{"id":41987,"date":"2017-05-22T10:15:21","date_gmt":"2017-05-22T09:15:21","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=41987"},"modified":"2020-11-04T14:48:02","modified_gmt":"2020-11-04T13:48:02","slug":"alexandra-holownia-documenta-14-czego-nauczymy-sie-od-aten","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/alexandra-holownia-documenta-14-czego-nauczymy-sie-od-aten","title":{"rendered":"documenta 14, czyli czego nauczymy si\u0119 od Aten?"},"content":{"rendered":"

\u00d3smego kwietnia 2017 roku w Atenach otwarto dokumenta 14. Adam Szymczyk jako pierwszy kurator poszerzy\u0142 t\u0119 presti\u017cow\u0105 niemieck\u0105 wystaw\u0119 o dodatkowy pokaz w Atenach, ca\u0142o\u015b\u0107 tytu\u0142uj\u0105c Ucz\u0105c si\u0119 od Aten<\/em>. Aktem tym zapisa\u0142 si\u0119 w historii \u015bwiatowej sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej. \u201eKryzys ekonomiczny, zad\u0142u\u017cenia, rosn\u0105ce fale uchod\u017ac\u00f3w, radykalizm spowodowa\u0142, \u017ce nie mo\u017cemy komentowa\u0107 ani t\u0142umaczy\u0107 \u015bwiata tylko z perspektywy jednego miejsca…\u201d \u2013 m\u00f3wi\u0142 na konferencji prasowej. Inspiruj\u0105ca, o\u015bmiomilionowa grecka metropolia wywar\u0142a na mnie niezapomniane wra\u017cenie. Ju\u017c samo miasto nazwa\u0107 mo\u017cna dzie\u0142em sztuki. Szymczyka zainteresowa\u0142 jednak wp\u0142yw urbanizacji na praktyki artystyczne. Dlatego te\u017c przeciwstawi\u0142 spokojnemu, ma\u0142emu, zasobnemu niemieckiemu Kassel, rozp\u0119dzone, chaotyczne, podupad\u0142e Ateny. Realizuj\u0105c program dla Aten i Kassel wykona\u0142 wi\u0119c podw\u00f3jn\u0105 robot\u0119. Eksperyment ten kosztowa\u0142 Niemc\u00f3w trzydzie\u015bci siedem milion\u00f3w euro. W Grecji Szymczyk wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z organizacjami pa\u0144stwowymi, dzi\u0119ki temu wspar\u0142 finansowo zubo\u017ca\u0142e greckie muzea. Zorganizowa\u0142 czterdzie\u015bci miejsc prezentacji; g\u0142\u00f3wne wystawy odbywa\u0142y si\u0119 w Narodowym Muzeum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej EMST, kt\u00f3re dzi\u0119ki documenta 14 zainicjowa\u0142o swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107, w Muzeum Benaki, w Konserwatorium, w Akademii Sztuk Pi\u0119knych, na Politechnice oraz w Bibliotece Miejskiej. Performansy pokazywano w Muzeum Archeologicznym, w Teatrze Narodowym, w parkach i na placach. Jednak nieprecyzyjne informacje, opublikowane w oficjalnych gazetkach i mapkach, polegaj\u0105ce na podaniu nazw budynk\u00f3w bez dok\u0142adnego adresu, powodowa\u0142y d\u0142ugie, m\u0119cz\u0105ce poszukiwania wybranego celu i wymaga\u0142y pokonywania ogromnych odleg\u0142o\u015bci. Szkoda, \u017ce nie zadbano o szybkie po\u0142\u0105czenia bezproblemowo dowo\u017c\u0105ce dziennikarzy i widz\u00f3w do miejsc artystycznych wydarze\u0144. Ale mo\u017ce w\u0142a\u015bnie o to chodzi\u0142o? By krytycy i odbiorcy odczuli, \u017ce nie wsz\u0119dzie na \u015bwiecie bywa komfortowo.<\/p>\n

\"Performance<\/a>
Performance w choreografii Kostasa Tsioukasa, documenta 14, 2017, fot. Alexandra Ho\u0142ownia (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)<\/figcaption><\/figure>\n

Na otwarcie documenta 14 w Atenach przyby\u0142o sze\u015b\u0107 tysi\u0119cy zainteresowanych z ca\u0142ego \u015bwiata. Wydaje si\u0119 natomiast, \u017ce publiczno\u015b\u0107 greck\u0105 wydarzenie to ma\u0142o obchodzi\u0142o. Niekt\u00f3rzy podejrzewali nawet Szymczyka o wykorzystanie greckiego kryzysu do cel\u00f3w propaganowych oraz do \u201erobienia kasy\u201d na Grekach bez udzia\u0142u artyst\u00f3w greckich. Przed Narodowym Muzeum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej EMST dostrzeg\u0142am plakaty z napisami: \u201eDocumenta is the botox of capitalizm\u201d (Documenta s\u0105 botoksem kapitalizmu), \u201eOur mission give the illusion of learning\u201d (Nasza misja oferuje iluzj\u0119 edukacji), \u201eShould artists help the weapon dealers to increase the debts of the Greeks?\u201d (Czy arty\u015bci powinni pomaga\u0107 handlarzom broni w zwi\u0119kszaniu d\u0142ug\u00f3w Grecji?). Polityczny styl Szymczyka uwa\u017cam za wykalkulowan\u0105 metod\u0119 opart\u0105 na kopiowaniu suchego, ma\u0142o atrakcyjnego, pseudonaukowego j\u0119zyka wystawienniczego francuskiej kuratorki Cathrine David. Stwierdzi\u0142am, \u017ce zaproponowane przez Szymczyka prace ma\u0142o satysfakcjonowa\u0142y odbiorc\u00f3w, oczekuj\u0105cych prawdziwych konfrontacji z bie\u017c\u0105c\u0105 problematyk\u0105 \u015bwiata. \u201eThe big lesson is that there are no lessons!\u201d (Wielk\u0105 lekcj\u0105 jest to, \u017ce nie ma lekcji) pisa\u0142a Kimberly Bradley w Artsy.net[1]<\/sup><\/a>. Ameryka\u0144ska krytyczka mia\u0142a racj\u0119, gdy\u017c wybrana przez Szymczyka sztuka niczego nie t\u0142umaczy\u0142a, ani niczego nie uczy\u0142a. Zdziwi\u0142o mnie tak\u017ce w\u0142\u0105czenie do dokumenta 14 socrealistycznego malarstwa alba\u0144skich artyst\u00f3w narodowych: Arbena Bashy, Spiro Kristo, Pandi Mele, Zefa Shoshi. Zastanawia\u0142am si\u0119 nad tym, jak wa\u017cny dla odbiorc\u00f3w sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej jest wp\u0142yw komunistycznej doktryny politycznej na sztuki pi\u0119kne w Albanii?<\/p>\n