f3re wybiera si\u0119 dla pieni\u0119dzy. <\/p>\n","protected":false},"author":683,"featured_media":38592,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[5340,5329,5334,5333,3971,5328,5337,5330,5335,5332,5338,5336,5331,5339,849,5342,5341],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[5327],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Wsp\u00f3\u0142czesny komiks polski<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Polski komiks to temat, kt\u00f3remu warto przyjrze\u0107 si\u0119 bli\u017cej.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kajetan-kusina-wspolczesny-komiks-polski\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kajetan-kusina-wspolczesny-komiks-polski#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/fugazi-music-club-marcin-podolec-wydawca-kultura-gniewu.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/fugazi-music-club-marcin-podolec-wydawca-kultura-gniewu.jpg\",\"width\":\"700\",\"height\":\"488\",\"caption\":\"Marcin Podolec, \u201eFugazi Music Club\u201d, Wyd. Kultura Gniewu (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autora tekstu)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kajetan-kusina-wspolczesny-komiks-polski#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kajetan-kusina-wspolczesny-komiks-polski\",\"name\":\"Wsp\u00f3\u0142czesny komiks polski\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kajetan-kusina-wspolczesny-komiks-polski#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2016-09-26T19:00:31+00:00\",\"dateModified\":\"2020-09-01T12:02:39+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/69b92a4a4f3818ec6e80442135d0de1a\"},\"description\":\"Polski komiks to temat, kt\u00f3remu warto przyjrze\u0107 si\u0119 bli\u017cej.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kajetan-kusina-wspolczesny-komiks-polski#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kajetan-kusina-wspolczesny-komiks-polski\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kajetan-kusina-wspolczesny-komiks-polski#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Wsp\u00f3\u0142czesny komiks polski\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/69b92a4a4f3818ec6e80442135d0de1a\",\"name\":\"Kajetan Kusina\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/kajetan-kusina\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Wsp\u00f3\u0142czesny komiks polski","description":"Polski komiks to temat, kt\u00f3remu warto przyjrze\u0107 si\u0119 bli\u017cej.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kajetan-kusina-wspolczesny-komiks-polski","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kajetan-kusina-wspolczesny-komiks-polski#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/fugazi-music-club-marcin-podolec-wydawca-kultura-gniewu.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/fugazi-music-club-marcin-podolec-wydawca-kultura-gniewu.jpg","width":"700","height":"488","caption":"Marcin Podolec, \u201eFugazi Music Club\u201d, Wyd. Kultura Gniewu (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autora tekstu)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kajetan-kusina-wspolczesny-komiks-polski#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kajetan-kusina-wspolczesny-komiks-polski","name":"Wsp\u00f3\u0142czesny komiks polski","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kajetan-kusina-wspolczesny-komiks-polski#primaryimage"},"datePublished":"2016-09-26T19:00:31+00:00","dateModified":"2020-09-01T12:02:39+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/69b92a4a4f3818ec6e80442135d0de1a"},"description":"Polski komiks to temat, kt\u00f3remu warto przyjrze\u0107 si\u0119 bli\u017cej.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kajetan-kusina-wspolczesny-komiks-polski#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kajetan-kusina-wspolczesny-komiks-polski"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/kajetan-kusina-wspolczesny-komiks-polski#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Wsp\u00f3\u0142czesny komiks polski"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/69b92a4a4f3818ec6e80442135d0de1a","name":"Kajetan Kusina","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/kajetan-kusina"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38584"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/683"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38584"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38584\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38592"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38584"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38584"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38584"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=38584"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=38584"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}