{"id":3872,"date":"2011-02-22T19:29:30","date_gmt":"2011-02-22T18:29:30","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=3872"},"modified":"2021-01-13T11:40:47","modified_gmt":"2021-01-13T10:40:47","slug":"auschwitzwieliczka-miroslaw-balka-kontrowersje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/auschwitzwieliczka-miroslaw-balka-kontrowersje","title":{"rendered":"Auschwitzwieliczka<\/em> Miros\u0142awa Ba\u0142ki: kontrowersje wok\u00f3\u0142 sztuki w przestrzeni publicznej"},"content":{"rendered":"

1.<\/strong><\/p>\n

Losy dzie\u0142a Auschwitzwieliczka <\/em>Miros\u0142awa Ba\u0142ki s\u0105 ma\u0142o znane poza Krakowem, tymczasem mog\u0105 stanowi\u0107 znacz\u0105cy g\u0142os w dyskusji o sztuce publicznej. Korytarz \u2013 jak g\u0142osi tekst na stronie festiwalu Art Boom, w ramach kt\u00f3rego powsta\u0142o dzie\u0142o \u2013 stanowi pierwsz\u0105 w Polsce sta\u0142\u0105 prac\u0119 w przestrzeni publicznej zrealizowan\u0105 przez \u015bwiatowej s\u0142awy artyst\u0119 Miros\u0142awa Ba\u0142k\u0119 <\/em>(www.artboomfestival.pl). Ba\u0142ka pracowa\u0142 ju\u017c w przestrzeni pozagaleryjnej, z okazji wystawy Ideal City \u2013 Invisible Cities<\/em> w Zamo\u015bciu i Poczdamie (2006). Zaproponowa\u0142 wtedy obiekt czasowy, bez wi\u0119kszego zwi\u0105zku z lokalizacj\u0105. Jest tak\u017ce autorem pomnika ofiar promu Estonia w Sztokholmie (1994) znakomicie przyj\u0119tego nie tylko w Szwecji, ale i poza jej granicami.<\/p>\n

\"Miros\u0142aw<\/a>
Miros\u0142aw Ba\u0142ka, Auschwitzwieliczka, fot. M. Ujma<\/figcaption><\/figure>\n

2.<\/strong><\/p>\n

Sztuka w przestrzeni publicznej cieszy si\u0119 dzisiaj niezwyk\u0142\u0105 popularno\u015bci\u0105. Termin ten w\u0142a\u015bciwie zdominowa\u0142 my\u015blenie o realizacjach artystycznych poza galeriami.<\/p>\n

W latach 90. dyskutowano w Polsce o pomnikach: ich lokalizacjach, a tak\u017ce wyborze postaci i zdarze\u0144 do upami\u0119tniania. Zastanawiano si\u0119 nad procesami prowadz\u0105cymi do postawienia monumentu: kto lub co ma na nie wp\u0142yw, czy liczy si\u0119 g\u0142os obywatelski, przede wszystkim za\u015b ubolewano nad psuciem wsp\u00f3lnej przestrzeni. Te dyskusje stan\u0119\u0142y u pocz\u0105tku dzisiejszej popularno\u015bci sztuki publicznej i rozwa\u017ca\u0144 nad jako\u015bci\u0105 przestrzeni polskich miast. Wcze\u015bniej tak\u017ce sztuk\u0119 wyprowadzano poza galerie, polsk\u0105 specjalno\u015bci\u0105 mo\u017cna nazwa\u0107 wszak\u017ce niezwyk\u0142e rozpowszechnienie plener\u00f3w. Z bardziej spektakularnych wydarze\u0144 wymieni\u0107 nale\u017cy trwaj\u0105ce od 1965 do 1987 Biennale Form Przestrzennych w Elbl\u0105gu, dzi\u015b na nowo odkrywane przez historyk\u00f3w sztuki i artyst\u00f3w. Koniec lat 90. przyni\u00f3s\u0142 z kolei popularno\u015b\u0107 galerii billboardowych.<\/p>\n

Now\u0105 fal\u0119 zainteresowania sfer\u0105 miejsk\u0105 zapowiedzia\u0142y imprezy po\u015bwi\u0119cone muralom i street artowi, w czym przodowa\u0142y Gda\u0144sk i Wroc\u0142aw. Problematyka sztuki publicznej pojawi\u0142a si\u0119 w Polsce po akcesji do Unii. Regiony i miasta dosta\u0142y pieni\u0105dze na rozw\u00f3j i zacz\u0119\u0142y rywalizowa\u0107 ze sob\u0105 w spos\u00f3b bardziej agresywny ni\u017c do tej pory. W tej rywalizacji wielk\u0105 rol\u0119 zacz\u0119\u0142a odgrywa\u0107 kultura. Wystawy, wydarzenia, festiwale zacz\u0119\u0142y si\u0119 mno\u017cy\u0107. Dzisiaj ka\u017cde wi\u0119ksze miasto posiada w\u0142asn\u0105 imprez\u0119 wyprowadzaj\u0105c\u0105 sztuk\u0119 na place i ulice: Lublin, Pozna\u0144, Tarn\u00f3w, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o obfituj\u0105cej w takie inicjatywy Warszawie.<\/p>\n

Gdy \u015bledzi si\u0119 dyskusje o sztuce publicznej, wida\u0107, \u017ce wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odgrywa w nich dyskusja o to\u017csamo\u015bci miasta i jego przesz\u0142o\u015bci, o identyfikacji mieszka\u0144c\u00f3w z miejscem zamieszkania. Trwaj\u0105 spory na temat uczestnictwa obywateli w sztuce, polityczno\u015bci i polskiej demokracji, dobra wsp\u00f3lnego.<\/p>\n

3.<\/strong><\/p>\n

W por\u00f3wnaniu z innymi miastami sytuacja w Krakowie by\u0142a skromna. Po ambitnej, lecz nie maj\u0105cej nast\u0119pstw wystawie Futuryzm miast przemys\u0142owych. 100 lat Wolfsburga i Nowej Huty<\/em>, autorstwa Martina Kaltwassera i Kuby Szredera (2006), dopiero w roku 2009 dosz\u0142a tutaj do skutku pierwsza edycja cyklicznej imprezy, kt\u00f3r\u0105 nazwano Art Boom. Finansuje j\u0105 miasto, a organizuje agenda miejska, Krakowskie Biuro Festiwalowe. Art Boom wszed\u0142 w sk\u0142ad nowej strategii promocji Krakowa przez kultur\u0119, o nazwie 6 zmys\u0142\u00f3w<\/em>. \u00d3w nowy zestaw festiwali stanowi\u0142 odpowied\u017a na zam\u00f3wienie polityczne \u2013 prezydenta miasta \u2013 i wywo\u0142a\u0142 szereg kontrowersji. Nie miejsce jednak na roztrz\u0105sanie problemu.<\/p>\n

Udzia\u0142 Miros\u0142awa Ba\u0142ki w Art Boomie zapowiadano od pocz\u0105tku. Projekt jego pracy by\u0142 jednym z pierwszych, jakie zosta\u0142y zaproponowane organizatorom.<\/p>\n

4.<\/strong><\/p>\n

Idea pracy Auschwitzwieliczka<\/em> skrystalizowa\u0142a si\u0119 dzi\u0119ki tekstowi reklamuj\u0105cemu krakowskie biuro podr\u00f3\u017cy oferuj\u0105ce wypraw\u0119 w 8 godzin do Auschwitz i Wieliczki oraz zapewniaj\u0105ce niezapomniane wra\u017cenia i mi\u0142\u0105 rozrywk\u0119. Jest to korytarz odlany z betonu, o przekroju prostok\u0105tnym, d\u0142ugo\u015bci 17 m, szeroko\u015bci 2,5 m, wysoko\u015bci 3 m. Wa\u017cy 17 ton, a koszt jego wykonania wyni\u00f3s\u0142 80 tysi\u0119cy z\u0142otych, do tego dochodz\u0105 koszty wynaj\u0119cia agencji ochrony strzeg\u0105cej dzie\u0142a przez d\u0142u\u017cszy czas, a tak\u017ce transportu. Podstawowe informacje zosta\u0142y podane na tabliczce, ale ta znikn\u0119\u0142a. Ukradli j\u0105 zbieracze z\u0142omu.<\/p>\n

Korytarz utrzymany zosta\u0142 w naturalnej barwie betonu, a w jego suficie zosta\u0142 wyci\u0119ty drukowanymi literami napis AUSCHWITZWIELICZKA<\/em>. Zasadnicz\u0105 cech\u0105 pracy jest to, \u017ce wymaga obecno\u015bci widza. Jego po\u0142o\u017cenie wobec wn\u0119trza lub zewn\u0119trza prostopad\u0142o\u015bcianu wp\u0142ywa zasadniczo na to jak prac\u0119 si\u0119 odbiera. Gdy si\u0119 chce obejrze\u0107 Auschwitzwieliczka<\/em>, nie spos\u00f3b pozosta\u0107 w jednym punkcie, trzeba si\u0119 przemieszcza\u0107. Realizacji nadano form\u0119 korytarza specjalnie, by sprowokowa\u0107 ludzi do wej\u015bcia do \u015brodka, do przej\u015bcia wzd\u0142u\u017c \u015bcian, do obej\u015bcia dooko\u0142a. R\u00f3wnie\u017c w tym celu w suficie zosta\u0142y wyci\u0119te litery, przez kt\u00f3re \u015bwiat zewn\u0119trzny wp\u0142ywa do wn\u0119trza. \u015awiat\u0142o s\u0142oneczne uczestniczy w tworzeniu znaczenia: prze\u015bwiecaj\u0105c przez a\u017cury liter, tworzy napis na \u015bcianach.<\/p>\n

Praca daje wyraziste tropy interpretacyjne, kt\u00f3re wysnu\u0107 mo\u017cna \u2013 jak zawsze u Ba\u0142ki \u2013 z materia\u0142u, formy, usytuowania, a tak\u017ce tytu\u0142u, utworzonego w tym wypadku z neologizmu. Mo\u017cna j\u0105 odczytywa\u0107 jako monument \u015bwiadomej niepami\u0119ci, nawi\u0105zuj\u0105cy krytycznie do postmodernistycznej maniery mieszania ze sob\u0105 r\u00f3\u017cnych rejestr\u00f3w kultury. Mo\u017ce by\u0107 interpretowany jako krytyka kultury wsp\u00f3\u0142czesnej z jej polowaniem na doznania za wszelk\u0105 cen\u0119. Forma korytarza stanowi odniesienie do rytua\u0142\u00f3w przej\u015bcia. Niesie aluzj\u0119 do historii i ofiar nazizmu. Prac\u0119 mo\u017cna odczytywa\u0107 w ko\u0144cu jako komentarz do obecnej polityki Krakowa, stawiaj\u0105cej na masow\u0105 turystyk\u0119. By\u0142aby to zreszt\u0105 krytyka na zam\u00f3wienie.<\/p>\n

5.<\/strong><\/p>\n

Korytarz sta\u0142 prawie przez rok na placu Niepodleg\u0142o\u015bci, w dzielnicy Podg\u00f3rze. Plac znajduje si\u0119 u wylotu mostu Pi\u0142sudskiego. Jest zwi\u0105zany z momentem historycznym, na jego terenie sta\u0142y bowiem koszary austriackie, sk\u0105d nast\u0105pi\u0142 wymarsz si\u0142 niepodleg\u0142o\u015bciowych w listopadzie 1918. Dzisiaj jednak to spokojne miejsce, po\u0142o\u017cone u zbiegu kilku szlak\u00f3w komunikacyjnych. Dooko\u0142a znajduj\u0105 si\u0119 domy mieszkalne, park, szko\u0142y, przystanki autobusowe i tramwajowe, sklepy, banki i fitness club, w pobli\u017cu za\u015b \u2013 ko\u015bci\u00f3\u0142. Zadbano tutaj o ziele\u0144, \u0142awki. Na \u0142awkach siedz\u0105 emeryci, uczniowie, opiekunowie z dzie\u0107mi. Plac nie stanowi bynajmniej atrakcji turystycznej, nie zosta\u0142 w\u0142\u0105czony w strategi\u0119 promowania nowych rejon\u00f3w Krakowa (o ile co\u015b takiego istnieje). Nie jest szczeg\u00f3lnie zwi\u0105zany z histori\u0105 II wojny \u015bwiatowej, ani z wydobyciem soli w Wieliczce. Wszystko wskazuje zatem, \u017ce pierwsza lokalizacja dla Auschwitzwieliczka<\/em> zosta\u0142a wybrana przypadkowo. Znalaz\u0142 si\u0119 po prostu \u201epusty\u201d plac, na kt\u00f3rym mo\u017cna by\u0142o ustawi\u0107 dzie\u0142o sztuki. Kwestia lokalizacji nie zosta\u0142a skonsultowana z mieszka\u0144cami dzielnicy, sta\u0142a si\u0119 niespodziank\u0105 dla radnych, kt\u00f3rzy wystosowali protest. Tak\u017ce ju\u017c po ustawieniu Auschwitzwieliczka<\/em> nie zadbano o przeprowadzenie jakiejkolwiek akcji informacyjnej, edukacyjnej.<\/p>\n

Warto tak\u017ce nadmieni\u0107, \u017ce zanim na placu Niepodleg\u0142o\u015bci stan\u0119\u0142a betonowa rze\u017aba, przez kilka miesi\u0119cy, od czerwca do wrze\u015bnia 2009, sta\u0142a tam wersja wykonana z p\u0142yt pa\u017adzierzowych. Organizatorzy festiwalu Art Boom nazwali j\u0105 \u201emakiet\u0105\u201d. Zamiana wersji prowizorycznej na wersj\u0119 ostateczn\u0105 korytarza dokona\u0142a si\u0119 z okazji Kongresu Kultury Polskiej, uroczysto\u015b\u0107 ods\u0142ony \u201ew\u0142a\u015bciwego\u201d dzie\u0142a u\u015bwietni\u0142 swoj\u0105 obecno\u015bci\u0105 Minister Kultury Bogdan Zdrojewski.<\/p>\n

Korytarz Auschwitzwieliczka <\/em>nie zosta\u0142 dobrze przyj\u0119ty ani przez okolicznych mieszka\u0144c\u00f3w, ani przez radnych Dzielnicy XIII (Podg\u00f3rze). W styczniu 2010 Anna Agaciak pisa\u0142a w \u201eGazecie Krakowskiej\u201d: Wprawdzie to dzie\u0142o \u015bwiatowej s\u0142awy artysty, ale powinno znale\u017a\u0107 si\u0119 dla niego inne miejsce \u2013 m\u00f3wi Jacek Bednarz, przewodnicz\u0105cy trzynastki. Od kilku miesi\u0119cy mieszka\u0144cy dzielnicy krytykuj\u0105 lokalizacj\u0119 dla instalacji Ba\u0142ki. Zadowolone s\u0105 z niej jedynie sprzedawczynie w pobliskim sklepie monopolowym. \u2013 Teraz podchmieleni panowie nie pij\u0105 pod sklepem, tylko kupuj\u0105 alkohol i konsumuj\u0105 w \u015brodku rze\u017aby \u2013 opowiada ekspedientka. Dzie\u0142o sztuki sta\u0142o si\u0119 te\u017c dzik\u0105 toalet\u0105. A m\u0142odzie\u017c \u201eupi\u0119ksza\u201d je graffiti i podrzuca \u015bmieci.<\/em> Wcze\u015bniej, jeszcze w grudniu 2009, Rafa\u0142 Romanowski w krakowskim dodatku \u201eGazety Wyborczej\u201d zawstydza\u0142 mieszka\u0144c\u00f3w Krakowa grzmi\u0105c: W londy\u0144skiej galerii Tate Modern prac\u0119 Miros\u0142awa Ba\u0142ki ogl\u0105daj\u0105 w zachwycie t\u0142umy zwiedzaj\u0105cych.
\nW Krakowie nowa praca artysty niszczeje w morzu rozbitego szk\u0142a, niedopa\u0142k\u00f3w, butelek po w\u00f3dce i wymiocin. I nie ma nawet podpisu<\/em>. Trwa\u0142y o\u017cywione dyskusje na forach internetowych, nazwy, jakimi okre\u015blano prac\u0119, takie jak \u201ebeton\u201d czy \u201ekolos\u201d, \u015bwiadcz\u0105 o niech\u0119ci, jak\u0105 wywo\u0142a\u0142a. Na portalu podgorze.pl zauwa\u017cono, \u017ce korytarz zosta\u0142 ustawiony tak nieszcz\u0119\u015bliwie, \u017ce zaj\u0105\u0142 miejsce przewidziane zwykle na estrad\u0119. Tak zatem dzie\u0142em sztuki postawionym od \u015bwi\u0119ta, zablokowano prowadzenie codziennej dzia\u0142alno\u015bci kulturalnej.<\/p>\n

W ko\u0144cu, w sierpniu 2010 korytarz zosta\u0142 przetransportowany w nowe miejsce. Wedle zapowiedzi Krakowskiego Biura Festiwalowego, rze\u017aba mia\u0142a trafi\u0107 do zbior\u00f3w powstaj\u0105cego w\u0142a\u015bnie Muzeum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej (Mocak). Problem w tym, \u017ce muzeum, o czym mo\u017cna dowiedzie\u0107 si\u0119 nieoficjalnie, daru wcale nie chce przyj\u0105\u0107. Obecn\u0105 lokalizacj\u0119 mia\u0142 wybra\u0107 sam artysta, znajduje si\u0119 ona na przed\u0142u\u017ceniu tunelu pod torami kolejowymi, tu\u017c przy stacji Krak\u00f3w Zab\u0142ocie. Teren jest zaniedbany, rosn\u0105 dzikie chaszcze, apartamentowce s\u0105siaduj\u0105 z budynkami hurtowni, magazyn\u00f3w, ma\u0142ych zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142owych, dom\u00f3w mieszkalnych. Dzielnica b\u0142yskawicznie ulega gentryfikacji. Jak si\u0119 jednak okazuje, i ta lokalizacja nie jest jeszcze\u2026 ostateczna. Jak g\u0142osz\u0105 informacje na stronie Art Boomu, rze\u017aba zostanie przetransportowana na nowo tworzony, reprezentacyjny plac miejski po drodze do muzeum (kt\u00f3re budowane jest w miejscu, gdzie pracowa\u0142 Oskar Schindler).<\/p>\n

Powy\u017csze posuni\u0119cia spowodowa\u0142y kolejn\u0105 fal\u0119 krytyki. Na www.podgorze.pl pisano: Przeniesienie rze\u017aby Ba\u0142ki w rejon przystanku kolejowego PKP Zab\u0142ocie ucieszy amator\u00f3w taniego wina, gdy\u017c b\u0119d\u0105 mieli gdzie spo\u017cywa\u0107 i za\u0142atwia\u0107 swoje potrzeby <\/em>(wpis z sierpnia 2010). Inna wzmianka g\u0142osi\u0142a, \u017ce w pobli\u017cu tunelu walaj\u0105 si\u0119 \u015bmiecie i widniej\u0105 plamy krwi. Autor dodawa\u0142, \u017ce korytarz spowodowa\u0142\u2026 zwi\u0119kszenie ilo\u015bci napad\u00f3w na przechodni\u00f3w.<\/p>\n

6.<\/strong><\/p>\n

Korytarz pozostawia po sobie osad niepokoju, wzbudza niejasne emocje, umyka przed nazwaniem ich \u017ar\u00f3d\u0142a. Jego monumentalna, a prosta forma ma dzia\u0142a\u0107 jako rodzaj puryfikatora \u2013 ma pozbawia\u0107 s\u0142\u00f3w i pozostawia\u0107 pustk\u0119. Jednak co najmniej cz\u0119\u015b\u0107 tych uczu\u0107 dotyczy irytacji z powodu arogancji dzia\u0142aczy kultury i urz\u0119dnik\u00f3w miejskich, kt\u00f3rzy nie pojmuj\u0105 na czym polega sztuka publiczna. I w pierwszej, i w drugiej lokalizacji, korytarz stanowi\u0142 rodzaj przeszkody, na placu, le\u017c\u0105c w poprzek ucz\u0119szczanych szlak\u00f3w, przy stacji, nie zach\u0119caj\u0105c przechodni\u00f3w do wchodzenia do \u015brodka. Ludzie najcz\u0119\u015bciej przechodz\u0105 obok niego.<\/p>\n

Pora na postawienie pytania. Czy Auschwitz-wieliczka <\/em>mo\u017cna nazwa\u0107 sztuk\u0105 publiczn\u0105? Jakie rozumienie tej sztuki mo\u017cna wysnu\u0107 z tej pracy? Korytarz nie wnika przyja\u017anie w przestrze\u0144, jest jakby izolowan\u0105 wysp\u0105, zamkni\u0119tym \u015bwiatem. Przeszkadza, irytuje. Ba\u0142ka nie wpisa\u0142 rze\u017aby w miejscowy pejza\u017c, nie nawi\u0105za\u0142 do konkretnej lokalizacji. Dlatego te\u017c jej odbiorc\u0105 nie s\u0105 konkretni ludzie \u2013 mieszka\u0144cy miejsca, gdzie rze\u017ab\u0119 ulokowano. S\u0105 to jacy\u015b og\u00f3lni wszyscy. Teren miasta zosta\u0142 natomiast potraktowany jak olbrzymia galeria.<\/p>\n

Historia korytarza Ba\u0142ki przynosi nauk\u0119 jak ostro\u017cnie trzeba post\u0119powa\u0107 ze sztuk\u0105 w przestrzeni publicznej. Nie wystarczy zam\u00f3wi\u0107 rze\u017ab\u0119 i umie\u015bci\u0107 j\u0105 tam, gdzie jest wolne miejsce. Miasto widzia\u0142o w pracy Ba\u0142ki potencja\u0142 marketingowy, nie uszanowa\u0142o jednak prawdziwych dysponent\u00f3w i u\u017cytkownik\u00f3w przestrzeni miejskiej.<\/p>\n

Niech\u0119ci do dzie\u0142a, wyra\u017canej b\u0105d\u017a w s\u0142ownych komentarzach do \u2013 jak to okre\u015blano \u2013 \u201eomijanego szerokim \u0142ukiem\u201d korytarza, b\u0105d\u017a przez wynalezienie dla niego nowych zastosowa\u0144, jako miejsca picia piwa i za\u0142atwiania si\u0119, a tak\u017ce do napad\u00f3w, nie mo\u017cna zlekcewa\u017cy\u0107, grozi\u0107 palcem ludziom, \u017ce s\u0105 niekulturalni, bo nie doceniaj\u0105 wybitnego dzie\u0142a. Taka reakcja \u015bwiadczy o kompletnym nieporozumieniu. Dzie\u0142o zosta\u0142o przecie\u017c oswojone, wynaleziono dla niego now\u0105 rol\u0119, co powinno prowokowa\u0107 raczej do pyta\u0144 dlaczego tak si\u0119 sta\u0142o i jak powinno si\u0119 realizowa\u0107 takie dzie\u0142a sztuki publicznej, kt\u00f3re przynosz\u0105 korzy\u015b\u0107 dzielnicy i jej mieszka\u0144com.<\/p>\n

7.<\/strong><\/p>\n

Je\u017celi pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 kryteriami dzie\u0142a-sztuki-w-galerii , mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce Miros\u0142aw Ba\u0142ka stworzy\u0142 znakomit\u0105 realizacj\u0119. Problem jednak w tym, \u017ce miasto nie jest galeryjnym, wypranym ze znacze\u0144 white cube<\/em>. Krzy\u017cuj\u0105 si\u0119 tutaj rozmaite narracje, zderzaj\u0105 si\u0119 ze sob\u0105 rozmaite, cz\u0119sto sprzeczne interesy. Przestrze\u0144 publiczna znajduje si\u0119 w nieustannym procesie bycia stwarzan\u0105, negocjowan\u0105 przez jej u\u017cytkownik\u00f3w. Dzie\u0142o Ba\u0142ki tego faktu nie uwzgl\u0119dnia. Jest monumentem, niechcianym pomnikiem, nie mo\u017ce jednak zosta\u0107 nazwane dzie\u0142em sztuki publicznej.<\/p>\n

Nie mog\u0119 powstrzyma\u0107 si\u0119 przed wspomnieniem dobrej strony \u201ebetonowego kolosa\u201d w Krakowie. Pawe\u0142 Kubisztal zauwa\u017cy\u0142 na www.podgorze.pl: Szara betonowa konstrukcja pokryta plamami po usuni\u0119tym graffiti wygl\u0105da tak brzydko, \u017ce\u2026 doskonale komponuje si\u0119 z obskurnym tunelem, jednym z najbrzydszych zak\u0105tk\u00f3w Zab\u0142ocia. Teraz ten tunel te\u017c wygl\u0105da, jak dzie\u0142o sztuki! <\/em>Mimo ironii, ta uwaga nie mija si\u0119 z prawd\u0105. Szkoda, \u017ce jedynie do takiego pozytywnego dzia\u0142ania sprowadza si\u0119 Auschwitzwieliczka<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Losy dzie\u0142a Auschwitzwieliczka <\/em>Miros\u0142awa Ba\u0142ki s\u0105 ma\u0142o znane poza Krakowem, tymczasem mog\u0105 stanowi\u0107 znacz\u0105cy g\u0142os w dyskusji o sztuce publicznej. Korytarz \u2013 jak g\u0142osi tekst na stronie festiwalu Art Boom, w ramach kt\u00f3rego powsta\u0142o dzie\u0142o \u2013 stanowi pierwsz\u0105 w Polsce sta\u0142\u0105 prac\u0119 w przestrzeni publicznej zrealizowan\u0105 przez \u015bwiatowej s\u0142awy artyst\u0119 Miros\u0142awa Ba\u0142k\u0119…<\/em><\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":3874,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[264,372,805,93,849],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[14200],"yoast_head":"\nAuschwitzwieliczka Miros\u0142awa Ba\u0142ki: kontrowersje wok\u00f3\u0142 sztuki w przestrzeni publicznej<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Losy dzie\u0142a Auschwitzwieliczka Miros\u0142awa Ba\u0142ki s\u0105 ma\u0142o znane poza Krakowem, tymczasem mog\u0105 stanowi\u0107 znacz\u0105cy g\u0142os w dyskusji...\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/auschwitzwieliczka-miroslaw-balka-kontrowersje\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/auschwitzwieliczka-miroslaw-balka-kontrowersje#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/miroslaw-balka-auschwitzwieliczka-fot-m-ujma.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/miroslaw-balka-auschwitzwieliczka-fot-m-ujma.jpg\",\"width\":1772,\"height\":1329,\"caption\":\"Miros\u0142aw Ba\u0142ka, Auschwitzwieliczka, fot. M. Ujma\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/auschwitzwieliczka-miroslaw-balka-kontrowersje#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/auschwitzwieliczka-miroslaw-balka-kontrowersje\",\"name\":\"Auschwitzwieliczka Miros\u0142awa Ba\u0142ki: kontrowersje wok\u00f3\u0142 sztuki w przestrzeni publicznej\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/auschwitzwieliczka-miroslaw-balka-kontrowersje#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2011-02-22T18:29:30+00:00\",\"dateModified\":\"2021-01-13T10:40:47+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/bf80c4e05157bcf686cfacfaa98633e3\"},\"description\":\"Losy dzie\u0142a Auschwitzwieliczka Miros\u0142awa Ba\u0142ki s\u0105 ma\u0142o znane poza Krakowem, tymczasem mog\u0105 stanowi\u0107 znacz\u0105cy g\u0142os w dyskusji...\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/auschwitzwieliczka-miroslaw-balka-kontrowersje#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/auschwitzwieliczka-miroslaw-balka-kontrowersje\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/auschwitzwieliczka-miroslaw-balka-kontrowersje#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Auschwitzwieliczka Miros\u0142awa Ba\u0142ki: kontrowersje wok\u00f3\u0142 sztuki w przestrzeni publicznej\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/bf80c4e05157bcf686cfacfaa98633e3\",\"name\":\"Magdalena Ujma\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/magdalena-ujma\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Auschwitzwieliczka Miros\u0142awa Ba\u0142ki: kontrowersje wok\u00f3\u0142 sztuki w przestrzeni publicznej","description":"Losy dzie\u0142a Auschwitzwieliczka Miros\u0142awa Ba\u0142ki s\u0105 ma\u0142o znane poza Krakowem, tymczasem mog\u0105 stanowi\u0107 znacz\u0105cy g\u0142os w dyskusji...","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/auschwitzwieliczka-miroslaw-balka-kontrowersje","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/auschwitzwieliczka-miroslaw-balka-kontrowersje#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/miroslaw-balka-auschwitzwieliczka-fot-m-ujma.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/miroslaw-balka-auschwitzwieliczka-fot-m-ujma.jpg","width":1772,"height":1329,"caption":"Miros\u0142aw Ba\u0142ka, Auschwitzwieliczka, fot. M. Ujma"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/auschwitzwieliczka-miroslaw-balka-kontrowersje#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/auschwitzwieliczka-miroslaw-balka-kontrowersje","name":"Auschwitzwieliczka Miros\u0142awa Ba\u0142ki: kontrowersje wok\u00f3\u0142 sztuki w przestrzeni publicznej","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/auschwitzwieliczka-miroslaw-balka-kontrowersje#primaryimage"},"datePublished":"2011-02-22T18:29:30+00:00","dateModified":"2021-01-13T10:40:47+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/bf80c4e05157bcf686cfacfaa98633e3"},"description":"Losy dzie\u0142a Auschwitzwieliczka Miros\u0142awa Ba\u0142ki s\u0105 ma\u0142o znane poza Krakowem, tymczasem mog\u0105 stanowi\u0107 znacz\u0105cy g\u0142os w dyskusji...","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/auschwitzwieliczka-miroslaw-balka-kontrowersje#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/auschwitzwieliczka-miroslaw-balka-kontrowersje"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/auschwitzwieliczka-miroslaw-balka-kontrowersje#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Auschwitzwieliczka Miros\u0142awa Ba\u0142ki: kontrowersje wok\u00f3\u0142 sztuki w przestrzeni publicznej"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/bf80c4e05157bcf686cfacfaa98633e3","name":"Magdalena Ujma","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/magdalena-ujma"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3872"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3872"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3872\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49529,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3872\/revisions\/49529"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3874"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3872"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3872"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3872"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=3872"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=3872"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}