{"id":4131,"date":"2009-01-29T20:51:24","date_gmt":"2009-01-29T18:51:24","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.o.pl\/jerzy-olek\/?p=23"},"modified":"2012-12-24T13:15:15","modified_gmt":"2012-12-24T12:15:15","slug":"dlaczego-nieluzja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/dlaczego-nieluzja","title":{"rendered":"Dlaczego \u201enieluzja\u201d?"},"content":{"rendered":"<p>Dlaczego \u201enieluzja&#8221;? Albowiem \u201eiluzja&#8221; wyczerpa\u0142a mo\u017cliwo\u015bci wzbogacania i rozszerzania znacze\u0144, staj\u0105c si\u0119 s\u0142owem tak wieloznacznym, i\u017c przesta\u0142o cokolwiek precyzyjnie znaczy\u0107. Czy nowy termin wprowadzam potrzebnie? Odpowiem s\u0142owami Feyerabenda z ksi\u0105\u017cki \u201ePrzeciw metodzie&#8221;: <em>G\u0142\u00f3wne idee tego eseju [&#8230;] s\u0105 banalne i wydaj\u0105 si\u0119 banalne, gdy wyrazimy je, korzystaj\u0105c z w\u0142a\u015bciwych termin\u00f3w. Wybra\u0142em tutaj bardziej paradoksalne sformu\u0142owania, poniewa\u017c nic tak nie ot\u0119pia umys\u0142u jak dobrze znane s\u0142owa i slogany<\/em>.<\/p>\n<p>Nieluzja, to prawda i fa\u0142sz w jednym, to akceptowany fa\u0142sz i podwa\u017cana prawda. Efekt u\u015bwiadomionej niemo\u017cliwo\u015bci znalezienia ostrego podzia\u0142u mi\u0119dzy wykluczaj\u0105cymi si\u0119 kategoriami. Na jeden z aspekt\u00f3w nierozstrzygalno\u015bci owego zagadnienia zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 Russel w \u201eProblemach filozofii&#8221;: <em>Innym, obok zasad og\u00f3lnych, rodzajem prawd samooczywistych s\u0105 te, kt\u00f3re bezpo\u015brednio wywodzimy z wra\u017ce\u0144. Nazwiemy je \u201eprawdami postrze\u017ceniowymi&#8221;, a wyra\u017caj\u0105cym je s\u0105dom nadamy miano \u201es\u0105d\u00f3w postrze\u017ceniowych&#8221;. Ale tutaj, aby dok\u0142adnie okre\u015bli\u0107 natur\u0119 tych samooczywistych prawd, trzeba zachowa\u0107 pewn\u0105 ostro\u017cno\u015b\u0107. Faktyczne dane zmys\u0142owe nie s\u0105 ani prawdziwe, ani fa\u0142szywe<\/em>. Nie przeszkadza im to jednak osi\u0105ga\u0107 doskona\u0142o\u015bci w mamieniu.<\/p>\n<p>Je\u017celi co\u015b nie daje gwarancji, i\u017c jest tym, za co uchodzi pr\u00f3buje przekona\u0107 do sugerowanego sensu w\u0142asnym zaprzeczeniem. Ale nie-co\u015b, to przecie\u017c dalej co\u015b, tylko \u017ce z przeciwnym niejako znakiem. Nieiluzyjna iluzja, pozbawiona wdzi\u0119ku kreatora z\u0142udze\u0144, otwiera si\u0119 na nieznane. Nieobecno\u015b\u0107 przedstawienia czy raczej jego niekompletno\u015b\u0107 zaprasza wyobra\u017ani\u0119 do nieskr\u0119powanej kreacji. Co\u015b, co ledwie szkicowo zasygnalizowane zosta\u0142o obrazem, doznaje dope\u0142nienia. Splot obrazowych cz\u0105stek i drobnych fragment\u00f3w niekompletnego wizerunku, nie daj\u0105c asumptu do wyobra\u017cenia sobie ca\u0142o\u015bci, wyzwala domys\u0142y, kt\u00f3rych niezborna sie\u0107 wraz z mno\u017ceniem niewiadomych coraz bardziej zag\u0119szcza si\u0119. Tak oto my\u015blane dominuje widziane. Strz\u0119py iluzji objawiaj\u0105 si\u0119 nieluzj\u0105. Pozbawione pewnik\u00f3w widzenie, zdezorientowane brakiem wizualnej ci\u0105g\u0142o\u015bci, zniekszta\u0142cone zmienno\u015bci\u0105 potencjalnych perspektyw nieuchronnie prowadzi do b\u0142\u0119dnych interpretacji, do naprzemiennego odnajdowania i gubienia sensu. To praktyka kontaktowania si\u0119 ze \u015bwiatem, kt\u00f3r\u0105 nale\u017ca\u0142oby dedykowa\u0107 <em>Ka\u017cdemu my\u015bleniu, kt\u00f3re znika w niepami\u0119ci<\/em>, by pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 mottem ze \u201eSztuki maszyny&#8221; Ezry Pounda.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dlaczego \u201enieluzja&#8221;? Albowiem \u201eiluzja&#8221; wyczerpa\u0142a mo\u017cliwo\u015bci wzbogacania i rozszerzania znacze\u0144, staj\u0105c si\u0119 s\u0142owem tak wieloznacznym, i\u017c przesta\u0142o cokolwiek precyzyjnie znaczy\u0107. Czy nowy termin wprowadzam potrzebnie? <\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[7208,347,849],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[920],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Dlaczego nieluzja?<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Dlaczego \u201enieluzja&quot;? Albowiem \u201eiluzja&quot; wyczerpa\u0142a mo\u017cliwo\u015bci wzbogacania i rozszerzania znacze\u0144, staj\u0105c si\u0119 s\u0142owem tak wieloznacznym...\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/dlaczego-nieluzja\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/dlaczego-nieluzja#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/dlaczego-nieluzja\",\"name\":\"Dlaczego nieluzja?\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"datePublished\":\"2009-01-29T18:51:24+00:00\",\"dateModified\":\"2012-12-24T12:15:15+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/dfef763d91c0e0392f663d9d74e0134f\"},\"description\":\"Dlaczego \u201enieluzja\\\"? Albowiem \u201eiluzja\\\" wyczerpa\u0142a mo\u017cliwo\u015bci wzbogacania i rozszerzania znacze\u0144, staj\u0105c si\u0119 s\u0142owem tak wieloznacznym...\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/dlaczego-nieluzja#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/dlaczego-nieluzja\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/dlaczego-nieluzja#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Dlaczego \u201enieluzja\u201d?\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/dfef763d91c0e0392f663d9d74e0134f\",\"name\":\"Jerzy Olek\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/jerzy-olek\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Dlaczego nieluzja?","description":"Dlaczego \u201enieluzja\"? Albowiem \u201eiluzja\" wyczerpa\u0142a mo\u017cliwo\u015bci wzbogacania i rozszerzania znacze\u0144, staj\u0105c si\u0119 s\u0142owem tak wieloznacznym...","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/dlaczego-nieluzja","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/dlaczego-nieluzja#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/dlaczego-nieluzja","name":"Dlaczego nieluzja?","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"datePublished":"2009-01-29T18:51:24+00:00","dateModified":"2012-12-24T12:15:15+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/dfef763d91c0e0392f663d9d74e0134f"},"description":"Dlaczego \u201enieluzja\"? Albowiem \u201eiluzja\" wyczerpa\u0142a mo\u017cliwo\u015bci wzbogacania i rozszerzania znacze\u0144, staj\u0105c si\u0119 s\u0142owem tak wieloznacznym...","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/dlaczego-nieluzja#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/dlaczego-nieluzja"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/dlaczego-nieluzja#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Dlaczego \u201enieluzja\u201d?"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/dfef763d91c0e0392f663d9d74e0134f","name":"Jerzy Olek","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/jerzy-olek"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4131"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4131"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4131\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4131"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4131"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4131"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=4131"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=4131"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}