{"id":39739,"date":"2016-12-08T08:13:41","date_gmt":"2016-12-08T07:13:41","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=39739"},"modified":"2016-12-13T11:10:42","modified_gmt":"2016-12-13T10:10:42","slug":"pawel-bien-wreszcie-we-wlasnym-domu-czyli-o-kolejnych-wcieleniach-sarmackiego-modernizmu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wreszcie-we-wlasnym-domu-czyli-o-kolejnych-wcieleniach-sarmackiego-modernizmu","title":{"rendered":"\u201eWreszcie we w\u0142asnym domu\u201d, czyli o kolejnych wcieleniach sarmackiego modernizmu"},"content":{"rendered":"<p>S\u0105 wczesne lata dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105te, a zatem znajdujemy si\u0119 w epicentrum przeobra\u017ceniowego ambarasu. W kamienicowo-blokowym patchoworku przestrzeni miejskiej pojawia si\u0119 kolejna \u0142ata \u2013 deweloperzy. Setki tysi\u0119cy Polak\u00f3w mog\u0105 \u2013 podpisawszy uprzednio cyrograf z bankiem \u2013 z ulg\u0105 powiedzie\u0107: wreszcie we w\u0142asnym domu.<\/p>\n<figure id=\"attachment_39804\" aria-describedby=\"caption-attachment-39804\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/warszawa-w-budowie-2016-12-08-002.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-39804\" title=\"Widok wystawy \u201eWreszcie we w\u0142asnym domu. Dom polski w transformacji\u201d, 8. edycja festiwalu WARSZAWA W BUDOWIE, organizatorzy: Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Muzeum Warszawy, Instytut Architektury, fot. Bartosz Stawiarski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/warszawa-w-budowie-2016-12-08-002-540x360.jpg\" alt=\"Widok wystawy \u201eWreszcie we w\u0142asnym domu. Dom polski w transformacji\u201d, 8. edycja festiwalu WARSZAWA W BUDOWIE, organizatorzy: Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Muzeum Warszawy, Instytut Architektury, fot. Bartosz Stawiarski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" width=\"540\" height=\"360\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/warszawa-w-budowie-2016-12-08-002-540x360.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/warszawa-w-budowie-2016-12-08-002-900x600.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/warszawa-w-budowie-2016-12-08-002-576x384.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/warszawa-w-budowie-2016-12-08-002.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-39804\" class=\"wp-caption-text\">Widok wystawy \u201eWreszcie we w\u0142asnym domu. Dom polski w transformacji\u201d, 8. edycja festiwalu WARSZAWA W BUDOWIE, organizatorzy: Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Muzeum Warszawy, Instytut Architektury, fot. Bartosz Stawiarski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Na ile jednak dom ten rzeczywi\u015bcie jest w\u0142asny? Maciej Chodzi\u0144ski w prezentowanej na warszawskiej wystawie <em>Wreszcie we w\u0142asnym domu<\/em>\u00a0animacji podkre\u015bla dojmuj\u0105ce poczucie dzielenia swojego lokum z bankiem, m\u00f3wi\u0105c o \u201epoligamicznym zwi\u0105zku bez mi\u0142o\u015bci \u2013 \u015blubie z kredytem\u201d. Jest to maria\u017c z rozs\u0105dku. Trudno jednak powt\u00f3rzy\u0107 za Mannowsk\u0105 Toni\u0105 Buddenbrook: \u201edobr\u0105 parti\u0119 zrobi\u0142am\u201d, \u201edobr\u0105 parti\u0119\u201d zrobili bowiem deweloperzy.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-39739 gallery-columns-3 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wreszcie-we-wlasnym-domu-czyli-o-kolejnych-wcieleniach-sarmackiego-modernizmu\/warszawa-w-budowie-2016-001'><img width=\"400\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/warszawa-w-budowie-2016-001-400x240.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Logo \u201eWarszawa w budowie\u201d, projekt: Ludovic Balland Typography Cabinet, Muzeum Sztuki Nowoczesnej, Warszawa 2016 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-39751\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-39751'>\n\t\t\t\tLogo \u201eWarszawa w budowie\u201d, projekt: Ludovic Balland Typography Cabinet, Muzeum Sztuki Nowoczesnej, Warszawa 2016 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wreszcie-we-wlasnym-domu-czyli-o-kolejnych-wcieleniach-sarmackiego-modernizmu\/warszawa-w-budowie-2016-12-08-002'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/warszawa-w-budowie-2016-12-08-002-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Widok wystawy \u201eWreszcie we w\u0142asnym domu. Dom polski w transformacji\u201d, 8. edycja festiwalu WARSZAWA W BUDOWIE, organizatorzy: Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Muzeum Warszawy, Instytut Architektury, fot. Bartosz Stawiarski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-39804\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-39804'>\n\t\t\t\tWidok wystawy \u201eWreszcie we w\u0142asnym domu. Dom polski w transformacji\u201d, 8. edycja festiwalu WARSZAWA W BUDOWIE, organizatorzy: Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Muzeum Warszawy, Instytut Architektury, fot. Bartosz Stawiarski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wreszcie-we-wlasnym-domu-czyli-o-kolejnych-wcieleniach-sarmackiego-modernizmu\/warszawa-w-budowie-2016-003'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/warszawa-w-budowie-2016-003-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Widok wystawy \u201eWreszcie we w\u0142asnym domu. Dom polski w transformacji\u201d, 8. edycja festiwalu WARSZAWA W BUDOWIE, organizatorzy: Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Muzeum Warszawy, Instytut Architektury, fot. Bartosz Stawiarski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-39753\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-39753'>\n\t\t\t\tWidok wystawy \u201eWreszcie we w\u0142asnym domu. Dom polski w transformacji\u201d, 8. edycja festiwalu WARSZAWA W BUDOWIE, organizatorzy: Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Muzeum Warszawy, Instytut Architektury, fot. Bartosz Stawiarski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wreszcie-we-wlasnym-domu-czyli-o-kolejnych-wcieleniach-sarmackiego-modernizmu\/warszawa-w-budowie-2016-004'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/warszawa-w-budowie-2016-004-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Widok wystawy \u201eWreszcie we w\u0142asnym domu. Dom polski w transformacji\u201d, 8. edycja festiwalu WARSZAWA W BUDOWIE, organizatorzy: Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Muzeum Warszawy, Instytut Architektury, fot. Bartosz Stawiarski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-39754\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-39754'>\n\t\t\t\tWidok wystawy \u201eWreszcie we w\u0142asnym domu. Dom polski w transformacji\u201d, 8. edycja festiwalu WARSZAWA W BUDOWIE, organizatorzy: Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Muzeum Warszawy, Instytut Architektury, fot. Bartosz Stawiarski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wreszcie-we-wlasnym-domu-czyli-o-kolejnych-wcieleniach-sarmackiego-modernizmu\/attachment\/39755'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/warszawa-w-budowie-2016-005-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Projekt: Piotr Chuchla, wystawa \u201eWreszcie we w\u0142asnym domu. Dom polski w transformacji\u201d, 8. edycja festiwalu WARSZAWA W BUDOWIE, organizatorzy: Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Muzeum Warszawy, Instytut Architektury, fot. Bartosz Stawiarski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-39755\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-39755'>\n\t\t\t\tProjekt: Piotr Chuchla, wystawa \u201eWreszcie we w\u0142asnym domu. Dom polski w transformacji\u201d, 8. edycja festiwalu WARSZAWA W BUDOWIE, organizatorzy: Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Muzeum Warszawy, Instytut Architektury, fot. Bartosz Stawiarski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Sp\u00f3jrzmy na statystyki NBP z 2015 roku. Czarny ko\u0142owy diagram<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-1\" id=\"refmark-1\"><sup>[1]<\/sup><\/a>\u00a0pokazuje udzia\u0142 poszczeg\u00f3lnych czynnik\u00f3w sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 na cen\u0119 metra kwadratowego mieszkania w Warszawie. Zdroworozs\u0105dkowo na pierwszy plan wysun\u0119liby\u015bmy materia\u0142y lub dzia\u0142k\u0119. B\u0142\u0105d. Budulec poch\u0142ania raptem 19 procent sumy, grunt pod budow\u0119 jedynie 17 procent, koszty og\u00f3lnie oscyluj\u0105 wok\u00f3\u0142 13,5 procenta, za\u015b lwi\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 ceny metra naszego wymarzonego lokum inkasuje deweloper.<\/p>\n<p>Bielony \u017celbet konstrukcji dawnej drukarni przy Nowogrodzkiej kojarzy si\u0119 z katalogowym loftem. Linoleum, kt\u00f3rym wy\u0142o\u017cono cz\u0119\u015b\u0107 eskpozycji, to z kolei symbol nie do ko\u0144ca jeszcze prze\u015bnionego koszmaru wn\u0119trzarskiej rzeczywisto\u015bci. Do tego surowa dykta, panele imituj\u0105ce dese\u0144 o romantycznej nazwie \u201ejesion polski\u201d. A wszystko to razem daje nam przybli\u017cony obraz tego, jak mieszkaj\u0105 Polacy. Jednak nie tylko materia\u0142y wiele m\u00f3wi\u0105 o charakterze naszych \u201egrot numerowanych\u201d.<\/p>\n<figure id=\"attachment_39751\" aria-describedby=\"caption-attachment-39751\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wreszcie-we-wlasnym-domu-czyli-o-kolejnych-wcieleniach-sarmackiego-modernizmu\/warszawa-w-budowie-2016-001\/\" rel=\"attachment wp-att-39751\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-39751\" title=\"Logo \u201eWarszawa w budowie\u201d, projekt: Ludovic Balland Typography Cabinet, Muzeum Sztuki Nowoczesnej, Warszawa 2016 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/warszawa-w-budowie-2016-001-540x350.jpg\" alt=\"Logo \u201eWarszawa w budowie\u201d, projekt: Ludovic Balland Typography Cabinet, Muzeum Sztuki Nowoczesnej, Warszawa 2016 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" width=\"540\" height=\"350\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/warszawa-w-budowie-2016-001-540x350.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/warszawa-w-budowie-2016-001-800x520.jpg 800w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/warszawa-w-budowie-2016-001-120x78.jpg 120w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/warszawa-w-budowie-2016-001-90x58.jpg 90w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/warszawa-w-budowie-2016-001-320x208.jpg 320w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/warszawa-w-budowie-2016-001-560x364.jpg 560w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/warszawa-w-budowie-2016-001-900x584.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/warszawa-w-budowie-2016-001-576x374.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/warszawa-w-budowie-2016-001.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-39751\" class=\"wp-caption-text\">Logo \u201eWarszawa w budowie\u201d, projekt: Ludovic Balland Typography Cabinet, Muzeum Sztuki Nowoczesnej, Warszawa 2016 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Badania wyra\u017anie wskazuj\u0105 na nasilaj\u0105ce si\u0119 po 1989 roku procesy gentryfikacji centr\u00f3w wi\u0119kszych miast, suburbanizacji, czyli do\u015b\u0107 powszechnej ch\u0119ci posiadania czego\u015b w typie \u201ewilla suburbana\u201d, czy na zastanawiaj\u0105c\u0105 popularno\u015b\u0107 osiedli grodzonych. Sztuka za\u015b uzupe\u0142nia wnioski o spostrze\u017cenia dotycz\u0105ce mi\u0119dzy innymi d\u0105\u017cno\u015bci do indywidualizacji przestrzeni i ucieczki przed \u201ejednakowiznami\u201d. Zaskakuj\u0105ce, jak ch\u0119tnie problem przestrzeni miejskiej \u2013 a tak\u017ce tej <em>stricte <\/em>prywatnej \u2013 podejmowany jest w sztukach pi\u0119knych.<\/p>\n<p>Jak odczarowa\u0107 to niechciane \u2013 by pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 sformu\u0142owaniem badacza architektury powojennej Andrzeja Basisty \u2013 \u201ebetonowe dziedzictwo\u201d? Pomys\u0142\u00f3w jest wiele. \u0141ukasz Sk\u0105pski w projekcie fotograficznym <em>Grey Cube<\/em> prezentuje zmiany wprowadzane przez mieszka\u0144c\u00f3w stypizowanych dom\u00f3w jednorodzinnych \u2013 tytu\u0142owych szarych kostek rodem z lat siedemdziesi\u0105tych. Na zdj\u0119ciach zobaczy\u0107 mo\u017cemy szafirow\u0105 stolark\u0119 okienn\u0105, kt\u00f3ra staje si\u0119 barwn\u0105 dominant\u0105 domu, a tak\u017ce wszelkiej ma\u015bci i gabaryt\u00f3w przybud\u00f3wki, pozostaj\u0105ce w kontra\u015bcie do ascetycznej kubiczno\u015bci bry\u0142y, kt\u00f3rej nie powstydzi\u0142by si\u0119 by\u0107 mo\u017ce radykalny mi\u0119dzywojenny purysta,. nakryte sko\u015bnymi dachami, jak r\u00f3wnie\u017c otwory okienne wie\u0144cz\u0105ce pe\u0142ne \u0142uki. Porzu\u0107my warto\u015bciowanie estetyczne, poprzestaj\u0105c na konstatacji, \u017ce za spraw\u0105 tego typu zabieg\u00f3w \u2013 nazwijmy to \u2013 adaptacyjnych robi si\u0119 swojsko, przytulnie i \u2013 oryginalnie.<\/p>\n<p>Skoro ju\u017c przywo\u0142ujemy t\u0119 kategori\u0119, nie mog\u0142o zabrakn\u0105\u0107 tak\u017ce totemicznych artefakt\u00f3w. W\u015br\u00f3d nich znajdziemy, opr\u00f3cz krzy\u017ca, \u201e\u017bydka\u201d w klasycznym motywie ikonograficznym \u2013 licz\u0105cego pieni\u0105dze, rzekomo zapewniaj\u0105cego domowi finansow\u0105 zasobno\u015b\u0107 \u2013 zaraz obok oka proroka \u2013 b\u0119d\u0105cego nie tylko talizmanem, ale tak\u017ce dowodem odbycia zagranicznych woja\u017cy \u2013 czy chocia\u017cby nieco bardziej swojskiej podk\u00f3wki, cenionej ju\u017c od czas\u00f3w Celt\u00f3w i Gal\u00f3w. Zawieszonej \u2013 obowi\u0105zkowo \u2013 grzbietem do g\u00f3ry.<\/p>\n<p>Jak bardzo celnie zauwa\u017caj\u0105 organizatorzy wystawy, wiek XX by\u0142 czasem dw\u00f3ch utopijnych model\u00f3w mieszkania. Jeden to skrajnie zracjonalizowane osiedle blok\u00f3w mieszcz\u0105cych po kilkadziesi\u0105t mieszka\u0144 o niewielkim metra\u017cu \u2013 czyli odbijaj\u0105ca si\u0119 czkawk\u0105 Corbusierowska \u201emaszyna do mieszkania\u201d. Drugi za\u015b to osiedle domk\u00f3w, najlepiej jednorodzinnych, rozsianych na sporym terenie w\u015br\u00f3d malowniczych uliczek <em>a\u2019la<\/em> Camillo Sitte. Oba \u201eprzeciwstawiane sobie, zw\u0142aszcza w potransformacyjnej Polsce, by\u0142y czytane jako znaki odmiennych porz\u0105dk\u00f3w politycznych: socjalistycznego kolektywizmu i kapitalistycznego indywidualizmu\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-2\" id=\"refmark-2\"><sup>[2]<\/sup><\/a>. Kiedy jednak przyjrzymy si\u0119 samej strukturze nieco baczniej i wnikliwiej, oba modele okazuj\u0105 si\u0119 zaskakuj\u0105co podobne. \u201eTu \u2013 jeden nad drugim, tam \u2013 jeden obok drugiego\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-3\" id=\"refmark-3\"><sup>[3]<\/sup><\/a>. Z deszczu pod rynn\u0119.<\/p>\n<figure id=\"attachment_39753\" aria-describedby=\"caption-attachment-39753\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wreszcie-we-wlasnym-domu-czyli-o-kolejnych-wcieleniach-sarmackiego-modernizmu\/warszawa-w-budowie-2016-003\/\" rel=\"attachment wp-att-39753\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-39753\" title=\"Widok wystawy \u201eWreszcie we w\u0142asnym domu. Dom polski w transformacji\u201d, 8. edycja festiwalu WARSZAWA W BUDOWIE, organizatorzy: Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Muzeum Warszawy, Instytut Architektury, fot. Bartosz Stawiarski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/warszawa-w-budowie-2016-003-540x360.jpg\" alt=\"Widok wystawy \u201eWreszcie we w\u0142asnym domu. Dom polski w transformacji\u201d, 8. edycja festiwalu WARSZAWA W BUDOWIE, organizatorzy: Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Muzeum Warszawy, Instytut Architektury, fot. Bartosz Stawiarski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" width=\"540\" height=\"360\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/warszawa-w-budowie-2016-003-540x360.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/warszawa-w-budowie-2016-003-900x600.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/warszawa-w-budowie-2016-003-576x384.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/warszawa-w-budowie-2016-003.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-39753\" class=\"wp-caption-text\">Widok wystawy \u201eWreszcie we w\u0142asnym domu. Dom polski w transformacji\u201d, 8. edycja festiwalu WARSZAWA W BUDOWIE, organizatorzy: Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Muzeum Warszawy, Instytut Architektury, fot. Bartosz Stawiarski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Potrzeba indywidualizacji zasob\u00f3w mieszkaniowych ma swoje podstawy tak\u017ce w regionalnej tradycji. Z takim przypadkiem mamy do czynienia na Podhalu, gdzie nawet w okresie najbardziej siermi\u0119\u017cnej sztampy pr\u00f3bowano budowa\u0107, nawi\u0105zuj\u0105c do rodzimego zwyczaju. Naturalnie, architektoniczna wirtuozeria spod znaku Witkiewicza Ojca by\u0142a mrzonk\u0105 i anachronizmem. Wznoszono zatem \u2013 jak ilustruj\u0105 to zamieszczone na wystawie fotografie Natalii Do\u0142gowskiej \u2013 domy o stromych, wielospadowych dachach, cho\u0107 ju\u017c bez tradycyjnych gont\u00f3w, pazdur\u00f3w, rysi\u00f3w i koncentrycznych \u201es\u0142oneczek\u201d. Praca Do\u0142gowskiej to jednak nie tylko opowie\u015b\u0107 o zmianie ludowego modusu, o \u201epost\u0119powym\u201d uproszczeniu i przeszczepieniu formy na zupe\u0142nie inny materia\u0142, jakim by\u0142 beton, pustaki i blacha falista, ale tak\u017ce opowie\u015b\u0107 o emigracji. Prezentowane domy wznoszone by\u0142y za pieni\u0105dze zarabiane za oceanem, zatem by\u0142y z jednej strony wariacj\u0105 na temat tradycji, z drugiej za\u015b \u2013 <em>signum temporis<\/em> \u2013 ucieczk\u0105 do Ameryki.<\/p>\n<p>Znakiem czasu sta\u0142o si\u0119 tak\u017ce osiedle grodzone. Fenomen ten, opisywany ju\u017c chocia\u017cby przez Filipa Springera , nadal wydaje si\u0119 zagadk\u0105 nierozwik\u0142an\u0105. Czy polska sk\u0142onno\u015b\u0107 do odgradzania si\u0119 wynika z braku poczucia bezpiecze\u0144stwa, czy jest raczej r\u0119kojmi\u0105 w\u0142asno\u015bci, fundamentem poczucia \u201ebycia na swoim\u201d? Niewykluczone, \u017ce jest to forma odreagowywania lat socjalistycznego kolektywizmu czy mo\u017ce quasi-kolektywizmu. Dla sztuki to asumpt do powstania wielu frapuj\u0105cych fotografii, na kt\u00f3rych wypiel\u0119gnowane ro\u015bliny doniczkowe rosn\u0105 za szklan\u0105 balustrad\u0105 s\u0142onecznych balkon\u00f3w, podczas gdy dwie kondygnacje ni\u017cej ten prywatny eden jest ograniczany przez p\u00f3\u0142torametrowy mur. Statystyki uparcie dowodz\u0105, \u017ce idylla takich rozwi\u0105za\u0144 to mit. Do ogrodu i tak mo\u017ce si\u0119 wkra\u015b\u0107 barbarzy\u0144ca.<\/p>\n<p>Zatem je\u015bli nie znienawidzony blok, gdzie ka\u017cdej niedzieli s\u0142yszy si\u0119 rozbijanie kotlet\u00f3w czy, co gorsza, uczestniczy \u2013 nie bez pewnego za\u017cenowania \u2013 w ma\u0142\u017ce\u0144skich scysjach pa\u0144stwa z mieszkania naprzeciwko, je\u015bli nie demonizowany deweloper-krwiopijca i nie osiedle strze\u017cone, to mo\u017ce przedmie\u015bcia? Bo przecie\u017c \u2013 parafrazuj\u0105c \u2013 lepiej ju\u017c jedno obok drugiego ni\u017c jedno na drugim.<\/p>\n<p>O mie\u015bcie-ogrodzie pisano ju\u017c na pocz\u0105tku XX stulecia. Przypomnijmy, \u017ce pomys\u0142y te stosunkowo pr\u0119dko dotar\u0142y z Anglii <em>via<\/em> Niemcy tak\u017ce do Polski. To\u0142wi\u0144ski zaprojektowa\u0142 miasto-ogr\u00f3d w Z\u0105bkach, podobne plany powstaj\u0105 w\u00f3wczas tak\u017ce dla warszawskich M\u0142ocin. Jak to jednak cz\u0119sto bywa \u2013 projekty pozostaj\u0105 w wi\u0119kszo\u015bci jedynie w sferze zamierze\u0144. Spraw\u0119 od\u0142o\u017cono <em>ad acta<\/em>. Szkoda. Miasto-ogr\u00f3d mia\u0142o by\u0107 antidotum na przemys\u0142owe \u201emiazmaty\u201d, zat\u0142oczenie cent\u00f3w miast, a tak\u017ce \u2013 w czasie gor\u0105czkowego zachwytu nad gimnastyk\u0105 i rozrywkami \u201ena \u015bwie\u017cym powietrzu\u201d \u2013 umo\u017cliwi\u0107 zdrowszy, bardziej higieniczny tryb \u017cycia. Motywacje do dzi\u015b pozostaj\u0105 chyba podobne. Opr\u00f3cz oczywistych zalet organizatorzy trze\u017awym okiem spogl\u0105daj\u0105 tak\u017ce na ujemne strony, wyliczaj\u0105c brak wi\u0119zi s\u0105siedzkich, powstawanie osiedli-sypial\u0144 czy wreszcie najbardziej pal\u0105cy problem \u2013 w licznych wypadkach fatalne po\u0142\u0105czenie przedmie\u015b\u0107 z centrum miasta, b\u0119d\u0105ce oczywi\u015bcie skutkiem braku d\u0142ugofalowych plan\u00f3w rozwoju.<\/p>\n<figure id=\"attachment_39755\" aria-describedby=\"caption-attachment-39755\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wreszcie-we-wlasnym-domu-czyli-o-kolejnych-wcieleniach-sarmackiego-modernizmu\/attachment\/39755\/\" rel=\"attachment wp-att-39755\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-39755\" title=\"Projekt: Piotr Chuchla, wystawa \u201eWreszcie we w\u0142asnym domu. Dom polski w transformacji\u201d, 8. edycja festiwalu WARSZAWA W BUDOWIE, organizatorzy: Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Muzeum Warszawy, Instytut Architektury, fot. Bartosz Stawiarski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/warszawa-w-budowie-2016-005-540x657.jpg\" alt=\"Projekt: Piotr Chuchla, wystawa \u201eWreszcie we w\u0142asnym domu. Dom polski w transformacji\u201d, 8. edycja festiwalu WARSZAWA W BUDOWIE, organizatorzy: Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Muzeum Warszawy, Instytut Architektury, fot. Bartosz Stawiarski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" width=\"540\" height=\"657\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/warszawa-w-budowie-2016-005-540x657.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/warszawa-w-budowie-2016-005-739x900.jpg 739w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/warszawa-w-budowie-2016-005-576x701.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/warszawa-w-budowie-2016-005.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-39755\" class=\"wp-caption-text\">Projekt: Piotr Chuchla, wystawa \u201eWreszcie we w\u0142asnym domu. Dom polski w transformacji\u201d, 8. edycja festiwalu WARSZAWA W BUDOWIE, organizatorzy: Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Muzeum Warszawy, Instytut Architektury, fot. Bartosz Stawiarski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Gdzie i jak mieszkaj\u0105 Polacy? \u2013 pytaj\u0105 organizatorzy wystawy, a ich pr\u00f3ba odpowiedzi obejmuje kwestie od urbanistyki poprzez architektur\u0119, wn\u0119trza, na materia\u0142ach budowlanych sko\u0144czywszy. Jest to zatem spektrum niezwykle szerokie, mo\u017cna wr\u0119cz odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce zbyt obszerne jak na jedn\u0105 ekspozycj\u0119. Pokuszono si\u0119 o prezentacj\u0119 nie tylko katalog\u00f3w czy makiet, ale tak\u017ce zaaran\u017cowano wn\u0119trza \u2013 zar\u00f3wno te ocieraj\u0105ce si\u0119 o kicz i ostentacj\u0119, gdzie dawne przyzwyczajenia i kulturowe konstrukty powracaj\u0105 w nowej formie, jak i te nawi\u0105zuj\u0105ce do etosu przedwojennej Rzeczpospolitej. Obok neorokokowego stoliczka nale\u017c\u0105cego niegdy\u015b do Jerzego Waldorffa znalaz\u0142a si\u0119 praca Bartosza Kokosi\u0144skiego \u2013 <em>Trofeum<\/em>. W dumne poro\u017ca wpleciono bez\u0142adn\u0105 stert\u0119 pilot\u00f3w do telewizor\u00f3w, oplataj\u0105c je troskliwie materia\u0142em, co przywodzi na my\u015bl legendarne filcowe okrycia Beuysa. Jest to wi\u0119c maria\u017c utartego symbolu m\u0119skiej dumy i pot\u0119gi z domow\u0105 intymno\u015bci\u0105, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy przezornie chroni\u0107. Pilot telewizyjny w kulturze popularnej ju\u017c od pewnego czasu bywa metafor\u0105 insygni\u00f3w w\u0142adzy \u017cycia domowego. Tutaj ta metafora objawia si\u0119 z ca\u0142\u0105 si\u0142\u0105 i sarkazmem.<\/p>\n<p>Celem wystawy nie jest zjadliwa filipika przeciw firmom dzia\u0142aj\u0105cym w bran\u017cy budowlanej ani szydzenie z osobliwej niekiedy inwencji lokator\u00f3w nieruchomo\u015bci w polskich miastach i wsiach. Statystyka prezentuje liczbowe fakty, sztuka nie warto\u015bciuje zjawisk. Diagnoza wydaje si\u0119 jednak cokolwiek przygn\u0119biaj\u0105ca. Najtrafniej transformacj\u0119 domu polskiego oddaje has\u0142o \u201esarmacki modernizm\u201d. Ukute przez Jakuba Woynarowskiego jako tytu\u0142 stworzonej przez niego makiety, poprzez swoj\u0105 paradoksalno\u015b\u0107 najcelniej obrazuje z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 procesu i dwie zasadnicze si\u0142y, kt\u00f3rych wypadkow\u0105 jest prezentowany \u201edom polski\u201d czas\u00f3w potransformacyjnych. Pierwsz\u0105 jest d\u0142ugie trwanie tl\u0105cej si\u0119 wci\u0105\u017c tradycji sarmackiej z nieod\u0142\u0105cznym \u201esnem o pot\u0119dze\u201d, zami\u0142owaniem do przepychu barw i deseni oraz bu\u0144czucznego sobiepa\u0144stwa (przywo\u0142ajmy z pami\u0119ci \u015bcian\u0119 bloku, na kt\u00f3rej ka\u017cdy balkon pomalowano wedle indywidualnej inwencji, tworz\u0105c z elewacji budynku rodzaj t\u0119czowego patchworku), drug\u0105 za\u015b ch\u0119\u0107 zmian, postulat \u201eprawdy materia\u0142u\u201d, pod\u0105\u017canie za dyktatem aktualnej mody rozumiane jako kult nowoczesno\u015bci i poczucie konieczno\u015bci nadrabiania \u201estraconego czasu\u201d. Trywializuj\u0105c \u2013 starcie poetyki po\u0142yskliwej okleiny \u201eorzech jasny\u201d z jasn\u0105 orzechow\u0105 desk\u0105 na tle bia\u0142ej \u015bciany.<\/p>\n<p>Dom to jednak nie tylko pole estetycznego dyskursu, ale przede wszystkim przestrze\u0144 misterium prywatnego \u017cycia, na kt\u00f3rej \u2013 jak pisa\u0142 Herbert \u2013 \u201eb\u0119dziemy uprawiali \/ nasz kwadrat ziemi \/ nasz kwadrat kamienia\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-4\" id=\"refmark-4\"><sup>[4]<\/sup><\/a>. Oby z jak najwi\u0119kszym powodzeniem.<\/p>\n<div id=\"footnote-list\" style=\"display:inherit\"><span id=fn-heading>Poka\u017c przypisy<\/span> &nbsp;&nbsp;&nbsp;(\u21b5 returns to text)<\/p>\n<ol>\n<li id=\"footnote-1\" class=\"fn-text\">Diagram stanowi cz\u0119\u015b\u0107 kola\u017cu <em>Kupujemy nowy dom\u2026<\/em> (2016) eksponowanego na wystawie. Koncepcja: Dorota J\u0119druch, Joanna Sowula; grafika: Joanna Sowula.<a href=\"#refmark-1\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-2\" class=\"fn-text\">Fragment tekstu zamieszczonego na wystawie.<a href=\"#refmark-2\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-3\" class=\"fn-text\">Fragment tekstu zamieszczonego na wystawie.<a href=\"#refmark-3\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-4\" class=\"fn-text\">Zbigniew Herbert, <em>Raport z obl\u0119\u017conego Miasta<\/em>, Wroc\u0142aw 1992, s. 11.<a href=\"#refmark-4\">\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Najtrafniej transformacj\u0119 domu polskiego oddaje has\u0142o \u201esarmacki modernizm\u201d. Ukute przez Jakuba Woynarowskiego jako tytu\u0142 stworzonej przez niego makiety, poprzez swoj\u0105 paradoksalno\u015b\u0107 najcelniej obrazuje z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 procesu i dwie zasadnicze si\u0142y, kt\u00f3rych wypadkow\u0105 jest prezentowany \u201edom polski\u201d czas\u00f3w potransformacyjnych. <\/p>\n","protected":false},"author":665,"featured_media":39751,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[387,2432,214,5158,5248,190],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[5247],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Sarmacki modernizm. \u201eWreszcie we w\u0142asnym domu\u201d<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Najtrafniej transformacj\u0119 domu polskiego oddaje has\u0142o \u201esarmacki modernizm\u201d.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wreszcie-we-wlasnym-domu-czyli-o-kolejnych-wcieleniach-sarmackiego-modernizmu\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wreszcie-we-wlasnym-domu-czyli-o-kolejnych-wcieleniach-sarmackiego-modernizmu#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/warszawa-w-budowie-2016-001.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/warszawa-w-budowie-2016-001.jpg\",\"width\":1024,\"height\":665,\"caption\":\"Logo \u201eWarszawa w budowie\u201d, projekt: Ludovic Balland Typography Cabinet, Muzeum Sztuki Nowoczesnej, Warszawa 2016 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wreszcie-we-wlasnym-domu-czyli-o-kolejnych-wcieleniach-sarmackiego-modernizmu#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wreszcie-we-wlasnym-domu-czyli-o-kolejnych-wcieleniach-sarmackiego-modernizmu\",\"name\":\"Sarmacki modernizm. \u201eWreszcie we w\u0142asnym domu\u201d\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wreszcie-we-wlasnym-domu-czyli-o-kolejnych-wcieleniach-sarmackiego-modernizmu#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2016-12-08T07:13:41+00:00\",\"dateModified\":\"2016-12-13T10:10:42+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/6497469df21f978f797124a10aeb66c0\"},\"description\":\"Najtrafniej transformacj\u0119 domu polskiego oddaje has\u0142o \u201esarmacki modernizm\u201d.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wreszcie-we-wlasnym-domu-czyli-o-kolejnych-wcieleniach-sarmackiego-modernizmu#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wreszcie-we-wlasnym-domu-czyli-o-kolejnych-wcieleniach-sarmackiego-modernizmu\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wreszcie-we-wlasnym-domu-czyli-o-kolejnych-wcieleniach-sarmackiego-modernizmu#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"\u201eWreszcie we w\u0142asnym domu\u201d, czyli o kolejnych wcieleniach sarmackiego modernizmu\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/6497469df21f978f797124a10aeb66c0\",\"name\":\"Pawe\u0142 Bie\u0144\",\"description\":\"PAWE\u0141 BIE\u0143 \u2013 absolwent Kolegium MISH Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego oraz MISH Uniwersytetu Warszawskiego.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/pawel-bien\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Sarmacki modernizm. \u201eWreszcie we w\u0142asnym domu\u201d","description":"Najtrafniej transformacj\u0119 domu polskiego oddaje has\u0142o \u201esarmacki modernizm\u201d.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wreszcie-we-wlasnym-domu-czyli-o-kolejnych-wcieleniach-sarmackiego-modernizmu","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wreszcie-we-wlasnym-domu-czyli-o-kolejnych-wcieleniach-sarmackiego-modernizmu#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/warszawa-w-budowie-2016-001.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/warszawa-w-budowie-2016-001.jpg","width":1024,"height":665,"caption":"Logo \u201eWarszawa w budowie\u201d, projekt: Ludovic Balland Typography Cabinet, Muzeum Sztuki Nowoczesnej, Warszawa 2016 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wreszcie-we-wlasnym-domu-czyli-o-kolejnych-wcieleniach-sarmackiego-modernizmu#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wreszcie-we-wlasnym-domu-czyli-o-kolejnych-wcieleniach-sarmackiego-modernizmu","name":"Sarmacki modernizm. \u201eWreszcie we w\u0142asnym domu\u201d","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wreszcie-we-wlasnym-domu-czyli-o-kolejnych-wcieleniach-sarmackiego-modernizmu#primaryimage"},"datePublished":"2016-12-08T07:13:41+00:00","dateModified":"2016-12-13T10:10:42+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/6497469df21f978f797124a10aeb66c0"},"description":"Najtrafniej transformacj\u0119 domu polskiego oddaje has\u0142o \u201esarmacki modernizm\u201d.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wreszcie-we-wlasnym-domu-czyli-o-kolejnych-wcieleniach-sarmackiego-modernizmu#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wreszcie-we-wlasnym-domu-czyli-o-kolejnych-wcieleniach-sarmackiego-modernizmu"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2016\/pawel-bien-wreszcie-we-wlasnym-domu-czyli-o-kolejnych-wcieleniach-sarmackiego-modernizmu#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"\u201eWreszcie we w\u0142asnym domu\u201d, czyli o kolejnych wcieleniach sarmackiego modernizmu"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/6497469df21f978f797124a10aeb66c0","name":"Pawe\u0142 Bie\u0144","description":"PAWE\u0141 BIE\u0143 \u2013 absolwent Kolegium MISH Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego oraz MISH Uniwersytetu Warszawskiego.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/pawel-bien"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39739"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/665"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=39739"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39739\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/39751"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=39739"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=39739"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=39739"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=39739"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=39739"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}