W pisaniu o kt\u00f3rejkolwiek ze sztuk nie spos\u00f3b omin\u0105\u0107 s\u0142\u00f3w, kt\u00f3re odwo\u0142uj\u0105 si\u0119, do najbardziej dominuj\u0105cego zmys\u0142u XXI wieku – zmys\u0142u wzroku. Nie ma potrzeby, aby\u015bmy celowo zakazywali sobie przyjemno\u015bci patrzenia, wr\u0119cz brak tego co wizualne odczuwamy jako dyskomfort. Patrzenie, kt\u00f3re nigdy do ko\u0144ca nie odkrywa wszystkiego na temat spostrzeganego obrazu, zostawiaj\u0105c pewn\u0105 nutk\u0119 tajemniczo\u015bci, jest pragnieniem absolutnej prawdy o obrazie. W pewien spos\u00f3b pragnienie to zaspokajaj\u0105 informacje, uzyskane za pomoc\u0105 czterech pozosta\u0142ych zmys\u0142\u00f3w.<\/p>\n
Przez ostatnie dwa miesi\u0105ce w krakowskiej galerii Foto-Medium-Art, za spraw\u0105 wystawy\u00a0Against Seeing <\/em>Tomka Dobiszewskiego, mo\u017cna by\u0142o do\u015bwiadczy\u0107 rzeczywisto\u015bci w inny ni\u017c na co dzie\u0144 spos\u00f3b.\u00a0Prace Tomka Dobiszewskiego skupiaj\u0105 uwag\u0119 odbiorcy nie na tym co <\/em>mo\u017cna zobaczy\u0107, ale na tym jak zobaczy\u0107<\/em>. Patrzenie odbywa si\u0119 raz poprzez proces domykania obrazu innym razem poprzez tworzenie jego wyobra\u017cenia w umy\u015ble odbiorcy. Obraz nigdy nie jest podany w gotowej wersji. Niczym w uk\u0142adance umys\u0142 odbiorcy podejmuje wysi\u0142ek uk\u0142adania fragment\u00f3w obrazu w ca\u0142o\u015b\u0107, gotowy obraz jest konstruktem powsta\u0142ym w umy\u015ble odbiorcy. O wiele ciekawsze wydaje si\u0119 tworzenie obraz\u00f3w poprzez skojarzenia wywo\u0142ywane d\u017awi\u0119kami. Odbiorca rezygnuje z percepcji materii za pomoc\u0105 zmys\u0142u wzroku, kieruj\u0105c si\u0119 zmys\u0142em d\u017awi\u0119ku. Je\u015bli do tej pory w do\u015bwiadczaniu obrazu wzrok by\u0142 dominuj\u0105cy to tym razem schodzi na dalsza pozycj\u0119. W instalacji\u00a0Hidden Trips<\/em> nie widzimy obraz\u00f3w, ale je s\u0142yszymy. To czy cokolwiek zobaczymy lub te\u017c jaka b\u0119dzie jako\u015b\u0107 tego co zobaczymy, zale\u017cy tylko od indywidualnej umiej\u0119tno\u015bci tworzenia wyobra\u017ce\u0144.<\/p>\n Wykorzystuj\u0105c zmys\u0142 wzroku w odczuwaniu nie tylko przestrzeni wystaw artystycznych, ale po prostu otaczaj\u0105cej rzeczywisto\u015bci, paradoksalnie stajemy si\u0119 bardziej ubodzy. Ubogo\u015b\u0107 nie polega na do\u015bwiadczaniu bod\u017ac\u00f3w wzrokowych, a raczej na nie do\u015bwiadczaniu bod\u017ac\u00f3w pozosta\u0142ych czterech zmys\u0142\u00f3w lub odczuwaniu ich z mniejsz\u0105 intensywno\u015bci\u0105. Zgoda na jedynie wizualn\u0105 percepcj\u0119 rzeczywisto\u015bci jest przyzwoleniem na u\u015bpienie naszych pozosta\u0142ych zmys\u0142\u00f3w. Czy jeste\u015bmy w stanie, nie wy\u0142\u0105czaj\u0105c zmys\u0142u wzroku, odbiera\u0107 przestrze\u0144 tak by da\u0107 pierwsze\u0144stwo d\u017awi\u0119kom, zapachom, smakom, odczuwaniu faktury?<\/p>\n W trakcie jednej z rozm\u00f3w ze znajomym w pewnym momencie zawaha\u0142am si\u0119, my\u015bl\u0105c, \u017ce pot\u0119ga obraz\u00f3w jest nie do przeskoczenia. Kiedy jednak siedz\u0119 w kawiarni, i pomimo odbieranych bod\u017ac\u00f3w wzrokowych, zbieram wszystkie d\u017awi\u0119ki kr\u0105\u017c\u0105ce wok\u00f3\u0142: rozmowy, muzyka w tle, przechodz\u0105cy ludzie, trzeszcz\u0105ce krzes\u0142a, brz\u0119cz\u0105ce \u0142y\u017ceczki do kawy, uderzaj\u0105ce fili\u017canki o spodki czy odg\u0142osy zaparzanego espresso, czuj\u0119, \u017ce odczuwanie tej w\u0142a\u015bnie przestrzeni ma w g\u0142\u00f3wnej mierze charakter d\u017awi\u0119kowy. Okazuje si\u0119, \u017ce przyjemno\u015b\u0107 czerpana z odczuwania przestrzeni inaczej ani\u017celi za pomoc\u0105 zmys\u0142u wzroku, mo\u017ce by\u0107 nadwyraz przyjemnym do\u015bwiadczeniem.<\/p>\n Na koniec spr\u00f3bujmy przywo\u0142oa\u0107 wspomnienia. W tym wypadku r\u00f3wnie\u017c dominowa\u0107 b\u0119d\u0105 obrazy, ale w magazynach pami\u0119ci mamy jeszcze do dyspozycji d\u017awi\u0119ki, zapachy, smaki i dotyk. Jak cz\u0119sto muzyka us\u0142yszana w radio, obudza nasze wspomnienia? Zapach perfum przywo\u0142uje osoby, kt\u00f3re nale\u017c\u0105 do naszej przesz\u0142o\u015bci, a smak kromki z mas\u0142om przenosi nas kilkana\u015bcie lat wstecz. Przywo\u0142ywanie wspomnie\u0144 poprzez anga\u017cowanie r\u00f3\u017cnych zmys\u0142\u00f3w jest oczywisto\u015bci\u0105, ale czy mo\u017cna \u015bwiadomie tworzy\u0107\/zapisywa\u0107 wspomnienia poprzez anga\u017cowanie innych zmys\u0142\u00f3w ani\u017celi wzrok? My\u015bl\u0119, \u017ce po cz\u0119\u015bci odpowiedzi\u0105 na tak postawione pytanie jest przywo\u0142ana wcze\u015bniej instalacjia Hidden Trips<\/em>. Czasami pewne zdarzenia i chwile wymagaj\u0105 innego, ani\u017celi wizualny, sposobu utrwalenia. Natomiast to czy wspomnienia mo\u017cemy zapisac w innym formacie ni\u017c d\u017awi\u0119kowy czy wizualny, pozostaje do rozstrzygni\u0119cia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W pisaniu o którejkolwiek ze sztuk nie sposób ominąć słów, które odwołują się, do najbardziej dominującego zmysłu XXI wieku – zmysłu wzroku. Nie ma potrzeby, abyśmy celowo zakazywali sobie przyjemności…<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[5,849],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[14155],"yoast_head":"\n