{"id":41309,"date":"2017-03-19T11:50:57","date_gmt":"2017-03-19T10:50:57","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=41309"},"modified":"2020-11-04T14:52:49","modified_gmt":"2020-11-04T13:52:49","slug":"anna-michalik-picasso-piosenki-i-ksiaze-ciemnosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/anna-michalik-picasso-piosenki-i-ksiaze-ciemnosci","title":{"rendered":"Picasso piosenki i Ksi\u0105\u017c\u0119 ciemno\u015bci"},"content":{"rendered":"
\n

Nie chcia\u0142em.
\nNie chcia\u0142em ci nic powiedzie\u0107.<\/em>
\nFederico Garc\u00eda Lorca, Na uszko dziewczynie<\/em><\/p>\n

Chcia\u0142bym, \u017ceby moje piosenki przetrwa\u0142y tyle czasu, ile przeci\u0119tne volvo. Czyli oko\u0142o 30 lat.<\/em>
\nLeonard Cohen[1]<\/sup><\/a><\/p>\n<\/blockquote>\n

Ksi\u0105\u017cka Davida Bouchera Dylan i Cohen. Poeci rocka<\/em> zadebiutowa\u0142a na polskim rynku 12 lat po swojej brytyjskiej premierze z roku 2004. W czasie pomi\u0119dzy tymi dwoma wydaniami Bob Dylan zd\u0105\u017cy\u0142 nagra\u0107 11 album\u00f3w (12. uka\u017ce si\u0119 w marcu 2017 roku) i otrzyma\u0107 Literack\u0105 Nagrod\u0119 Nobla w 2016 roku, natomiast Leonard Cohen nagra\u0142 4 albumy i zmar\u0142 w roku ubieg\u0142ym.<\/p>\n

\"David<\/a>
David Boucher, \u201eDylan i Cohen. Poeci rocka\u201d, prze\u0142o\u017cy\u0142 Jerzy \u0141ozi\u0144ski, Wydawnictwo Niebieska Studnia, \u0141\u00f3d\u017a 2016 \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Wydawnictwa)<\/figcaption><\/figure>\n

Jest to zatem z jednej strony ksi\u0105\u017cka ukazuj\u0105ca si\u0119 na rodzimym rynku wydawniczym bardzo p\u00f3\u017ano, a z drugiej pozycja prekursorska, w Polsce pojawia\u0142y si\u0119 bowiem dotychczas jedynie pojedyncze publikacje ksi\u0105\u017ckowe i artyku\u0142y gazetowe na temat tytu\u0142owych bard\u00f3w, kt\u00f3re dziwnym trafem nigdy ich ze sob\u0105 nie \u0142\u0105czy\u0142y.<\/p>\n

Jaka jest ksi\u0105\u017cka napisana przez brytyjskiego wyk\u0142adowc\u0119 akademickiego, kt\u00f3ra chcia\u0142aby by\u0107 analiz\u0105 por\u00f3wnawcz\u0105 tw\u00f3rczo\u015bci Boba Dylana i Leonarda Cohena?<\/p>\n

Ju\u017c samo t\u0142umaczenie tytu\u0142u mo\u017ce wprawi\u0107 w konsternacj\u0119. Cho\u0107 angielski podtytu\u0142 ksi\u0105\u017cki to Poets of Rock and Roll<\/em>, w pierwszym polskim wydaniu brzmia\u0142 on Poeci rocka<\/em>[2]<\/sup><\/a>. Pojawi\u0142 si\u0119 jednak r\u00f3wnie\u017c wariant bli\u017cszy orygina\u0142owi, gdy\u017c ksi\u0105\u017cka Davida Bouchera mia\u0142a w Polsce bardzo szybkie wznowienie (jeszcze w tym samym roku co pierwsze wydanie), acz z odmienn\u0105 ok\u0142adk\u0105. Drugie wydanie zawiera ju\u017c podtytu\u0142 Poeci Rock&Rolla<\/em>, a blurb zawiadamia o przyznaniu Dylanowi Literackiej Nagrody Nobla, cho\u0107 \u2013 tu ciekawy paradoks \u2013 w przeciwie\u0144stwie do pierwszego wydania nie informuje o \u015bmierci Cohena.<\/p>\n

Pojawiaj\u0105ce si\u0119 ju\u017c na stronie 7. wyznanie, i\u017c ksi\u0105\u017cka powstawa\u0142a d\u0142ugo, r\u00f3wnie\u017c nie jest zbytni\u0105 zach\u0119t\u0105. Nie zra\u017cajmy si\u0119 jednak przedwcze\u015bnie i czytajmy dalej. Na kolejnej stronie autor dzi\u0119kuje swym kotom (!) za to, \u017ce \u201ezasypia\u0142y w moim gabinecie, kiedy pisa\u0142em\u201d. Nie dowiadujemy si\u0119 niestety, czy ze zm\u0119czenia lub znudzenia tekstem, czy mo\u017ce z jakiego\u015b innego powodu. Warto nadmieni\u0107, i\u017c s\u0105 to jednak podzi\u0119kowania przewrotne, gdy\u017c p\u00f3\u017aniej autor kieruje pod adresem swych futrzak\u00f3w inwektywy: \u201eRozumie si\u0119 samo przez si\u0119, \u017ce ponosz\u0105 wy\u0142\u0105czn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za wszystkie niedostatki tej ksi\u0105\u017cki\u201d. Ciekawe, co na to obro\u0144cy praw zwierz\u0105t.<\/p>\n

Autor zdradza tak\u017ce tajniki w\u0142asnego warsztatu pisarskiego, gdy stwierdza: \u201estara\u0142em si\u0119 pokaza\u0107, \u017ce wykorzystywane przeze mnie kategorie, zastosowane do muzyki Dylana i Cohena, nie s\u0105 sztucznymi abstrakcjami, aczkolwiek niekiedy ledwie dotykaj\u0105 powierzchni problemu [podkr. A.M.], gdy usi\u0142ujemy przy ich u\u017cyciu wyja\u015bni\u0107 czy uzasadni\u0107 tre\u015b\u0107 konkretnych utwor\u00f3w\u201d (s. 249)[3]<\/sup><\/a>. Co sugeruje, \u017ce autor tak nagina fakty, by by\u0142y zgodne z tym, co sam uwa\u017ca za w\u0142a\u015bciwe.<\/p>\n

Wydaje si\u0119, \u017ce opracowania naukowe, kt\u00f3rymi pos\u0142uguje si\u0119 autor, zosta\u0142y dobrane na podobnej zasadzie. Pogl\u0105dy literaturoznawc\u00f3w r\u00f3\u017cnej ma\u015bci, kt\u00f3rymi Boucher ochoczo i szczodrze okrasza sw\u00f3j tekst, s\u0105 wi\u0119cej ni\u017c awangardowe; jeden z owych krytyk\u00f3w \u201edomaga si\u0119 nie tylko uznania, \u017ce wszelki blues jest poezj\u0105, lecz r\u00f3wnie\u017c, \u017ce jest lepsz\u0105 poezj\u0105 od tej, kt\u00f3r\u0105 tworzyli T.S. Eliot, Robert Frost czy Allen Ginsberg\u201d (s. 11).<\/p>\n

Po tak obiecuj\u0105cym wst\u0119pie i kr\u00f3tkich rozwa\u017caniach na temat autora oraz przyj\u0119tej przez niego perspektywy badawczej skupmy si\u0119 na w\u0105tkach zwi\u0105zanych z g\u0142\u00f3wnymi bohaterami jego ksi\u0105\u017cki.<\/p>\n

Popular Problems<\/em><\/strong>[4]<\/sup><\/a><\/p>\n

Zmar\u0142y 7 listopada 2016 roku Leonard Cohen by\u0142 tw\u00f3rc\u0105 o wielu twarzach. Karier\u0119 zacz\u0105\u0142 jako pisarz, ale porzuci\u0142 ten zaw\u00f3d na rzecz bardziej dochodowej muzyki. Przez ca\u0142e \u017cycie zmaga\u0142 si\u0119 z depresj\u0105. Jego egzystencja by\u0142a zdominowana przez kolejne kobiety i ustawiczne, dog\u0142\u0119bne poszukiwania religijne. Taka biografia ma potencja\u0142, by sta\u0107 si\u0119 kanw\u0105 wielu ciekawych ksi\u0105\u017cek, lecz David Boucher prezentuje j\u0105 w swoim zubo\u017caj\u0105cym stylu.<\/p>\n

Wielokrotnie przywo\u0142uje nazwiska wa\u017cnych dla artysty tw\u00f3rc\u00f3w, kt\u00f3rymi byli zar\u00f3wno poeci Beat Generation<\/em>, jak i Federico Garc\u00eda Lorca. Mo\u017cna zapyta\u0107: sk\u0105d w tym zestawieniu pojawi\u0142 si\u0119 Lorka i jakim sposobem Cohen natkn\u0105\u0142 si\u0119 na jego wiersze? Ot\u00f3\u017c bardzo prosto: znalaz\u0142 je (jak to oddaje polski t\u0142umacz), \u201ebobruj\u0105c w roku 1949 w montrealskim antykwariacie\u201d (s. 20). Autor jednak nie rozwija dalej w\u0105tku owej obecno\u015bci, tylko \u2013 co i rusz podkre\u015blaj\u0105c ogromny wp\u0142yw tw\u00f3rczo\u015bci Lorki na Cohena \u2013 pozostawia czytelnik\u00f3w w niepewno\u015bci co do rzeczywistego przejawiania si\u0119 jej w dzie\u0142ach muzyka.<\/p>\n

David Boucher nie jest jednak tak pow\u015bci\u0105gliwy w chwilach, kiedy chce zapozna\u0107 swojego czytelnika ze zjawiskami, na kt\u00f3rych bardziej si\u0119 zna. Na wielu stronach rozwodzi si\u0119 na temat tw\u00f3rczo\u015bci prozatorskiej kanadyjskiego barda, poddaj\u0105c te teksty swoistej analizie. Oddajmy teraz g\u0142os samemu autorowi, kt\u00f3ry zach\u0119ca do czytania jednej z ksi\u0105\u017cek Cohena s\u0142owami: \u201eW Pi\u0119knych przegranych<\/em> narrator oskar\u017ca rzymskokatolicki ko\u015bci\u00f3\u0142 Quebecu o najr\u00f3\u017cniejsze winy, mi\u0119dzy innymi o zniszczenie jego \u017cycia seksualnego, umieszczenie cz\u0142onka w relikwiarzu, zbudowanie zielonych szalet\u00f3w do masturbacji i nie pozwolenie Edith, aby zrobi\u0142a mu porz\u0105dnego loda\u201d (s. 240). Dalej jest jeszcze ciekawiej: \u201eHitler, przebrany za kelnera, zapasowym kluczem otwiera drzwi i wchodzi do hotelowej sypialni po tym, jak du\u0144ski wibrator sterroryzowa\u0142 i zgwa\u0142ci\u0142 F oraz Edith, by nast\u0119pnie wybi\u0107 hotelow\u0105 szyb\u0119 i z parkingu, przez pla\u017c\u0119 dotrze\u0107 do szumi\u0105cych fal morza\u201d (s. 221). <\/em>Zw\u0142aszcza \u201eszumi\u0105ce fale morza\u201d wywo\u0142uj\u0105 w tym kontek\u015bcie bogate doznania estetyczne.<\/p>\n

R\u00f3wnie\u017c spos\u00f3b konstruowania postaci kobiecych wyst\u0119puj\u0105cych na stronach prozy Cohena zas\u0142uguje zdaniem Bouchera na obja\u015bnienia. Takimi s\u0142owami streszcza on os\u0105d jednego z recenzent\u00f3w tw\u00f3rczo\u015bci kanadyjskiego barda: [krytyk] \u201eubolewa nad tym, \u017ce The Energy of Slaves<\/em> to ci\u0105g skowyt\u00f3w wywo\u0142anych przez tarapaty, w jakie \u00abszpary\u00bb wp\u0119dzaj\u0105 m\u0119\u017cczyzn \u2013 na przyk\u0142ad daj\u0105c si\u0119 faszerowa\u0107 [podkr. A.M.] komu\u015b innemu\u201d (s. 215). A s\u0142owa te wyczyta\u0107 mo\u017cna w podrozdziale o przekornym tytule Feminizm<\/em>.<\/p>\n

Opr\u00f3cz przytaczania s\u0142\u00f3w i os\u0105d\u00f3w podobnych powy\u017cszemu autor zdaje si\u0119 lubowa\u0107 w rozmaitych okre\u015bleniach, jakimi jemu podobni krytycy charakteryzowali Leonarda Cohena, s\u0105dz\u0105c zapewne, \u017ce przydadz\u0105 mu tym s\u0142awy. Ot\u00f3\u017c dowiadujemy si\u0119, \u017ce Cohen bywa\u0142 lokowany \u201epomi\u0119dzy Arthurem Schopenhauerem i Bobem Dylanem\u201d (s. 14), uznawano go za \u201eb\u0142yskawicznego Keatsa\u201d (s. 15), por\u00f3wnywano do \u201eJana Jakuba Rousseau z Wyzna\u0144<\/em>\u201d (s. 240), a jedna z recenzji sugerowa\u0142a nawet, \u017ce \u201ew Cohenie uciele\u015bnia si\u0119 James Joyce\u201d (s. 25).<\/p>\n

Nie dowiadujemy si\u0119 natomiast zbyt wiele na temat nieoczywistych w\u0105tk\u00f3w z \u017cycia Cohena. Cho\u0107 jego \u017cydowskie pochodzenie mog\u0142oby by\u0107 ciekawym punktem wyj\u015bcia dla g\u0142\u0119bszej analizy, to takie fakty z jego biografii jak posiadanie dziadka rabina lub d\u0142ugoletnia nauka w jesziwie, skutkuj\u0105ca opanowaniem j\u0119zyka hebrajskiego, s\u0105 tylko wzmiankowane. Tak\u017ce hipoteza, jakoby jedna z piosenek Cohena, Who by Fire<\/em>, by\u0142a przekszta\u0142ceniem znanej \u017cydowskiej pie\u015bni religijnej, jest zaledwie wspomniana, a inspiruj\u0105ca, komparatystyczna analiza tego utworu pozostaje jedynie w sferze pobo\u017cnych \u017cycze\u0144, podobnie jak wyja\u015bnienie zwi\u0105zk\u00f3w piosenki Dance Me to the End of Love<\/em> z obozem koncentracyjnym (s. 30). Perypetie Cohena z rozmaitymi religiami (a otar\u0142 si\u0119 o wiele z nich) s\u0105 bardzo powierzchownie naszkicowane. Kto nieb\u0119d\u0105cy fanem kanadyjskiego barda wiedzia\u0142, \u017ce wy\u015bwi\u0119cono go na buddyjskiego mnicha? Lub \u017ce mia\u0142 okresy fascynacji scjentologi\u0105? Wiele mniej znanych w\u0105tk\u00f3w z \u017cycia Cohena, stawiaj\u0105cych artyst\u0119 w innym \u015bwietle, zostaje w tej ksi\u0105\u017cce zepchni\u0119tych na margines.<\/p>\n

Another Side of Bob Dylan<\/em><\/strong>[5]<\/sup><\/a><\/p>\n

Autor Mr. Tambourine Man<\/em> ju\u017c za swego \u017cycia zosta\u0142 okrzykni\u0119ty legend\u0105. Jego protest songi bardzo szybko zyska\u0142y status kultowych, a on sam sta\u0142 si\u0119 dzi\u0119ki temu g\u0142osem pokolenia. W czasie d\u0142ugoletniej dzia\u0142alno\u015bci artystycznej przechodzi\u0142 wiele przemian; w swoich utworach solidaryzowa\u0142 si\u0119 z Czarnymi i walczy\u0142 o ich prawa; pisa\u0142 nie tylko piosenki reakcyjne, w kt\u00f3rych odbija\u0142y si\u0119 nastroje spo\u0142eczne, ale i teksty o du\u017cej dawce wra\u017cliwo\u015bci, dotykaj\u0105ce nie zawsze \u0142atwych emocji. W 2016 roku komisja Noblowska postanowi\u0142a nagrodzi\u0107 go za wk\u0142ad w rozw\u00f3j i zmian\u0119 definicji piosenki, dzi\u0119ki kt\u00f3remu znalaz\u0142a si\u0119 ona bli\u017cej rozumienia antycznego.<\/p>\n

Rozwa\u017cania nad wykluwaj\u0105cym si\u0119 dopiero talentem Dylana i portretowanie ameryka\u0144skiego \u015brodowiska muzycznego lat 60. XX w. zdaj\u0105 si\u0119 hobby Davida Bouchera. Nie s\u0105 one tylko t\u0142em dla powa\u017cniejszych analiz, lecz poka\u017an\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 opowie\u015bci, w\u0142\u0105cznie z ploteczkami i skandalikami zwi\u0105zanymi z nie zawsze udanymi koncertami. Rewelacje na temat ilo\u015bci i sposobu mieszania przyjmowanych przez Dylana narkotyk\u00f3w oraz trybu \u017cycia, jaki prowadzi\u0142 na pocz\u0105tku swej kariery, dominuj\u0105 wyw\u00f3d. Autor uwa\u017ca, \u017ce wa\u017cn\u0105 informacj\u0105, kt\u00f3r\u0105 powinien podzieli\u0107 si\u0119 z czytelnikami, jest to, \u017ce swego czasu Dylan zepsu\u0142 wyst\u0119p piosenkarki Joan Baez, poniewa\u017c nie by\u0142 w stanie zestroi\u0107 si\u0119 z ni\u0105 g\u0142osowo, a ponadto nie zrewan\u017cowa\u0142 si\u0119 zaproszeniem jej do duetu podczas swojej trasy koncertowej (s. 100). Nieistotne z punktu widzenia ca\u0142o\u015bci kariery Dylana aferki, problemy z nag\u0142o\u015bnieniem podczas pierwszych koncert\u00f3w i tym podobne wydarzenia zaprz\u0105taj\u0105 uwag\u0119 autora, kt\u00f3ry zaczernia kolejne strony takimi w\u0142a\u015bnie doniesieniami. Marginalizuje przy tym m.in. wypadek motocyklowy, kt\u00f3ry zmieni\u0142 \u017cycie muzyka. Jak do niego dosz\u0142o i jaki mia\u0142 wp\u0142yw na p\u00f3\u017aniejsze \u017cycie Dylana, skoro rzekomo by\u0142 taki wa\u017cny? Tego z tej ksi\u0105\u017cki si\u0119 nie dowiadujemy.<\/p>\n

Bardzo og\u00f3lnikowo autor traktuje pozosta\u0142e okresy w \u017cyciu Dylana. Tak\u017ce podej\u015bcie muzyka m.in. do religii (r\u00f3wnie wa\u017cne, jak u Cohena) zostaje jedynie zarysowane. Sk\u0105d zatem w urodzonym w wyznaniu moj\u017ceszowym arty\u015bcie taki poci\u0105g do katolicyzmu, skutkuj\u0105cy nie tylko uczestniczeniem w przyko\u015bcielnych kursach po\u015bwi\u0119conych analizie Biblii, ale i przyj\u0119ciem przez niego chrztu? Tak\u017ce nie wiadomo.<\/p>\n

Cho\u0107 praca ro\u015bci\u0142a sobie krytyczne pretensje, jej potencjalna \u015bwie\u017co\u015b\u0107 i odkrywczo\u015b\u0107 zosta\u0142a zaprzepaszczona. Cieszymy si\u0119, \u017ce autor przedar\u0142 si\u0119 przez morze tekst\u00f3w o Dylanie, lecz radowaliby\u015bmy si\u0119 jeszcze bardziej, gdyby co\u015b z tego wynika\u0142o. Zamiast logicznego, przyczynowo-skutkowego wywodu otrzymujemy raczej zbi\u00f3r rozdmuchiwanych na si\u0142\u0119 histeryjek, okraszonych drugorz\u0119dnymi opiniami krytyk\u00f3w, kt\u00f3re ma\u0142o kto dzi\u015b pami\u0119ta.<\/p>\n

Autor jest konsekwentny w przyj\u0119tym przez siebie sposobie analizy. Podobnie jak przy tw\u00f3rczo\u015bci Cohena pos\u0142uguje si\u0119 amalgamatem po\u015bledniejszych recenzji i wa\u017cniejszych tekst\u00f3w naukowych, sugeruj\u0105c czytelnikowi mi\u0119dzy innymi, \u017ce przy obcowaniu z tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 Boba Dylana \u201eniekiedy przypomina si\u0119 John Donne\u201d (s. 165) i \u017ce swego czasu okrzykni\u0119to go nawet \u201ePicassem piosenki\u201d (s. 17). Sw\u00f3j wyw\u00f3d uzupe\u0142nia tak\u017ce stwierdzeniem, i\u017c \u201eLeonard Cohen uwa\u017ca\u0142, \u017ce piosenki Dylana z okresu fundamentalizmu religijnego [podkr. A.M.] wspaniale wzbogaci\u0142y krain\u0119 muzyki gospel\u201d (s. 231). Ciekawe, czy liczne grono fan\u00f3w muzyki gospel podziela ten entuzjazm.<\/p>\n

Analiza \u017cycia i tw\u00f3rczo\u015bci Boba Dylana przez pryzmat Zasad filozofii prawa<\/em> Hegla (!) (s. 96) i Archeologii wiedzy<\/em> Foucaulta (s. 146\u2013147) dope\u0142niaj\u0105 dzie\u0142a zniszczenia.<\/p>\n

W tym miejscu warto przypomnie\u0107 sobie, jaki cel mia\u0142a ta ksi\u0105\u017cka. Jej tytu\u0142 sugerowa\u0142, \u017ce b\u0119dzie zestawia\u0142a \u017cycie i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Boba Dylana i Leonarda Cohena, gdy\u017c zdaniem autora mo\u017cna na tym obszarze wskaza\u0107 wiele ciekawych, a wcze\u015bniej nieznanych powi\u0105za\u0144. Pikanterii temu zamierzeniu dodaje fakt, i\u017c obaj panowie si\u0119 znali (co Boucher zaakcentowa\u0142, lecz na tym jego analiza krytyczna si\u0119 zako\u0144czy\u0142a, gdy\u017c nie przysz\u0142o mu do g\u0142owy, \u017ce mi\u0119dzy tw\u00f3rcami mog\u0142y wynikn\u0105\u0107 spory artystyczne, znacz\u0105ce z punktu widzenia przyj\u0119tej przez niego perspektywy), a i sam autor, David Boucher, pozna\u0142 Cohena, o czym skwapliwie powiadomi\u0142 czytelnika ju\u017c na stronie numer 7.<\/p>\n

Niestety \u017cadne sensowne zestawienie tw\u00f3rczo\u015bci obu artyst\u00f3w w tej ksi\u0105\u017cce si\u0119 nie pojawia. Boba Dylana i Leonarda Cohena \u0142\u0105czy tylko to, \u017ce s\u0105 znanymi muzykami pochodzenia \u017cydowskiego, a ich utwory odnosz\u0105 si\u0119 do wielu podobnych kwestii, m.in. do sensu \u017cycia i religii. Ale kt\u00f3\u017c nie \u015bpiewa takich w\u0142a\u015bnie piosenek? Jednym s\u0142owem: nic, co nie by\u0142oby oczywiste jeszcze przed lektur\u0105 publikacji Bouchera.<\/p>\n

World Gone Wrong<\/em><\/strong>[6]<\/sup><\/a><\/p>\n

Polskie wydanie ksi\u0105\u017cki Dylan i Cohen. Poeci rocka<\/em> ro\u015bci sobie prawo tak\u017ce do edukowania swych czytelnik\u00f3w w zakresie najnowszych odkry\u0107 naukowych. Ot\u00f3\u017c informuje nas ona, i\u017c czo\u0142owi przedstawiciele Beat Generation<\/em> to \u201eJohn Kerouac\u201d (s. 60) i \u201eAllan Ginsberg\u201d (s. 60). Co wi\u0119cej, wiele naszych informacji z zakresu wiedzy og\u00f3lnej okazuje si\u0119 przestarza\u0142ych. Dowiadujemy si\u0119 mi\u0119dzy innymi, i\u017c popularny ameryka\u0144ski plac znajduj\u0105cy si\u0119 w dzielnicy Manhattan nazywa si\u0119 \u201eTime Square\u201d (s. 256), s\u0142ynny zbrodniarz nazistowski to \u201eEichamnn\u201d (s. 217), a ameryka\u0144ski artysta, jeden z g\u0142\u00f3wnych przedstawicieli pop-artu, znany m.in. z zaprojektowania puszki Coca-Coli i serii portret\u00f3w Marylin Monroe, to \u201eAndy Wahorl\u201d (s. 153). Tylko dylemat zwi\u0105zany z pisowni\u0105 s\u0142owa makkartyzm[7]<\/sup><\/a>\u00a0pozostaje otwarty, poniewa\u017c na stronach ksi\u0105\u017cki pojawia si\u0119 w kilku rozmaitych formach: jako \u201emaccartyzm\u201d (s. 144) lub nawet \u201emaccarthyzm\u201d (s. 249).<\/p>\n

Wiele z\u0142ego zadzia\u0142o si\u0119 w polskim wydaniu ksi\u0105\u017cki Dylan i Cohen. Poeci rocka. <\/em>Niesp\u00f3jno\u015b\u0107 w t\u0142umaczeniu tytu\u0142u i pomijanie najwa\u017cniejszych informacji na blurbach (vide: \u015bmier\u0107 Cohena) s\u0105 zaledwie wierzcho\u0142kiem g\u00f3ry lodowej. Cho\u0107 pomys\u0142 przybli\u017cenia takiej pozycji polskiemu czytelnikowi jest ze wszech miar godny pochwa\u0142y, to wypada\u0142oby, aby tytu\u0142 ukazuj\u0105cy si\u0119 na rodzimym rynku po 12 latach od swojej premiery zawiera\u0142 (cho\u0107by i kr\u00f3tkie) wprowadzenie pi\u00f3ra specjalisty, b\u0119d\u0105ce nie tylko om\u00f3wieniem dzia\u0142alno\u015bci Dylana i Cohena w latach nieobj\u0119tych przez ksi\u0105\u017ck\u0119, ale i pr\u00f3b\u0105 opisu recepcji tw\u00f3rczo\u015bci muzyk\u00f3w w Polsce. Dwa kr\u00f3tkie blurby zdecydowanie nie wyczerpuj\u0105 tematu.<\/p>\n

Brak t\u0142umacze\u0144 tytu\u0142\u00f3w ksi\u0105\u017cek wydanych ju\u017c w Polsce[8]<\/sup><\/a>, b\u0142\u0119dy typograficzne, interpunkcyjne, sk\u0142adniowe i pomniejsze liter\u00f3wki s\u0105 ju\u017c b\u0142ahostk\u0105. Tym smutniejsz\u0105, \u017ce podpart\u0105 481 przypisami zajmuj\u0105cymi (wraz z indeksem osobowym) ponad 40 z nieca\u0142ych 300 stron tekstu.<\/p>\n

Szanowne koty pana Davida Bouchera \u2013 to by\u0142 kawa\u0142 dobrej roboty.<\/p>\n

Poka\u017c przypisy<\/span>    (\u21b5 returns to text)<\/p>\n
    \n
  1. Wywiad z Leonardem Cohenem, \u201eZwierciad\u0142o\u201d nr 6\/2007.\u21b5<\/a><\/li>\n
  2. David Boucher, Dylan i Cohen. Poeci rocka<\/em>, prze\u0142o\u017cy\u0142 Jerzy \u0141ozi\u0144ski, Wydawnictwo Niebieska Studnia, \u0141\u00f3d\u017a 2016.\u21b5<\/a><\/li>\n
  3. Wszystkie oznaczenia numer\u00f3w stron w tek\u015bcie pochodz\u0105 z powy\u017cej opisanego wydania.\u21b5<\/a><\/li>\n
  4. Tytu\u0142 albumu Leonarda Cohena z roku 2014.\u21b5<\/a><\/li>\n
  5. Tytu\u0142 albumu Boba Dylana z roku 1964.\u21b5<\/a><\/li>\n
  6. Tytu\u0142 albumu Boba Dylana z roku 1993.\u21b5<\/a><\/li>\n
  7. \u00a0http:\/\/www.slownik-online.pl\/kopalinski\/5249221F27AB23A3C12565D900432870.php<\/a> [dost\u0119p: 15.02.2017 r.].\u21b5<\/a><\/li>\n
  8. M.in. Mary Wollstonecraft, A Vindication of the Rights of Women<\/em>, ksi\u0105\u017cka znana polskiemu czytelnikowi co najmniej od roku 2011 pod nazw\u0105 Wo\u0142anie o prawa kobiety<\/em> (Wydawnictwo Mamania).\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Jaka jest ksi\u0105\u017cka napisana przez brytyjskiego wyk\u0142adowc\u0119 akademickiego, kt\u00f3ra chcia\u0142aby by\u0107 analiz\u0105 por\u00f3wnawcz\u0105 tw\u00f3rczo\u015bci Boba Dylana i Leonarda Cohena? Ju\u017c samo t\u0142umaczenie tytu\u0142u mo\u017ce wprawi\u0107 w konsternacj\u0119. <\/p>\n","protected":false},"author":581,"featured_media":41332,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[3768,5388,5868,5869,5870,484,56,5871],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[14093],"yoast_head":"\nDylan i Cohen. Picasso piosenki i Ksi\u0105\u017c\u0119 ciemno\u015bci<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Ksi\u0105\u017cka Davida Bouchera Dylan i Cohen. Poeci rocka zadebiutowa\u0142a na polskim rynku 12 lat po swojej brytyjskiej premierze z roku 2004.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/anna-michalik-picasso-piosenki-i-ksiaze-ciemnosci\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/anna-michalik-picasso-piosenki-i-ksiaze-ciemnosci#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/dylan-i-cohen-2017.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/dylan-i-cohen-2017.jpg\",\"width\":\"857\",\"height\":\"1235\",\"caption\":\"David Boucher, \u201eDylan i Cohen. Poeci rocka\u201d, prze\u0142o\u017cy\u0142 Jerzy \u0141ozi\u0144ski, Wydawnictwo Niebieska Studnia, \u0141\u00f3d\u017a 2016 \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Wydawnictwa)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/anna-michalik-picasso-piosenki-i-ksiaze-ciemnosci#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/anna-michalik-picasso-piosenki-i-ksiaze-ciemnosci\",\"name\":\"Dylan i Cohen. Picasso piosenki i Ksi\u0105\u017c\u0119 ciemno\u015bci\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/anna-michalik-picasso-piosenki-i-ksiaze-ciemnosci#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2017-03-19T10:50:57+00:00\",\"dateModified\":\"2020-11-04T13:52:49+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/8c222bea4b1ef4615245240a9bf87eb6\"},\"description\":\"Ksi\u0105\u017cka Davida Bouchera Dylan i Cohen. Poeci rocka zadebiutowa\u0142a na polskim rynku 12 lat po swojej brytyjskiej premierze z roku 2004.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/anna-michalik-picasso-piosenki-i-ksiaze-ciemnosci#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/anna-michalik-picasso-piosenki-i-ksiaze-ciemnosci\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/anna-michalik-picasso-piosenki-i-ksiaze-ciemnosci#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Picasso piosenki i Ksi\u0105\u017c\u0119 ciemno\u015bci\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/8c222bea4b1ef4615245240a9bf87eb6\",\"name\":\"Anna Michalik\",\"description\":\"ANNA MICHALIK \u2013 doktorantka na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego. Interesuje si\u0119 literatur\u0105 XX i XXI wieku, now\u0105 polsk\u0105 fantastyk\u0105 oraz religioznawstwem.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/anna-michalik\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Dylan i Cohen. Picasso piosenki i Ksi\u0105\u017c\u0119 ciemno\u015bci","description":"Ksi\u0105\u017cka Davida Bouchera Dylan i Cohen. Poeci rocka zadebiutowa\u0142a na polskim rynku 12 lat po swojej brytyjskiej premierze z roku 2004.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/anna-michalik-picasso-piosenki-i-ksiaze-ciemnosci","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/anna-michalik-picasso-piosenki-i-ksiaze-ciemnosci#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/dylan-i-cohen-2017.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/dylan-i-cohen-2017.jpg","width":"857","height":"1235","caption":"David Boucher, \u201eDylan i Cohen. Poeci rocka\u201d, prze\u0142o\u017cy\u0142 Jerzy \u0141ozi\u0144ski, Wydawnictwo Niebieska Studnia, \u0141\u00f3d\u017a 2016 \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Wydawnictwa)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/anna-michalik-picasso-piosenki-i-ksiaze-ciemnosci#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/anna-michalik-picasso-piosenki-i-ksiaze-ciemnosci","name":"Dylan i Cohen. Picasso piosenki i Ksi\u0105\u017c\u0119 ciemno\u015bci","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/anna-michalik-picasso-piosenki-i-ksiaze-ciemnosci#primaryimage"},"datePublished":"2017-03-19T10:50:57+00:00","dateModified":"2020-11-04T13:52:49+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/8c222bea4b1ef4615245240a9bf87eb6"},"description":"Ksi\u0105\u017cka Davida Bouchera Dylan i Cohen. Poeci rocka zadebiutowa\u0142a na polskim rynku 12 lat po swojej brytyjskiej premierze z roku 2004.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/anna-michalik-picasso-piosenki-i-ksiaze-ciemnosci#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/anna-michalik-picasso-piosenki-i-ksiaze-ciemnosci"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/anna-michalik-picasso-piosenki-i-ksiaze-ciemnosci#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Picasso piosenki i Ksi\u0105\u017c\u0119 ciemno\u015bci"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/8c222bea4b1ef4615245240a9bf87eb6","name":"Anna Michalik","description":"ANNA MICHALIK \u2013 doktorantka na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego. Interesuje si\u0119 literatur\u0105 XX i XXI wieku, now\u0105 polsk\u0105 fantastyk\u0105 oraz religioznawstwem.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/anna-michalik"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41309"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/581"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=41309"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41309\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48544,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41309\/revisions\/48544"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/41332"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=41309"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=41309"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=41309"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=41309"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=41309"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}