{"id":42141,"date":"2017-05-29T21:10:19","date_gmt":"2017-05-29T20:10:19","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=42141"},"modified":"2017-05-29T21:04:07","modified_gmt":"2017-05-29T20:04:07","slug":"jakub-koisz-pawel-jaskulski-dziewczyna-ktora-glaszcze-swojego-kota","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/jakub-koisz-pawel-jaskulski-dziewczyna-ktora-glaszcze-swojego-kota","title":{"rendered":"Dziewczyna, kt\u00f3ra g\u0142aszcze swojego kota"},"content":{"rendered":"<p><strong>Pawe\u0142 Jaskulski: Zdarza si\u0119 panu pods\u0142uchiwa\u0107 ludzi w tramwaju?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Jakub Koisz:<\/strong> Na Facebooku zauwa\u017cy\u0142em taki rodzaj storytellingu, w kt\u00f3rym ludzie dla rozrywki wy\u0142apuj\u0105 rytm i spos\u00f3b m\u00f3wienia pasa\u017cer\u00f3w tramwaju. Podoba mi si\u0119 takie nastawienie do codzienno\u015bci, poniewa\u017c sam nauczy\u0142em si\u0119 trzyma\u0107 telefon w kieszeni. Kiedy jad\u0119 tramwajem nie trac\u0119 czasu na modne gierki, nie stukam w telefon, wystarczy \u017ce nadkomunikatywny jestem przed laptopem. Skupiam si\u0119 na obserwacji tego, co jest dooko\u0142a. Lubi\u0119 to, bo dzi\u0119ki temu czuj\u0119 si\u0119 bardziej \u201ew \u015bwiecie\u201d. Pewnie zabrzmi\u0119 jak neurotyk, ale obieca\u0142em sobie, \u017ce nie b\u0119d\u0119 u\u017cywa\u0142 telefonu do zabijania czasu w \u015brodkach komunikacji miejskiej ani podczas rozm\u00f3w z innymi. S\u0142uchanie ludzi jest ciekawsze.<\/p>\n<figure id=\"attachment_42167\" aria-describedby=\"caption-attachment-42167\" style=\"width: 500px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?attachment_id=42167\" rel=\"attachment wp-att-42167\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-42167\" title=\"Jakub Koisz, \u201e#YOLO\u201d, Wydawnictwo OVO, 2016 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Wydawnictwa)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/koisz-yolo-500x800.jpg\" alt=\"Jakub Koisz, \u201e#YOLO\u201d, Wydawnictwo OVO, 2016 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Wydawnictwa)\" width=\"500\" height=\"800\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/koisz-yolo-500x800.jpg 500w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/koisz-yolo-562x900.jpg 562w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/koisz-yolo-576x921.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/koisz-yolo.jpg 985w\" sizes=\"(max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-42167\" class=\"wp-caption-text\">Jakub Koisz, \u201e#YOLO\u201d, Wydawnictwo OVO, 2016 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Wydawnictwa)<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Zapyta\u0142em o to, poniewa\u017c czytaj\u0105c <em>#YOLO<\/em> odnios\u0142em wra\u017cenie, \u017ce powie\u015b\u0107 t\u0119 zrodzi\u0142a umiej\u0119tno\u015b\u0107 uwa\u017cnego przys\u0142uchiwania si\u0119 ludziom. W tym sensie jest pan kontynuatorem koncepcji z II po\u0142owy XIX wieku, w my\u015bl kt\u00f3rych literatura \u2013 opr\u00f3cz pierwiastka kreacyjno\u015bci \u2013 powinna odzwierciedla\u0107 rzeczywisto\u015b\u0107.<\/strong><\/p>\n<p>S\u0142uchanie j\u0119zyka ulicy faktycznie mo\u017cna do takiej tradycji zaliczy\u0107. Trudno pozbiera\u0107 mi si\u0119 po tej ksi\u0105\u017cce. Gdy uprawiam inny rodzaj pi\u015bmiennictwa, np. felietonistyk\u0119 albo recenzowanie zauwa\u017cam, \u017ce korzystam ze s\u0142\u00f3w, kt\u00f3rych znaczenia jeszcze kilka lat temu nie zna\u0142em, co\u015b slangowego, mo\u017ce zbyt s\u0142owotw\u00f3rczego. Co wi\u0119cej, nie pozna\u0142bym takiego s\u0142ownika, gdybym nie zacz\u0105\u0142 przys\u0142uchiwa\u0107 si\u0119 innym w ich naturalnym, \u017ce tak to ujm\u0119, ekosystemie. Dorzuci\u0142bym do tego obcowanie z kultur\u0105 hip-hopow\u0105. Wprawdzie wywodz\u0119 si\u0119 z mi\u0142o\u015bnik\u00f3w raczej ci\u0119\u017cszej muzyki, ale wr\u00f3ci\u0142em do s\u0142uchania rapu, \u017ceby ponownie dowiedzie\u0107 si\u0119 czego\u015b o wsp\u00f3\u0142czesnym j\u0119zyku m\u0142odszych.<\/p>\n<p><strong>Czy Taco Hemingway jest obecnie nauczycielem j\u0119zyka polskiego? Piosenka <em>Nast\u0119pna stacja<\/em> z p\u0142yty <em>Umowa o dzie\u0142o<\/em> przez kilka tygodni kr\u00f3lowa\u0142a na pierwszym miejscu listy przeboj\u00f3w radiowej Tr\u00f3jki. Oddzia\u0142ywanie tego wykonawcy jest realne.<\/strong><\/p>\n<p>Taco Hemingway zosta\u0142 mi troch\u0119 narzucony jako niby naturalne odniesienie, z kt\u00f3rym si\u0119 nie zgadzam. Uwa\u017cam, \u017ce w <em>Nast\u0119pnej stacji<\/em> zosta\u0142 oddany jaki\u015b obraz \u015bwiata, przy czym zdecydowanie powierzchowny. Mo\u017cna go bardzo \u0142atwo stre\u015bci\u0107. Wychodzisz w centrum, widzisz kolesia graj\u0105cego na krze\u015ble i tak dalej. Sama powierzchnia. Od razu powinni\u015bmy \u2013 jako odbiorcy kultury \u2013 postawi\u0107 sobie pytanie: ok, ale czy na tej patelni dzieje si\u0119 tylko tyle? Taco Hemingway porusza si\u0119 w sferze stereotyp\u00f3w. O wiele ciekawsze rzeczy dziej\u0105 si\u0119 na ulicy oraz w miejscach zamkni\u0119tych dla zwyk\u0142ego odbiorcy. Za emblemat niech pos\u0142u\u017cy klub Luzztro o godzinie 4.30 albo 9 nad ranem. Jak tam si\u0119 m\u00f3wi, jak brzmi\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy mimo zm\u0119czenia i rozpoczynaj\u0105cej si\u0119 niedzieli maj\u0105 zamiar zosta\u0107 tam do 11. Oni raczej nie p\u00f3jd\u0105 do ko\u015bcio\u0142a. To jest ciekawe. Tego szukam. Oczywi\u015bcie przy takiej estetyce istnieje ogromne ryzyko popadni\u0119cia w \u015bmieszno\u015b\u0107. Trzeba uwa\u017ca\u0107, \u017ceby nie przegi\u0105\u0107 w stron\u0119 udziwnionej stylizacji.<\/p>\n<p><strong>W jednej z rozm\u00f3w na temat ksi\u0105\u017cki wyzna\u0142 pan, \u017ce \u201eukrad\u0142 kawa\u0142ek \u017cycia swoich znajomych\u201d. Przypomnia\u0142em sobie teraz film <em>Portret artysty z czas\u00f3w staro\u015bci<\/em> o Januszu Nasfeterze. W pewnym momencie re\u017cyser dokumentu Grzegorz Kr\u00f3likiewicz zdejmuje skarpet\u0119 ze stopy Nasfetera. Czy pisarz \u2013 by\u0107 mo\u017ce zw\u0142aszcza debiutant \u2013 powinien zapomnie\u0107 o wymiarze etycznym dzie\u0142a sztuki?<\/strong><\/p>\n<p>Ostatnio zaczytuj\u0119 si\u0119 w ksi\u0105\u017ckach Davida Fostera Wallece\u2019a. Zauwa\u017cy\u0142em u niego pewn\u0105 tendencj\u0119, kt\u00f3r\u0105 on sam czasami uwa\u017ca\u0142 za oble\u015bn\u0105. On sam zreszt\u0105 widzia\u0142 siebie jako napuchni\u0119tego na twarzy, niedospanego pisarza, kt\u00f3ry lustruj\u0105cymi oczami patrzy na ludzi m.in. na rejsie. Rozkrada po kawa\u0142ku ich w\u0142asne historie. Nie pyta o zgod\u0119. Mamy w tym wypadku do czynienia z czym\u015b w rodzaju autyzmu literackiego. Ja jednak tego nie zrobi\u0142em, bo po pierwsze \u2013 nie potrafi\u0119 zrobi\u0107 ze szczeg\u00f3\u0142u narracji. Nie odrzuci\u0142em etyki. Swoj\u0105 histori\u0119 zdoby\u0142em przypadkiem, cho\u0107by dzi\u0119ki przyja\u017ani z kim\u015b m\u0142odszym o siedem lub osiem lat. I ju\u017c wtedy wiedzia\u0142em, \u017ce jestem pewnym \u017cartem \u015brodowiskowym, osob\u0105 z zewn\u0105trz, kt\u00f3ra zosta\u0142a zaakceptowana na czas tego socjologicznego dokumentu. Teraz mi przesz\u0142o.<\/p>\n<p><strong>Czyli uda\u0142o si\u0119 panu zdoby\u0107 zaufanie tych os\u00f3b. Czy wobec tego mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o pewnych nadu\u017cyciach?<\/strong><\/p>\n<p>Raczej nie. Po prostu spotyka\u0142em si\u0119 z kim\u015b z tego \u015brodowiska, bli\u017cej, intymniej. Pijali\u015bmy kaw\u0119, ogl\u0105dali\u015bmy filmy, rysowali\u015bmy, wychodzili\u015bmy wsp\u00f3lnie co\u015b zje\u015b\u0107, a czasami \u2013 zapali\u0107 papierosa. Lubi\u0119, gdy obok mnie pojawia si\u0119 kto\u015b na d\u0142u\u017cej, a najbardziej nie znosz\u0119 dora\u017anych relacji, moje przyja\u017anie b\u0119d\u0105 trwa\u0142y na lata albo wcale, wiem to prawie od razu. Pozna\u0142em wtedy mn\u00f3stwo r\u00f3\u017cnych przyjaci\u00f3\u0142. Dzi\u0119ki niekt\u00f3rym po przeprowadzce do Warszawy pozna\u0142em oblicze miasta, o kt\u00f3rym nie wspomina si\u0119 w przewodnikach turystycznych. Wyznam te\u017c szczerze, \u017ce to w\u0142a\u015bnie ludzie z tego kr\u0119gu byli pierwszymi czytelnikami mojej ksi\u0105\u017cki. Identyfikowali siebie z prawdziw\u0105 \u0142atwo\u015bci\u0105, ale w ka\u017cdym razie w ryj nie dosta\u0142em. I mam nadziej\u0119, \u017ce nie dostan\u0119.<\/p>\n<p><strong>W <em>#YOLO<\/em> czytamy takie zdanie: \u201ePisz\u0105c o tym, co ci\u0119 podnieca, piszesz o sobie\u201d. Niemniej od\u017cegnuje si\u0119 pan od cz\u0119stych por\u00f3wna\u0144 z narratorem. I faktycznie niekt\u00f3rzy odbiorcy zbyt \u0142atwo doszukuj\u0105 si\u0119 tej to\u017csamo\u015bci. By\u0107 mo\u017ce nie do ko\u0144ca potrafi\u0105 zrozumie\u0107 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 kultur\u0119. Z drugiej strony pan podkre\u015bla, \u017ce napisa\u0142 powie\u015b\u0107 o tym, co jest blisko. A mo\u017ce odbiorcy <em>#YOLO<\/em>, kt\u00f3rzy znaj\u0105 autora, dostrzegaj\u0105 pa\u0144sk\u0105 osobowo\u015b\u0107 w narratorze dzi\u0119ki obranej poetyce. S\u0142owem: uwa\u017caj\u0105, \u017ce pisze pan tak jak m\u00f3wi.<\/strong><\/p>\n<p>Odbiorcy, kt\u00f3rzy mnie znaj\u0105, zgodnie twierdz\u0105, \u017ce na <em>#YOLO<\/em> rzutuje jedna z moich cech charakteru, kt\u00f3ra objawia si\u0119 tak\u017ce w uprawianej przeze mnie krytyce filmowej. M\u00f3wi\u0119 teraz o totalnej emotywno\u015bci oraz subiektywizacji opisywanych zdarze\u0144. Pisz\u0119 i m\u00f3wi\u0119 serduchem. Pomys\u0142 na powie\u015b\u0107 polega\u0142 w\u0142a\u015bnie na tym, \u017ceby narrator ustawi\u0142 si\u0119 w specyficznej pozycji wobec \u015bwiata przedstawionego. Zale\u017ca\u0142o mi na podkre\u015bleniu faktu, \u017ce narrator nie filtruje tego \u015bwiata obiektywnie. Czuj\u0119 si\u0119 zwi\u0105zany z teori\u0105 literatury, wed\u0142ug kt\u00f3rej nadrz\u0119dny opowiadacz historii jest suwerennym bytem. Z drugiej strony bolej\u0119 nad tym, \u017ce jako mi\u0142o\u015bnik fantastyki paradoksalnie nie potrafi\u0119 stworzy\u0107 zupe\u0142nie nowej historii, kt\u00f3ra by\u0142aby nie oparta na jakiej\u015b anegdotce albo zwyczajnej obserwacji. Zatem, nie da si\u0119 ukry\u0107, \u017ce narrator przekazuje mn\u00f3stwo moich my\u015bli, ale rzeczy w takiej chronologii albo nawet te mocniejsze fragmenty wcale mi si\u0119 nie przydarzy\u0142y. Uk\u0142ad wydarze\u0144 w <em>#YOLO<\/em> jest \u00a0rzeczywisto\u015bci\u0105 zszyt\u0105 z miliona g\u0142os\u00f3w, kt\u00f3re ociera\u0142y si\u0119 o mnie, dryfowa\u0142y, a teraz wierz\u0119, \u017ce w tej nowej dla siebie postaci nie s\u0105 potworem Frankensteina.<\/p>\n<p><strong>Odczuwa pan strach przed pisaniem o czym\u015b, czego pan nie zna?<\/strong><\/p>\n<p>Bardzo. Boj\u0119 si\u0119 tworzy\u0107 \u015bwiaty fantastyczne. Kiedy\u015b umia\u0142em. Pami\u0119tam, \u017ce za pomoc\u0105 figurek Lego czy plastikowych wrestler\u00f3w ekranizowa\u0142em ulubione gry, robi\u0142em nieistniej\u0105ce kontynuacje film\u00f3w. Teraz tego nie umiem.<\/p>\n<p><strong>Ale napisa\u0142 pan niedawno ba\u015b\u0144 w stylu braci Grimm.<\/strong><\/p>\n<p>Tak, ale te ba\u015bnie s\u0105 ilustracj\u0105 tekstow\u0105 do p\u0142yty z muzyk\u0105 elektroniczn\u0105. Takie tam, zadanie na boku. Zreszt\u0105 autorstwa mojego znajomego z czas\u00f3w pisania <em>#YOLO<\/em>. Zaprosi\u0142 mnie do wsp\u00f3\u0142pracy, poniewa\u017c wiedzia\u0142, \u017ce mo\u017cemy si\u0119 dogada\u0107. Pisz\u0105c, musia\u0142em ci\u0105gle wyobra\u017ca\u0107 sobie to, co chce powiedzie\u0107 ten muzyk. Wyobra\u017ca\u0142em sobie, jak wygl\u0105daj\u0105 jego wieczory, czego si\u0119 boi. Z takiej perspektywy to do\u015bwiadczenie nie stanowi\u0142o dla mnie ca\u0142kowitego novum, tym bardziej \u017ce on mi podrzuca\u0142 jakie\u015b wy\u015bnione elementy. Natomiast obecnie pisz\u0119 powie\u015b\u0107, kt\u00f3ra jest powrotem do ma\u0142ego miasteczka. Widz\u0119 j\u0105 jako po\u0142\u0105czenie <em>Twin Peaks<\/em>; <em>True Detective<\/em> i Edwarda Redli\u0144skiego. Wszystko zrodzi\u0142o si\u0119 w g\u0142owie, gdy przypomnia\u0142em sobie pewien napis na \u015bcianie budynku u znajomych: \u201etu mieszka z\u0142odziej\u201d. Przesz\u0142o mi przez my\u015bl, \u017ce z tych moich obserwacji ma\u0142omiasteczkowego \u015brodowiska, z kt\u00f3rego pochodz\u0119, wiem du\u017co o ostracyzmie i o tym, jak \u0142atwo si\u0119 ten rak rozrasta. Po raz kolejny \u0142api\u0119 si\u0119 na pr\u00f3bie m\u00f3wienia j\u0119zykiem znanych mi os\u00f3b lub przek\u0142adaniu historii ludzi, kt\u00f3rych bardzo d\u0142ugo obserwowa\u0142em. Podsumowuj\u0105c, ponownie nie jestem ani narratorem, ani bohaterem. Wobec czego zarzut\u00f3w o profanacj\u0119 b\u0119dzie pewnie mniej, lecz znowu nie osi\u0105gn\u0105\u0142em poziomu czystej imaginacji. Nie potrafi\u0119 stworzy\u0107 historii opartej na zwrotach fabularnych, kt\u00f3re nie zosta\u0142y przeze mnie podpatrzone w skrypcie codzienno\u015bci. Cho\u0107 to b\u0119dzie, mam nadziej\u0119, ksi\u0105\u017ck\u0105 z tajemnic\u0105 i groz\u0105, ju\u017c wiem, \u017ce dzieje si\u0119 w miejscach, kt\u00f3re znam.<\/p>\n<p><strong>S\u0105dz\u0119, \u017ce nie wszyscy recenzenci rozumiej\u0105 pa\u0144skie intencje literackie. Jedna z blogerek napisa\u0142a, \u017ce w <em>#YOLO<\/em> zabrak\u0142o w jej odczuciu opisu prawdziwego \u017cycia tzw. zwyk\u0142ych ludzi. A mo\u017ce warto wreszcie spojrze\u0107 na ludzi, kt\u00f3rych losy \u015bledzimy na kartach pa\u0144skiej powie\u015bci jako pe\u0142nowarto\u015bciowych bohater\u00f3w literackich? Pe\u0142nowarto\u015bciowych w tym sensie, \u017ce \u2013 wbrew pozorom \u2013 opowiadanie o nich mo\u017ce by\u0107 bli\u017csze \u017cyciu ni\u017c bij\u0105ce rekordy popularno\u015bci telenowele.<\/strong><\/p>\n<p>Nie potrafi\u0119 wkurzy\u0107 si\u0119 na recenzent\u00f3w, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce opisa\u0142em rzeczywisto\u015b\u0107 umrocznion\u0105. Pisz\u0105c <em>#YOLO<\/em>, w jaki\u015b spos\u00f3b stara\u0142em si\u0119 zachowa\u0107 czu\u0142o\u015b\u0107 w opisie ludzi, kt\u00f3rzy wykolejaj\u0105 si\u0119 na w\u0142asne \u017cyczenie. Trzeba powiedzie\u0107, \u017ce istnieje g\u0142\u0119boka semantyczna r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy dopalaczami zamawianymi do domu w ci\u0105gu p\u00f3\u0142 godziny na pe\u0142nym legalu a narkotykami z encyklopedii. <em>#YOLO<\/em> to \u015bwiat przyjemno\u015bci instant, \u015bwiat ludzi w wieku 15-20 lat. Na miejscu recenzent\u00f3w przyjrza\u0142bym si\u0119 tumblerom albo profilom instagramowym ludzi, kt\u00f3rzy s\u0105 \u201egrup\u0105 odbiorcz\u0105\u201d <em>#YOLO<\/em>. Ten \u015bwiat pulsuje \u017cyciem i zarazem dekadencj\u0105. Seriale albo najnowsza literatura m\u0142odzie\u017cowa nie zawsze to oddaje, poniewa\u017c prawda nie jest dost\u0119pna dla nikogo z boku. Kiedy postanowi\u0142em postawi\u0107 pierwszy znak tej powie\u015bci by\u0142em na spotkaniu autorskim pisarki m\u0142odzie\u017cowej z uczniami szko\u0142y prywatnej. Obserwowa\u0142em z uwag\u0105 ich reakcje. Fabu\u0142a jej ksi\u0105\u017cki brzmia\u0142a mniej wi\u0119cej tak: pewna m\u0142oda dziewczyna z ma\u0142ego miasteczka poznaje ch\u0142opaka, kt\u00f3ry przyje\u017cd\u017ca czarnym samochodem i sprzedaje tajemniczy bia\u0142y proszek. Reakcja jednego cwaniaczka z widowni: \u201eale co to dok\u0142adnie jest? Amfa, mefedron, klefedron, pentedron?\u201d. Dzieciakom, kt\u00f3rzy przyszli na spotkanie ta rzeczywisto\u015b\u0107 jest znana nie tylko anegdotycznie.<\/p>\n<p><strong>Jestem ciekaw, jak odniesie si\u0119 pan do zarzut\u00f3w tej samej recenzentki dotycz\u0105cych warstwy j\u0119zykowej. Autorka stwierdza, \u017ce \u201eupaja si\u0119 pan w\u0142asnym wyrafinowaniem s\u0142owotw\u00f3rczym na niekorzy\u015b\u0107 historii\u201d. Zak\u0142ada wi\u0119c, \u017ce sprawno\u015b\u0107 j\u0119zykowa przewy\u017csza pa\u0144skie umiej\u0119tno\u015bci fabularne. Czy nie jest jednak tak, \u017ce wszystko co wa\u017cne w <em>#YOLO<\/em> jest w j\u0119zyku, kt\u00f3ry pe\u0142ni funkcj\u0119 no\u015bnika najwa\u017cniejszych znacze\u0144? Stanowi komunikat sam w sobie. Tak by\u0142o w dawnych powie\u015bciach Mas\u0142owskiej, np. w <em>Pawiu kr\u00f3lowej<\/em>.<\/strong><\/p>\n<p>Czyli recenzentka stwierdzi\u0142a tym samym, \u017ce narrator jest bucem. Ciesz\u0119 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z krytyki, naprawd\u0119. To debiut, na kt\u00f3ry jako\u015b mocno nie cisn\u0105\u0142em. Z drugiej strony pami\u0119tam, \u017ce autorka zwr\u00f3ci\u0142a jednak uwag\u0119 na stonowane u\u017cywanie slangu bez popadania w \u015bmieszno\u015b\u0107. Mimo tego \u017ce z pewno\u015bci\u0105 nie obcuje z takim j\u0119zykiem na co dzie\u0144, zauwa\u017cy\u0142a, \u017ce nie zosta\u0142a przekroczona granica stylizacji. Bowiem w\u0142a\u015bnie nie stylizowa\u0142em narratora. Dysponuje on po prostu naturalnym dla siebie kodem popkulturowym. Jest nieco starszy od innych, ma aspiracje ulicznego reporta\u017cysty.<\/p>\n<p><strong>Mo\u017cna te\u017c chyba powiedzie\u0107, \u017ce autorka tej recenzji zachowa\u0142a si\u0119 jak tradycyjny polski krytyk sztuki, kt\u00f3ry je\u017celi nie dostrze\u017ce w danym dziele zadowalaj\u0105cego go stopnia realizmu, przestaje takim utworem si\u0119 interesowa\u0107. <\/strong><\/p>\n<p>Ale ja ciesz\u0119 si\u0119 z powodu tego, \u017ce w ko\u0144cu kto\u015b mi wskazuje b\u0142\u0119dy mojego konstruowania \u015bwiata, bo wszystko, co napisano o <em>#YOLO<\/em> wcze\u015bniej, strasznie mnie g\u0142aska\u0142o po g\u0142\u00f3wce. Istniej\u0105 dwie grupy odbiorcze mojej powie\u015bci: osoby spoza \u015brodowiska oraz osoby z samego centrum \u015brodowiska. My\u015bla\u0142em o tych dw\u00f3ch grupach podczas pracy. Odpowiedzmy sobie, co jest rzeczywisto\u015bci\u0105 moich bohater\u00f3w? Muzyka Gangu Albanii, sprzedaj\u0105ca taki a nie inny obraz \u015bwiata; miejsca takie jak Luzztro czy zamkni\u0119ta ju\u017c Nowa Jerozolima; bardzo szybko migaj\u0105ce obrazki w kana\u0142ach VOD; produkty kulturowe w formie instant zamawiane tu i teraz. Ich problemy nie s\u0105 problemami doktoranta lingwistyki albo kulturoznawcy. G\u0142\u00f3wny cel stanowi prze\u017cycie tygodnia w pracy, kt\u00f3ra pozwoli si\u0119 rozerwa\u0107 w weekend.<\/p>\n<p><strong><em>#YOLO<\/em><\/strong><strong> z pewno\u015bci\u0105 jest odbiciem epoki pomieszanych j\u0119zyk\u00f3w, transmedialno\u015bci. Czy pisz\u0105c ksi\u0105\u017ck\u0119, traktowa\u0142 j\u0105 pan jako utw\u00f3r w samym zamy\u015ble potencjalnie filmowy?<\/strong><\/p>\n<p>W pisaniu mam problem z kr\u0119gos\u0142upem, kt\u00f3ry ma to wszystko spi\u0105\u0107, ale dzi\u0119ki <em>#YOLO<\/em> chyba nauczy\u0142em si\u0119 co nieco. Kto\u015b mi powiedzia\u0142, \u017ce korzystna dla <em>#YOLO<\/em> by\u0142aby struktura krymina\u0142u spajaj\u0105ca wszystkie postacie. Tak si\u0119 zdarzy\u0142o naprawd\u0119 w moim \u017cyciu, \u017ce dostrzeg\u0142em tajemnicz\u0105 internetow\u0105 posta\u0107, kt\u00f3ra zosta\u0142a dodana do kilku znajomych. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nie by\u0142 to \u017cart, tylko profil znanej mi osoby, chc\u0105cej uczestniczy\u0107 w \u017cyciu internetowym z zachowaniem anonimowo\u015bci. Ta historia \u2013 cho\u0107 okaza\u0142a si\u0119 banalna \u2013 dawa\u0142a dobre podwaliny do stworzenia tajemnicy stricte kryminalnej. Mo\u017cliwe, \u017ce zabieg ten nada\u0142 powie\u015bci konstrukcji filmowej, w kt\u00f3rej powinno by\u0107 rozwi\u0105zanie i konkluzja. Natomiast ca\u0142a warstwa realistyczna jest dla mnie wielk\u0105 niewiadom\u0105. Nie wiem, co b\u0119dzie dalej z bohaterami. Jedn\u0105 z postaci traktuj\u0119 jak kota Schr\u00f6dingera; mo\u017ce \u017cy\u0107 albo nie, ja tylko zamkn\u0105\u0142em go w pude\u0142ku. Istnieje chyba dzisiaj potrzeba, aby tradycyjna trzyaktowa konstrukcja powie\u015bciowa zw\u0142aszcza w historii wyk\u0105panej w miejscach, smakach, wra\u017ceniach wizualnych, i muzyce opiera\u0142a si\u0119 troch\u0119 na j\u0119zyku filmu, my\u015bleniu obrazami, ale nie wiem \u2013 ja dopiero napisa\u0142em jedn\u0105 ksi\u0105\u017ceczk\u0119 i o literaturze wiem niewiele.<\/p>\n<p><strong>W tym rozumieniu by\u0107 mo\u017ce ta recenzentka mia\u0142a troch\u0119 racji. Raczej odmawia pan opowiadania klasycznej fabu\u0142y. My\u015blenie obrazami jest w <em>#YOLO<\/em> wa\u017cniejsze.<\/strong><\/p>\n<p>Tak. Zreszt\u0105 moje pierwsze wprawki pisarskie na pocz\u0105tku szko\u0142y podstawowej polega\u0142y na tworzeniu kontynuacji do komiks\u00f3w o Batmanie. Do dzisiaj widz\u0119 miasto jako ci\u0105g kolor\u00f3w, cieni jak w komiksie, czy filmach o superbohaterach, a jego mieszka\u0144cy przechodz\u0105 przemian\u0119 najlepiej w stylu od pucybuta do milionera. Poza tym z zami\u0142owania jestem krytykiem filmowym, co te\u017c mog\u0142o mie\u0107 prze\u0142o\u017cenie na og\u00f3lny zamys\u0142 powie\u015bci.<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p><strong>Kim jest wymarzony re\u017cyser adaptacji <em>#YOLO<\/em>?<\/strong><\/p>\n<p>Pierwszym nazwiskiem jakie mi si\u0119 nasuwa jest tw\u00f3rca\u2026<\/p>\n<p><strong><em>Go\u015bcia<\/em><\/strong><strong>?<em><\/em><\/strong><\/p>\n<p>Tak! Zapomnia\u0142em, jak si\u0119 nazywa.<\/p>\n<p><strong>Adam Wingard.<\/strong><\/p>\n<p>Ot\u00f3\u017c to. Zrealizowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c znakomity horror <em>Nast\u0119pny jeste\u015b ty<\/em>. Ten re\u017cyser k\u0105pie swoje filmy w muzyce, d\u017awi\u0119kach, atmosferze niepokoju i napi\u0119cia. Raczej nie zauwa\u017cam takich realizacji w Polsce, zw\u0142aszcza w kinie m\u0142odych tw\u00f3rc\u00f3w. Wielu ameryka\u0144skich re\u017cyser\u00f3w opowiadaj\u0105cych o postaciach w wieku bohater\u00f3w <em>#YOLO<\/em> tworzy filmy bardzo teledyskowe, ale polscy uczynili z tego wizyt\u00f3wk\u0119, doprowadzaj\u0105 t\u0119 estetyk\u0119 do granic mo\u017cliwo\u015bci. Niekiedy ca\u0142o\u015b\u0107 wygl\u0105da jak naci\u0105gni\u0119ta gumka z majtek tu\u017c przed p\u0119kni\u0119ciem. Adam Wingard osi\u0105ga na tym polu sukcesy, ale jest te\u017c opowiadaczem, uwa\u017cnym i skupionym. Tworzy co\u015b przefiltrowanego przez j\u0119zyk popkultury, co\u015b bardzo niebezpiecznego, a jednocze\u015bnie wie kiedy odpu\u015bci\u0107. Wida\u0107 to szczeg\u00f3lnie w <em>Nast\u0119pny jeste\u015b ty<\/em>.<\/p>\n<p><strong>W Polsce ten film przeszed\u0142 raczej bez echa. Na jego przyk\u0142adzie mo\u017cna dostrzec problem rodzimej krytyki oficjalnej, kt\u00f3ra kompletnie nie koncentruje uwagi na takich per\u0142ach.<\/strong><\/p>\n<p>To prawda. Robi\u0142em bardzo du\u017co, \u017ceby w jaki\u015b spos\u00f3b wypromowa\u0107 <em>Go\u015bcia<\/em>. Pami\u0119tam, \u017ce ju\u017c sam trailer przekona\u0142 mnie do tego, \u017ce w kinie obejrz\u0119 dzie\u0142o artysty, kt\u00f3ry po prostu rozumie j\u0119zyk kina gatunkowego. D\u0105\u017cy\u0142em, aby <em>#YOLO<\/em> ko\u0144czy\u0142o si\u0119 podobnym roz\u0142adowaniem; pozytywnym b\u0105d\u017a negatywnym katharsis. To nie mia\u0142o dla mnie znaczenia, jakim, oby tylko \u201eeuforyczne\u201d napi\u0119cie si\u0119 sko\u0144czy\u0142o. Widz\u0119 t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 r\u00f3wnie\u017c jako co\u015b w stylu <em>Victorii<\/em> niemieckiego re\u017cysera, Sebastiana Schippera. Z\u0142e noce, jeszcze gorsze powroty do domu.<\/p>\n<p><strong>K\u0142ania si\u0119 chyba pa\u0144skie do\u015bwiadczenie jako videoblogera. Mam na my\u015bli pana gust krytyczny, ulubione stylistyki.<\/strong><\/p>\n<p>Na pewno tak. Ca\u0142y czas marz\u0119 o filmie \u2013 kt\u00f3rego pomys\u0142 ukrad\u0142a mi ostatnio Katarzyna Ros\u0142aniec w <em>Szatan kaza\u0142 ta\u0144czy\u0107 <\/em>\u2013 w ca\u0142o\u015bci sk\u0142adaj\u0105cego si\u0119 z instagramowych i snapchatowych element\u00f3w do posk\u0142adania. Ma powsta\u0107 nawet specjalna aplikacja do obs\u0142ugi tego filmu. Ciekawi mnie wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107 i Internet, ale po <em>#YOLO<\/em> czu\u0142em, \u017ce chc\u0119 gdzie\u015b si\u0119 zaszy\u0107 z dala od miasta, g\u0142o\u015bnych ludzi, zrewidowa\u0107 mo\u017ce prowincj\u0119, z ktorej pochodz\u0119, a kt\u00f3rej nigdy si\u0119 nie wstydzi\u0142em. W przysz\u0142o\u015bci chcia\u0142bym tak\u017ce napisa\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119 o youtuberach. Pozna\u0142em ten \u015bwiat w czasach pracy w kanale Urwany Film, co postrzega\u0142em jako przed\u0142u\u017cenie pisemnych form krytycznych. Ale nie interesuje mnie ju\u017c YouTube.<\/p>\n<p><strong>A w Polsce \u017cyje jaki\u015b re\u017cyser idealny do przeniesienia <em>#YOLO<\/em> na ekran? <\/strong><\/p>\n<p>Pewnie istniej\u0105 tw\u00f3rcy, kt\u00f3rzy chcieliby zajmowa\u0107 si\u0119 \u015bwiatem, kt\u00f3ry opisa\u0142em. Zreszt\u0105 kto wie, mo\u017ce re\u017cyserzy, o kt\u00f3rych marz\u0119, studiuj\u0105 teraz w szko\u0142ach filmowych. P\u00f3ki co nikt.<\/p>\n<p><strong>Apropo transmedialno\u015bci i \u0142\u0105czenia powie\u015bci z elementami pracy naukowej. Zrezygnowa\u0142 pan z przypis\u00f3w, kt\u00f3re chcia\u0142 wymusi\u0107 wydawca. Czy wbrew pozorom nie stwarza\u0142y one ciekawej szansy, gdyby odej\u015b\u0107 od tradycyjnego przypisu np. w form\u0119 nakazu?<\/strong><\/p>\n<p>David Foster Wallace d\u0142ugo walczy\u0142 o podobn\u0105 kwesti\u0119 z redaktorami. U niego przypisy tworz\u0105 oddzieln\u0105 narracj\u0119. W <em>Kr\u00f3tkich wywiadach z paskudnymi lud\u017ami<\/em> jest ich wi\u0119cej ni\u017c g\u0142\u00f3wnej tre\u015bci. Interesuje si\u0119 literatur\u0105 ergodyczn\u0105, hipertekstualn\u0105, kt\u00f3ra korzysta z pozaliterackich zasob\u00f3w i mo\u017cliwo\u015bci. Bardzo trudno t\u0142umaczy si\u0119 takie utwory. Aktualnie nie mam jednak takich aspiracji. <em>#YOLO<\/em> to inna bajeczka, wr\u0119cz czytad\u0142o. W kulturze hiphopowc\u00f3w funkcjonuje takie wyra\u017cenie \u201e\u0142ak\u201d. Jest on kim\u015b sztucznym; typ pozera. Nie chcia\u0142em wpa\u015b\u0107 w tak\u0105 pu\u0142apk\u0119. Fajnie by\u0142oby prowadzi\u0107 zabaw\u0119 z czytelnikiem na poziomie przypis\u00f3w, ale tam te\u017c musia\u0142aby by\u0107 prowadzona narracja, w tym te\u017c powinien tkwi\u0107 \u017cart. Jeszcze z tym poczekam.<\/p>\n<p><strong><em>#YOLO <\/em><\/strong><strong>\u0142atwo wpisa\u0107 w kontekst tw\u00f3rczo\u015bci, w kt\u00f3rej wykorzystany zosta\u0142 motyw Warszawy, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 na przestrzeni wiek\u00f3w klasycznym toposem literackim o bardzo bogatych tradycjach. Norwid ju\u017c w XIX wieku napisa\u0142 fraszk\u0119 pt. <em>Przepis na powie\u015b\u0107 warszawsk\u0105<\/em>; przypomnijmy jeszcze <em>Wsp\u00f3lny pok\u00f3j<\/em> Uni\u0142owskiego; niedawno Varga wyda\u0142 <em>Masakr\u0119<\/em>. W kinie obraz wsp\u00f3\u0142czesnej Warszawy uchwyci\u0142 Micha\u0142 Marczak w <em>Wszystkich nieprzespanych nocach<\/em>. Uwa\u017cam jednak, \u017ce fabu\u0142a <em>#YOLO<\/em> nie straci\u0142aby na dynamice, je\u015bli rozgrywa\u0142aby si\u0119 na prowincji. Obecnie te niby dwa odr\u0119bne bieguny \u2013 stolica i tzw. Polska B, C, D\u2026 \u2013 unifikuj\u0105 si\u0119 chocia\u017cby dzi\u0119ki Internetowi. <\/strong><\/p>\n<p>Teraz mieszkam w Warszawie, znam kluby w tym mie\u015bcie. Obserwuj\u0119 jak m\u0142odzi raperzy przenosza si\u0119 tu z Kielc, \u0141odzi, Opoczna, aby zwi\u0119kszy\u0107 swoje szanse na nagranie p\u0142yty. Wiem, jak wszystko tu funkcjonuje, dlatego napisa\u0142em o tym mie\u015bcie. R\u00f3wnie dobrze jednak bohaterowie poruszaj\u0105cy si\u0119 w \u015bwiecie dopalaczy oraz mniej lub bardziej modnych miejsc\u00f3wek mogliby to robi\u0107 w \u0141odzi albo Krakowie. M\u0142odzi mieszka\u0144cy prowincji, do kt\u00f3rej czasami wracam, r\u00f3wnie\u017c wiedz\u0105, co si\u0119 dzieje. Dop\u00f3ki b\u0119dzie klepa\u0142 klefedron dost\u0119pny jako odczynnik chemiczny, a nie narkotyk per se, to czemu ma\u0142e miasteczko b\u0105d\u017a wie\u015b ma tego nie wykorzysta\u0107? Dopalacze lataj\u0105 ju\u017c na wiejskich zabawach. To nawet ciekawy koncept. A\u017c \u017ca\u0142uj\u0119, \u017ce nie poszed\u0142em w stron\u0119 analizy por\u00f3wnawczej zjawisk, kt\u00f3re \u0142\u0105cz\u0105 du\u017ce miasta z prowincj\u0105.<\/p>\n<p><strong>Literatura rodzi si\u0119 z\u2026<\/strong><\/p>\n<p>\u2026z wkurzenia. Staram si\u0119 tego unika\u0107 w krytyce, nie chc\u0119 nikogo niepotrzebnie rani\u0107, ale literatura powinna wynika\u0107 z wkurzenia, a potem oswojenia tego wkurzenia. Je\u017celi jest si\u0119 \u015bwiadomym tego wkurzenia, mo\u017cna je przeku\u0107 w bardzo fajne narz\u0119dzie literackie, s\u0142u\u017c\u0105ce do realizacji czego\u015b konstruktywnego. Trzeba jednak odr\u00f3\u017cni\u0107 wkurzenie, kt\u00f3re ka\u017ce pisa\u0107, od wkurzenia permanentnego. My\u015bl\u0119, \u017ce nie chc\u0119 ju\u017c pisa\u0107 ci\u0105gle wkurzonym, wol\u0119 taki by\u0107 przy postawieniu pierwszego znaku, a potem powoli si\u0119 wycisza\u0107.<\/p>\n<p><strong>Bohaterowie <em>#YOLO<\/em> zradzaj\u0105 si\u0119 z w\u0142asnych kompleks\u00f3w. Wkurzaj\u0105 pana?<\/strong><\/p>\n<p>Zar\u00f3wno mnie, jak i narratora. Narrator musi w pewnym momencie si\u0119 dowiedzie\u0107, \u017ce jest wkurzony i kto\u015b ka\u017ce mu wyluzowa\u0107. By\u0107 mo\u017ce te\u017c taki jestem w codzienno\u015bci. Najpierw krytykuj\u0119, a potem zastanawiam si\u0119, czemu ja to robi\u0119, czemu u\u017cywam takiego j\u0119zyka, czemu jestem z\u0142y.<\/p>\n<p><strong>Kiedy\u015b s\u0142ysza\u0142em oryginaln\u0105 tez\u0119. Brzmia\u0142a mniej wi\u0119cej tak: dzisiejsze m\u0142ode pokolenie jest pokoleniem, kt\u00f3re nie chce wyj\u015b\u0107 ze szko\u0142y. Boi si\u0119 konfrontacji z prawdziwym dojrza\u0142ym \u017cyciem. Co\u015b chyba z tego pozosta\u0142o pod portretami zewn\u0119trznymi pa\u0144skich bohater\u00f3w.<\/strong><\/p>\n<p>Zdecydowanie tak. Naprawd\u0119 ciekawi mnie, co stanie si\u0119 z tymi bohaterami po up\u0142ywie d\u0142u\u017cszego czasu. W dalszym ci\u0105gu nie wiemy, jak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142a psychoterapia ludzi wychodz\u0105cych z powa\u017cnych uzale\u017cnie\u0144 po mefedronie. Jak b\u0119d\u0105 wygl\u0105da\u0142y m\u00f3zgi os\u00f3b u\u017cywaj\u0105cych pseudopsychodelicznych \u015brodk\u00f3w, kt\u00f3re nie s\u0105 w \u017caden spos\u00f3b przefiltrowane przez popkultur\u0119, czy zbadane naukowo jak grzyby halucynogenne albo LSD. Nic na ten temat nie wiemy. Dopalacze powstaj\u0105 w czyjej\u015b piwnicy w ci\u0105gu miesi\u0105ca. Mamy do czynienia z prawdziwym eksperymentem do\u0142\u0105czanym teraz do ulicznego pakieciku. Nie wiem, co dalej. Bret Easton Ellis opisa\u0142 w ksi\u0105\u017cce <em>The Rules of Attraction<\/em> bardzo dekadenck\u0105 posta\u0107 kompletnie upodlonej kobiety, kt\u00f3ra ostatecznie zosta\u0142a \u017con\u0105 senatora. Ale to jednostkowy przypadek. Bohaterom <em>#YOLO<\/em> niekoniecznie musi si\u0119 uda\u0107. Mo\u017ce zostan\u0105 ludzkimi formami do wype\u0142nienia? Ja wierz\u0119, \u017ce nie.<\/p>\n<p><strong>Czy nasi politycy wci\u0105\u017c bagatelizuj\u0105 problem narkomanii w Polsce? Paradoksalnie jest chyba podobnie jak w czasach PRL-u, czyli udaj\u0105, \u017ce nie widz\u0105?<\/strong><\/p>\n<p>Tak. \u017byjemy w kulturze jutra, kt\u00f3rego nie ogarniamy. Pa\u0144stwo zachowuje si\u0119, jakby nie mia\u0142o bladego poj\u0119cia, na jakim etapie \u017cyjemy. Dzisiaj mo\u017cemy robi\u0107 mn\u00f3stwo rzeczy wy\u0142\u0105cznie dzi\u0119ki Internetowi i przepisom znalezionym w sieci. Istniej\u0105 fora do bezpiecznego u\u017cywania dopalaczy w stylu hyperreal itd., istnieje tak zwany darknet. M\u0142odzi zdolni chemicy modyfikuj\u0105 dany sk\u0142adnik, kt\u00f3ry wraca na rynek dzie\u0144 po delegalizacji jako legalny \u015brodek. Pa\u0144stwo nie rozumie, \u017ce tworzy system zamkni\u0119ty, w kt\u00f3rym zakazywanie mniejszego z\u0142a sprowadza si\u0119 do tego, \u017ce gorsze z\u0142o \u2013 bo zrobione pospiesznie \u2013 pojawia si\u0119 ju\u017c na drugi dzie\u0144.<\/p>\n<p><strong>Podczas spotkania autorskiego opowiedzia\u0142 pan o cz\u0142owieku, kt\u00f3ry lubi gdy pada deszcz, poniewa\u017c w\u00f3wczas ma pewno\u015b\u0107, \u017ce wszyscy jego znajomi siedz\u0105 w domu. <\/strong><\/p>\n<p>Pami\u0119tam dok\u0142adnie t\u0119 sytuacj\u0119. Poniek\u0105d te\u017c \u017cyj\u0119 w spo\u0142ecze\u0144stwie uczestnictwa. W tym momencie dzieje si\u0119 mn\u00f3stwo ciekawych rzeczy w mie\u015bcie, w kt\u00f3rych nie mam udzia\u0142u. Wieczorem b\u0119dzie ich jeszcze wi\u0119cej. Nauczy\u0142em si\u0119 z tym \u017cy\u0107. Zosta\u0142o mi mn\u00f3stwo film\u00f3w do obejrzenia, tre\u015bci do przyswojenia, ale czasami to wyciszam i pytam sam siebie \u2013 po co? Pewnego dnia pozna\u0142em tego cz\u0142owieka. Pos\u0142u\u017cy\u0142 mi jako baza do napisania jednej z postaci. Znajdowa\u0142 si\u0119 na etapie wycofania z nocnego \u017cycia. I ci\u0105gle my\u015bla\u0142 nad tym, co dzieje si\u0119, podczas gdy on siedzi w domu. I m\u00f3wi: \u201eTo ju\u017c wola\u0142bym, \u017ceby pada\u0142 deszcz, bo wtedy ziomki te\u017c siedz\u0105 w domu\u201d. Nie rozumia\u0142em tego, zanim nie zda\u0142em sobie sprawy, jakim fetyszyst\u0105 tre\u015bci sam si\u0119 sta\u0142em, ile musz\u0119 miejsc odwiedzi\u0107, ile przeczyta\u0107 i obejrze\u0107. To cecha charakterystyczna wielu poch\u0142aniaczy popkultury; ci\u0105gle nowe projekty, nowe tytu\u0142y. Pojawia si\u0119 potrzeba po\u0142kni\u0119cia czego\u015b za jednym zamachem, poniewa\u017c netflix w\u0142a\u015bnie wypu\u015bci\u0142. \u017byjemy w kulturze video na zawo\u0142anie; narkotyk\u00f3w na zawo\u0142anie. VOD dzia\u0142a jak dopalacze zamawiane przez telefon. Wszystko musi by\u0107 zaraz. Sko\u0144czy\u0142y si\u0119 czasy nerwowego tupania n\u00f3\u017ck\u0105 w oczekiwaniu na nowy odcinek ulubionego serialu.<\/p>\n<p><strong>Dawniej samo oczekiwanie na kolejny odcinek by\u0142o dla niekt\u00f3rych widz\u00f3w czasem \u015bwi\u0119tym.<\/strong><\/p>\n<p>Zgadza si\u0119. Oczekiwanie wype\u0142nia\u0142o ci wolny czas refleksji, nad tym, co stanie si\u0119 dalej. Dzisiaj wszystko ma by\u0107 permanentne, instant, na \u017c\u0105danie.<\/p>\n<p><strong>Powiedzia\u0142 pan te\u017c, \u017ce powie\u015b\u0107 by\u0142a pr\u00f3b\u0105 dotarcia do bliskiej osoby. Gdzie\u015b podsk\u00f3rnie fakty egzystencjalne zwyci\u0119\u017cy\u0142y nad faktami historycznymi. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce stworzy\u0142 pan co\u015b w rodzaju listu mi\u0142osnego?<\/strong><\/p>\n<p>Na pocz\u0105tku powie\u015bci s\u0105 takie s\u0142owa Nicholasa Pizzolatto, kt\u00f3ry napisa\u0142, \u017ce \u201eliteratura mo\u017ce uratowa\u0107 \u017cycie, a g\u00f3wno prawda, bo wcale nie ratuje\u201d. Napisa\u0142em z my\u015bl\u0105 o kilku konkretnych osobach, a je\u015bli m\u00f3wimy o p\u0142ci pi\u0119knej, to staje si\u0119 oczywiste, \u017ce g\u0142\u00f3wnie chodzi o jedna osob\u0119. Interesowa\u0142a mnie na pocz\u0105tku wy\u0142\u0105cznie reakcja tej osoby. Czy ta moja metafizczna pr\u00f3ba dopisania dobrego ci\u0105gu dalszego albo przedstawienia jej jako osoby wra\u017cliwej, skonfliktowanej ze \u015bwiatem co\u015b przyniesie? Takie uczucia mn\u0105 kierowa\u0142y. Potem historia obrasta\u0142a konwencj\u0105 filmow\u0105, atmosfer\u0105 ci\u0105gu wydarze\u0144, kt\u00f3re musz\u0105 doprowadzi\u0107 do eksplozji. Nota bene, r\u00f3\u017cnymi kana\u0142ami komunikacyjnymi ksi\u0105\u017cka dotar\u0142a do os\u00f3b, kt\u00f3re rozpozna\u0142y si\u0119 w powie\u015bci i s\u0105 o dziwo zadowolone. Z tego si\u0119 ciesz\u0119.<\/p>\n<p><strong>Nie wierzy pan, \u017ce literatura \u2013 czy mo\u017ce nawet szerzej \u2013 sztuka mo\u017ce zmieni\u0107 \u015bwiat. Ale chocia\u017cby Krystian Bala przez pewien czas porz\u0105dkowa\u0142 w\u0142asny kosmos r\u00f3wnie\u017c za pomoc\u0105 autorskiej powie\u015bci. <\/strong><\/p>\n<p>Ogl\u0105da\u0142em <em>Amok<\/em> z przera\u017ceniem. Nagle okazuje si\u0119, \u017ce w tej postmodernie wszyscy ta\u0144czymy tak jak chce Krystian Bala. Wszystko zdarzy\u0142o si\u0119 naprawd\u0119, powstawa\u0142y reporta\u017ce. Bala ma ci\u0105gle jaki\u015b wp\u0142yw na rzeczywisto\u015b\u0107. Podpisa\u0142 przecie\u017c zgod\u0119 na u\u017cycie danych osobowych itd. Decydowa\u0142 w jaki\u015b spos\u00f3b o tre\u015bci filmu, kt\u00f3ry powinien p\u00f3j\u015b\u0107 bardziej w krytyk\u0119 wsp\u00f3\u0142czesnych, obsesyjnych aspiracji. Prze\u017cywaj\u0105 z tego powodu rozmaite bole\u015bci egzystencjalne. Ciesz\u0119 si\u0119 wi\u0119c, \u017ce istnieje kto\u015b taki jak krytyk, poniewa\u017c ma on mo\u017cliwo\u015b\u0107 wskazania s\u0142abych stron tego bardzo cynicznego sk\u0105din\u0105d przekazu. <em>#YOLO<\/em> traktuje troch\u0119 o depresji, o ludziach, kt\u00f3rzy pog\u0142ebiaj\u0105 depresj\u0119 na w\u0142asne \u017cyczenie dzi\u0119ki dopalaczom. Musimy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce s\u0105 to jednak ludzie, kt\u00f3rzy \u2013 tak czy siak \u2013 zrobi\u0105, co b\u0119d\u0105 chcieli. Nie pomo\u017ce \u017cadne kr\u0119cenie paluszkiem literata, taty, mamy (szczeg\u00f3lnie je\u015bli taty i mamy nie by\u0142o); nie pomo\u017ce \u017caden komunikat na wielkim transparencie w stylu \u201enie r\u00f3b, nie bierz, nie smakuj\u201d, poniewa\u017c spieprzony jest system. Lubi\u0119 taki eksperyment ze szczurami. Polega on na tym, \u017ce jedna grupa szczur\u00f3w \u017cyje w stresuj\u0105cej atmosferze, a druga w spokojnej. Zdenerwowane szczury si\u0119ga\u0142y do \u015brodka narkotycznego, kt\u00f3ry by\u0142 podawany do wody. Wyluzowane szczury nie odczuwa\u0142y takiej potrzeby. Podobnie by\u0142o z \u017co\u0142nierzami w Wietnamie. Wielu z nich po przebojach z opium i heroin\u0105 po powrocie do domu odrzuca\u0142o te substancje wbrew regu\u0142om uzale\u017cnienia fizycznego i metabolicznego. Ja swoj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 nie wywr\u0119 takiego wp\u0142ywu. Chcia\u0142bym jednak, aby <em>#YOLO<\/em> zosta\u0142o zapami\u0119tane jako m\u00f3j manifest i stanowi\u0142o pewn\u0105 inspiracj\u0119.<\/p>\n<p><strong>Jaki jest portret pami\u0119ciowy <em>#YOLO<\/em>?<\/strong><\/p>\n<p><em>#YOLO<\/em> to smutna, siedz\u0105ca w ciasnym pokoju dziewczyna, kt\u00f3ra g\u0142aszcze swojego kota; ma kilkana\u015bcie tatua\u017cy. Nawet nie wie, kiedy pojawi\u0142y si\u0119 na jej ciele. Komunikuje si\u0119 z kim\u015b na messengerze. Jednocze\u015bnie <em>#YOLO<\/em> jest osob\u0105 z krwi i ko\u015bci oraz posiada bogatszy baga\u017c emocjonalny ni\u017c osoby podr\u00f3\u017cuj\u0105ce stopem. Widz\u0119 t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 jako nerwowego dzieciaka, kt\u00f3ry szuka kontaktu ze \u015bwiatem, b\u0119d\u0105c zamkni\u0119tym w pokoju.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><em>#YOLO<\/em> to smutna, siedz\u0105ca w ciasnym pokoju dziewczyna, kt\u00f3ra g\u0142aszcze swojego kota; ma kilkana\u015bcie tatua\u017cy. Nawet nie wie, kiedy pojawi\u0142y si\u0119 na jej ciele. Komunikuje si\u0119 z kim\u015b na messengerze. Jednocze\u015bnie <em>#YOLO<\/em> jest osob\u0105 z krwi i ko\u015bci oraz posiada bogatszy baga\u017c emocjonalny ni\u017c osoby podr\u00f3\u017cuj\u0105ce stopem. Widz\u0119 t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 jako nerwowego dzieciaka, kt\u00f3ry szuka kontaktu ze \u015bwiatem, b\u0119d\u0105c zamkni\u0119tym w pokoju.<\/p>\n","protected":false},"author":747,"featured_media":42167,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[65],"tags":[377,6052,484,3205],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[6051,3200],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Dziewczyna, kt\u00f3ra g\u0142aszcze swojego kota: Jakub Koisz<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Jakub Koisz: Na Facebooku zauwa\u017cy\u0142em taki rodzaj storytellingu, w kt\u00f3rym ludzie dla rozrywki wy\u0142apuj\u0105 rytm i spos\u00f3b m\u00f3wienia pasa\u017cer\u00f3w...\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/jakub-koisz-pawel-jaskulski-dziewczyna-ktora-glaszcze-swojego-kota\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/jakub-koisz-pawel-jaskulski-dziewczyna-ktora-glaszcze-swojego-kota\/2\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/jakub-koisz-pawel-jaskulski-dziewczyna-ktora-glaszcze-swojego-kota#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/koisz-yolo.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/koisz-yolo.jpg\",\"width\":\"985\",\"height\":\"1575\",\"caption\":\"Jakub Koisz, \u201e#YOLO\u201d, Wydawnictwo OVO, 2016 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Wydawnictwa)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/jakub-koisz-pawel-jaskulski-dziewczyna-ktora-glaszcze-swojego-kota#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/jakub-koisz-pawel-jaskulski-dziewczyna-ktora-glaszcze-swojego-kota\",\"name\":\"Dziewczyna, kt\u00f3ra g\u0142aszcze swojego kota: Jakub Koisz\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/jakub-koisz-pawel-jaskulski-dziewczyna-ktora-glaszcze-swojego-kota#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2017-05-29T20:10:19+00:00\",\"dateModified\":\"2017-05-29T20:04:07+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/12c901f570e2293eb82893f86a7c3758\"},\"description\":\"Jakub Koisz: Na Facebooku zauwa\u017cy\u0142em taki rodzaj storytellingu, w kt\u00f3rym ludzie dla rozrywki wy\u0142apuj\u0105 rytm i spos\u00f3b m\u00f3wienia pasa\u017cer\u00f3w...\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/jakub-koisz-pawel-jaskulski-dziewczyna-ktora-glaszcze-swojego-kota#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/jakub-koisz-pawel-jaskulski-dziewczyna-ktora-glaszcze-swojego-kota\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/jakub-koisz-pawel-jaskulski-dziewczyna-ktora-glaszcze-swojego-kota#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Dziewczyna, kt\u00f3ra g\u0142aszcze swojego kota\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/12c901f570e2293eb82893f86a7c3758\",\"name\":\"Jakub Koisz\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/jakub-koisz\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Dziewczyna, kt\u00f3ra g\u0142aszcze swojego kota: Jakub Koisz","description":"Jakub Koisz: Na Facebooku zauwa\u017cy\u0142em taki rodzaj storytellingu, w kt\u00f3rym ludzie dla rozrywki wy\u0142apuj\u0105 rytm i spos\u00f3b m\u00f3wienia pasa\u017cer\u00f3w...","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/jakub-koisz-pawel-jaskulski-dziewczyna-ktora-glaszcze-swojego-kota","next":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/jakub-koisz-pawel-jaskulski-dziewczyna-ktora-glaszcze-swojego-kota\/2","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/jakub-koisz-pawel-jaskulski-dziewczyna-ktora-glaszcze-swojego-kota#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/koisz-yolo.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/koisz-yolo.jpg","width":"985","height":"1575","caption":"Jakub Koisz, \u201e#YOLO\u201d, Wydawnictwo OVO, 2016 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Wydawnictwa)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/jakub-koisz-pawel-jaskulski-dziewczyna-ktora-glaszcze-swojego-kota#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/jakub-koisz-pawel-jaskulski-dziewczyna-ktora-glaszcze-swojego-kota","name":"Dziewczyna, kt\u00f3ra g\u0142aszcze swojego kota: Jakub Koisz","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/jakub-koisz-pawel-jaskulski-dziewczyna-ktora-glaszcze-swojego-kota#primaryimage"},"datePublished":"2017-05-29T20:10:19+00:00","dateModified":"2017-05-29T20:04:07+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/12c901f570e2293eb82893f86a7c3758"},"description":"Jakub Koisz: Na Facebooku zauwa\u017cy\u0142em taki rodzaj storytellingu, w kt\u00f3rym ludzie dla rozrywki wy\u0142apuj\u0105 rytm i spos\u00f3b m\u00f3wienia pasa\u017cer\u00f3w...","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/jakub-koisz-pawel-jaskulski-dziewczyna-ktora-glaszcze-swojego-kota#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/jakub-koisz-pawel-jaskulski-dziewczyna-ktora-glaszcze-swojego-kota"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/jakub-koisz-pawel-jaskulski-dziewczyna-ktora-glaszcze-swojego-kota#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Dziewczyna, kt\u00f3ra g\u0142aszcze swojego kota"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/12c901f570e2293eb82893f86a7c3758","name":"Jakub Koisz","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/jakub-koisz"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42141"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/747"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42141"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42141\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/42167"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42141"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42141"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42141"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=42141"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=42141"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}