{"id":40412,"date":"2017-01-21T17:00:01","date_gmt":"2017-01-21T16:00:01","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=40412"},"modified":"2017-01-20T12:00:14","modified_gmt":"2017-01-20T11:00:14","slug":"monika-nowakowska-marynista-z-kresow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow","title":{"rendered":"Marynista z Kres\u00f3w"},"content":{"rendered":"<p>W ostatnich latach w ofertach dom\u00f3w aukcyjnych i galerii handluj\u0105cych polsk\u0105 sztuk\u0105 pojawia si\u0119 coraz wi\u0119cej prac interesuj\u0105cego, cho\u0107 po wojnie na d\u0142ugie lata zapomnianego krakowskiego malarza Sotera Jaxy-Ma\u0142achowskiego (1867-1952). To bez w\u0105tpienia pok\u0142osie kilku indywidualnych wystaw jego tw\u00f3rczo\u015bci z ostatnich lat, popartych badaniami historyka sztuki Katarzyny \u0141omnickiej oraz wydawnictw, w tym pierwszej profesjonalnej monografii artysty wydanej w 2014 roku. Inicjatorem tych chlubnych dzia\u0142a\u0144, przybli\u017caj\u0105cych mi\u0142o\u015bnikom sztuki imponuj\u0105cy dorobek i posta\u0107 popularnego w pierwszej po\u0142owie XX wieku tw\u00f3rcy jest Grzegorz Kudelski \u2013 wielbiciel i kolekcjoner jego malarstwa, rysunku i grafiki, posiadaj\u0105cy najwi\u0119ksz\u0105 kolekcj\u0119 jego dzie\u0142. Zbi\u00f3r wci\u0105\u017c si\u0119 rozrasta gdy\u017c kolekcjoner bezustannie tropi wszelkie artefakty zwi\u0105zane z Soterem Jax\u0105-Ma\u0142achowskim pojawiaj\u0105ce si\u0119 na rynku sztuki, obok obraz\u00f3w i szkic\u00f3w gromadz\u0105c tak\u017ce pami\u0105tki rodzinne, archiwalne wydawnictwa z reprodukcjami prac artysty, a nawet jego p\u0119dzle. Swoje \u201eskarby\u201d ch\u0119tnie pokazuje polskiej publiczno\u015bci na indywidualnych wystawach Sotera, dotychczas zorganizowanych w Narodowym Muzeum Morskim w Gda\u0144sku (2014), Muzeum Miasta \u0141odzi (2015), Muzeum Kres\u00f3w w Lubaczowie (2016), Zamku Biskup\u00f3w Warmi\u0144skich w Lidzbarku Warmi\u0144skim \u2013 oddziale Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie (2016), a od 20 listopada br. w Muzeum Ziemia\u0144stwa w Dobrzycy.<\/p>\n<figure id=\"attachment_40418\" aria-describedby=\"caption-attachment-40418\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?attachment_id=40418\" rel=\"attachment wp-att-40418\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-40418\" title=\" Soter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201eCerkiew w Kimirzu\u201d, 1899 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/1899-cerkiew-w-kimirzu-540x425.jpg\" alt=\"Soter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201eCerkiew w Kimirzu\u201d, 1899 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\" width=\"540\" height=\"425\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/1899-cerkiew-w-kimirzu-540x425.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/1899-cerkiew-w-kimirzu-120x95.jpg 120w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/1899-cerkiew-w-kimirzu-90x71.jpg 90w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/1899-cerkiew-w-kimirzu-320x252.jpg 320w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/1899-cerkiew-w-kimirzu-560x442.jpg 560w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/1899-cerkiew-w-kimirzu-576x454.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/1899-cerkiew-w-kimirzu.jpg 800w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-40418\" class=\"wp-caption-text\">Soter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201eCerkiew w Kimirzu\u201d, 1899 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Na czynnej do ko\u0144ca lutego 2017 roku ekspozycji w dobrzyckim pa\u0142acu zobaczy\u0107 mo\u017cna ponad 70 prac pogrupowanych tematycznie i chronologicznie w trzech empirowych salach, wzbogaconych o zdj\u0119cia, osobiste pami\u0105tki po arty\u015bcie oraz najnowszy zakup Grzegorza Kudelskiego \u2013 unikatowy egzemplarz \u201eJednodni\u00f3wki Monachijskiej\u201d z grudnia 1897 roku, efemerycznego pisma wydanego z inicjatywy studiuj\u0105cych w Monachium polskich artyst\u00f3w, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych by\u0142 i Jaxa-Ma\u0142achowski. Na jednej ze stron tego wielkoformatowego wydawnictwa, promuj\u0105cego polsk\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107, znajduje si\u0119 reprodukcja ekspresyjnego pejza\u017cu morskiego Sotera \u2013 by\u0107 mo\u017ce widok Morza Czarnego, nad kt\u00f3rym artysta urodzi\u0142 si\u0119 i sp\u0119dzi\u0142 dzieci\u0144stwo wychowuj\u0105c si\u0119 w Wolanowie pod Odess\u0105? Nic dziwnego, \u017ce bywa nazywany \u201epolskim Ajwazowskim\u201d, co jest zaszczytnym por\u00f3wnaniem do wybitnego rosyjskiego marynisty urodzonego na Krymie \u2013 Iwana Ajwazowskiego (1817-1900). Niewykluczone zreszt\u0105, \u017ce Soter mia\u0142 sposobno\u015b\u0107 pozna\u0107 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 i samego mistrza, kt\u00f3ry od po\u0142owy lat 40. XIX stulecia mieszka\u0142 w rodzinnej Teodozji na p\u00f3\u0142wyspie krymskim. Jednak to nie akademickie malarstwo rosyjskie, lecz atmosfera m\u0142odopolskiego Krakowa, studia w Monachium oraz podr\u00f3\u017ce na po\u0142udnie Europy i nad Ba\u0142tyk ukszta\u0142towa\u0107 mia\u0142y artystyczn\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 Jaxy-Ma\u0142achowskiego, przez wsp\u00f3\u0142czesnych okre\u015blanego mianem\u00a0 \u201epejza\u017cysty czystej krwi\u201d czy pioniera polskiej marynistyki. A jakie warto\u015bci odnale\u017a\u0107 mo\u017ce w jego obrazach i rysunkach wsp\u00f3\u0142czesny widz?<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-40412 gallery-columns-5 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow\/dobrzyca-005'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/dobrzyca-005-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Wystawa \u201eSoter Jaxa-Ma\u0142achowski 1867-1952\u201d, Muzeum Ziemia\u0144stwa w Dobrzycy, fot. Sylwia Ku\u017anicka (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci muzeum)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-40441\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-40441'>\n\t\t\t\tWystawa \u201eSoter Jaxa-Ma\u0142achowski 1867-1952\u201d, Muzeum Ziemia\u0144stwa w Dobrzycy, fot. Sylwia Ku\u017anicka (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci muzeum)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow\/dobrzyca-004'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/dobrzyca-004-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Wystawa \u201eSoter Jaxa-Ma\u0142achowski 1867-1952\u201d, Muzeum Ziemia\u0144stwa w Dobrzycy, fot. Sylwia Ku\u017anicka (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci muzeum)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-40440\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-40440'>\n\t\t\t\tWystawa \u201eSoter Jaxa-Ma\u0142achowski 1867-1952\u201d, Muzeum Ziemia\u0144stwa w Dobrzycy, fot. Sylwia Ku\u017anicka (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci muzeum)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow\/dobrzyca-003'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/dobrzyca-003-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Wystawa \u201eSoter Jaxa-Ma\u0142achowski 1867-1952\u201d, Muzeum Ziemia\u0144stwa w Dobrzycy, fot. Sylwia Ku\u017anicka (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci muzeum)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-40439\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-40439'>\n\t\t\t\tWystawa \u201eSoter Jaxa-Ma\u0142achowski 1867-1952\u201d, Muzeum Ziemia\u0144stwa w Dobrzycy, fot. Sylwia Ku\u017anicka (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci muzeum)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow\/dobrzyca-002'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/dobrzyca-002-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Wystawa \u201eSoter Jaxa-Ma\u0142achowski 1867-1952\u201d, Muzeum Ziemia\u0144stwa w Dobrzycy, fot. Sylwia Ku\u017anicka (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci muzeum)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-40438\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-40438'>\n\t\t\t\tWystawa \u201eSoter Jaxa-Ma\u0142achowski 1867-1952\u201d, Muzeum Ziemia\u0144stwa w Dobrzycy, fot. Sylwia Ku\u017anicka (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci muzeum)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow\/dobrzyca-001'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/dobrzyca-001-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Wystawa \u201eSoter Jaxa-Ma\u0142achowski 1867-1952\u201d, Muzeum Ziemia\u0144stwa w Dobrzycy, fot. Sylwia Ku\u017anicka (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci muzeum)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-40437\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-40437'>\n\t\t\t\tWystawa \u201eSoter Jaxa-Ma\u0142achowski 1867-1952\u201d, Muzeum Ziemia\u0144stwa w Dobrzycy, fot. Sylwia Ku\u017anicka (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci muzeum)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow\/baltyk-1938-gwasz-tektura-50-70-cm-wl-prywatna'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/baltyk-1938-gwasz-tektura-50-70-cm-wl-prywatna-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Soter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201eBa\u0142tyk\u201d, 1938 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-40436\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-40436'>\n\t\t\t\tSoter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201eBa\u0142tyk\u201d, 1938 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow\/attachment\/40435'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/1945-fala-z-mewami-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Soter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201eFala z mewami\u201d, 1945 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-40435\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-40435'>\n\t\t\t\tSoter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201eFala z mewami\u201d, 1945 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow\/1932-lodz-na-brzegu'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/1932-lodz-na-brzegu-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Soter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201e\u0141\u00f3d\u017a na brzegu\u201d, 1932 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-40434\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-40434'>\n\t\t\t\tSoter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201e\u0141\u00f3d\u017a na brzegu\u201d, 1932 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow\/1925-raguza-noca'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/1925-raguza-noca-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Soter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201eRaguza noc\u0105\u201d, 1925 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-40433\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-40433'>\n\t\t\t\tSoter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201eRaguza noc\u0105\u201d, 1925 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow\/portret-zdzislawa-younga-de-lenie'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/portret-zdzislawa-younga-de-lenie-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Soter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201ePortret Zdzis\u0142awa Younga de Lenie\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-40432\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-40432'>\n\t\t\t\tSoter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201ePortret Zdzis\u0142awa Younga de Lenie\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow\/planty-jesienia'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/planty-jesienia-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Soter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201ePlanty jesieni\u0105\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-40431\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-40431'>\n\t\t\t\tSoter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201ePlanty jesieni\u0105\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow\/1937-kapryjska-noc'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/1937-kapryjska-noc-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Soter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201eKapryjska noc\u201d, 1937 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-40430\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-40430'>\n\t\t\t\tSoter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201eKapryjska noc\u201d, 1937 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow\/sony-dsc-33'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/1936-indyki-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Soter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201eIndyki\u201d, 1936 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-40429\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-40429'>\n\t\t\t\tSoter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201eIndyki\u201d, 1936 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow\/1934-rynek-w-krakowie-noca'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/1934-rynek-w-krakowie-noca-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Soter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201eRynek w Krakowie\u201d, 1934 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-40428\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-40428'>\n\t\t\t\tSoter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201eRynek w Krakowie\u201d, 1934 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow\/1931-zachod-slonca-nad-morzem'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/1931-zachod-slonca-nad-morzem-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Soter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201eZach\u00f3d s\u0142o\u0144ca nad morzem\u201d, 1931 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-40427\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-40427'>\n\t\t\t\tSoter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201eZach\u00f3d s\u0142o\u0144ca nad morzem\u201d, 1931 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow\/1922-widok-z-wawelu-na-debniki-i-kopiec-kosciuszki'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/1922-widok-z-wawelu-na-debniki-i-kopiec-kosciuszki-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Soter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201eWidok z Wawelu na D\u0119bniki i kopiec Ko\u015bciuszki\u201d, 1922 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-40426\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-40426'>\n\t\t\t\tSoter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201eWidok z Wawelu na D\u0119bniki i kopiec Ko\u015bciuszki\u201d, 1922 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow\/1921-pejzaz-ze-strumieniem'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/1921-pejzaz-ze-strumieniem-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Soter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201ePejza\u017c ze strumieniem\u201d, 1921 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-40425\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-40425'>\n\t\t\t\tSoter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201ePejza\u017c ze strumieniem\u201d, 1921 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow\/1917-pod-kasztanem'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/1917-pod-kasztanem-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Soter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201ePod kasztanem\u201d, 1917 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-40424\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-40424'>\n\t\t\t\tSoter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201ePod kasztanem\u201d, 1917 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow\/1917-nokturn-kosciol-sw-jana-w-krakowie'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/1917-nokturn-kosciol-sw-jana-w-krakowie-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Soter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201eNokturn. Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jana w Krakowie\u201d, 1917 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-40423\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-40423'>\n\t\t\t\tSoter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201eNokturn. Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jana w Krakowie\u201d, 1917 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow\/1915-autoportret-we-wnetrzu-po-konserwacji'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/1915-autoportret-we-wnetrzu-po-konserwacji-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Soter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201eAutoportret we wn\u0119trzu\u201d, 1915 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-40422\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-40422'>\n\t\t\t\tSoter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201eAutoportret we wn\u0119trzu\u201d, 1915 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow\/1909-czarny-staw-ii'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/1909-czarny-staw-II-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Soter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201eCzarny Staw II\u201d, 1909 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-40421\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-40421'>\n\t\t\t\tSoter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201eCzarny Staw II\u201d, 1909 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow\/1907-lipy'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/1907-lipy-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Soter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201eLipy\u201d, 1907 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-40420\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-40420'>\n\t\t\t\tSoter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201eLipy\u201d, 1907 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow\/1905-1910-portret-zony'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/1905-1910-portret-zony-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Soter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201ePortret \u017cony\u201d, 1905-1910 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-40419\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-40419'>\n\t\t\t\tSoter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201ePortret \u017cony\u201d, 1905-1910 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow\/1899-cerkiew-w-kimirzu'><img width=\"400\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/1899-cerkiew-w-kimirzu-400x240.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Soter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201eCerkiew w Kimirzu\u201d, 1899 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-40418\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-40418'>\n\t\t\t\tSoter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201eCerkiew w Kimirzu\u201d, 1899 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Wystawa w Dobrzycy obejmuje wi\u0119kszo\u015b\u0107 prac eksponowanych w Lidzbarku Warmi\u0144skim \u2013 najwi\u0119kszej powojennej prezentacji tw\u00f3rczo\u015bci malarza od czas\u00f3w jego pierwszej indywidualnej wystawy w 1912 roku w Krakowie \u2013 poszerzonych o motywy dworkowe i rodzajowe z wystawy w Lubaczowie. Uk\u0142ad i zakres wystawy wyznaczy\u0142y trzy przestrzenie parteru: sala jadalna, antykamera oraz sala z pejza\u017cem. Pierwsza z nich dedykowana jest w\u0105tkom rodzinnym i ziemia\u0144skim \u2013 Ma\u0142achowscy to wszak\u017ce ziemianie wywodz\u0105cy si\u0119 z Wielkopolski (nazwisko pochodzi od maj\u0105tku Ma\u0142ach\u00f3w po\u0142o\u017conego pod Gnieznem), kt\u00f3rych jedna linia, herbu Gryf, w po\u0142owie XVIII wieku wyemigrowa\u0142a na Ru\u015b Czerwon\u0105, Podole i Ukrain\u0119 i z niej wywodzi si\u0119 Soter, urodzony 27 pa\u017adziernika 1867 roku w nieistniej\u0105cym dzi\u015b maj\u0105tku Wolan\u00f3w pod Odess\u0105. Jego ojciec mia\u0142 tam stadnin\u0119 koni arabskich i zajmowa\u0142 si\u0119 gospodark\u0105 hodowlan\u0105, kt\u00f3r\u0105 przej\u0105\u0142 po nim starszy brat Sotera, Meliton i prowadzi\u0142 do wybuchu rewolucji w 1917 roku. Dzi\u0119ki temu m\u0142odszy brat m\u00f3g\u0142 po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119 przejawianej od dzieci\u0144stwa artystycznej pasji i kszta\u0142ci\u0107 najpierw w Szkole Rysunkowej w Odessie, nast\u0119pnie w Szkole Sztuk Pi\u0119knych w Krakowie w latach 1892-94 oraz w Szkole Malarstwa i Rysunku Stanis\u0142awa Grocholskiego w Monachium do 1900 roku. Poza zdj\u0119ciami i szkicami nie zachowa\u0142o si\u0119 wiele prac Jaxy-Ma\u0142achowksiego przedstawiaj\u0105cych rodzinne strony \u2013 w kolekcji Grzegorza Kudelskiego wci\u0105\u017c brakuje pejza\u017cu z widokiem Morza Czarnego lub widoku Dniestru, cho\u0107 kilka hipotez wskazuje na to, i\u017c nastrojowa <em>Cisza<\/em>, mi\u0119kko malowany olej na p\u0142\u00f3tnie z 1911 roku pokazuje bezkres ukrai\u0144skiego krajobrazu, dobrze znany z podobnych stylistycznie p\u00f3\u017anych prac J\u00f3zefa Che\u0142mo\u0144skiego. Posiadaj\u0105c liczn\u0105 rodzin\u0119 ziemia\u0144sk\u0105, podobnie jak po\u015blubiona w 1901 roku \u017cona artysty, Jadwiga z domu Younga de Lenie, Soter cz\u0119sto odwiedza\u0142 krewnych w ich maj\u0105tkach, czego pami\u0105tk\u0105 s\u0105 liczne pejza\u017ce z Uszkowic, Kimirza, Mi\u0119kisza Starego i Rozborza D\u0142ugiego oraz z Lipowc\u00f3w ko\u0142o Przemy\u015blan, gdzie namalowa\u0142 jedn\u0105 z najstarszych zachowanych prac olejnych \u2013 <em>Lipy [Stare lipy]<\/em> z 1907 roku. To wysmakowana kolorystycznie kompozycja z widokiem starej lipowej alei biegn\u0105cej w g\u0142\u0105b obrazu z rytmem drzew ogl\u0105danych pod s\u0142o\u0144ce i rzucaj\u0105cych nastrojowe cienie, spomi\u0119dzy kt\u00f3rych efektownie prze\u015bwituj\u0105 smugi \u015bwiat\u0142a \u2013 autor da\u0142 si\u0119 tu pozna\u0107 jako rzetelny realista potrafi\u0105cy wszak\u017ce odda\u0107 klimat miejsca i chwili za pomoc\u0105 efekt\u00f3w barwnych i \u015bwiat\u0142ocieniowych. Rzetelny, realistyczny warsztat odnajdziemy w prezentowanych w tej sali kameralnych szkicach domowego ptactwa, z kolei rozmachem imponuje kompozycja <em>Indyki<\/em> z 1936 roku utrzymana w gamie ciep\u0142ych zieleni i br\u0105z\u00f3w \u2013 to prawdopodobnie motyw namalowany w maj\u0105tku bratanicy Jadwigi, Heleny Wolskiej w Rozborzu D\u0142ugim po\u0142o\u017conym w danym powiecie jaros\u0142awskim na Kresach. Artysta preferowa\u0142 czysty pejza\u017c, daj\u0105cy najwi\u0119cej mo\u017cliwo\u015bci wnikliwego studiowania niuans\u00f3w natury, czasami wplataj\u0105c we\u0144 wszak\u017ce w\u0105tki animalistyczne jak w akwareli <em>Lis w le\u015bnym jarze<\/em> czy motywy ludzkiego sztafa\u017cu, czego ciekawym przyk\u0142adem jest nastrojowa akwarela <em>Pod kasztanem<\/em> przedstawiaj\u0105ca czytan\u0105 \u017con\u0119 artysty, najprawdopodobniej w Mi\u0119kiszu Starym, maj\u0105tku administrowanym przez m\u0119\u017ca siostry Jadwigi. \u017bon\u0119 i jej rodzin\u0119 Soter portretowa\u0142 wielokrotnie, ujawniaj\u0105c talent wnikliwego obserwatora fizjonomii i stroju, o czym za\u015bwiadcza prezentowany w Dobrzycy wielkoformatowy wizerunek Jadwigi w czarnym stroju na tle ciemnobr\u0105zowego, rozmytego t\u0142a, z kt\u00f3rym efektownie kontrastuje biel \u017cabotu oraz wy\u0142aniaj\u0105ca si\u0119 z mroku twarz m\u0142odej kobiety stoj\u0105cej w pozie \u00be i tajemniczo zerkaj\u0105cej w stron\u0119 widza. Taki portret m\u00f3g\u0142by wyj\u015b\u0107 spod p\u0119dzla Alfonsa Karpi\u0144skiego czy Anny Bili\u0144skiej-Bohdanowiczowej! Wielka szkoda, \u017ce portret\u00f3w Sotera nie znamy zbyt niewiele \u2013 zapewne malowane by\u0142y dla w\u0105skiego kr\u0119gu rodziny, jak prezentowany na wystawie <em>Portret Zdzis\u0142awa Younga de Lenie<\/em>, te\u015bcia artysty czy dwa wizerunki w\u0142asne, w tym imponuj\u0105cy formatem i wielo\u015bci\u0105 szczeg\u00f3\u0142\u00f3w olejny <em>Autoportret we wn\u0119trzu<\/em> z 1915 roku, pokazuj\u0105cy wn\u0119trze krakowskiego mieszkania Ma\u0142achowskich w kamienicy przy ulicy Zygmunta Augusta 7 z obrazami autora na \u015bcianach w tle. To pejza\u017ce krakowskie i zakopia\u0144skie, bowiem ma\u0142\u017conkowie w latach 1907-1909 mieszkali w stolicy Tatr w willi Pyszna na Chramc\u00f3wkach. Nie s\u0105 znane powody tego wyjazdu, pami\u0119ta\u0107 jednak nale\u017cy, i\u017c w tym okresie Zakopane by\u0142o modnym kurortem, cenionym tak\u017ce przez artyst\u00f3w. Soter r\u00f3wnie\u017c malowa\u0142 tatrza\u0144skie krajobrazy, z kt\u00f3rych dwa mo\u017cemy podziwia\u0107 w Dobrzycy: ciekawie wykadrowan\u0105 kompozycj\u0119 <em>Czarny Staw II<\/em> \u2013 ogl\u0105dan\u0105 jakby z lotu ptaka oraz <em>Potok zim\u0105 [Zima w Zakopanem]<\/em> \u2013 dzie\u0142o, kt\u00f3re \u015bmia\u0142o mo\u017ce konkurowa\u0107 z zimowymi pejza\u017cami mistrz\u00f3w tego gatunku, takich jak Julian Fa\u0142at czy Jan Stanis\u0142awski. Ma\u0142achowski doskonale rozegra\u0142 tu kontrasty walorowe sk\u0105panego w intensywnym s\u0142o\u0144cu \u015bniegu i cieni rzucanych przez drzewa oraz ch\u0142odnej toni potoku na pierwszym planie a wszystko to w w\u0105skiej gamie b\u0142\u0119kit\u00f3w i bieli, z kt\u00f3rej wydoby\u0142 bogactwo ton\u00f3w po\u015brednich. Malowniczo\u015b\u0107 zimy artysta pokazywa\u0142 te\u017c w widokach Krakowa, miasta kt\u00f3re zachwyci\u0142o go od przys\u0142owiowego pierwszego wejrzenia, czyli przyjazdu na studia i z kt\u00f3rym ostatecznie zwi\u0105za\u0142 swoje losy. Nic zatem dziwnego, \u017ce malowa\u0142 je o r\u00f3\u017cnych porach dnia i roku, dokumentuj\u0105c najbardziej znane motywy, jak obecne na wystawie: <em>Wawel zim\u0105 [zakole Wis\u0142y]<\/em> z 1929 r., <em>Nokturn \u2013 ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jana<\/em> z 1917 r., <em>Widok z Wawelu<\/em> z 1926 r. czy <em>Widok na pomnik Mickiewicza i ko\u015bci\u00f3\u0142 Mariacki w Krakowie zim\u0105<\/em> z 1929 \u2013 najcz\u0119\u015bciej stosuj\u0105c techniki \u0142\u0105czone, czyli akwarel\u0119 i gwasz, czasami pastel, dzi\u0119ki kt\u00f3rym uzyskiwa\u0142 efekty zamglenia i buduj\u0105cych nastr\u00f3j efektownych przej\u015b\u0107 walorowych skontrastowanych z precyzyjnym potraktowaniem pierwszego planu.<\/p>\n<p>Pe\u0142ni\u0119 warsztatowych mo\u017cliwo\u015bci oraz wra\u017cliwo\u015b\u0107 kolorystyczn\u0105 Sotera Jaxy-Ma\u0142achowskiego pokazuje kolejna sala \u2013 antykamera, w kt\u00f3rej zgromadzone zosta\u0142y pejza\u017ce w\u0142oskie i chorwackie, b\u0119d\u0105ce pok\u0142osiem podr\u00f3\u017cy artysty nad Morze \u015ar\u00f3dziemne i Adriatyckie, odbywanych od 1904 roku po schy\u0142ek lat 20. To nastrojowe pejza\u017ce marynistyczne z elementami ska\u0142, architektury i sztafa\u017cu ludzkiego oraz animalistycznego dokumentuj\u0105ce wra\u017cenia z wizyt artysty na po\u0142udniu Europy. Do najdoskonalszych nale\u017c\u0105 widoki Capri, wyspy po\u0142o\u017conej w zatoce Neapolita\u0144skiej, modnej turystycznie na pocz\u0105tku XX wieku. Wysp\u0105 zachwyca\u0142o si\u0119 wielu artyst\u00f3w, tak\u017ce polskich, do\u015b\u0107 wymieni\u0107 Feliksa Micha\u0142a Wygrzywalskiego, innego cenionego marynist\u0119. Sotera, kt\u00f3ry pierwszy raz zobaczy\u0142 skaliste wybrze\u017ce Capri w 1904 roku, urzek\u0142y malownicze kontrasty lazurowej toni wodnej i pi\u0119trz\u0105cych si\u0119 nad ni\u0105 gro\u017anie strzelistych g\u00f3r oraz wy\u0142aniaj\u0105cych si\u0119 z wody ska\u0142, takich jak uwieczniona na p\u0142\u00f3tnie z 1909 roku <em>Monacone<\/em> \u2013 najstarsza tego typu kompozycja w zbiorze Grzegorza Kudelskiego. Do ulubionych pejza\u017cy w\u0142oskich kolekcjonera nale\u017cy <em>Dolce Capri<\/em>, wielkoformatowe p\u0142\u00f3tno z 1915 roku, oryginalnie wykadrowane, z widokiem na lekko pomarszczone, w oddali zamglone morze i wystaj\u0105ce z wody ska\u0142y, ogl\u0105dane jakby ze szczytu wyspy, przez g\u0119stwin\u0119 ro\u015blinno\u015bci zajmuj\u0105cej lewy dolny r\u00f3g obrazu. Artysta pi\u0119knie odda\u0142 tu odczucie ch\u0142odu i wilgoci, spot\u0119gowane przez efekt zamglenia drugiego planu \u2013 kolory s\u0105 wystudzone i prze\u0142amane, subtelnymi \u015brodkami wyrazu uda\u0142o si\u0119 te\u017c skontrastowa\u0107 materi\u0119 wody, ska\u0142 i ro\u015blinno\u015bci. Pogodniejsza w kolorycie jest akwarela <em>Capri [Kozy]<\/em> \u2013 \u015bwietlista panorama z widokiem na malownicze zatoki okalaj\u0105ce wysp\u0119, ogl\u0105dane z perspektywy pas\u0105cych si\u0119 na przeciwleg\u0142ym brzegu k\u00f3z, jednego z ulubionych motyw\u00f3w w\u0142oskich marin Sotera. Podobnie jak Krak\u00f3w, tak i Capri artysta uwiecznia\u0142 o r\u00f3\u017cnych porach, co dokumentuje <em>Kapryjska noc<\/em> z 1937 roku, przyk\u0142ad dojrza\u0142ej tw\u00f3rczo\u015bci Jaxy-Ma\u0142achowskiego. Prosta na poz\u00f3r kompozycja pokazuje dwie ciemne ska\u0142y w centrum pomi\u0119dzy kt\u00f3rymi wije si\u0119 sk\u0105pana w ksi\u0119\u017cycowej po\u015bwiacie morska to\u0144 przybieraj\u0105ca kszta\u0142t nieregularnej klepsydry, g\u00f3r\u0105 uj\u0119tej atramentowym horyzontem. I zn\u00f3w z w\u0105skiej gamy czerni i b\u0142\u0119kit\u00f3w wydoby\u0142 artysta maksimum malarskich mo\u017cliwo\u015bci, pi\u0119knie oddaj\u0105c zarazem ekspresj\u0119 morskiego \u017cywio\u0142u, tutaj tajemniczego i niepokoj\u0105cego. Z kolei do najciekawszych warsztatowo w\u0142oskich widok\u00f3w jakie wysz\u0142y spod p\u0119dzla Sotera nale\u017cy w moim odczuciu niedatowana <em>Wenecja [\u0141\u00f3dki w porcie]<\/em> \u2013 rodzaj formalnego eksperymentu polegaj\u0105cego na niepozornej dematerializacji kszta\u0142t\u00f3w, miejscami sp\u0142aszczonych i rozmytych budowanych \u015bwietlist\u0105 plam\u0105 koloru \u2013 to dzie\u0142o w duchu postimpresjonizmu, z kt\u00f3rego artysta mniej lub bardziej \u015bwiadomie czerpa\u0142. Czy takich obraz\u00f3w powsta\u0142o wi\u0119cej czy by\u0142 to pojedynczy epizod w rzetelnej warsztatowo i zdyscyplinowanej formalnie tw\u00f3rczo\u015bci Ma\u0142achowskiego trudno dzi\u015b dociec, gdy\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 znanych nam prac tego autora malowanych by\u0142o na sprzeda\u017c, zw\u0142aszcza w okresie mi\u0119dzywojennym, kiedy to po utracie maj\u0105tku na Krymie zmuszony by\u0142 zarabia\u0107 sztuk\u0105 na \u017cycie. Mimo to malowanie, zw\u0142aszcza pejza\u017cy marynistycznych, musia\u0142o by\u0107 jego wielk\u0105 nami\u0119tno\u015bci\u0105 \u2013 takie przynajmniej wra\u017cenie sprawiaj\u0105 widoki w\u0142oskich miast, zawsze ciekawie wykadrowane, o subtelnej kolorystyce, tchn\u0105ce wewn\u0119trznym spokojem, jak prezentowane w Dobrzycy <em>Ponte Pietra w Weronie<\/em> z 1919 r., <em>Kana\u0142 w Wenecji<\/em> z 1925 r., <em>Wenecja \u2013 Dogana<\/em> z 1928 r. czy wczesna miniatura olejna <em>Dachy, Florencja<\/em> z 1904 roku budowana impresjonistyczn\u0105 plam\u0105 rozbielonego koloru. Artystycznym odkryciem by\u0142 dla Sotera tak\u017ce chorwacki Dubrownik, kamienna warownia wzniesiona na skalistym wybrze\u017cu Adriatyku, do 1909 roku nosz\u0105ca nazw\u0119 Raguza. Pod takim tytu\u0142em polski malarz uwieczni\u0142 j\u0105 w nastrojowym nokturnie z 1925 roku, oddaj\u0105c majestat samotnego miasta w\u015br\u00f3d ska\u0142 i morza, tym razem spokojnego i \u00a0sk\u0105panego w blasku ksi\u0119\u017cyca. Ma\u0142achowski potrafi\u0142 bowiem uwiecznia\u0107 tak\u017ce ekspresj\u0119 fal rozbijaj\u0105cych si\u0119 o skaliste wybrze\u017ce Adriatyku, czego przyk\u0142ady odnajdziemy w antykamerze.<\/p>\n<p>Spotkanie z morskim \u017cywio\u0142em we wszystkich jego barwach i niuansach czeka na zwiedzaj\u0105cych w ostatniej sali z pejza\u017cem \u2013 nota bene z motywem wody, nazwa tego pomieszczenia nawi\u0105zuje bowiem do XIX-wiecznego malowid\u0142a \u015bciennego autorstwa prawdopodobnie Antoniego Smuglewicza, nale\u017c\u0105cego do empirowego wystroju pa\u0142acu w Dobrzycy. Z malowid\u0142em ciekawie koresponduj\u0105 zgromadzone tu widoki Ba\u0142tyku, malowane przez Sotera Jax\u0119-Ma\u0142achowskiego w okresie mi\u0119dzywojennym, kiedy to odrodzona II Rzeczypospolita odzyska\u0142a dost\u0119p do morza, wprawdzie w\u0105ski ale dzia\u0142aj\u0105cy na wyobra\u017ani\u0119 i patriotyzm polskich pejza\u017cyst\u00f3w. Modzie na bywanie nad Ba\u0142tykiem i uwiecznianie jego urody uleg\u0142 tak\u017ce Soter, cho\u0107 w jego przypadku mo\u017cna raczej m\u00f3wi\u0107 o resentymencie do morskiego \u017cywio\u0142u \u2013 pierwotnie uosabianego przez Morze Czarne, potem przez \u015ar\u00f3dziemne i Adriatyckie a od lat 20. XX wieku \u2013 Ba\u0142tyckie. Pocz\u0105wszy od 1921 roku Ma\u0142achowscy je\u017adzili na polskie wybrze\u017ce niemal rokrocznie, odwiedzaj\u0105c Or\u0142owo, Kamienn\u0105 G\u00f3r\u0119, p\u00f3\u0142wysep Helski, zatok\u0119 Gda\u0144sk\u0105. Soter malowa\u0142 widoki Gda\u0144ska i Gdyni, budowanej od podstaw jako pierwsze polskie miasto portowe. Kompozycje te cechuje pewne podobie\u0144stwo formalne do wedut w\u0142oskich, zw\u0142aszcza w sposobie efektownego kadrowania. Przede wszystkim jednak Ma\u0142achowski uwiecznia\u0142 ogl\u0105dane z r\u00f3\u017cnych perspektyw, punkt\u00f3w widokowych, o wszelkich porach dnia i nocy widoki nadba\u0142tyckich pla\u017c \u2013 szerokich i piaszczystych, z okalaj\u0105c\u0105 je w\u00f3wczas ro\u015blinno\u015bci\u0105 (cz\u0119sty jest motyw ekspresyjnie nachylonych drzew nad morsk\u0105 toni\u0105 np. <em>Sosny nad morzem [Morze Polskie]<\/em> z 1936 r. czy <em>P\u00f3\u0142wysep Helski<\/em> z 1929 r.). Monotoni\u0119 jasno\u017c\u00f3\u0142tej cz\u0119sto ci\u0105gn\u0105cej si\u0119 p\u00f3\u0142kolistymi zatokami \u00a0pla\u017cy rozbijaj\u0105 sylwetki rybak\u00f3w z sieciami, samotnie dryfuj\u0105ce lub wyci\u0105gni\u0119te na brzeg \u0142\u00f3dki, porzucone na piasku wiklinowe kosze i liny oraz tak charakterystyczne dla Ba\u0142tyku mewy unosz\u0105ce si\u0119 nad spienionymi zielono-b\u0142\u0119kitno-turkusowymi falami, jak w jednym z p\u00f3\u017anych, powojennych ju\u017c pejza\u017cy Jaxy \u2013 <em>Fali z mewami<\/em> z 1954 roku. Jego nadba\u0142tyckie krajobrazy cieszy\u0142y si\u0119 tak wielk\u0105 popularno\u015bci\u0105 w\u015br\u00f3d odbiorc\u00f3w, \u017ce w 1927 roku w ramach cyklu <em>Cuda Polskiego Morza<\/em> ukaza\u0142 si\u0119 zbi\u00f3r dziesi\u0119ciu poczt\u00f3wek z reprodukcjami najbardziej znanych obraz\u00f3w morskich Sotera, znanych te\u017c z dorocznych wystaw zbiorowych o tematyce morskiej organizowanych przez Towarzystwo Przyjaci\u00f3\u0142 Sztuk Pi\u0119knych w Krakowie i Lwowie, warszawsk\u0105 Zach\u0119t\u0119. Artysta musia\u0142 mie\u0107 fenomenaln\u0105 pami\u0119\u0107 wzrokow\u0105, gdy\u017c nie jest tajemnic\u0105, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 pejza\u017cy malowa\u0142 (ko\u0144czy\u0142?) w krakowskiej pracowni, w kt\u00f3rej trzyma\u0142 podobno kad\u0142ub rybackiej \u0142odzi, s\u0142u\u017c\u0105cej mu jako rekwizyt. Jednak tak zwane \u201eczyste\u201d mariny malowa\u0107 musia\u0142 chyba z natury, w my\u015bl zasad jakie wyni\u00f3s\u0142 ze studi\u00f3w u Stanis\u0142awa Grocholskiego w Monachium. Trudno bowiem wyobrazi\u0107 sobie aby kto\u015b z pami\u0119ci potrafi\u0142 odtworzy\u0107 tak\u0105 skal\u0119 odcieni b\u0142\u0119kitu, efekty \u015blizgania si\u0119 \u015bwiat\u0142a na wzburzonej fali czy ekspresj\u0119 morskiej piany rozlewaj\u0105cej po piasku czy kamieniach. Artysta osi\u0105gn\u0105\u0142 prawdziwe mistrzostwo w oddawaniu zmiennego charakteru morskiego \u017cywio\u0142u, raz wyciszonego i wystudzonego jak w <em>Rybakach w porcie<\/em> z 1924, innym razem pogodnie faluj\u0105cego feeri\u0105 ciep\u0142ych zieleni i b\u0142\u0119kit\u00f3w jak w <em>\u0141odzi przy brzegu<\/em> z 1932 roku, to zn\u00f3w gro\u017anie wzburzonego i ciemnego jak w <em>Zachodzie s\u0142o\u0144ca nad morzem<\/em> z 1931 roku, jednym z najcenniejszych p\u0142\u00f3cien w kolekcji Grzegorza Kudelskiego. Sukces komercyjny i wielka popularno\u015b\u0107, jak\u0105 cieszy\u0142y si\u0119 pejza\u017ce Ma\u0142achowskiego za jego \u017cycia przypisa\u0107 nale\u017cy te\u017c technice, dzi\u0119ki kt\u00f3rej artysta wypracowa\u0142 tak rozpoznawalny styl: malowa\u0142 zazwyczaj subtelnymi laserunkami, cz\u0119sto stosuj\u0105c efekty rozmycia i przej\u015b\u0107 walorowych, czasami opartych o silne kontrasty. Przede wszystkim jednak by\u0142 wra\u017cliwym koloryst\u0105, kt\u00f3ry umia\u0142 wnikliwie obserwowa\u0107 natur\u0119 i przenosi\u0107 na p\u0142\u00f3tno lub papier jej charakter i nastr\u00f3j \u2013 to samo dotyczy zreszt\u0105 portret\u00f3w i miejskich wedut jego p\u0119dzla.<\/p>\n<p>Zastanawiaj\u0105ce jest, dlaczego tak popularny w mi\u0119dzywojniu artysta, autor niezliczonej ilo\u015bci prac, co ciekawe kopiowanych ju\u017c za jego \u017cycia, uleg\u0142 niemal ca\u0142kowitemu zapomnieniu po II wojnie \u015bwiatowej? Jego obrazy funkcjonowa\u0142y przecie\u017c w licznych kolekcjach prywatnych, polskich i zagranicznych, bowiem Grzegorzowi Kudelskiemu zdarzy\u0142o si\u0119 kupowa\u0107 dzie\u0142a Jaxy-Ma\u0142achowskiego w Niemczech a dwa nawet sprowadzi\u0107 ze Stan\u00f3w Zjednoczonych. Na rynek sztuki wyp\u0142ywa\u0107 zacz\u0119\u0142y jednak dopiero w ostatnich latach, osi\u0105gaj\u0105c ceny od 3 tysi\u0119cy z\u0142 za kameralne akwarele, gwasze i pastele do 50-70 tysi\u0119cy z\u0142 za p\u0142\u00f3tna. Nie bez znaczenia s\u0105 tu popularyzatorskie dzia\u0142ania krakowskiego kolekcjonera, kt\u00f3ry fascynacj\u0119 tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 tego nietuzinkowego malarza wyni\u00f3s\u0142 z rodzinnego domu, gdzie na \u015bcianach obok dzie\u0142 innych polskich artyst\u00f3w wisia\u0142a akwarela <em>Sosna nad brzegiem<\/em>, b\u0119d\u0105ca zacz\u0105tkiem\/impulsem (?) dla obecnie najbardziej reprezentacyjnej kolekcji prac Sotera Jaxy-Ma\u0142achowskiego, kt\u00f3rej fragment mo\u017cemy ogl\u0105da\u0107 w Muzeum Ziemia\u0144stwa w Dobrzycy. Niew\u0105tpliw\u0105 zas\u0142ug\u0105 dotychczasowych prezentacji i wydawnictw oraz towarzysz\u0105cych im prelekcji Katarzyny \u0141omnickiej organizowanych z inicjatywy Grzegorza Kudelskiego jest pokazanie \u00a0r\u00f3\u017cnorodno\u015bci artystycznych poszukiwa\u0144 artysty z Wolanowa, zar\u00f3wno w zakresie stosowanych technik jak i temat\u00f3w. Tym bardziej ciesz\u0105 kolejne plany wystawiennicze dotycz\u0105ce tej kolekcji na 2017 rok: z Dobrzycy wystawa, wzbogacona o inne pozycje, pojedzie do Ko\u0142obrzegu i Jaros\u0142awia, za\u015b na jesie\u0144 Muzeum Historyczne Miasta Krakowa przygotowuje jubileuszow\u0105 ekspozycj\u0119 tw\u00f3rczo\u015bci artysty z okazji 150. rocznicy jego \u015bmierci, w dalszych planach s\u0105 Szczecin, mo\u017ce Warszawa. Marzeniem kolekcjonera jest te\u017c zorganizowanie kiedy\u015b sta\u0142ej wystawy dedykowanej artystycznej spu\u015bci\u017anie Sotera Jaxy-Ma\u0142achowskiego na bazie jego wci\u0105\u017c rozrastaj\u0105cej si\u0119 kolekcji, najlepiej we wsp\u00f3\u0142pracy z profesjonaln\u0105 galeri\u0105 lub muzeum. To szlachetna inicjatywa, kt\u00f3rej warto sekundowa\u0107, pami\u0119taj\u0105c o tym, \u017ce u \u017ar\u00f3d\u0142em polskiego muzealnictwa s\u0105 w\u0142a\u015bnie prywatne zbiory obiekt\u00f3w unikatowych i wybitnych, wa\u017cnych dla naszej kultury i to\u017csamo\u015bci, a przez to wartych zachowania dla potomno\u015bci i udost\u0119pniania wsp\u00f3\u0142czesnym, jak to ma miejsce w przypadku odkrytej na nowo i udost\u0119pnianej tw\u00f3rczo\u015bci marynisty z Kres\u00f3w, \u201epejza\u017cysty czystej krwi\u201d, kt\u00f3rego nietypowe greckie imi\u0119 Soter oznacza Zbawc\u0119<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-1\" id=\"refmark-1\"><sup>[1]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<div><\/div>\n<p><em>Muzeum Ziemia\u0144stwa w Dobrzycy zaprasza na wyk\u0142ad Katarzyny \u0141omnickiej pt. \u201eArtysta \u2013\u00a0 ziemianin. O tw\u00f3rczo\u015bci Sotera Jaxy-Ma\u0142achowskiego\u201d, kt\u00f3ry odb\u0119dzie si\u0119 29 stycznia 2017 roku o g. 14.00, wst\u0119p wolny, wi\u0119cej informacji na stronie muzeum.<\/em><\/p>\n<div id=\"footnote-list\" style=\"display:inherit\"><span id=fn-heading>Poka\u017c przypisy<\/span> &nbsp;&nbsp;&nbsp;(\u21b5 returns to text)<\/p>\n<ol>\n<li id=\"footnote-1\" class=\"fn-text\">Bibliografia:\n<p>R\u00f3\u017ca K\u0105sinowska, <em>Dobrzyca. Fortalicja. Pa\u0142ac. Muzeum<\/em>, Zesp\u00f3\u0142 Pa\u0142acowo-Parkowy w Dobrzycy, Dobrzyca 2007.<\/p>\n<p>Katarzyna \u0141omnicka, <em>Soter August Jaxa-Ma\u0142achowski<\/em>, Krak\u00f3w 2014.<\/p>\n<p>Kat. wystawy <em>Soter Jaxa-Ma\u0142achowski malarz morza<\/em> z cyklu <em>Polscy arty\u015bci o morzu<\/em>, Narodowe Muzeum Morskie w Gda\u0144sku, Gda\u0144sk 2014.<\/p>\n<p>Kat. wystawy <em>Soter Jaxa-Ma\u0142achowski 1867-1952,<\/em> Zamek Biskup\u00f3w w Lidzbarku Warmi\u0144skim, Lidzbark Warmi\u0144ski 2016.<a href=\"#refmark-1\">\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W ostatnich latach w ofertach dom\u00f3w aukcyjnych i galerii handluj\u0105cych polsk\u0105 sztuk\u0105 pojawia si\u0119 coraz wi\u0119cej prac interesuj\u0105cego, cho\u0107 po wojnie na d\u0142ugie lata zapomnianego krakowskiego malarza Sotera Jaxy-Ma\u0142achowskiego (1867-1952). To bez w\u0105tpienia pok\u0142osie kilku indywidualnych wystaw jego tw\u00f3rczo\u015bci z ostatnich lat, popartych badaniami historyka sztuki Katarzyny \u0141omnickiej oraz wydawnictw, w tym pierwszej profesjonalnej monografii artysty wydanej w 2014 roku. <\/p>\n","protected":false},"author":285,"featured_media":40418,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[5742,5740,7353,5741,5739,849],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[1951],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Soter Jaxa-Ma\u0142achowski. Marynista z Kres\u00f3w<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"W\u015br\u00f3d studiuj\u0105cych w Monachium polskich artyst\u00f3w by\u0142 i Soter Jaxa-Ma\u0142achowski.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/1899-cerkiew-w-kimirzu.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/1899-cerkiew-w-kimirzu.jpg\",\"width\":800,\"height\":631,\"caption\":\"Soter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201eCerkiew w Kimirzu\u201d, 1899 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow\",\"name\":\"Soter Jaxa-Ma\u0142achowski. Marynista z Kres\u00f3w\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2017-01-21T16:00:01+00:00\",\"dateModified\":\"2017-01-20T11:00:14+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/fc9ab027bb74be4ec432f2df93690766\"},\"description\":\"W\u015br\u00f3d studiuj\u0105cych w Monachium polskich artyst\u00f3w by\u0142 i Soter Jaxa-Ma\u0142achowski.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Marynista z Kres\u00f3w\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/fc9ab027bb74be4ec432f2df93690766\",\"name\":\"Monika Nowakowska\",\"description\":\"MONIKA NOWAKOWSKA \u2013 historyk i krytyk sztuki, w latach 2008-2010 pracowa\u0142a w Dziale Tkaniny Artystycznej Centralnego Muzeum W\u0142\u00f3kiennictwa w \u0141odzi, obecnie jest kuratorem Galerii Mistrz\u00f3w Polskich w Muzeum Miasta \u0141odzi, zajmuje si\u0119 sztuk\u0105 nowoczesn\u0105 i wsp\u00f3\u0142czesn\u0105.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/monika-nowakowska\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Soter Jaxa-Ma\u0142achowski. Marynista z Kres\u00f3w","description":"W\u015br\u00f3d studiuj\u0105cych w Monachium polskich artyst\u00f3w by\u0142 i Soter Jaxa-Ma\u0142achowski.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/1899-cerkiew-w-kimirzu.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/1899-cerkiew-w-kimirzu.jpg","width":800,"height":631,"caption":"Soter Jaxa-Ma\u0142achowski, \u201eCerkiew w Kimirzu\u201d, 1899 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow","name":"Soter Jaxa-Ma\u0142achowski. Marynista z Kres\u00f3w","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow#primaryimage"},"datePublished":"2017-01-21T16:00:01+00:00","dateModified":"2017-01-20T11:00:14+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/fc9ab027bb74be4ec432f2df93690766"},"description":"W\u015br\u00f3d studiuj\u0105cych w Monachium polskich artyst\u00f3w by\u0142 i Soter Jaxa-Ma\u0142achowski.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/monika-nowakowska-marynista-z-kresow#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Marynista z Kres\u00f3w"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/fc9ab027bb74be4ec432f2df93690766","name":"Monika Nowakowska","description":"MONIKA NOWAKOWSKA \u2013 historyk i krytyk sztuki, w latach 2008-2010 pracowa\u0142a w Dziale Tkaniny Artystycznej Centralnego Muzeum W\u0142\u00f3kiennictwa w \u0141odzi, obecnie jest kuratorem Galerii Mistrz\u00f3w Polskich w Muzeum Miasta \u0141odzi, zajmuje si\u0119 sztuk\u0105 nowoczesn\u0105 i wsp\u00f3\u0142czesn\u0105.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/monika-nowakowska"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40412"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/285"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40412"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40412\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40418"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40412"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=40412"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40412"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=40412"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=40412"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}