{"id":39080,"date":"2016-10-28T12:00:37","date_gmt":"2016-10-28T11:00:37","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=39080"},"modified":"2016-10-28T09:53:57","modified_gmt":"2016-10-28T08:53:57","slug":"pawel-bien-wdzieki-pokraki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wdzieki-pokraki","title":{"rendered":"Wdzi\u0119ki pokraki"},"content":{"rendered":"

\u201eGoc\u0142awek brzydactwo, pokraka. A tymczasem, chodz\u0105c po Goc\u0142awku, odkrywa si\u0119 wdzi\u0119ki pokraki. Wcale nie trzeba odkrywa\u0107. Ten wdzi\u0119k nalatuje. Ro\u015bnie. Bujnie. Powiewa. Tak \u017ce kot, kt\u00f3ry raz \u0142asi\u0142 si\u0119 do zardzewia\u0142ego samochodu na Goc\u0142awku ko\u0142o stacji, mia\u0142 racj\u0119\u201d[1]<\/sup><\/a>\u00a0\u2013 zanotowa\u0142 Bia\u0142oszewski 24 lipca 1975 roku, a zatem w po\u0142owie dekady przenicowuj\u0105cej krajobraz prawobrze\u017cnej Warszawy, staj\u0105cej si\u0119 w\u00f3wczas nowym s\u0105siedztwem pi\u0119\u0107dziesi\u0119cio trzy letniego \u201epiewcy Marsza\u0142kowskiej\u201d.<\/p>\n

\"\u201eZnikaj\u0105ce<\/a>
\u201eZnikaj\u0105ce krajobrazy. Opowie\u015b\u0107 przestrzenna Mirona Bia\u0142oszewskiego\u201d, Muzeum Warszawskiej Pragi, 2016, fot. Gra\u017cyna Ku\u0142akowska\/Muzeum Warszawy (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n

Mr\u00f3wkowiec <\/em><\/strong>i wiersze baby z bloku<\/strong><\/p>\n

W latach 70. i 80. urbani\u015bci wzi\u0119li na warsztat tereny, kt\u00f3re na planach z przedednia wojny zamiarowano wype\u0142ni\u0107 niewielk\u0105 zabudow\u0105, co sugeruj\u0105 chocia\u017cby gabaryty dzia\u0142ek czy zrealizowana szata architektoniczna Saskiej K\u0119py; jednak\u017ce wobec niezaspokojonych \u2013 i wci\u0105\u017c rosn\u0105cych \u2013 potrzeb mieszkaniowych oraz tryumfalnego pochodu wielkiej p\u0142yty przez polskie miasta, i tutaj powstawa\u0107 zacz\u0119\u0142y \u201emr\u00f3wkowce\u201d. Na czarno-bia\u0142ych fotografiach olbrzymie bloki \u015bwiec\u0105 surow\u0105 biel\u0105 na tle w\u0105t\u0142ego sztafa\u017cu \u0142\u0105k i pojedynczych drzew. Ci\u0105g dalszy ich dziej\u00f3w mo\u017cemy sobie bez trudu wyobrazi\u0107 \u2013 najpierw poszarzej\u0105, by wreszcie rozprysn\u0105\u0107 feeri\u0105 Springerowskiej pastelozy.<\/p>\n

Zanim jednak Miron wprowadzi\u0142 si\u0119, wraz ze s\u0142ynn\u0105 skrzyni\u0105 p\u0142yt i barokowym anio\u0142em znalezionym na gruzach Wroc\u0142awia, na ulic\u0119 Lizbo\u0144sk\u0105 do \u201emr\u00f3wkowca\u201d z kt\u00f3rego okien podziwia\u0142 lub gani\u0142 metamorfoz\u0119 przestrzeni urbanizuj\u0105cych si\u0119 obszar\u00f3w, mieszka\u0142 najpierw w secesyjnej kamienicy przy \u015br\u00f3dmiejskiej Pozna\u0144skiej, gdzie stworzy\u0142 Obroty rzeczy<\/em>, by nast\u0119pnie przenie\u015b\u0107 si\u0119 na plac D\u0105browskiego s\u0142yn\u0105cy jako siedziba \u201eTeatru Osobnego\u201d wsp\u00f3\u0142tworzonego z Murawsk\u0105 i Heringiem. Zapewne gdyby nie konieczno\u015b\u0107 przeprowadzki za Wis\u0142\u0119, nie po\u015bwi\u0119ci\u0142by tylu stron swojej \u201eepopei domowej\u201d Goc\u0142awiowi, Goc\u0142awkowi czy Grochowowi lub Saskiej K\u0119pie. Zdarzy\u0142o si\u0119 inaczej. Parafrazuj\u0105c mistrza: sytuacja ma racj\u0119.<\/p>\n

Oswajanie \u201emr\u00f3wkowca\u201d, czyli gargantuicznie wielkiej \u201ejednostki mieszkaniowej\u201d przy Lizbo\u0144skiej musia\u0142o zaj\u0105\u0107 sporo czasu i odbywa\u0107 si\u0119 rozmaitymi drogami. Jedn\u0105 z nich by\u0142o przystrajanie kuchni vel kapliczki wiechciami. \u201eWi\u0119c p\u00f3ki s\u0105, to przynosz\u0119. Szkoda mi rwa\u0107, ale nie mog\u0119 si\u0119 nieraz powstrzyma\u0107\u201d[2]<\/sup><\/a>, je\u015bli wierzy\u0107 dziennikowym zapiskom \u2013 cz\u0119sto folgowa\u0142 tej ch\u0119ci. Ulegli jej tak\u017ce tw\u00f3rcy wystawy, wieszaj\u0105c u sufitu suszone kwiaty, zbo\u017ca i zio\u0142a, pomi\u0119dzy nimi za\u015b \u2013 plakiety z fragmentami Chamowa, Rozkurzu<\/em> czy Tajnego dziennika<\/em>. Zasuszone ro\u015bliny, kt\u00f3re straci\u0142y \u017cywotno\u015b\u0107 koloru, by przetrwa\u0107 w zmienionej formie s\u0105 tak\u017ce celn\u0105 metafor\u0105 wielu proces\u00f3w, o kt\u00f3rych wystawa traktuje.<\/p>\n

T\u0119sknoty mistyczne<\/em><\/strong><\/p>\n

Poznany jeszcze w okresie okupacji, d\u0142ugoletni przyjaciel Bia\u0142oszewskiego \u2013 Ludwik Hering \u2013 stwierdzi\u0142, \u017ce w ludziach czaj\u0105 si\u0119 \u201et\u0119sknoty mistyczne\u201d. Poeta zgodzi\u0142 si\u0119 z tym zapewne i wykorzysta\u0142 cytowane stwierdzenie w jednym z wierszy. Trudno tak\u017ce oprze\u0107 si\u0119 wra\u017ceniu, \u017ce sam takie t\u0119sknoty w sobie hodowa\u0142, bowiem kuchnia w kawalerce przy Lizbo\u0144skiej przej\u0119\u0142a funkcj\u0119 pomienionej ju\u017c quasi-kapliczki, za\u015b korytarz na jedenastym pi\u0119trze, \u0142\u0105cz\u0105cy wyloty kilku klatek schodowych z ca\u0142ego bloku, s\u0142u\u017cy\u0142 za miejsce wielu metafizycznych dozna\u0144 jego samego i jego przyjaci\u00f3\u0142 \u2013 by wspomnie\u0107 chocia\u017cby znan\u0105 z Tajnego dziennika<\/em> Jadwig\u0119 Sta\u0144czakow\u0105 pr\u00f3buj\u0105c\u0105 lewitowa\u0107 \u2013 a tak\u017ce sta\u0142 si\u0119 miejscem akcji kilku opowiada\u0144 i pretekstem do powstania kolejnych \u2013 nie zawsze wybitnych \u2013 wierszy. Genius locci? Bardziej Mironowski \u201egeniuszek miejsca\u201d.<\/p>\n

Narracja Bia\u0142oszewskiego nie sugeruje jednoznacznej oceny przestrzeni. Kiedy par\u0119na\u015bcie lat przed przeprowadzk\u0105 wyzna\u0142, \u017ce przeszed\u0142 na estetyk\u0119 przyjmowania wszystkiego, nie spodziewa\u0142 si\u0119 chyba, \u017ce pi\u0119kna szuka\u0142 b\u0119dzie w takim otoczeniu. Dodajmy \u2013 szuka\u0142 z jak najlepszym rezultatem. Co wi\u0119cej, wiersze pisane przy Lizbo\u0144skiej skrz\u0105 si\u0119 humorem, jak chocia\u017cby cykl \u201ewierszy baby z bloku\u201d lub konkurencyjna tw\u00f3rczo\u015b\u0107 \u201ebaby z drugiego bloku\u201d. Zwa\u017cywszy, \u017ce literacka opowie\u015b\u0107 o przestrzeni to tak\u017ce narracja o ludziach, kt\u00f3rzy nadaj\u0105 jej swoje osobiste sensy \u2013 zabrak\u0142o na wystawie wspomnianych wierszy.<\/p>\n

Analogicznie do kontemplacji nad \u0142y\u017ck\u0105 durszlakow\u0105 czy \u201eszar\u0105 nag\u0105 jam\u0105\u201d po zabranym piecu kaflowym w debiutanckich Obrotach rzeczy<\/em>, r\u00f3wnie\u017c w swojej p\u00f3\u017anej tw\u00f3rczo\u015bci Bia\u0142oszewski pozostawa\u0142 wra\u017cliwy na detal \u2013 w jego pisarstwie urzeka zdolno\u015b\u0107 metaforyzowania trywialnych pozornie artefakt\u00f3w. Mimo przebytego zawa\u0142u i pogarszaj\u0105cego si\u0119 raptownie stanu zdrowia, nadal ma w sobie niespo\u017cyt\u0105 si\u0142\u0119 do eksplorowania okolicy i zachwytu, ot chocia\u017cby nad Portem Praskim z tomu Rozkurz<\/em>: \u201eTeraz ju\u017c du\u017co drzew. Wierzby. P\u0119kami. Po dziesi\u0119\u0107, po pi\u0119tna\u015bcie z jednego miejsca. Wysokie.<\/p>\n

(\u2026)<\/p>\n

– i to maj\u0105 wyr\u017cn\u0105\u0107. Zmieni\u0107. Ulepszy\u0107. Maj\u0105 zrobi\u0107 bulwar. Po co tu bulwar? Co tu ulepsza\u0107? No powiedz, co to jeszcze mo\u017cna zrobi\u0107? Tylko gnoju nawie\u017a\u0107, \u017ceby lepiej ros\u0142o.<\/p>\n

(\u2026)<\/p>\n

Zrobi\u0142o si\u0119 jeszcze kulminacyjniej. I wtedy zobaczy\u0142em most.<\/p>\n

– jaki wielki.<\/p>\n

Kolejowy.<\/p>\n

– Jak rze\u017aba. Nowoczesna\u201d.<\/p>\n

T\u0119sknoty mistyczne zaspokaja\u0142a metafora.<\/p>\n

Druga Warszawa<\/strong><\/p>\n

Bia\u0142oszewski bacznie obserwuje powstawanie Trasy \u0141azienkowskiej. Na \u0142amach \u201eStolicy\u201d \u2013 kt\u00f3rej oryginalne egzemplarze czekaj\u0105 na go\u015bci praskiego muzeum \u00a0\u2013 przeczyta\u0107 mo\u017cna: \u201etrasa to (\u2026) nadanie bardziej wielkomiejskiego charakteru Saskiej K\u0119pie i Grochowowi. Dzi\u015b \u015bwiadczy o tym tylko coraz wi\u0119ksza skala architektury tych dzielnic, ale jutro Trasa zbli\u017cy je do \u015ar\u00f3dmie\u015bcia\u201d[3]<\/sup><\/a>. Przez tras\u0119 \u2013 o kt\u00f3rej pisano z tak\u0105 emfaz\u0105 \u2013 przerzucono wiadukt. W wyobra\u017ani \u201eMistrza Mirona\u201d mia\u0142 on w sobie co\u015b z Moneta. Soli\u0144ski stanowczo oponowa\u0142.<\/p>\n

Niemniej jednak \u201eMostek Afryka\u0144ski\u201d \u2013 bo o nim mowa \u2013 zapisa\u0142 si\u0119 w dziejach polskiej literatury jako bohater kilku przynajmniej przyg\u00f3d i autobusowo-spacerowych perturbacji Bia\u0142oszewskiego, podr\u00f3\u017cuj\u0105cego do Jadwigi Sta\u0144czakowej na \u015br\u00f3dmiejsk\u0105 Ho\u017c\u0105 lub Leszka Soli\u0144skiego, nadal mieszkaj\u0105cego przy placu D\u0105browskiego, do kt\u00f3rego Miron nadal \u017cywi\u0142 sentyment. Brakowa\u0142o mu \u201etylnej Marsza\u0142kowskiej\u201d i placu Zbawiciela o kt\u00f3rym u\u0142o\u017cy\u0142 dowcipn\u0105 piosenk\u0119 \u2013 nagranie w oryginalnym wykonaniu autora do dzi\u015b kr\u0105\u017cy w Internecie.<\/p>\n

W \u015ar\u00f3dmie\u015bciu bywa\u0142, \u015ar\u00f3dmie\u015bcie podziwia\u0142 te\u017c z Wa\u0142u Miedzeszy\u0144skiego, notuj\u0105c z w\u0142a\u015bciw\u0105 sobie dynamik\u0105 rytmu: \u201eTo w\u0142a\u015bciwie \u015brodek miasta \u2013 z drugiego brzegu pi\u0119trzy si\u0119 Warszawa, wywy\u017csza, w\u0142azi w g\u00f3r\u0119, po skarpie, po wie\u017cowcach, \u015bwieci, spada, topi si\u0119 w wodzie, dr\u017cy, ca\u0142a od g\u00f3ry do do\u0142u, gasi zapala, zm\u0105ca, i od pocz\u0105tku\u2026\u201d[4]<\/sup><\/a>.<\/p>\n

Opr\u00f3cz archiwalnych numer\u00f3w Stolicy<\/em> pe\u0142nych pean\u00f3w na cze\u015b\u0107 nowego budownictwa mieszkaniowego i filipik na dziewi\u0119tnastowieczn\u0105 architektur\u0119 \u2013 na marginesie warto odnotowa\u0107 obecno\u015b\u0107 nieobszernego artyku\u0142 z 1978 roku o hotelu Bristol pi\u00f3ra Waldemara \u0141ysiaka, gdzie bez pardonu \u0142aja on \u201eneorenesansowy styl charakterystyczny dla pompierskich upodoba\u0144 \u00f3wczesnej bur\u017cuazji\u201d \u2013 na ekspozycji znalaz\u0142y si\u0119 tak\u017ce fotografie. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich to fragmenty domowych archiw\u00f3w \u2013 pierwszoplanow\u0105 rol\u0119 graj\u0105 tu dzieci na \u015bniegu lub go\u015bcie celebruj\u0105cy imieniny, za\u015b gierkowska meblo\u015bcianka czy fasada s\u0105siedniego bloku s\u0105 tylko t\u0142em i dokumentem powsta\u0142ym \u201eprzypadkiem\u201d.<\/p>\n

S\u0105 jednak i zdj\u0119cia, kt\u00f3re tworzone by\u0142y z my\u015bl\u0105 o pozostaniu dokumentem epoki b\u0142yskawicznej urbanizacji. Leonard Sempoli\u0144ski \u2013 ceniony fotografik mieszkaj\u0105cy w modernistycznej willi na Saskiej K\u0119pie, wykona\u0142 w 1979 roku cykl zatytu\u0142owany Gin\u0105ce przedmie\u015bcia<\/em>. Na zachowanych do dzi\u015b negatywach ze zbior\u00f3w Muzeum Warszawy, przetrwa\u0142y sielskie widoki ulicy Okuniewskiej z drewnian\u0105 cha\u0142up\u0105 obsadzon\u0105 drzewami owocowymi czy podobnie bukolicznej w charakterze ulicy Jaroci\u0144skiej. Wsz\u0119dzie pusto. Mniej-wi\u0119cej w tym samym czasie, Bia\u0142oszewski konstatuje: \u201eNie t\u0142umek \/ nie samotnia \/ blokowanie\u201d. <\/em><\/strong><\/p>\n

Ka\u017cda brzydota by\u0142a sob\u0105<\/em><\/strong><\/p>\n

Wystawa obrazuje osobliwe sprz\u0119\u017cenie zwrotne \u2013 wp\u0142yw przestrzeni na artyst\u0119 i artysty, mo\u017ce nie tyle na przestrze\u0144, ile na form\u0119 opowie\u015bci o niej i pami\u0119ci jej przeobra\u017ce\u0144. Przedmiotem wystawy jest zatem przestrze\u0144, za\u015b tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Bia\u0142oszewskiego ma by\u0107 jedynie narz\u0119dziem jej poznania. Jedn\u0105 z najbardziej frapuj\u0105cych ocen skutk\u00f3w wdra\u017cania nowego modusu urbanistycznego znale\u017a\u0107 mo\u017cna w wydanym niedawno tomie \u201eProza stoj\u0105ca, proza lec\u0105ca\u201d, gdzie czytamy: \u201e\u2026 u\u015bwiadomi\u0142em sobie, \u017ce te nowe ulice, ustawienia, ci\u0105gi, wysoko\u015bci kasuj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 niespodzianki. Dawniej si\u0119 sz\u0142o, luz na niebie, zakr\u0119t. I wy\u0142ania si\u0119 co\u015b niespodziewanego. Wystarczy\u0142o drzewo, krzaki, co zakrywa, aa. (\u2026) Idzie si\u0119, szum, krzywo, li\u015bcie, a tu \u2013 wyskakuje co\u015b, co siedzia\u0142o cicho. Ka\u017cda brzydota by\u0142a sob\u0105. Kusi\u0142a na w\u0142asny rachunek. Szeregowy porz\u0105dek jest odwrotno\u015bci\u0105 wdzi\u0119ku. Masowy. Przystosowany do \u017cycia\u201d. Po chwili jednak reflektuje si\u0119 \u2013 \u201eczy aby przystosowany? \u017bycie si\u0119 do niego przystosowuje\u201d[5]<\/sup><\/a>.<\/p>\n

Tadeusz Sobolewski, przyjaciel artysty i autor ksi\u0105\u017cki \u201eCz\u0142owiek Miron\u201d, pisze: \u201ejego opisy s\u0105 jak rozmowa z samym sob\u0105\u201d, by nast\u0119pnie doda\u0107: \u201ekto by si\u0119 domy\u015bli\u0142, mijaj\u0105c noc\u0105 w parku Skaryszewskim niepozornego, do\u015b\u0107 niechlujnie ubranego cz\u0142owieka, \u017ce jednocze\u015bnie prowadzi on tak wyrafinowan\u0105, kr\u00f3lewsk\u0105 gr\u0119 z rzeczywisto\u015bci\u0105?\u201d[6]<\/sup><\/a>. W znacznej mierze ta wysublimowana gra w skojarzenia i nieustanne \u201esprawdzanie sob\u0105\u201d odbywa\u0142o si\u0119 we wn\u0119trzu mieszkania. Kilka lat temu, warszawskie CSW w Zamku Ujazdowskim pokaza\u0142o niewielki pokoik, kt\u00f3rego jedn\u0105 \u015bcian\u0119 wype\u0142ni\u0142o powi\u0119kszone zdj\u0119cie Mirona na tle skrzyni z p\u0142ytami, za\u015b pozosta\u0142e \u015bciany zastawiono meblami z lat 70., a na stoliku u\u0142o\u017cono kasety z zapisem g\u0142osu poety czytaj\u0105cego swoje wiersze i dziennikow\u0105 proz\u0119. W Muzeum Pragi r\u00f3wnie\u017c pos\u0142ucha\u0107 mo\u017cna, jak Bia\u0142oszewski deklamowa\u0142 swoje utwory, zaludnione przez przyjaci\u00f3\u0142 i s\u0105siad\u00f3w \u2013 by wspomnie\u0107 chocia\u017cby pani\u0105 przypominaj\u0105c\u0105, jakoby do z\u0142udzenia, cesarzow\u0105 bizanty\u0144sk\u0105 Teodor\u0119 czy innych mieszka\u0144c\u00f3w \u201emr\u00f3wkowca\u201d.<\/p>\n

Krajobraz miejski podlega nieustannej ewolucji, podobnie jak dynamiczna jest pami\u0119\u0107. Jeszcze par\u0119 lat temu na \u015bcianie kamienicy przy Pozna\u0144skiej 35, tu\u017c pod secesyjnymi plakietami, przeczyta\u0107 mo\u017cna by\u0142o utart\u0105 formu\u0142\u0119, \u017ce w tym domu \u017cy\u0142 i tworzy\u0142 Miron Bia\u0142oszewski. Dzi\u015b \u2013 z kamienicy pozosta\u0142a jedynie okutana siatkami fasada, za\u015b w g\u0142\u0119bi dzia\u0142ki pn\u0105 si\u0119 \u2013 na pohybel mi\u0142o\u015bnikom zabytk\u00f3w \u2013 betonowe mury biurowca. Kolejny adres \u2013 plac D\u0105browskiego. Na balkonie Mirona schnie pranie, za\u015b s\u0142ynn\u0105 topol\u0119, zwalon\u0105 wichur\u0105, przerobiono do\u015b\u0107 fortunnie na \u0142awk\u0119. Za blokiem \u2013 zau\u0142ek Bia\u0142oszewskiego. Starsza pani na pytanie, czy zna\u0142a autora \u201eOsm\u0119deuszy\u201d odpowiada, \u017ce owszem, by\u0142 tu taki pisarz. W palcie i w berecie chodzi\u0142, ale nie rozmawia\u0142a z nim nigdy.<\/p>\n

Tymczasem na Lizbo\u0144skiej, czyli w centrum \u201eChamowa\u201d klatka schodowa obklejona jest og\u0142oszeniami o wymianie okien czy praniu tapicerek, ale ani \u015bladu po Bia\u0142oszewskim, ani \u015bladu tak\u017ce \u0142\u0105czki \u2013 \u201etu\u017c przed padaniem zjecha\u0142em widn\u0105 do sklepu. Przez \u0142\u0105czk\u0119 \u015bci\u0119tych badyli. Nie wszystkie \u015bci\u0119te. Le\u017c\u0105 \u015bwie\u017co wyrwane, nie wiem, czy w trakcie, czy to ju\u017c koniec sza\u0142u (\u2026)\u201d \u2013 puenta nie mo\u017ce dziwi\u0107 \u2013 \u201erzuci\u0142em si\u0119, \u017ceby troch\u0119 ich narwa\u0107. Skoro i tak grozi im zag\u0142ada\u201d[7]<\/sup><\/a>. A skoro ju\u017c usi\u0105dziemy w praskim muzeum na PRL-owskim tapczanie pod wisz\u0105cymi suszkami, przeczyta\u0107 mo\u017cemy:<\/p>\n

Wtorek, 1. lipca 1975 – \u201eteraz tu mamy skrzy\u017cowanie nowoczesnego po\u015bpiechu, spo\u0142ecznych u\u0142atwie\u0144 z miejscowymi niedoborami i bylezbyciem\u201d[8]<\/sup><\/a>.<\/p>\n

Stan rzeczy nie uleg\u0142 zmianie.<\/p>\n

Poka\u017c przypisy<\/span>    (\u21b5 returns to text)<\/p>\n
    \n
  1. Miron Bia\u0142oszewski, Chamowo<\/em>, Warszawa 2009, s. 92.\u21b5<\/a><\/li>\n
  2. Miron Bia\u0142oszewski, Chamowo<\/em>, Warszawa 2009, s. 168.\u21b5<\/a><\/li>\n
  3. Cytat za materia\u0142em zamieszczonym na ekspozycji.\u21b5<\/a><\/li>\n
  4. Cytat za materia\u0142em zamieszczonym na ekspozycji.\u21b5<\/a><\/li>\n
  5. Cytat z opowiadania \u201ePojecha\u0142em przed pierwsz\u0105 w nocy na Dworzec Wschodni\u2026\u201d z tomu Proza stoj\u0105ca, proza lec\u0105ca<\/em>, zamieszczony na wystawie.\u21b5<\/a><\/li>\n
  6. Tadeusz Sobolewski, Cz\u0142owiek Miron<\/em>, Krak\u00f3w 2012, s. 127.\u21b5<\/a><\/li>\n
  7. Miron Bia\u0142oszewski, Chamowo<\/em>, Warszawa 2009, s. 155.\u21b5<\/a><\/li>\n
  8. Miron Bia\u0142oszewski, Chamowo<\/em>, Warszawa 2009, s. 45.\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Wystawa obrazuje osobliwe sprz\u0119\u017cenie zwrotne \u2013 wp\u0142yw przestrzeni na artyst\u0119 i artysty, mo\u017ce nie tyle na przestrze\u0144, ile na form\u0119 opowie\u015bci o niej i pami\u0119ci jej przeobra\u017ce\u0144. Przedmiotem wystawy jest zatem przestrze\u0144, za\u015b tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Bia\u0142oszewskiego ma by\u0107 jedynie narz\u0119dziem jej poznania. <\/p>\n","protected":false},"author":665,"featured_media":39083,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[484,1605,5422,5158,5248,190],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[5247],"yoast_head":"\nMiron Bia\u0142oszewski. Wdzi\u0119ki pokraki<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Par\u0119 lat temu na \u015bcianie kamienicy przy Pozna\u0144skiej 35 przeczyta\u0107 mo\u017cna by\u0142o utart\u0105 formu\u0142\u0119, \u017ce w tym domu \u017cy\u0142 i tworzy\u0142 Miron Bia\u0142oszewski.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wdzieki-pokraki\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wdzieki-pokraki#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/miron-bialoszewski-znikajace-krajobrazy-muzeum-warszawy-2016-001.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/miron-bialoszewski-znikajace-krajobrazy-muzeum-warszawy-2016-001.jpg\",\"width\":1333,\"height\":2000,\"caption\":\"\u201eZnikaj\u0105ce krajobrazy. Opowie\u015b\u0107 przestrzenna Mirona Bia\u0142oszewskiego\u201d, Muzeum Warszawskiej Pragi, 2016, fot. Gra\u017cyna Ku\u0142akowska\/Muzeum Warszawy (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wdzieki-pokraki#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wdzieki-pokraki\",\"name\":\"Miron Bia\u0142oszewski. Wdzi\u0119ki pokraki\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wdzieki-pokraki#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2016-10-28T11:00:37+00:00\",\"dateModified\":\"2016-10-28T08:53:57+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/6497469df21f978f797124a10aeb66c0\"},\"description\":\"Par\u0119 lat temu na \u015bcianie kamienicy przy Pozna\u0144skiej 35 przeczyta\u0107 mo\u017cna by\u0142o utart\u0105 formu\u0142\u0119, \u017ce w tym domu \u017cy\u0142 i tworzy\u0142 Miron Bia\u0142oszewski.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wdzieki-pokraki#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wdzieki-pokraki\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wdzieki-pokraki#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Wdzi\u0119ki pokraki\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/6497469df21f978f797124a10aeb66c0\",\"name\":\"Pawe\u0142 Bie\u0144\",\"description\":\"PAWE\u0141 BIE\u0143 \u2013 absolwent Kolegium MISH Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego oraz MISH Uniwersytetu Warszawskiego.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/pawel-bien\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Miron Bia\u0142oszewski. Wdzi\u0119ki pokraki","description":"Par\u0119 lat temu na \u015bcianie kamienicy przy Pozna\u0144skiej 35 przeczyta\u0107 mo\u017cna by\u0142o utart\u0105 formu\u0142\u0119, \u017ce w tym domu \u017cy\u0142 i tworzy\u0142 Miron Bia\u0142oszewski.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wdzieki-pokraki","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wdzieki-pokraki#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/miron-bialoszewski-znikajace-krajobrazy-muzeum-warszawy-2016-001.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/miron-bialoszewski-znikajace-krajobrazy-muzeum-warszawy-2016-001.jpg","width":1333,"height":2000,"caption":"\u201eZnikaj\u0105ce krajobrazy. Opowie\u015b\u0107 przestrzenna Mirona Bia\u0142oszewskiego\u201d, Muzeum Warszawskiej Pragi, 2016, fot. Gra\u017cyna Ku\u0142akowska\/Muzeum Warszawy (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wdzieki-pokraki#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wdzieki-pokraki","name":"Miron Bia\u0142oszewski. Wdzi\u0119ki pokraki","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wdzieki-pokraki#primaryimage"},"datePublished":"2016-10-28T11:00:37+00:00","dateModified":"2016-10-28T08:53:57+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/6497469df21f978f797124a10aeb66c0"},"description":"Par\u0119 lat temu na \u015bcianie kamienicy przy Pozna\u0144skiej 35 przeczyta\u0107 mo\u017cna by\u0142o utart\u0105 formu\u0142\u0119, \u017ce w tym domu \u017cy\u0142 i tworzy\u0142 Miron Bia\u0142oszewski.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wdzieki-pokraki#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wdzieki-pokraki"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wdzieki-pokraki#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Wdzi\u0119ki pokraki"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/6497469df21f978f797124a10aeb66c0","name":"Pawe\u0142 Bie\u0144","description":"PAWE\u0141 BIE\u0143 \u2013 absolwent Kolegium MISH Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego oraz MISH Uniwersytetu Warszawskiego.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/pawel-bien"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39080"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/665"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=39080"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39080\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/39083"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=39080"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=39080"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=39080"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=39080"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=39080"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}