{"id":402,"date":"2009-11-20T12:52:06","date_gmt":"2009-11-20T10:52:06","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=402"},"modified":"2013-01-06T23:45:14","modified_gmt":"2013-01-06T22:45:14","slug":"zycie-jest-tworzeniem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/zycie-jest-tworzeniem","title":{"rendered":"\u017bycie jest tworzeniem"},"content":{"rendered":"

\u201eNie wszyscy s\u0105 powo\u0142ani, aby by\u0107 artystami w \u015bcis\u0142ym sensie tego s\u0142owa. Jednak wed\u0142ug Ksi\u0119gi Rodzaju, zadaniem ka\u017cdego cz\u0142owieka jest by\u0107 tw\u00f3rc\u0105 w\u0142asnego \u017cycia: cz\u0142owiek ma uczyni\u0107 z niego arcydzie\u0142o sztuki\u201d1<\/sup>.<\/p>\n

Moim usilnym pr\u00f3bom wyobra\u017cenia sobie cz\u0142owieka przysz\u0142o\u015bci, wyzwolonego z obci\u0105\u00ad\u017ce\u0144 tradycji humanizmu heroicznego, z prymitywnej kultury ideologii, polityki i niena\u00adsyconej konsumpcji, z egoizmu gromadzenia i posiadania rzeczy, z barbarzy\u0144stwa niena\u00adwi\u015bci, arogancji i agresji, z kultu si\u0142y i pogardy dla \u017cycia, z gotowo\u015bci walki, zabijania i\u00a0zniewalania, z terroru pieni\u0105dza, z afirmacji sukcesu i w\u0142adzy \u2013 zawdzi\u0119czam zrozumienie, CO jest mi obce i wstr\u0119tne, CO zawstydza moje poczucie cz\u0142owiecze\u0144stwa. Kiedy jednak szukam w swojej duchowo\u015bci \u017ar\u00f3de\u0142 czy cho\u0107by \u015blad\u00f3w INNYCH <\/em>cech ludzkich, wzorc\u00f3w INNEGO <\/em>sposobu bycia cz\u0142owiekiem i element\u00f3w do budowy zupe\u0142nie INNEJ \u015bwiadomo\u015bci, potykam si\u0119 o bana\u0142y i og\u00f3lniki, albo wpadam w pu\u0142apki \u017cyczeniowego my\u015blenia pi\u0119kno\u00adducha, rozwi\u0105zuj\u0105cego wsp\u00f3\u0142czesne dewiacje moralne i konflikty spo\u0142eczne, przez ich usu\u00adwanie z wizji lepszego \u015bwiata \u2013 bez odkrywania, poznania i zrozumienia WARTO\u015aCI nowego kryterium cz\u0142owieka PARTNERSKIEGO, kt\u00f3re t\u0119 oczekiwan\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 uformuj\u0105.<\/p>\n

\"Stefan
Stefan Papp, Ludzie (Menschen), 1990, rze\u017aba plenerowa, stal, Bad Oeynhausen, Niemcy<\/figcaption><\/figure>\n

Okazuje si\u0119, \u017ce nie mog\u0119 ostatecznie przeskoczy\u0107 etapu ewolucji duchowej, bo spo\u0142eczne funkcjonowanie cz\u0142owieka na ka\u017cdym poziomie ewolucji i rozwoju jest \u015bwiadomo\u015bciowym wyrazem stopnia jego doskonalenia i jako\u015bci jego przystosowania do kulturowej i cywiliza\u00adcyjnej z\u0142o\u017cono\u015bci tego poziomu.<\/p>\n

Rzecz w nienad\u0105\u017caniu rozwoju \u015bwiadomo\u015bci za post\u0119pem techniki i technologii: tkwimy tak silnie zaklinowani w historycznie ukszta\u0142towanej barbarzy\u0144skiej kulturze, \u017ce duchowo NIE PRZYSTAJEMY do wsp\u00f3\u0142czesnego etapu JAKO\u015aCIOWYCH przeobra\u017ce\u0144 cywilizacyj\u00adnych. Dlatego nie potrafimy zrozumie\u0107 niespotykanych dot\u0105d wyzwa\u0144 \u015bwiadomo\u015bciowych DUCHA naszego CZASU, cho\u0107 jest on emanacj\u0105 NASZYCH pragnie\u0144, oczekiwa\u0144, nadziei.<\/p>\n

Pr\u00f3by wyprzedzenia tragicznie sprzecznej tera\u017aniejszo\u015bci s\u0105 bardziej potrzeb\u0105 ucieczki od siebie takiego, jaki jestem dzisiaj ni\u017c przeprowadzk\u0105 w godniejszy cz\u0142owieka \u015bwiat. Moja nie akceptacja stanu \u015bwiata bierze si\u0119 z niezgody na ludzko\u015b\u0107, kt\u00f3ra swojemu cz\u0142owiecze\u0144stwu zaprzecza. Jest wyrazem t\u0119sknoty za wsp\u00f3lnot\u0105 osobowo\u015bci: marzeniem o partnerstwie jed\u00adnostek, szanuj\u0105cych swoje fenomenalne DUCHOWE ukonstytuowanie. Jest bardziej prze\u00adczuciem ni\u017c wiedz\u0105 o \u015bwiecie, \u017cyciu i sposobie bycia cz\u0142owieka doskonalszego: cz\u0142owieka psychicznie i spo\u0142ecznie SCALONEGO.<\/p>\n

To za ma\u0142o na emigracj\u0119 w przysz\u0142o\u015b\u0107, ale za du\u017co, by pasowa\u0107 do zagubionej w czasie spo\u0142eczno\u015bci, by czu\u0107 si\u0119 u siebie w tej strasznej, nieludzkiej rzeczywisto\u015bci…<\/p>\n

<\/p>\n

Zdarzenie z 1981 roku w Krakowie.<\/p>\n

…stoj\u0119 w kolejce po mi\u0119so. Przede mn\u0105 t\u0142um przepychaj\u0105cych si\u0119 ludzi. Na ladzie coraz mniej towaru. Z prawej ci\u0105gnie si\u0119 druga kolejka \u2013 inwalidzi, starcy, kobiety ci\u0119\u017carne, matki z dzie\u0107mi. Ka\u017cdy chce dosta\u0107 chocia\u017c niewielki kawa\u0142ek mi\u0119sa.<\/p>\n

Czy starczy dla mnie?<\/p>\n

– To przez tych cholernych dziad\u00f3w nic kupi\u0107 nie mo\u017cna! Cz\u0142owiek stoi godzinami, a oni na handel bior\u0105.<\/p>\n

Dziecko p\u0142acze natr\u0119tnie.<\/p>\n

– To nie jej dziecko. Ona nie ma prawa tam sta\u0107!<\/p>\n

Dziecko wyrywa si\u0119 i krzyczy \u2013 mama, mama!<\/p>\n

– M\u00f3wi\u0142am, \u017ce po\u017cyczone!<\/p>\n

Z ty\u0142u wo\u0142aj\u0105, \u017ce ten w kufajce nie sta\u0142, \u017ce przyszed\u0142 po zagrych\u0119.<\/p>\n

– Sta\u0142em! Jak\u017ce nie…<\/p>\n

– Pijaki cholerne!<\/p>\n

Cz\u0142owiek w kufajce macha gwa\u0142townie r\u0119k\u0105. Kupiona przed chwil\u0105 pasztet\u00f3wka leci pod nogi t\u0119giej kobiety.<\/p>\n

– Niech was szlag trafi!<\/p>\n

Kto\u015b podnosi pasztet\u00f3wk\u0119 i k\u0142adzie j\u0105 na ladzie…<\/p>\n

– Ludzie, pu\u015b\u0107cie! Na lito\u015b\u0107 Bosk\u0105!<\/p>\n

Trzyma ko\u015b\u0107, kt\u00f3ra wypad\u0142a i przyciskaj\u0105c pakunek do piersi, przepycha si\u0119 do drzwi. Do lady jeszcze kilka os\u00f3b wpatruj\u0105cych si\u0119 w malej\u0105c\u0105 kupk\u0119 mi\u0119sa. Za du\u017co tych oczu. Pewnie nie starczy dla mnie…<\/p>\n

Starczy\u0142o.<\/p>\n

My\u015blimy tylko o sobie. Nikt nie okazuje niesmaku, zgorszenia. Czy wszyscy jeste\u015bmy \u017ali, zepsuci, zdemoralizowani?<\/p>\n

Tu i teraz w tej kolejce jestem niegodnym cz\u0142owiekiem. Nikomu nie ubli\u017cam, ale cho\u0107 czuj\u0119 to samo, co oni, w g\u0142\u0119bi duszy nie uto\u017csamiam si\u0119 z innymi ani ze sob\u0105 gotowym do agresji, samolubnym, nienawidz\u0105cym ludzi. Za upodlenia obwiniam bezduszne regu\u0142y gry, kt\u00f3re tu obowi\u0105zuj\u0105. Usi\u0142uj\u0119 zachowa\u0107 intelektualny dystans do tej sklepowej sytuacji. M\u00f3j wewn\u0119trzny \u015bwiat zosta\u0142 za drzwiami. Czysty i wznios\u0142y! W tej kolejce nie ma miejsca dla mnie z wizerunku moich wyobra\u017ce\u0144 o sobie. Moje idee nie przystaj\u0105 do barbarzy\u0144skiej walki o kawa\u0142ek mi\u0119sa za cen\u0119 godno\u015bci. Warto\u015bci te\u017c czekaj\u0105 za drzwiami. Stoj\u0119 tu moralnie wy\u00ad\u0142\u0105czony, bo duchowo nieobecny. Nie przyznaj\u0119 si\u0119 do ucieczki od realno\u015bci, usprawied\u00adliwiam pragnienie zdobycia mi\u0119sa wy\u017csz\u0105 konieczno\u015bci\u0105 odpowiedzialno\u015bci za rodzin\u0119. Jakby inni nie mieli podobnych powod\u00f3w…<\/p>\n

Trzymam si\u0119 kurczowo my\u015bli, \u017ce m\u00f3j egoizm jest tylko wyrazem samoobrony. Ale uszami pr\u00f3\u017cno\u015bci s\u0142ysz\u0119 g\u0142osy zachwytu, gdy w domu po\u0142o\u017c\u0119 na stole zdobyty kawa\u0142ek mi\u0119sa!<\/p>\n

Dlatego nie akceptuj\u0119 siebie! Nie zostawia si\u0119 swoich warto\u015bci przed drzwiami sklepu, jak psa. Nie mam prawa obci\u0105\u017ca\u0107 nieludzkiego systemu w\u0142asn\u0105 niegodziwo\u015bci\u0105.<\/p>\n

Czy spo\u017cywaj\u0105c tak podle zdobyte mi\u0119so, poczuj\u0119 satysfakcj\u0119? Czy nie stanie mi ono ko\u015b\u00adci\u0105 w gardle, gdy pomy\u015bl\u0119 o tych, kt\u00f3rzy odeszli z niczym od lady? O ich rodzinach?<\/p>\n

Je\u015bli pomy\u015bl\u0119!<\/p>\n

To do\u015bwiadczenie u\u015bwiadomi\u0142o mi, \u017ce cz\u0142owiek jest psychofizyczn\u0105 JEDNO\u015aCI\u0104, \u017ce nie mo\u017cna oddzieli\u0107 cz\u0142owiecze\u0144stwa \u2013 jako abstrakcyjnej warto\u015bci \u2013 od sposobu my\u015blenia i pos\u00adt\u0119powania. Taka \u015bwiadomo\u015bciowa dychotomia sprowadza bowiem cz\u0142owieka do poziomu androidu, czyli sprawnej cz\u0142ekokszta\u0142tnej machiny…<\/p>\n

<\/p>\n

Co si\u0119 z nami dzieje? Czemu tak nisko wymierzamy nasze wymagania wobec siebie samych? Dlaczego rezygnujemy z najwa\u017cniejszych warto\u015bci duchowych, kt\u00f3re czyni\u0105 cz\u0142o\u00adwieka? Jakie mechanizmy dehumanizuj\u0105 ludzi, \u017cycie, \u015bwiat? Co sprawia, \u017ce p\u0119kaj\u0105 mi\u0119dzy\u00adludzkie wi\u0119zy, \u017ce zanika poczucie wsp\u00f3\u0142-cz\u0142owiecze\u0144stwa? Te pytania stawiam rozumowi, sumieniu, uczuciom…<\/p>\n

Socjologowie i psycholodzy podzielili cz\u0142owieka na spo\u0142eczne role, a ideologie dyktuj\u0105 scenariusze los\u00f3w. Jak broni\u0107 si\u0119 przed t\u0105 sztuczn\u0105 parcelacj\u0105 osobowo\u015bci, by zachowa\u0107 poczucie to\u017csamo\u015bci mi\u0119dzy jednym a drugim wcieleniem: mi\u0119dzy pracownikiem, konsu\u00admentem, m\u0119\u017cem, ojcem a cz\u0142owiekiem kultury? Jak omija\u0107 wytyczane marketingiem trasy, by poszuka\u0107 w\u0142asnych dr\u00f3g?<\/p>\n

\"Stefan
Stefan Papp, \u017bycie, 1988, drewno<\/figcaption><\/figure>\n

Wszak cz\u0142owiek jest niepodzieln\u0105 ca\u0142o\u015bci\u0105, jest jedno\u015bci\u0105 wielorakich funkcji psy\u00adchicznych i form aktywno\u015bci. Dlatego tu, w tej kolejce jestem taki, jaki jestem NAPRAWD\u0118. Tutaj sprawdzaj\u0105 si\u0119 moje idee i ujawnia si\u0119 moja autentyczno\u015b\u0107. Wszelkie pr\u00f3by izolowania wewn\u0119trznego \u015bwiata od zachowa\u0144 w tej brutalnej realno\u015bci s\u0105 nadu\u017cyciem, wyrazem szczeg\u00f3lnie niegodziwego zak\u0142amania, polegaj\u0105cego na oszukiwaniu samego siebie. Je\u017celi tu i teraz nie mog\u0119 zaakceptowa\u0107 swojej postawy, NIE MAM PRAWA do szacunku. Wolno\u015b\u0107, kt\u00f3ra nie spe\u0142nia si\u0119 w szczero\u015bci wobec siebie, w pokonywaniu w\u0142asnej moralnej niemo\u017c\u00adno\u015bci \u2013 jest intelektualn\u0105 ob\u0142ud\u0105. Cz\u0142owiek SAM siebie zniewala, przyzwalaj\u0105c na manipulo\u00adwanie jego wyborami! Zniewoleni nie maj\u0105 prawa obwinia\u0107 kogokolwiek za swoje upod\u00adlenie, powinni pami\u0119ta\u0107, \u017ce nie tylko dobrowolnie zrezygnowali z to\u017csamo\u015bci bycia sob\u0105, ale swoim bezdusznym konformizmem tak\u017ce uprawniaj\u0105 procedury manipulowania…<\/p>\n

\u017bycie jest TWORZENIEM \u2013 jest nieustannym przeobra\u017caniem warto\u015bci. Od nasienia, zap\u0142odnienia i urodzin. W p\u0142aczu i u\u015bmiechu niemowl\u0119cia, w ciszy karmienia, w pierwszej pr\u00f3bie chodzenia, w powiedzeniu pierwszego s\u0142owa \u2013 zawi\u0105zuj\u0105 si\u0119 i ujawniaj\u0105 kulturowe predyspozycje. Ich kszta\u0142towanie polega na poznawaniu, co jest dobre, a co z\u0142e.<\/p>\n

– Synu, nie celuj tym patykiem w cz\u0142owieka i nie krzycz pif, paf!<\/p>\n

– Dlaczego?<\/p>\n

– Bo nie wolno zabija\u0107!<\/p>\n

– Ja tylko tak na niby…<\/p>\n

– Tym gorzej!<\/p>\n

Droga do duchowej kultury wiedzie przez dyscyplin\u0119 nakaz\u00f3w i zakaz\u00f3w, przez zrozu\u00admienie konieczno\u015bci dokonywania wybor\u00f3w. U progu dojrza\u0142o\u015bci cz\u0142owiek postrzega wok\u00f3\u0142 siebie chaos: \u015bwiat przyt\u0142acza WIELO\u015aCI\u0104 mo\u017cliwo\u015bci. Wi\u0119c stara si\u0119 go porz\u0105dkowa\u0107 przez upraszczanie wyzwa\u0144 i ocen warto\u015bciuj\u0105cych. W poszukiwaniu miejsca dla siebie kieruje si\u0119 naturaln\u0105 wiar\u0105 w swoj\u0105 ODR\u0118BNO\u015a\u0106, w inno\u015b\u0107 od t\u0142umu. Z czasem przekonuje si\u0119, \u017ce prawdy bywaj\u0105 relatywne, warto\u015bci niejednoznaczne, pogl\u0105dy koniunkturalne. Nawet nie zauwa\u017ca, kiedy wch\u0142ania go t\u0142um i staje si\u0119 typowym wytworem cywilizacji standard\u00f3w.<\/p>\n

Barbarzy\u0144ski pop\u0119d dominowania w stadzie, panowania w \u015brodowisku, zdobywania pieni\u0119dzy i posiadania rzeczy t\u0142umi moralne l\u0119ki, hamulce, obiekcje.<\/p>\n

Obci\u0105\u017ceni tradycj\u0105 walki ze wszystkimi i wszystkim o dobro dla siebie, w atmosferze wsp\u00f3\u0142zawodnictwa o warto\u015bci materialne i godno\u015bci uznaniowe, ludzie m\u0142odzi musz\u0105 szyb\u00adko przystosowywa\u0107 si\u0119 do bezwzgl\u0119dnych regu\u0142 mi\u0119dzyludzkiej konkurencji. O tym, \u017ce wszystko ma swoj\u0105 cen\u0119, dowiaduj\u0105 si\u0119, gdy trzeba p\u0142aci\u0107! Sukces w d\u0105\u017ceniu ku czemu\u015b wymaga rezygnacji z czego\u015b innego. Nowoczesna cywilizacja stwarza niezliczone mo\u017c\u00adliwo\u015bci, kt\u00f3rym towarzysz\u0105 jednak coraz bardziej skomplikowane KONIECZNO\u015aCI. Kon\u00adfrontacja z rzeczowymi przymusami rozgrywa si\u0119 w duchowo\u015bci: nieprzygotowani do oso\u00adbistych wybor\u00f3w, nieodporni na pokusy \u2013 ulegaj\u0105. Straty moralne, zranienia emocjonalne, ub\u00f3stwo osobowo\u015bci nie rzucaj\u0105 si\u0119 w oczy…<\/p>\n

<\/p>\n

Kiedy\u015b m\u00f3wi\u0142o si\u0119 o Kindersztubie, o pierwszych siedmiu latach rodzicielskiego wychowania. Dzisiaj wp\u0142yw domu jest marginalny wobec autorytetu \u015brodowiska \u2013 pod\u00adw\u00f3rka, ulicy, szko\u0142y, grupy, a zw\u0142aszcza wobec mocy duchowego ra\u017cenia medialnych stereotyp\u00f3w. Dlatego w\u0142a\u015bciwy proces kszta\u0142towania siebie zaczyna si\u0119 najcz\u0119\u015bciej od poszu\u00adkiwania PODOBNYCH aspiracji \u2013 afirmowanych postaw, zachowa\u0144, oczekiwa\u0144.<\/p>\n

Obraz chaosu rozpada si\u0119 na puzzle nieprzystawalnych do siebie poletek ambicji: trzeba wybiera\u0107 mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi REZYGNACJAMI, by znale\u017a\u0107 miejsce dla siebie…<\/p>\n

W dziewi\u0119tnastym wieku szok post\u0119pu sprawi\u0142, \u017ce zwr\u00f3cono si\u0119 ku sztuce w poszuki\u00adwaniu alibi na niewinno\u015b\u0107 ducha. Ta oczyszczaj\u0105ca s\u0142u\u017cba sztuki, jako odkupicielki za grzechy dehumanizacji \u017cycia, sko\u0144czy\u0142a si\u0119 dla niej pauperyzacj\u0105 IDEI artystycznej: utraci\u0142a moc ustanawiania duchowych warto\u015bci, staj\u0105c si\u0119 ekskluzywnym towarem.<\/p>\n

Dzisiaj m\u0142ody cz\u0142owiek nie mo\u017ce liczy\u0107 na scalaj\u0105ce dzia\u0142anie normatywne kultury du\u00adchowej i na spo\u0142eczne zakorzenienie, nie odczuwa pokoleniowej wsp\u00f3lnoty idei, bo jej nie ma, nie czerpie inspiracji z autorytetu NAUCZYCIELI, bo nie g\u0142osz\u0105 warto\u015bci do budowy wizji \u015bwiata, ich spreparowana wiedza nie uczy ZROZUMIENIA, lecz DEFINIOWANIA. Dlatego nie pojawiaj\u0105 si\u0119 osobiste refleksje nad istot\u0105 ducha czasu. M\u0105dro\u015b\u0107 nie sta\u0142a si\u0119 warunkiem ani kompetencj\u0105 rozwoju nowoczesnych KARIER.<\/p>\n

Rozw\u00f3j cz\u0142owieka jest jednak zawsze procesem samokreacji. Nawet najsurowsze szko\u0142y wojskowego drylu przenikaj\u0105 do m\u00f3zgu przez osobiste przyzwolenie. Pami\u0119tam z pobytu na poligonie, \u017ce najbardziej dawa\u0142 nam w ko\u015b\u0107 upokarzaj\u0105cymi rozkazami porucznik z re\u00adzerwy: bezwyrazowy ksi\u0119gowy, powo\u0142any na rutynowe miesi\u0119czne \u0107wiczenia! Wiadomo, \u017ce ju\u017c samo w\u0142o\u017cenie munduru powoduje swoiste odcz\u0142owieczenie, ale nikt i nic nie mo\u017ce zwolni\u0107 ani wyr\u0119czy\u0107 cz\u0142owieka z odpowiedzialno\u015bci za spos\u00f3b bycia cz\u0142owiekiem.<\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107 skorygowa\u0142a spo\u0142eczne relacje mi\u0119dzy lud\u017ami. Cechy charakteru, warto\u015bci duchowe, zas\u0142ugi publiczne licz\u0105 si\u0119 jeszcze tylko w klubach hobbyst\u00f3w: za sukces trzeba p\u0142aci\u0107 wymienialn\u0105 walut\u0105 SKUTECZNYCH zachowa\u0144. Kreowanie siebie sta\u0142o si\u0119 ekono\u00admiczn\u0105, a nie duchow\u0105 inwestycj\u0105, podlegaj\u0105c\u0105 prawu ch\u0142odnej kalkulacji ryzyka wobec wzrostu konkurencji i waha\u0144 politycznej koniunktury. O zasadach i pryncypiach decyduj\u0105 aktualne kryteria poprawno\u015bci i dora\u017ane wymogi interesu. Konkurencja o pozycj\u0119 preferuje egoizm i antycypuje konformizm. Zara\u017aliwa ideologia walki o sukces wypiera wszelkie skrupu\u0142y. Narzucanym regu\u0142om gry trzeba patrze\u0107 na r\u0119ce: co si\u0119 w nich ukrywa?<\/p>\n

Barbarzy\u0144skie pragnienie panowania zdominowa\u0142o cz\u0142owiecz\u0105 potrzeb\u0119 poznania, na\u00adkr\u0119ca\u0142o odkrywc\u00f3w tajemnic natury i wynalazc\u00f3w technik przemocy. Inspirowa\u0142o te\u017c tw\u00f3r\u00adc\u00f3w wznios\u0142ych refleksji humanistycznych o cz\u0142owieku, kt\u00f3re nie przek\u0142ada\u0142y si\u0119 na rzeczy\u00adwisto\u015b\u0107. Z nienasyconej nami\u0119tno\u015bci przekraczania ogranicze\u0144 i niemo\u017cno\u015bci powstawa\u0142y nie\u015bmiertelne dzie\u0142a my\u015bli, sztuki i techniki. W ocenie tw\u00f3rczej kondycji ludzko\u015bci powo\u00ad\u0142ujemy si\u0119 na dorobek nauki, na rozw\u00f3j kultury i na post\u0119p cywilizacji, a nie na mi\u0119dzy\u00adludzk\u0105 nienawi\u015b\u0107 i ogrom cierpienia, kt\u00f3re sobie nawzajem zadajemy. Dla zachowania dobrego samopoczucia mo\u017cna wy\u0142\u0105czy\u0107 telewizor i nie czyta\u0107 gazet. Czasem kto\u015b zawstydzi si\u0119, \u017ce jest cz\u0142owiekiem…<\/p>\n

<\/p>\n

Nasycony spalinami wiatr ko\u0142ysze drzewko oliwne nowego, etycznie manipulowanego humanizmu: pozbawionego przes\u0105d\u00f3w uczciwo\u015bci, umiaru i pokory, odpornego na skru\u00adpu\u0142y odpowiedzialno\u015bci. Humanizmu wiedzy niewra\u017cliwej na wstrz\u0105sy alienacyjne i kryzy\u00adsy ideowe, unikaj\u0105cej niewygodnych pyta\u0144 o warto\u015bci, o sens \u017cycia, o przysz\u0142o\u015b\u0107. W cieniu mieszkalnych silos\u00f3w, bankowych i ubezpieczeniowych pa\u0142ac\u00f3w, \u015bwi\u0105ty\u0144 handlu i wie\u017co\u00adwych twierdz urz\u0119d\u00f3w, skupionych w wielkomiejskich centrach pychy, mno\u017c\u0105 si\u0119 peryfe\u00adryjne kolonie slums\u00f3w \u017cycia.<\/p>\n

Nie akceptuj\u0119 nowoczesno\u015bci, kt\u00f3ra dzieli ludzi wedle stanu konta na uprawnionych do \u017cycia i zbytecznych: to nie jest nowoczesno\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnego ducha czasu, lecz bezdusznych technokrat\u00f3w, kt\u00f3rzy zaw\u0142aszczyli post\u0119p do kontynuowania barbarzy\u0144skiej tradycji mi\u0119\u00addzyludzkiej walki O BYT posegregowanej konkurencj\u0105 spo\u0142eczno\u015bci.<\/p>\n

Sk\u0142\u00f3ceni i nieufni, na usprawnianie \u015bmierci wydajemy wi\u0119cej ni\u017c na zachowanie \u017cycia. W\u00a0s\u0142u\u017ceniu \u015bmierci wsp\u00f3\u0142zawodnicz\u0105 geniusze bezkontaktowego zabijania w imi\u0119 wy\u017cszych racji zawsze konkretnego INTERESU. Na czo\u0142ach ludzi nienawi\u015bci powinien pojawi\u0107 si\u0119 na\u00adpis BESTIA. Pewnie nic by si\u0119 nie zmieni\u0142o w stosunkach mi\u0119dzyludzkich, ale z takim styg\u00admatem by\u0142oby im uczciwiej do twarzy.<\/p>\n

Kreowanie samego siebie jest odpowiedzi\u0105 na pytanie, jak by\u0107 nowoczesnym w \u015bwiecie barbarzy\u0144skich stosunk\u00f3w mi\u0119dzyludzkich? Gdy nie ma kultury godnego \u017cycia w nas, nie mo\u017ce by\u0107 kultury wzajemnego szacunku mi\u0119dzy nami…<\/p>\n

Nie mamy Homera o\u015bwi\u0119cimskiej Odysei ani Ajschylosa, kt\u00f3ry postawi\u0142by nam do oczu tragedi\u0119 Hiroszimy. Nie wzbudzi w nas ozdrowie\u0144czego przera\u017cenia sob\u0105 jaki\u015b wsp\u00f3\u0142czesny Savonarola. Nikt nie zawo\u0142a w telewizyjnej reklamie: Memento Mori!<\/p>\n

Nie oczekujemy Mesjasza z now\u0105 instrukcj\u0105 zbawienia, bo najwi\u0119ksze mi\u0119dzyludzkie tragedie rozgrywaj\u0105 si\u0119 w\u0142a\u015bnie na wybrukowanych nienawi\u015bci\u0105 drogach do Nieba. Aby czyni\u0107 \u015bwiat bardziej ludzkim nie wystarczy pami\u0119ta\u0107 o \u015bmierci \u2013 trzeba my\u015ble\u0107 o \u017bYCIU!<\/p>\n

Przekonanie, \u017ce sukces jest wyrazem i potwierdzeniem warto\u015bci cz\u0142owieka sprzyja za\u00adniedbywaniu troski o jako\u015b\u0107 osobowo\u015bci i usprawiedliwia moraln\u0105 ignorancj\u0119 najwa\u017cniej\u00adszego kryterium cz\u0142owiecze\u0144stwa: kszta\u0142towanie duchowo\u015bci, dzi\u0119ki kt\u00f3rej istota ludzka STAJE SI\u0118 CZ\u0141OWIEKIEM.<\/p>\n

Niekochanym dzieckiem \u015bwiadomo\u015bci jest zrozumienie, \u017ce o jako\u015bci \u017cycia decyduj\u0105 tak\u017ce warto\u015bci irracjonalne: bogactwo my\u015bli, prze\u017cy\u0107, emocji i poczucia godno\u015bci. Warto\u015bci du\u00adchowe s\u0105 bli\u017csze duszy ni\u017c eleganckie futro czy super auto. Zafascynowani eksplozj\u0105 materialnych mo\u017cliwo\u015bci, ulegamy nie daj\u0105cemu si\u0119 nasyci\u0107 pragnieniu posiadania rzeczy, w\u00a0przekonaniu, \u017ce uczyni\u0105 nasz\u0105 egzystencj\u0119 lepsz\u0105, atrakcyjniejsz\u0105, pe\u0142niejsz\u0105. Wielu ju\u017c wszystko zdoby\u0142o, ale gdzie s\u0105 ci SZCZ\u0118\u015aLIWI z urzeczowienia ich \u017cycia?<\/p>\n

Nowoczesna cywilizacja nie tylko poprawia warunki egzystencji, ale zasadniczo zmienia nasze \u017cycie! Cz\u0142owiek, doskonal\u0105c narz\u0119dzia, uzyska\u0142 zdolno\u015b\u0107 przekraczania barier swojej aktywno\u015bci materialnej. Je\u017celi naprawd\u0119 pragniemy szcz\u0119\u015bcia, szukajmy je tam, gdzie zos\u00adta\u0142o w zdobywczej euforii i cywilizacyjnym po\u015bpiechu zgubione. Automatyczna pralka daje wygod\u0119 i wolny czas, kt\u00f3re marnuje zautomatyzowana duchowo\u015b\u0107. Do cieszenia si\u0119 \u017cyciem wystarczy pomy\u015ble\u0107, \u017ce zwykle najwi\u0119kszym szcz\u0119\u015bciem jest BRAK nieszcz\u0119\u015bcia…<\/p>\n

Wiadomo, \u017ce nowoczesna cywilizacja ma coraz bardziej charakter systemowy, \u017ce jej ele\u00admenty wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 ze sob\u0105, \u017ce struktury si\u0119 scalaj\u0105, \u017ce wielorakie funkcje wzajemnie si\u0119 dope\u0142\u00adniaj\u0105. Totalne systemy maj\u0105 unifikacyjne tendencje. Ujednolicenie standard\u00f3w i norm cywili\u00adzacyjnych jest warunkiem dalszego post\u0119pu i upowszechnienia nowoczesnej cywilizacji. Ale powstaj\u0105 nowe zagro\u017cenia kulturowe: systemy wymuszaj\u0105 przystosowanie, narzucaj\u0105 w\u0142as\u00adne regu\u0142y zachowa\u0144, ograniczaj\u0105 indywidualno\u015b\u0107, r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107, spontaniczno\u015b\u0107. Zawsze jest jakie\u015b CO\u015a ZA CO\u015a: chodzi o wykorzystanie przymusu ZMIAN na rozw\u00f3j nowych, dot\u0105d nie znanych warto\u015bci. Oto nowoczesne pole tw\u00f3rczego \u017cycia…<\/p>\n

<\/p>\n

Wiadomo, \u017ce od poszanowania norm zale\u017cy NORMALNO\u015a\u0106: nasze psychofizyczne bez\u00adpiecze\u0144stwo. Tych normatyw\u00f3w jest jednak coraz wi\u0119cej i s\u0105 one coraz bardziej restrykcyjne, obejmuj\u0105 coraz wi\u0119ksze obszary \u017cycia jednostki i zbiorowo\u015bci. Konieczno\u015b\u0107 przej\u015bcia przez ulic\u0119 w wyznaczonym miejscu traktujemy jako nie podlegaj\u0105c\u0105 naszej akceptacji oczy\u00adwisto\u015b\u0107. Zagro\u017cenie prawdziwo\u015bci cz\u0142owieka pojawia si\u0119 wtedy, gdy my\u015blenie kategoriami ZEBRY <\/em>przenosimy na emocje i refleksje, na sytuacje i funkcje decyduj\u0105ce o naszej natural\u00adno\u015bci. Gdy traktujemy instytucj\u0119 unormowa\u0144 jako ucieczk\u0119 w decyzyjn\u0105 bierno\u015b\u0107, w uwol\u00adnienie z odpowiedzialno\u015bci. Kiedy w rol\u0119 norm wcielaj\u0105 si\u0119 nawyki, stereotypy i klisze, wy\u00adobcowuj\u0105 si\u0119 prze\u017cycia, my\u015bli, wybory i decyzje.<\/p>\n

Trzeba chroni\u0107 sw\u00f3j \u015bwiat wewn\u0119trzny przed inwazj\u0105 unifikuj\u0105cych standard\u00f3w, przed ingerencj\u0105 nieuprawnionych regulacji, zw\u0142aszcza ideologicznych. Bo s\u0105 obszary \u017cycia, kt\u00f3re powinny podlega\u0107 scentralizowanej, skodyfikowanej i ujednoliconej organizacji, i s\u0105 sfery aktywno\u015bci intelektualnej i emocjonalnej, kt\u00f3re warunkuj\u0105 niepowtarzalno\u015b\u0107 osoby i dlatego powinny coraz bardziej uwalnia\u0107 si\u0119 od obcych wp\u0142yw\u00f3w, od ograniczaj\u0105cych dynamik\u0119 duchowo\u015bci instrukcji czy nawyk\u00f3w. Wewn\u0119trzny \u015bwiat jest nie tylko szans\u0105 osobistego prze\u017cywania i zrozumienia \u015bwiata, ale tak\u017ce o\u015brodkiem zawi\u0105zywania si\u0119 kreatywnych aspiracji: \u017ar\u00f3d\u0142em tw\u00f3rczej, czyli przeobra\u017caj\u0105cej warto\u015bci postawy wobec \u017cycia, kt\u00f3rej wyrazem s\u0105 nasze pomys\u0142y, wybory i decyzje w kszta\u0142towaniu W\u0141ASNEGO sposobu bycia.<\/p>\n

Mo\u017cliwo\u015bci wydaj\u0105 si\u0119 nieograniczone, pokusy uporczywe. My\u015bl\u0119, \u017ce dokonywanie \u017cyciowych wybor\u00f3w nigdy nie by\u0142o tak trudne i nieprzejrzyste. Wewn\u0119trzne relacje wyni\u00adkaj\u0105 z przyj\u0119tych pryncypi\u00f3w: cz\u0142owiek, kt\u00f3ry pragnie \u015bwiadomie samodzielnie decydowa\u0107 o sobie, szuka kryteri\u00f3w wyboru modelu \u017cycia w swojej duchowo\u015bci i nie poddaje si\u0119 suges\u00adtiom mody czy obiegowych upodoba\u0144. Szans\u0105 na post\u0119powanie zgodnie z w\u0142asnymi sk\u0142onno\u015bciami, jest zadawanie sobie pyta\u0144 o osobiste warto\u015bci: co jest dla mnie wa\u017cne? A\u00a0gdy zdarzy si\u0119, \u017ce tym warto\u015bciom zaprzeczamy \u2013 jak mnie si\u0119 zdarzy\u0142o w kolejce po mi\u0119so, odezw\u0105 si\u0119 dzwonki alarmowe uwra\u017cliwionego sumienia…<\/p>\n

Wiadomo, \u017ce bierno\u015b\u0107 jest \u0142atwa, przyjemna i bezpieczna, poniewa\u017c zmniejsza ryzyko i\u00a0obni\u017ca koszt przystosowania, przy tym ogranicza osobist\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107. Popularno\u015b\u0107 bierno\u015bci polega na jej op\u0142acalno\u015bci: nie wymaga w\u0142asnego kapita\u0142u refleksji, by przynosi\u0107 wymierne zyski \u015bwiadomo\u015bciowe w postaci gotowc\u00f3w, daje komfort akceptacji i poczucie przynale\u017cno\u015bci do zadowolonej z siebie uprawnionej wi\u0119kszo\u015bci. Jedyn\u0105 cen\u0105 jest rezygnacja z osobistej, niepowtarzalnej duchowej IDEI-FORMY. Jest to jednak strata uznaniowa \u2013 wys\u00adtarczy jej nie zauwa\u017ca\u0107, by nie odczuwa\u0107 upokorzenia i smaku marno\u015bci. Brakuj\u0105ce warto\u015bci identyfikacyjne – to co\u015b OD SIEBIE, mo\u017cna zast\u0105pi\u0107 wzorcami popularnych IDOLI, kt\u00f3rych medialny spos\u00f3b bycia sprzyja na\u015bladowaniu. Mno\u017c\u0105 si\u0119 przy\u015bpieszone szko\u0142y \u017cycia prefabrykowanego. Z perspektywy ulicy liczy si\u0119 rozpoznawalna fasada domu, nikt nie zagl\u0105da do wn\u0119trza, a pustki przecie\u017c nie wida\u0107. Poczucie nieprawdziwo\u015bci \u2013 jako uboczny skutek duchowej bierno\u015bci, szybko ga\u015bnie, bo cz\u0142owiek przyzwyczaja si\u0119 nie tylko do zew\u00adn\u0119trznych uwarunkowa\u0144, ale tak\u017ce do siebie samego…<\/p>\n

Na\u015bladowanie niweluje r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy lud\u017ami, dlatego nie wzbogaca przestrzeni spo\u00ad\u0142ecznej. Gdy ka\u017cdy jest sob\u0105 \u2013 ludzie staj\u0105 si\u0119 wobec siebie nawzajem bardziej atrakcyjni. Bo dawanie i otrzymywanie duchowych owoc\u00f3w osobowo\u015bci najsilniej zbli\u017ca i \u0142\u0105czy. Lecz by dawa\u0107 warto\u015bci od siebie, trzeba je mie\u0107, aby je posi\u0105\u015b\u0107 \u2013 trzeba swoim istnieniem, swoj\u0105 osobist\u0105 aktywno\u015bci\u0105 tworzy\u0107 warto\u015bci…<\/p>\n

<\/p>\n

Poj\u0119cie postawy tw\u00f3rczej jest podobnie nadu\u017cywane do markowania poprawnych in\u00adtencji, jak has\u0142owa walka o pok\u00f3j. My\u015blenie \u017cyczeniowe graniczy z naiwno\u015bci\u0105 albo s\u0105siaduje z gotowo\u015bci\u0105 do ok\u0142amywania siebie. Dlatego pisz\u0105c te s\u0142owa, rozmawiam z mieszka\u0144cem slumsu, jakim by\u0142em po wojnie. Nie mog\u0119 trzynastoletniemu ch\u0142opcu powiedzie\u0107: Podzi\u00adwiam twoj\u0105 pokor\u0119 wobec niesprawiedliwego losu. Wi\u0119c m\u00f3wi\u0119 mu, \u017ce jestem dumny z jego nie akceptacji beznadziejnego \u017cycia, z ogromnego wysi\u0142ku odbicia si\u0119 od dna z\u0142odziejstwa, oszustwa, k\u0142amstw i godnych, ambitnych wybor\u00f3w, kt\u00f3rym zawdzi\u0119czam, czym si\u0119 sta\u0142em.<\/p>\n

To prawda, \u017ce \u0142atwiej cierpi si\u0119 za miliony w wygodnym fotelu, cho\u0107 nie chroni on duszy przed pora\u017caj\u0105cym uczuciem bezsilno\u015bci wobec z\u0142a. Z mieszka\u0144cami slums\u00f3w \u0142\u0105czy mnie nie tylko pami\u0119\u0107 biedy, ale tak\u017ce wyrzut sumienia, \u017ce po tej strasznej wojnie nie potrafili\u015bmy zapewni\u0107 pokoju mi\u0119dzy nami ani miejsca w\u015br\u00f3d nas dla ka\u017cdego w potrzebie…<\/p>\n

Rozpaczliwa walka o zachowanie cech ludzkich, jak\u0105 toczy\u0142 ze sob\u0105 wi\u0119zie\u0144 obozu zag\u0142a\u00addy, by\u0142a chyba najwy\u017cszym aktem tw\u00f3rczym: przeobra\u017caniem zniewolenia i strachu w si\u0142\u0119 duchowego oporu, w poczucie sensu DOBRA \u2013 przeciwstawieniem brzydocie pogardy barbarzy\u0144skich oprawc\u00f3w \u2013 PI\u0118KNA cz\u0142owieczego szacunku \u017cycia.<\/p>\n

Bo najcenniejsz\u0105 warto\u015bci\u0105 wolno\u015bci jest szansa, \u017ce w ka\u017cdej sytuacji, a tym bardziej w\u00a0nieludzkiej, cz\u0142owiek mo\u017ce sam zdecydowa\u0107, JAKIM jest cz\u0142owiekiem.<\/p>\n

Ojcu Kolbemu zawdzi\u0119czamy, \u017ce mo\u017cemy sobie patrze\u0107 w oczy. Nie tylko uratowa\u0142 ludzk\u0105 GODNO\u015a\u0106 przed triumfem barbarzy\u0144stwa, ale dowi\u00f3d\u0142, \u017ce nie mo\u017ce z\u0142ama\u0107 czyje\u00adgo\u015b ducha bez jego OSOBISTEJ zgody na upodlenie: istnienie warto\u015bci zale\u017cy od ich uznawa\u00adnia. My\u015bl\u0119, ze potrzeba dawania \u015bwiadectwa warto\u015bciom bierze si\u0119 z tw\u00f3rczego pragnienia stawania si\u0119 i bycia warto\u015bciowym.<\/p>\n

Pewnego razu przysiad\u0142em si\u0119 na \u0142awce w parku do starego cz\u0142owieka. By\u0142 bardzo przej\u0119ty obserwacj\u0105 drzewa naprzeciwko. Po chwili us\u0142ysza\u0142em szept: Bo\u017ce, jakie to pi\u0119kne…<\/p>\n

Te s\u0142owa wyrwa\u0142y mnie z zamy\u015blenia. Spojrza\u0142em \u015bladem jego oczu na koron\u0119 drzewa. Zobaczy\u0142em wygi\u0119te konary, pl\u0105tanin\u0119 ga\u0142\u0119zi i \u0142a\u00adgodnie uformowane bry\u0142y po\u0142yskuj\u0105cych w zachodz\u0105cym s\u0142o\u0144cu li\u015bci, pe\u0142nych podwieczornego rozgardiaszu wr\u00f3bli. Widok mi\u0142y, je\u015bli si\u0119 chce patrze\u0107 i fascynuj\u0105cy, je\u015bli si\u0119 umie widzie\u0107. Ale przecie\u017c tak zwy\u00adczajny, \u017ce ju\u017c niezauwa\u017calny. I nagle pomy\u015bla\u0142em, \u017ce staruszek \u017cegna si\u0119 ze \u015bwiatem…<\/p>\n

Zaskoczy\u0142o mnie to do\u015bwiadczenie: ile \u017cycia zmarnowa\u0142em, nie pos\u00adtrzegaj\u0105c jego wielorakich przejaw\u00f3w w sobie i dooko\u0142a! Najbardziej ignorowane bywaj\u0105 zjawiska i zdarzenia normalne, codzienne, sytuacje powtarzalne. W po\u015bpiechu skracamy drogi, s\u0142owa i my\u015bli, redukujemy zainteresowania. W d\u0105\u017ceniu ku wa\u017cnym celom skupiamy si\u0119 na ka\u00admieniach milowych, ignoruj\u0105c znaczenie i urod\u0119 deptanych kamyk\u00f3w. Mo\u017ce najwa\u017cniejsza jest droga, samo jej POKONYWANIE krok po kro\u00adku, mo\u017ce liczy si\u0119 to, co si\u0119 dzieje dooko\u0142a: to zwyczajne \u017bYCIE nie zauwa\u017cane, mijane w po\u015bpiechu…<\/p>\n

Higiena psychiczna wymaga czasowych wy\u0142\u0105cze\u0144 dost\u0119pu do \u015bwia\u00addomo\u015bci, jest jednak r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy selekcj\u0105 bod\u017ac\u00f3w, chwil\u0105 ciszy na my\u015blenie i refleksj\u0119, a zamykaniem si\u0119 w \u015bwiecie wewn\u0119trznym, jak si\u0119 odgradza dom wysokim murem od s\u0105siad\u00f3w i ulicy. Rzeczywisto\u015b\u0107 jest okrutna i nieakceptowalna, ale \u017cycie jest PI\u0118KNE! Jest jak woda, kt\u00f3rej forma zale\u017cy od kszta\u0142tu naczynia.<\/p>\n

<\/p>\n

Wi\u0119c czym jest kreatywny spos\u00f3b bycia?<\/p>\n

Jest potrzeb\u0105 i umiej\u0119tno\u015bci\u0105 przeobra\u017cania warto\u015bci. Pierwszym warunkiem postawy tw\u00f3rczej jest OTWARTO\u015a\u0106 na siebie, na \u015bwiat, na ludzi: rozbudzenie potrzeby reagowania na bod\u017ace wewn\u0119trzne i zewn\u0119trzne, na KA\u017bD\u0104 chwil\u0119 \u017cycia. Drugim warunkiem jest osobiste postrzeganie: nie zast\u0119powanie bezpo\u015bredniej percepcji rutyn\u0105 pami\u0119ci i nie wyr\u0119\u00adczanie si\u0119 gotowymi pogl\u0105dami lub obiegowymi kliszami przy interpretowaniu wra\u017ce\u0144, dozna\u0144. Trzecim warunkiem jest rozpoznanie sytuacji: dostrzeganie jej z\u0142o\u017cono\u015bci, r\u00f3\u017cnych zwi\u0105zk\u00f3w i ukrytych relacji zjawisk, zdarze\u0144. Czwartym warunkiem jest refleksyjne prze\u017cy\u00adcie: zrozumienie sensu do\u015bwiadcze\u0144, kt\u00f3re przynosi otwarty na ludzi i \u015bwiat, wra\u017cliwy spos\u00f3b bycia.<\/p>\n

Poszukiwanie W\u0141ASNEJ prawdy jest najbardziej z\u0142o\u017conym i trudnym warunkiem, bo przy warto\u015bciowaniu czegokolwiek trzeba kierowa\u0107 si\u0119 z jednej strony osobistymi kryteria\u00admi, z drugiej \u2013 weryfikuj\u0105c\u0105 miar\u0105 uniwersaln\u0105! Trzeba umie\u0107 wychodzi\u0107 z ustalonego raz na zawsze kr\u0119gu osobistej optyki, by spojrze\u0107 dalej i zobaczy\u0107 siebie w CA\u0141O\u015aCI, kt\u00f3r\u0105 si\u0119 wsp\u00f3\u0142tworzy…<\/p>\n

Wszelkie zasady, normy, wzorce, regu\u0142y maj\u0105 charakter trwa\u0142ych, odg\u00f3rnie za\u0142o\u017conych odniesie\u0144 warto\u015bciowania. Nie mo\u017cna zachowa\u0107 kreatywnej wra\u017cliwo\u015bci, kieruj\u0105c si\u0119 obo\u00adwi\u0105zuj\u0105cymi standardami. S\u0142owa staruszka na \u0142awce w parku nie wywar\u0142yby na mnie ta\u00adkiego refleksyjnego wra\u017cenia, gdybym nie odni\u00f3s\u0142 ich wymowy do siebie, do swojego \u017cycia, jako kryterium os\u0105du mojego stosunku do rzeczywisto\u015bci: Bo\u017ce, jakie pi\u0119kne jest \u017cycie, a ja wci\u0105\u017c tak \u015bpiesz\u0119 i nie zwracam uwagi na jego fascynuj\u0105c\u0105 urod\u0119!<\/p>\n

Cech\u0105 kreatywnego sposobu bycia \u2013 jako ca\u0142o\u015bciowej i sp\u00f3jnej postawy \u2013 jest ci\u0105g\u0142e stawianie pyta\u0144 o istot\u0119 rzeczy i bezlitosne sprawdzanie odpowiedzi na prawdziwo\u015b\u0107. W\u00a0tym sensie \u2013 kryteria warto\u015bciowania zjawisk, zdarze\u0144, sytuacji, dozna\u0144, pogl\u0105d\u00f3w, idei etc. zawieraj\u0105 si\u0119 w nich samych. Bardzo trudno ogl\u0105da\u0107 mecz pi\u0142ki no\u017cnej bez kibicowania jednej dru\u017cynie. Je\u015bli si\u0119 jednak uda pokona\u0107 stronniczo\u015b\u0107, mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 mecz w jego naturalnym przebiegu: w bogactwie niepowtarzalnych, wci\u0105\u017c zmieniaj\u0105cych si\u0119 sytuacji, splot\u00f3w i zdarze\u0144, spontanicznych zachowa\u0144, udanych akcji i pora\u017cek, nie oczekuj\u0105c w za\u00ad\u015blepionym napi\u0119ciu prostego spe\u0142niania si\u0119 \u017cyczeniowego scenariusza. Po meczu mog\u0119 cieszy\u0107 si\u0119 wygran\u0105 ulubionej dru\u017cyny, albo smuci\u0107 jej kl\u0119sk\u0105, ale najwi\u0119ksz\u0105 satysfakcj\u0119 powinna dawa\u0107 sama gra, kt\u00f3rej sta\u0142em si\u0119 nieska\u017conym emocjami uczestnikiem.<\/p>\n

Im jestem starszy, tym cz\u0119\u015bciej rezygnuj\u0119 z os\u0105d\u00f3w, z przyznawania racji czy pot\u0119piania. Nie tylko dlatego, \u017ce wiele razy bardzo si\u0119 myli\u0142em, \u017ce fa\u0142szywie ocenia\u0142em, kieruj\u0105c si\u0119 pozorn\u0105 wiedz\u0105 i ju\u017c sobie nie ufam, ale przede wszystkim dlatego, \u017ce po prostu wcale nie trzeba wszystkiego wiedzie\u0107, rozumie\u0107 i warto\u015bciowa\u0107, a tym bardziej nie trzeba mie\u0107 zdania w\u00a0ka\u017cdej sprawie. Przekona\u0142em si\u0119, \u017ce w wielu wypadkach moralnie i intelektualnie bardziej uprawniona jest reakcja pow\u015bci\u0105gliwa, polegaj\u0105ca na mo\u017cliwie uczciwej, niejako fotogra\u00adficznej konstatacji, pozbawionej nachalnej czy wr\u0119cz tendencyjnej interpretacji. Je\u017celi odmo\u00adwa os\u0105du kogo\u015b czy zaj\u0119cia stanowiska wobec czego\u015b wynika z szacunku dla prawdy, z\u00a0rozumienia granic w\u0142asnej kompetencji, to jest to szczeg\u00f3lna postawa kreatywna, wymaga bowiem cz\u0119sto heroizmu pokonywania w sobie natarczywej, ale jak\u017ce prymitywnej sk\u0142on\u00adno\u015bci do kierowania si\u0119 CHCIEJSTWEM i poczuciem wy\u017cszo\u015bci: oceniania wszystkiego i wy\u00adrokowania wedle swojego widzimisi\u0119. \u017benuj\u0105c\u0105 postaw\u0105 w stosunkach mi\u0119dzyludzkich jest nawyk przyczepiania innym etykiet.<\/p>\n

Najcz\u0119\u015bciej, gdy mnie kto\u015b pyta o zdanie w jakiej\u015b sprawie, nie wiem, co odpowiedzie\u0107, bo nie mam gotowych zda\u0144 i nie kieruj\u0119 si\u0119 raz na zawsze ustalonym pogl\u0105dem. Liczy si\u0119 OTWARTY spos\u00f3b my\u015blenia: w kreatywnym \u017cyciu duchowym wa\u017cniejsze bywaj\u0105 pytania ni\u017c odpowiedzi…<\/p>\n

<\/p>\n

Postawa kreatywna r\u00f3\u017cni si\u0119 od technokratycznej ignorancji tym, \u017ce POSZUKUJE warto\u015bci. Gotowe opinie i zdania blokuj\u0105 kondycj\u0119 poznawcz\u0105: s\u0105 martw\u0105 kolekcj\u0105 hase\u0142, przywo\u0142ywanych na \u017c\u0105danie. Podobnie deprymuj\u0105ce jest kierowanie si\u0119 raz na zawsze ustalon\u0105 list\u0105 niezmiennych zasad os\u0105d\u00f3w, wybor\u00f3w, decyzji i regu\u0142 post\u0119powania.<\/p>\n

Kszta\u0142towanie osobowo\u015bci spe\u0142nia si\u0119 przez ci\u0105g\u0142e rozbudowywanie wewn\u0119trznego \u015bwiata z ka\u017cdym nowym do\u015bwiadczeniem. Skoro \u017cycie jest ruchem, zmian\u0105 \u2013 r\u00f3wnie\u017c \u017cycie duchowe powinno by\u0107 akcj\u0105 dynamiczn\u0105. Dopiero gdy zmienimy klamki, zauwa\u017camy, \u017ce otwieramy drzwi. Przy nowym krze\u015ble, postrzegamy, \u017ce siadamy. W pokonywaniu natu\u00adralnej sk\u0142onno\u015bci do zachowa\u0144 rutynowych spe\u0142nia si\u0119 najtrudniejszy, bo codzienny wymiar kreatywnej inicjatywy. Najcz\u0119\u015bciej przegrywamy, ale liczy si\u0119 \u015bwiadomo\u015b\u0107 i rozumienie zagro\u017ce\u0144 mechanicznego reagowania, liczy si\u0119 ka\u017cdy najmniejszy sukces w uwalnianiu si\u0119 od automatyzm\u00f3w, kt\u00f3re okradaj\u0105 nas z \u017cycia.<\/p>\n

Na pytanie o prawd\u0119 czegokolwiek nie ma jednoznacznej i sko\u0144czonej odpowiedzi. Gdy pytam o prawd\u0119 drzewa \u2013 \u017cadna odpowied\u017a nie jest drzewem. Wi\u0119c nie wiem, czym ono jest. I jutro, pojutrze znowu b\u0119d\u0119 pyta\u0142 o drzewo.<\/p>\n

Tak powstaje do\u015bwiadczenie: z pokory wobec prawdy.<\/p>\n

Jak\u0105 prawd\u0119 pozna\u0142em w sklepie mi\u0119snym? \u017be ideologia pogardy rozprzestrzenia zniewolenie? \u017be bieda popycha ludzi do pod\u0142o\u015bci? \u017be nienawi\u015b\u0107 rodzi bestialstwo? O tym przecie\u017c wiemy! Tego, czego najcz\u0119\u015bciej nie znamy, jest nasza prawdziwa duchowa JAKO\u015a\u0106. Pozna\u0142em swoj\u0105 niekompletno\u015b\u0107 i nieprzystawalno\u015b\u0107 mojego ukszta\u0142towania do wyzwa\u0144 \u017cycia. A zainwestowa\u0142em w swoj\u0105 kultur\u0119 duchow\u0105 sporo dobrej woli, samozaparcia, mo\u00adralnej dyscypliny i intelektualnej bezkompromisowo\u015bci. Lecz by\u0142o to kreowanie siebie PRZECIW rzeczywisto\u015bci! Taka ideowa emigracja poza nieludzk\u0105 realno\u015b\u0107. W sklepie prze\u00adkona\u0142em si\u0119, \u017ce dzieli\u0142em \u017cycie na sytuacje NORMALNE, gdy kr\u00f3luje godno\u015b\u0107 i sytuacje CHORE, gdy obowi\u0105zuje pod\u0142o\u015b\u0107. A przecie\u017c \u017cycie jest jedne \u2013 zawsze, w ka\u017cdej sytuacji…<\/p>\n

Nikt nie obiecywa\u0142 mi \u017cycia \u0142atwego i przyjemnego. Z egzystencjalnego punktu widzenia nie ma sytuacji dobrych ani z\u0142ych: dobry lub z\u0142y mo\u017ce by\u0107 jedynie m\u00f3j STOSUNEK do konkretnego zdarzenia. W ostatecznym obrachunku liczy si\u0119 to, co ZROBI\u0118 z do\u015bwiad\u00adczeniem dobra czy z\u0142a. Wymy\u015bli\u0142em sobie has\u0142o na porachunki z przeciwno\u015bciami: Kiedy Papp dostaje w dup\u0119, robi z tego sztuk\u0119.<\/p>\n

Je\u017celi za spraw\u0105 tego deprymuj\u0105cego sklepowego prze\u017cycia znacz\u0105co PODRO\u017bA\u0141O moje poczucie szacunku dla samego siebie, to chyba nie zawiod\u0142a mnie moja \u2013 z wielk\u0105 determinacj\u0105 wypracowana \u2013 tw\u00f3rcza postawa wobec siebie i \u017cycia…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Moim usilnym pr\u00f3bom wyobra\u017cenia sobie cz\u0142owieka przysz\u0142o\u015bci, wyzwolonego z obci\u0105\u017ce\u0144 tradycji humanizmu heroicznego, z prymitywnej kultury ideologii, polityki i niena\u00adsyconej konsumpcji, z egoizmu gromadzenia i posiadania rzeczy, z barbarzy\u0144stwa niena\u00adwi\u015bci, arogancji i agresji, z kultu si\u0142y i pogardy dla \u017cycia…<\/p>\n","protected":false},"author":75,"featured_media":624,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[7221,849],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[101],"yoast_head":"\n\u017bycie jest tworzeniem<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Moim usilnym pr\u00f3bom wyobra\u017cenia sobie cz\u0142owieka przysz\u0142o\u015bci, wyzwolonego z obci\u0105\u00ad\u017ce\u0144 tradycji humanizmu heroicznego...\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/zycie-jest-tworzeniem\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/zycie-jest-tworzeniem\/2\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/zycie-jest-tworzeniem#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2009\/11\/stefan-papp-zycie-1988-drewno.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2009\/11\/stefan-papp-zycie-1988-drewno.jpg\",\"width\":\"344\",\"height\":\"480\",\"caption\":\"Stefan Papp, \u017bycie, 1988, drewno\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/zycie-jest-tworzeniem#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/zycie-jest-tworzeniem\",\"name\":\"\u017bycie jest tworzeniem\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/zycie-jest-tworzeniem#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2009-11-20T10:52:06+00:00\",\"dateModified\":\"2013-01-06T22:45:14+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/0eb3c5a4958d42b653487fe4a9bd3d4a\"},\"description\":\"Moim usilnym pr\u00f3bom wyobra\u017cenia sobie cz\u0142owieka przysz\u0142o\u015bci, wyzwolonego z obci\u0105\u00ad\u017ce\u0144 tradycji humanizmu heroicznego...\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/zycie-jest-tworzeniem#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/zycie-jest-tworzeniem\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/zycie-jest-tworzeniem#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"\u017bycie jest tworzeniem\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/0eb3c5a4958d42b653487fe4a9bd3d4a\",\"name\":\"Stefan Papp\",\"description\":\"Dr Stefan Papp (ur. 1932 r.) \u2013 w 1947 r. przyjecha\u0142 z Rumunii do Polski. Studia na Wydziale Rze\u017aby ASP w Krakowie, w pracowni prof. Xawerego Dunikowskiego, uko\u0144czy\u0142 dyplomem w 1958 r. W 1996 r. uzyska\u0142 stopie\u0144 doktora na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej. Zajmuje si\u0119 rze\u017ab\u0105, kola\u017cem, grafik\u0105, rysunkiem satyrycznym i artystycznym, sztuk\u0105 akcji, publicystyk\u0105 kulturaln\u0105 i spo\u0142eczn\u0105, teori\u0105 i krytyk\u0105 sztuki, teori\u0105, metodologi\u0105 i realizacj\u0105 projekt\u00f3w w dziedzinie kszta\u0142towania przestrzeni spo\u0142ecznej oraz teori\u0105 postrzegania \u015brodowiska. W latach 1979 \u2013 2001 wyk\u0142ada\u0142 na Wydzia\u0142ach Design i Architektury Fachhochschule w M\u00fcnster, w 2002 r. prowadzi\u0142 seminarium projektowe na Wydziale Architektury Politechniki \u015al\u0105skiej w Gliwicach. Wsp\u00f3\u0142praca z mediami \u2013 od 1955: Dziennik Polski, Tygodnik Powszechny, Znak, Wi\u0119\u017a, \u017bycie Literackie, Szpilki, \u015awiat, Wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107, Przekr\u00f3j, Architektura, Magazyn Kulturalny, Sztuka, Przegl\u0105d Tygodniowy, G\u0142os M\u0142odzie\u017cy, Panorama P\u00f3\u0142nocy, O\u015brodek TV oraz Rozg\u0142o\u015bnia PR w Krakowie, wydania internetowe: Magazyny Kulturalne: O.pl i Fragile, Polska Ma Sens.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/stefan-papp\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u017bycie jest tworzeniem","description":"Moim usilnym pr\u00f3bom wyobra\u017cenia sobie cz\u0142owieka przysz\u0142o\u015bci, wyzwolonego z obci\u0105\u00ad\u017ce\u0144 tradycji humanizmu heroicznego...","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/zycie-jest-tworzeniem","next":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/zycie-jest-tworzeniem\/2","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/zycie-jest-tworzeniem#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2009\/11\/stefan-papp-zycie-1988-drewno.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2009\/11\/stefan-papp-zycie-1988-drewno.jpg","width":"344","height":"480","caption":"Stefan Papp, \u017bycie, 1988, drewno"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/zycie-jest-tworzeniem#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/zycie-jest-tworzeniem","name":"\u017bycie jest tworzeniem","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/zycie-jest-tworzeniem#primaryimage"},"datePublished":"2009-11-20T10:52:06+00:00","dateModified":"2013-01-06T22:45:14+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/0eb3c5a4958d42b653487fe4a9bd3d4a"},"description":"Moim usilnym pr\u00f3bom wyobra\u017cenia sobie cz\u0142owieka przysz\u0142o\u015bci, wyzwolonego z obci\u0105\u00ad\u017ce\u0144 tradycji humanizmu heroicznego...","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/zycie-jest-tworzeniem#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/zycie-jest-tworzeniem"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/zycie-jest-tworzeniem#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"\u017bycie jest tworzeniem"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/0eb3c5a4958d42b653487fe4a9bd3d4a","name":"Stefan Papp","description":"Dr Stefan Papp (ur. 1932 r.) \u2013 w 1947 r. przyjecha\u0142 z Rumunii do Polski. Studia na Wydziale Rze\u017aby ASP w Krakowie, w pracowni prof. Xawerego Dunikowskiego, uko\u0144czy\u0142 dyplomem w 1958 r. W 1996 r. uzyska\u0142 stopie\u0144 doktora na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej. Zajmuje si\u0119 rze\u017ab\u0105, kola\u017cem, grafik\u0105, rysunkiem satyrycznym i artystycznym, sztuk\u0105 akcji, publicystyk\u0105 kulturaln\u0105 i spo\u0142eczn\u0105, teori\u0105 i krytyk\u0105 sztuki, teori\u0105, metodologi\u0105 i realizacj\u0105 projekt\u00f3w w dziedzinie kszta\u0142towania przestrzeni spo\u0142ecznej oraz teori\u0105 postrzegania \u015brodowiska. W latach 1979 \u2013 2001 wyk\u0142ada\u0142 na Wydzia\u0142ach Design i Architektury Fachhochschule w M\u00fcnster, w 2002 r. prowadzi\u0142 seminarium projektowe na Wydziale Architektury Politechniki \u015al\u0105skiej w Gliwicach. Wsp\u00f3\u0142praca z mediami \u2013 od 1955: Dziennik Polski, Tygodnik Powszechny, Znak, Wi\u0119\u017a, \u017bycie Literackie, Szpilki, \u015awiat, Wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107, Przekr\u00f3j, Architektura, Magazyn Kulturalny, Sztuka, Przegl\u0105d Tygodniowy, G\u0142os M\u0142odzie\u017cy, Panorama P\u00f3\u0142nocy, O\u015brodek TV oraz Rozg\u0142o\u015bnia PR w Krakowie, wydania internetowe: Magazyny Kulturalne: O.pl i Fragile, Polska Ma Sens.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/stefan-papp"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/402"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/75"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=402"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/402\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/624"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=402"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=402"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=402"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=402"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=402"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}