{"id":42374,"date":"2017-06-16T07:00:30","date_gmt":"2017-06-16T06:00:30","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=42374"},"modified":"2020-11-04T14:44:30","modified_gmt":"2020-11-04T13:44:30","slug":"herta-muller-sztuka-powiesci-ksiazkowe-klimaty","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/herta-muller-sztuka-powiesci-ksiazkowe-klimaty","title":{"rendered":"Sztuka powie\u015bci: wywiad z Hert\u0105 M\u00fcller"},"content":{"rendered":"

Pisa\u0142a pani r\u00f3wnie\u017c o niewystarczalno\u015bci j\u0119zyka, o tym, \u017ce nie zawsze my\u015blimy s\u0142owami, \u017ce mowa nie odzwierciedla najg\u0142\u0119bszych sfer naszych umys\u0142\u00f3w. By\u0107 mo\u017ce zatem najtrafniej by\u0142oby powiedzie\u0107, \u017ce d\u0105\u017cy pani do opisania tego, co kryje si\u0119 za i mi\u0119dzy s\u0142owami. I bardzo cz\u0119sto jest to po prostu cisza. Jest taka scena w Hu\u015btawce oddechu<\/em>, gdy dziadek Leo wpatruje si\u0119 w ciel\u0119, po\u017cera je wzrokiem, i powtarza si\u0119 w ksi\u0105\u017cce s\u0142owo Augenhunger<\/em> \u2013 \u201eg\u0142\u00f3d oczu\u201d. Czy istnieje tak\u017ce g\u0142\u00f3d s\u0142\u00f3w?<\/strong><\/p>\n

To s\u0142owa s\u0105 g\u0142odne. Nie jestem g\u0142odna s\u0142\u00f3w, ale one maj\u0105 sw\u00f3j w\u0142asny apetyt. Chc\u0105 strawi\u0107 moje do\u015bwiadczenia, a ja musz\u0119 dopilnowa\u0107, by im si\u0119 uda\u0142o.<\/p>\n

\"\u201eSztuka<\/a>
\u201eSztuka powie\u015bci. Wywiady z pisarkami z The Paris Review\u201d \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)<\/figcaption><\/figure>\n

Czy przed przelaniem zda\u0144 na papier s\u0142yszy je pani w g\u0142owie?<\/strong><\/p>\n

Niczego nie s\u0142ysz\u0119, ale musz\u0119 zobaczy\u0107 wszystko, co napisa\u0142am. Widz\u0119 zdania. Potem je s\u0142ysz\u0119. Czytam je te\u017c na g\u0142os.<\/p>\n

Wszystko czyta pani na g\u0142os?<\/strong><\/p>\n

Wszystko. Ze wzgl\u0119du na rytm \u2013 je\u015bli co\u015b nie brzmi dobrze, to zdanie nie dzia\u0142a. To znaczy, \u017ce co\u015b z nim jest nie tak. Zawsze musz\u0119 si\u0119 ws\u0142ucha\u0107 w ten rytm, tylko tak mog\u0119 sprawdzi\u0107, czy u\u017cy\u0142am w\u0142a\u015bciwych s\u0142\u00f3w. Najbardziej zwariowane jest to, \u017ce im tekst bardziej surrealistyczny, tym bardziej przystawa\u0107 musi do rzeczywisto\u015bci. W przeciwnym razie si\u0119 nie sprawdzi. Taka proza zawsze wyjdzie \u017ale \u2013 kiczowato. Wielu ludziom trudno w to uwierzy\u0107, ale sceny surrealistyczne trzeba sprawdza\u0107 pod k\u0105tem autentyzmu z milimetrow\u0105 dok\u0142adno\u015bci\u0105, inaczej w og\u00f3le nie dzia\u0142aj\u0105 i tekst jest zupe\u0142nie nie do u\u017cycia. Surrealizm dzia\u0142a tylko wtedy, gdy staje si\u0119 rzeczywisto\u015bci\u0105. Dlatego musi by\u0107 na ni\u0105 uodporniony, oparty na realistycznych strukturach.<\/p>\n

Pozwala pani, by zacz\u0119te zdania pani\u0105 prowadzi\u0142y?<\/strong><\/p>\n

One wiedz\u0105 same, co ma si\u0119 wydarzy\u0107. J\u0119zyk wie, dok\u0105d musi trafi\u0107. Ja wiem, czego chc\u0119, ale to zdanie zna drog\u0119 do celu. Mimo to j\u0119zyk nale\u017cy zawsze trzyma\u0107 w ryzach. Ja pracuj\u0119 bardzo wolno. Potrzeba mi du\u017co czasu, bo robi\u0119 wiele podej\u015b\u0107. Ka\u017cd\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 pisz\u0119 jakie\u015b dwadzie\u015bcia razy. Z pocz\u0105tku musz\u0119 mie\u0107 du\u017co podp\u00f3rek, pisz\u0119 wiele rzeczy, kt\u00f3re s\u0105 zb\u0119dne. P\u00f3\u017aniej, gdy jestem ju\u017c dostatecznie daleko \u2013 we w\u0142asnej g\u0142owie nadal poszukuj\u0105c \u2013 wycinam oko\u0142o jednej trzeciej, bo jest mi ju\u017c niepotrzebna. Ale potem cz\u0119sto wracam do pierwotnej wersji, poniewa\u017c najwyra\u017aniej by\u0142a najbardziej autentyczna i wszystko inne okaza\u0142o si\u0119 niezadowalaj\u0105ce. Cz\u0119sto czuj\u0119, \u017ce mi si\u0119 nie uda. \u017bycie i j\u0119zyk s\u0105 tak odmienne. Jak mam zmie\u015bci\u0107 jedno w drugim? Jak mog\u0119 sprawi\u0107, by si\u0119 spotka\u0142y? Nie ma czego\u015b takiego jak prze\u0142o\u017cenie jeden do jednego. Najpierw musz\u0119 wszystko rozebra\u0107 na kawa\u0142ki. Wychodz\u0119 od rzeczywisto\u015bci, ale musz\u0119 j\u0105 ca\u0142kowicie zburzy\u0107. A potem u\u017cywam j\u0119zyka, by stworzy\u0107 co\u015b zupe\u0142nie innego. Je\u015bli mi si\u0119 poszcz\u0119\u015bci, wszystkie kawa\u0142ki s\u0105 na swoim miejscu i nowy j\u0119zyk zn\u00f3w zbli\u017ca si\u0119 do prawdy. Sam proces jest jednak kompletnie sztuczny.<\/p>\n

Podobnie jak choinka Leo. I tak te\u017c powiedzia\u0142a pani w Sztokholmie: \u017ce w pisarstwie nie chodzi o zaufanie, tylko uczciwo\u015b\u0107 k\u0142amstwa \u2013 i to na\u0142adowanego ogromn\u0105 energi\u0105.<\/strong><\/p>\n

Tak, i to mo\u017ce wp\u0119dzi\u0107 w obsesj\u0119. Kiedy ludzie m\u00f3wi\u0105 o pi\u0119knie tekstu, to w\u0142a\u015bnie maj\u0105 na my\u015bli \u2013 fakt, \u017ce j\u0119zyk przyci\u0105ga, sprawia, \u017ce chc\u0119 to robi\u0107. Ale jest to r\u00f3wnie\u017c bolesne, dlatego tak bardzo boj\u0119 si\u0119 pisania. I tak cz\u0119sto zastanawiam si\u0119, czy podo\u0142am, czy ud\u017awign\u0119 t\u0119 odpowiedzialno\u015b\u0107 stworzenia nowego j\u0119zyka. Lecz jest te\u017c tak, jak pan m\u00f3wi\u0142 \u2013 po\u0142ow\u0119 stanowi milczenie. To, co powiedziane, to jedno, ale to, co przemilczane, te\u017c musi by\u0107 obecne, unosi\u0107 si\u0119 nad tym, co si\u0119 pisze. Trzeba to czu\u0107.<\/p>\n

Owo milczenie nie zawiera si\u0119 jedynie wewn\u0105trz postaci. Jest te\u017c mi\u0119dzy postaciami i w samym tek\u015bcie. W Serc\u0105tku<\/em> pisze pani: \u201eS\u0142owami w ustach depczemy tyle, co stopami w trawie. Ale tak\u017ce milczeniem\u201d[1]<\/sup><\/a>.<\/strong><\/p>\n

Milczenie te\u017c jest rodzajem m\u00f3wienia. Jedno jest to\u017csame z drugim. To podstawowy sk\u0142adnik j\u0119zyka. Zawsze wybieramy, co powiedzie\u0107, a czego nie. Czemu m\u00f3wimy jedn\u0105 rzecz, a inn\u0105 pomijamy? Robimy to odruchowo, bo niewa\u017cne, o czym rozmawiamy, wi\u0119cej przemilczamy, ni\u017c wypowiadamy. I nie zawsze chodzi o ukrycie czego\u015b \u2013 to po prostu element instynktownej selekcji. Jest ona r\u00f3\u017cna u poszczeg\u00f3lnych ludzi, wi\u0119c niewa\u017cne, jak wiele os\u00f3b opisuje t\u0119 sam\u0105 rzecz, opis jest inny, z innego punktu widzenia. Nawet przy podobnych punktach widzenia ludzie dokonuj\u0105 r\u00f3\u017cnych wybor\u00f3w w kwestii tego, co powiedzie\u0107, a czego nie. Dla mnie to jasne, bo pochodz\u0119 ze wsi, gdzie ludzie nigdy nie m\u00f3wili wi\u0119cej ni\u017c absolutnie konieczne. Kiedy mia\u0142am pi\u0119tna\u015bcie lat i pojecha\u0142am do miasta, by\u0142am zdumiona tym, jak du\u017co tam gadaj\u0105 i ile z tego jest bezcelowe. I tym, ile ludzie opowiadaj\u0105 o sobie \u2013 to by\u0142o mi zupe\u0142nie obce. Cisza stanowi\u0142a dla mnie zawsze kolejn\u0105 form\u0119 komunikacji. Przecie\u017c tak wiele mo\u017cna si\u0119 dowiedzie\u0107, jedynie na kogo\u015b patrz\u0105c. W domu zawsze wiedzieli\u015bmy wszystko o pozosta\u0142ych domownikach, cho\u0107 nikt o sobie bez przerwy nie m\u00f3wi\u0142. W innych miejscach te\u017c napotyka\u0142am wiele milczenia. Istnia\u0142o i to, kt\u00f3re narzucali\u015bmy sobie sami, bo nie wolno by\u0142o nigdy powiedzie\u0107, co si\u0119 naprawd\u0119 my\u015bli.<\/p>\n

M\u00f3wi pani o wiosce?<\/strong><\/p>\n

By\u0142o tego troch\u0119 i w wiosce, ale mam na my\u015bli \u017cycie w dyktaturze. Bo \u017cyj\u0105c w takich warunkach, uczysz si\u0119, \u017ce s\u0142owa mog\u0105 by\u0107 niebezpieczne, wi\u0119c kontrolujesz to, co m\u00f3wisz. By\u0142o te\u017c milczenie na przes\u0142uchaniach \u2013 zawsze bardzo wa\u017cne. Za ka\u017cdym razem nale\u017ca\u0142o ostro\u017cnie rozwa\u017cy\u0107, ile si\u0119 im powie i o czym, aby zachowa\u0107 r\u00f3wnowag\u0119. Z jednej strony nie chcia\u0142e\u015b powiedzie\u0107 za du\u017co, \u017ceby nie pomy\u015bleli, \u017ce wiesz co\u015b wi\u0119cej ni\u017c oni, \u017ceby nie zadali pytania, kt\u00f3re inaczej by si\u0119 nie pojawi\u0142o. Z drugiej strony nale\u017ca\u0142o co\u015b jednak powiedzie\u0107, wi\u0119c najlepiej by\u0142o odpowiada\u0107 po trochu, \u017ceby musieli powtarza\u0107 to samo pytanie. Obie strony czai\u0142y si\u0119, ostro\u017cnie kalkuluj\u0105c; \u015bledczy studiowa\u0142 przes\u0142uchiwanego, pr\u00f3bowa\u0142 ci\u0119 przejrze\u0107, a ty pr\u00f3bowa\u0142e\u015b zrobi\u0107 z nim to samo, odkry\u0107, czego chce, do czego zmierza, dlaczego chce to wiedzie\u0107. Du\u017co siedzenia w ciszy.<\/p>\n

Do\u015bwiadczyli\u015bmy tego oczami bohaterki Dzi\u015b wola\u0142abym siebie nie spotka\u0107<\/em>. Ale czy przes\u0142uchuj\u0105cy byli generalnie zdolni przejrze\u0107 swoje ofiary?<\/strong><\/p>\n

Nie wiem. Nie jestem pewna, czy w og\u00f3le da si\u0119 kogo\u015b przejrze\u0107 na wylot \u2013 my\u015blisz, \u017ce ci si\u0119 uda\u0142o, ale mo\u017cesz by\u0107 w b\u0142\u0119dzie. Ale to byli profesjonali\u015bci szkoleni w psychologii. Moich przyjaci\u00f3\u0142 brano na przes\u0142uchania i ka\u017cdy przypadek by\u0142 wyj\u0105tkowy, wszystkimi zajmowano si\u0119 w inny spos\u00f3b, inaczej ich straszono i szanta\u017cowano. \u015aledczy robili u\u017cytek ze swojego szkolenia, znali najlepsze sposoby, by wywo\u0142a\u0107 w kim\u015b strach i rozpacz. Nigdy nie rozgryz\u0142am tych metod, za ka\u017cdym razem dawa\u0142am si\u0119 zaskoczy\u0107. Zawsze mieli jak\u0105\u015b now\u0105 niespodziank\u0119, kt\u00f3rej nie da\u0142o si\u0119 przewidzie\u0107. W moim przypadku natomiast nie by\u0142o czego odkrywa\u0107, bo ca\u0142e mieszkanie mia\u0142am na pods\u0142uchu. Wtedy o tym nie wiedzia\u0142am \u2013 dowiedzia\u0142am si\u0119 p\u00f3\u017aniej, dopiero po upadku re\u017cimu \u2013 ale oni s\u0142yszeli wszystko, znali ca\u0142e moje prywatne \u017cycie. To by\u0142o co\u015b niewyobra\u017calnego, nie mia\u0142am najmniejszego podejrzenia, \u017ce obserwowali mnie i pods\u0142uchiwali wsz\u0119dzie, gdzie posz\u0142am. My\u015bla\u0142am, \u017ce jestem w swoim domu, w miejscu prywatnym, ale wcale takie nie by\u0142o. W tamtym czasie nie przysz\u0142o mi do g\u0142owy, \u017ce mog\u0105 si\u0119 mn\u0105 a\u017c tak interesowa\u0107 \u2013 nie by\u0142am wystarczaj\u0105co wa\u017cna. Poza tym wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce Rumunia jest zbyt uboga, by kupowa\u0107 drogi sprz\u0119t do inwigilacji, a przecie\u017c sama nie da\u0142aby rady go wyprodukowa\u0107 \u2013 z krajowych fabryk nie wychodzi\u0142o nic tej jako\u015bci. Naturalnie by\u0142am okropnie naiwna \u2013 oczywi\u015bcie, \u017ce mieli odpowiedni sprz\u0119t, bo to w\u0142a\u015bnie zdecydowali si\u0119 kupi\u0107. Ludzie czekali w kolejkach po jedzenie, ale mikrofon\u00f3w nigdy nie brakowa\u0142o.<\/p>\n

W niekt\u00f3rych pani postaciach jest jeszcze jeden rodzaj milczenia. Na przyk\u0142ad u Kati Stra\u017cy z Hu\u015btawki oddechu<\/em>. Jest niepe\u0142nosprawna umys\u0142owo i ma ograniczon\u0105 zdolno\u015b\u0107 wyra\u017cania si\u0119.<\/strong><\/p>\n

Ale m\u00f3wi wi\u0119cej ni\u017c pozostali. Lubi\u0119 kr\u00f3tkie dialogi. I s\u0105 pewne konstrukcje gramatyczne, kt\u00f3rych nie znosz\u0119, jak imies\u0142owy wsp\u00f3\u0142czesne czy czas zaprzesz\u0142y, wszystkie te skomplikowane niemieckie formu\u0142y, wie\u017ce z czasownik\u00f3w, tryb \u0142\u0105cz\u0105cy w mowie zale\u017cnej i tym podobne. S\u0105 takie m\u0119cz\u0105ce i ch\u0142odne, oddzielaj\u0105 wszystko od emocji. Zawsze staram si\u0119 trzyma\u0107 czasu tera\u017aniejszego albo najwy\u017cej prostego czasu przesz\u0142ego. Ca\u0142a reszta wydaje mi si\u0119 zb\u0119dnym balastem. S\u0105dz\u0119, \u017ce to te\u017c efekt j\u0119zyka ch\u0142opskiego, w kt\u00f3rym dorasta\u0142am. By\u0142 lakoniczny. I bezpo\u015bredni. Poza tym dialogi zawsze musz\u0105 by\u0107 ostre. To te\u017c chyba wp\u0142yw mojego pochodzenia. Ludzie d\u0142ugo nic nie m\u00f3wi\u0105, a kiedy si\u0119 w ko\u0144cu odezw\u0105, chodzi o co\u015b bardzo pilnego. Absolutnie trzeba to powiedzie\u0107 i szkoda czasu na lingwistyczne konstrukcje. Najcz\u0119\u015bciej jest ju\u017c za p\u00f3\u017ano \u2013 mo\u017cna by\u0142o t\u0119 rzecz powiedzie\u0107 dawno temu, ale nikt tego nie zrobi\u0142.<\/p>\n

Ale nawet je\u015bli jest za p\u00f3\u017ano\u2026<\/strong><\/p>\n

To sprawa wydaje si\u0119 przez to jeszcze pilniejsza.<\/p>\n

Interpunkcj\u0119 te\u017c ogranicza pani do minimum. Brakuje na przyk\u0142ad znak\u00f3w zapytania.<\/strong><\/p>\n

Zdania nie musz\u0105 mie\u0107 znak\u00f3w zapytania. Ze sposobu pisania jasno wynika, co jest pytaniem. Poznaje si\u0119 to po sk\u0142adni. Dlatego nie potrzebuj\u0119 znak\u00f3w zapytania ani wykrzyknik\u00f3w. Uwa\u017cam je za kompletnie zb\u0119dne. Powoduj\u0105 tylko zamieszanie i nie maj\u0105 u mnie czego szuka\u0107. Tak samo cudzys\u0142owy. To okropne, kiedy tekst zapychaj\u0105 te wszystkie znaki. Przecie\u017c wiadomo, kiedy trwa dialog.<\/p>\n

Poka\u017c przypisy<\/span>    (\u21b5 returns to text)<\/p>\n
    \n
  1. W przek\u0142adzie Alicji Buras.\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Ale jest to r\u00f3wnie\u017c bolesne, dlatego tak bardzo boj\u0119 si\u0119 pisania. I tak cz\u0119sto zastanawiam si\u0119, czy podo\u0142am, czy ud\u017awign\u0119 t\u0119 odpowiedzialno\u015b\u0107 stworzenia nowego j\u0119zyka. Lecz jest te\u017c tak, jak pan m\u00f3wi\u0142 \u2013 po\u0142ow\u0119 stanowi milczenie. To, co powiedziane, to jedno, ale to, co przemilczane, te\u017c musi by\u0107 obecne, unosi\u0107 si\u0119 nad tym, co si\u0119 pisze. Trzeba to czu\u0107.<\/p>\n","protected":false},"author":752,"featured_media":42377,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[83,484,6108,5356],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[14132],"yoast_head":"\nSztuka powie\u015bci: Herta M\u00fcller<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Herta M\u00fcller w wywiadzie udzielonym dla Philipa Boehma dla The Paris Review w 2014 roku.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/herta-muller-sztuka-powiesci-ksiazkowe-klimaty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/herta-muller-sztuka-powiesci-ksiazkowe-klimaty#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/sztuka-powiesci-wywiady-z-pisarkami-ksiazkowe-klimaty-2017-06-16.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/sztuka-powiesci-wywiady-z-pisarkami-ksiazkowe-klimaty-2017-06-16.jpg\",\"width\":\"1278\",\"height\":\"2000\",\"caption\":\"\u201eSztuka powie\u015bci. Wywiady z pisarkami z The Paris Review\u201d \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/herta-muller-sztuka-powiesci-ksiazkowe-klimaty#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/herta-muller-sztuka-powiesci-ksiazkowe-klimaty\",\"name\":\"Sztuka powie\u015bci: Herta M\u00fcller\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/herta-muller-sztuka-powiesci-ksiazkowe-klimaty#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2017-06-16T06:00:30+00:00\",\"dateModified\":\"2020-11-04T13:44:30+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/b087324b2d292a13d4f3e5a7992fac57\"},\"description\":\"Herta M\u00fcller w wywiadzie udzielonym dla Philipa Boehma dla The Paris Review w 2014 roku.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/herta-muller-sztuka-powiesci-ksiazkowe-klimaty#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/herta-muller-sztuka-powiesci-ksiazkowe-klimaty\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/herta-muller-sztuka-powiesci-ksiazkowe-klimaty#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Sztuka powie\u015bci: wywiad z Hert\u0105 M\u00fcller\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/b087324b2d292a13d4f3e5a7992fac57\",\"name\":\"Herta M\u00fcller\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/herta-muller\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Sztuka powie\u015bci: Herta M\u00fcller","description":"Herta M\u00fcller w wywiadzie udzielonym dla Philipa Boehma dla The Paris Review w 2014 roku.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/herta-muller-sztuka-powiesci-ksiazkowe-klimaty","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/herta-muller-sztuka-powiesci-ksiazkowe-klimaty#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/sztuka-powiesci-wywiady-z-pisarkami-ksiazkowe-klimaty-2017-06-16.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/sztuka-powiesci-wywiady-z-pisarkami-ksiazkowe-klimaty-2017-06-16.jpg","width":"1278","height":"2000","caption":"\u201eSztuka powie\u015bci. Wywiady z pisarkami z The Paris Review\u201d \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/herta-muller-sztuka-powiesci-ksiazkowe-klimaty#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/herta-muller-sztuka-powiesci-ksiazkowe-klimaty","name":"Sztuka powie\u015bci: Herta M\u00fcller","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/herta-muller-sztuka-powiesci-ksiazkowe-klimaty#primaryimage"},"datePublished":"2017-06-16T06:00:30+00:00","dateModified":"2020-11-04T13:44:30+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/b087324b2d292a13d4f3e5a7992fac57"},"description":"Herta M\u00fcller w wywiadzie udzielonym dla Philipa Boehma dla The Paris Review w 2014 roku.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/herta-muller-sztuka-powiesci-ksiazkowe-klimaty#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/herta-muller-sztuka-powiesci-ksiazkowe-klimaty"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/herta-muller-sztuka-powiesci-ksiazkowe-klimaty#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Sztuka powie\u015bci: wywiad z Hert\u0105 M\u00fcller"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/b087324b2d292a13d4f3e5a7992fac57","name":"Herta M\u00fcller","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/herta-muller"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42374"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/752"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42374"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42374\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48511,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42374\/revisions\/48511"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/42377"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42374"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42374"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42374"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=42374"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=42374"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}