{"id":39719,"date":"2016-12-09T08:00:42","date_gmt":"2016-12-09T07:00:42","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=39719"},"modified":"2020-09-01T13:02:34","modified_gmt":"2020-09-01T12:02:34","slug":"piotr-czerniawski-wszystkie-drogi-prowadza-do-arantzazu-rita-baum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/piotr-czerniawski-wszystkie-drogi-prowadza-do-arantzazu-rita-baum","title":{"rendered":"Wszystkie drogi prowadz\u0105 do Arantzazu"},"content":{"rendered":"

W Kraju Bask\u00f3w wszystkie drogi prowadz\u0105 do Arantzazu. Nie spos\u00f3b zrozumie\u0107 fenomenu Donostii \u2013 Europejskiej Stolicy Kultury bez stukilometrowej pielgrzymki w G\u00f3ry Baskijskie. Um\u00f3wmy si\u0119 \u2013 region jest super, Donostia jest super. Wycieczka funicularem na Monte Igueldo i snucie si\u0119 po surrealistycznym, zamkni\u0119tym parku rozrywki jest super. La Concha z wysp\u0105 \u015awi\u0119tej Klary to jedna z najpi\u0119kniejszych \u2013 bez cienia przesady \u2013 pla\u017c na \u015bwiecie. Monumentalne przestrzenie wystawowe Kursaalu i Tabakalery budz\u0105 czyst\u0105 zazdro\u015b\u0107. Pintxos<\/em> naprawd\u0119 s\u0105 genialne, a tryskaj\u0105cy z beczek cydr w sagardotegi smakuje nieziemsko. Architektura Bilbao powala i nie zna \u017cycia, kto nie przeprawi\u0142 si\u0119 Mostem Biskajskim. Wycieczki wzd\u0142u\u017c wybrze\u017ca, podziwianie klif\u00f3w i czarnego fliszu, zwiedzanie baskijskich ko\u015bcio\u0142\u00f3w i wyszukiwanie architektonicznych smaczk\u00f3w to jeden z najlepszych sposob\u00f3w sp\u0119dzania wolnego czasu. \u015apiewanie rewolucyjnych pie\u015bni w lewackich knajpach to patent na niezapomniany wiecz\u00f3r, podobnie jak nocne rozmowy z poloni\u0105 przy rozmaitych u\u017cywkach. Murale i street art<\/em> \u2013 czyste szale\u0144stwo. Ale bez wizyty w sanktuarium Arantzazu w tym obrazie zawsze b\u0119dzie czego\u015b brakowa\u0107.<\/p>\n

\"Arantzazu,<\/a>
Arantzazu, fot. Andrzej Ficowski, Ewa Miszczuk (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)<\/figcaption><\/figure>\n

Wbrew pozorom nie tak \u0142atwo si\u0119 tam dosta\u0107, zw\u0142aszcza je\u015bli nie ma si\u0119 samochodu. Z Donostii trzeba \u0142apa\u0107 autobus do Arrasate, bardziej znanego pod swoj\u0105 hiszpa\u0144sk\u0105 nazw\u0105 Mondrag\u00f3n. Stamt\u0105d trzeba z\u0142apa\u0107 busik do O\u00f1ati. Je\u015bli ma si\u0119 szcz\u0119\u015bcie i jest niedziela, jest szansa z\u0142apania kolejnego busika, prosto na miejsce; je\u015bli szcz\u0119\u015bcia si\u0119 nie ma, trzeba kombinowa\u0107. Wyl\u0105dowali\u015bmy tam z redakcj\u0105 \u201eRity Baum\u201d w \u015brodku tygodnia i innego sposobu pr\u00f3cz wynaj\u0119cia taks\u00f3wki nie by\u0142o. Z O\u00f1ati do Arantzazu jest 10 km, ostro pod g\u00f3r\u0119, z nik\u0142\u0105 szans\u0105 z\u0142apania stopa. Warto wi\u0119c zdecydowa\u0107 si\u0119 na taks\u00f3wk\u0119, zw\u0142aszcza je\u015bli chce si\u0119 sp\u0119dzi\u0107 troch\u0119 czasu w samym O\u00f1ati, miejscu zdecydowanie fascynuj\u0105cym. Naje\u017cone \u015bredniowiecznymi zabytkami mikroskopijne miasteczko, w kt\u00f3rym jeden z najstarszych uniwersytet\u00f3w na P\u00f3\u0142wyspie Iberyjskim Sancti Spiritus Unibertsitatea s\u0105siaduje z nowoczesn\u0105 bry\u0142\u0105 Uniwersytetu Mondrag\u00f3n, do tego dorzu\u0107my dwa zjawiskowe ko\u015bcio\u0142y, monastyr i ratusz oraz znajduj\u0105cy si\u0119 w samym centrum \u015blicznie odnowiony sk\u0142ot, do kt\u00f3rego prowadz\u0105 miejskie drogowskazy. A ca\u0142o\u015b\u0107 mo\u017cna zwiedzi\u0107 w p\u00f3\u0142 godziny, je\u015bli si\u0119 komukolwiek spieszy. Dorzu\u0107my do tego fakt, \u017ce w O\u00f1ati urodzi\u0142 si\u0119 konkwistador Lope de Aguirre, unie\u015bmiertelniony w 1972 roku przez Wernera Herzoga w filmie Aguirre, gniew bo\u017cy<\/em> i \u017ce to jego \u015bcie\u017ckami pod\u0105\u017ca si\u0119, jad\u0105c do Arantzazu; m\u0142odo\u015b\u0107 Aguirre przypada w\u0142a\u015bnie na czasy rozwijaj\u0105cego si\u0119 w okolicy O\u00f1ati kultu Naszej Pani.<\/p>\n

Jak to si\u0119 wszystko zacz\u0119\u0142o? Pokr\u00f3tce, \u017ceby nie zanudza\u0107 \u2013 w 1468 roku pasterz Rodrigo de Balanzategui znalaz\u0142 w krzakach malutk\u0105 figurk\u0119 Matki Boskiej i zakrzykn\u0105\u0142 na jej widok: Arantzan zu?!<\/em> (\u201eTo ty? W krzakach?\u201d); tak przynajmniej opisuje to urodzony w Arrasate Esteban de Garibay w swojej ksi\u0105\u017cce Compendio historial de las Chr\u00f3nicas y universal historia de todos los Reynos d\u2019Espa\u00f1a<\/em> z 1571 roku. Pasterz zaalarmowa\u0142 miejscow\u0105 ludno\u015b\u0107, dr\u0119czon\u0105 wielomiesi\u0119czn\u0105 susz\u0105. Zaopiekowanie si\u0119 figurk\u0105 i zaniesienie jej do wioski sprowadzi\u0142o ulewne deszcze, dalej historia potoczy\u0142a si\u0119 b\u0142yskawicznie \u2013 ju\u017c kilkadziesi\u0105t lat p\u00f3\u017aniej w miejscu prowizorycznej kapliczki stan\u0119\u0142y klasztor i ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3re po kr\u00f3tkotrwa\u0142ej wojnie mi\u0119dzy dominikanami i franciszkanami (w sp\u00f3r zaanga\u017cowani byli r\u00f3wnie\u017c hieronimici) przesz\u0142y ostatecznie we franciszka\u0144skie r\u0119ce. Budow\u0119 uko\u0144czono w 1553 roku, w tym samym roku klasztor doszcz\u0119tnie sp\u0142on\u0105\u0142. By\u0142 to pierwszy z serii po\u017car\u00f3w, kt\u00f3re dr\u0119czy\u0142y to miejsce regularnie, regularnie te\u017c okazywa\u0142o si\u0119, \u017ce ocala\u0142a ma\u0142a figurka, od kt\u00f3rej zacz\u0119\u0142o si\u0119 ca\u0142e to zamieszanie. W 1918 roku Dziewica z Arantzazu zosta\u0142a patronk\u0105 baskijskiej prowincji Gipuzkoa, a w 1950 roku franciszka\u0144ski prowincja\u0142 Pablo de Lete podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o budowie bazyliki, kt\u00f3ra raz na zawsze zmieni\u0142a artystyczny i duchowy krajobraz Kraju Bask\u00f3w.<\/p>\n