{"id":42944,"date":"2017-07-27T08:00:26","date_gmt":"2017-07-27T07:00:26","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=42944"},"modified":"2020-11-04T14:42:35","modified_gmt":"2020-11-04T13:42:35","slug":"lena-wicherkiewicz-rzezbiarz-oronsko","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/lena-wicherkiewicz-rzezbiarz-oronsko","title":{"rendered":"Rze\u017abiarz"},"content":{"rendered":"<p>Najbardziej znany jako autor abstrakcyjnych, przestrzennych konstrukcji z&nbsp;metalu oraz pedagog warszawskiej Akademii Sztuk Pi\u0119knych, tw\u00f3rca jednej z&nbsp;najwa\u017cniejszych jej powojennych pracowni, nauczyciel wielu wybitnych artyst\u00f3w. Wystawa w&nbsp;Zach\u0119cie, przygotowana przez Waldemara Baraniewskiego, ukazuje to pierwsze oblicze. <em>Jerzy Jarnuszkiewicz. Notatki z&nbsp;przestrzeni<\/em> to ekspozycja o&nbsp;charakterze muzealnym i&nbsp;monograficznym, b\u0119d\u0105ca pr\u00f3b\u0105 rekonstrukcji tej bogatej i&nbsp;wielow\u0105tkowej tw\u00f3rczo\u015bci, pr\u00f3b\u0105 nadania porz\u0105dku i&nbsp;przybli\u017cenia kontekstu dzia\u0142alno\u015bci artysty wa\u017cnego dla polskiej sztuki powojennej. Jest to pokaz dog\u0142\u0119bny, bogaty, przedstawiaj\u0105cy najwa\u017cniejsze dla tej tw\u00f3rczo\u015bci dzie\u0142a, zar\u00f3wno prace rze\u017abiarskie, obiekty i&nbsp;konstrukcje, szkice i&nbsp;studia do realizacji, jak i&nbsp;grafiki, rysunki, a&nbsp;tak\u017ce, bardzo rzadko udost\u0119pniane na wystawach, medale i&nbsp;ekslibrisy. S\u0105 te\u017c po raz pierwszy prezentowane w&nbsp;Polsce, powsta\u0142e w&nbsp;Kanadzie, polichromowane konstrukcje z&nbsp;metalu. Waldemar Baraniewski wyodr\u0119bnia w&nbsp;tw\u00f3rczo\u015bci Jarnuszkiewicza dwie tendencje: monumentaln\u0105 i&nbsp;kameraln\u0105 (dekoracyjn\u0105). Wyst\u0119powa\u0142y one r\u00f3wnolegle, przenika\u0142y si\u0119 ze sob\u0105 we wszystkich okresach dzia\u0142alno\u015bci artystycznej. Ich wsp\u00f3\u0142istnienie zauwa\u017cy\u0107 mo\u017cna by\u0142o r\u00f3wnie\u017c w&nbsp;przestrzeni ekspozycyjnej.<\/p>\n<figure id=\"attachment_42953\" aria-describedby=\"caption-attachment-42953\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/lena-wicherkiewicz-rzezbiarz-oronsko\/wicherkiewicz-004\/\" rel=\"attachment wp-att-42953\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-42953\" title=\"Jerzy Jarnuszkiewicz, Dwoje, 1956, depozyt CRP w Oro\u0144sku (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/wicherkiewicz-004-540x405.jpg\" alt=\"Jerzy Jarnuszkiewicz, Dwoje, 1956, depozyt CRP w Oro\u0144sku (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\" width=\"540\" height=\"405\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/wicherkiewicz-004-540x405.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/wicherkiewicz-004-900x675.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/wicherkiewicz-004-576x432.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/wicherkiewicz-004.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-42953\" class=\"wp-caption-text\">Jerzy Jarnuszkiewicz, Dwoje, 1956, depozyt CRP w Oro\u0144sku (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Jerzy Jarnuszkiewicz urodzi\u0142 si\u0119 w&nbsp;1919 w&nbsp;Kaliszu, w&nbsp;rodzinie o&nbsp;tradycjach rzemie\u015blniczych, znanych odlewnik\u00f3w i&nbsp;giser\u00f3w. Wcze\u015bnie ujawni\u0142 si\u0119 jego talent plastyczny, wybitne zdolno\u015bci rysunkowe oraz \u0142atwo\u015b\u0107 prac manualnych, kszta\u0142towania materii, rze\u017abienia. Po uko\u0144czeniu gimnazjum, w&nbsp;latach 1936\u20131938, uczy\u0142 si\u0119 w&nbsp;Instytucie Sztuk Plastycznych w&nbsp;Krakowie pod kierunkiem prof. Franciszka Kalfasa i&nbsp;prof. Karola Homolacsa, a&nbsp;nast\u0119pnie w&nbsp;Miejskiej Szkole Sztuk Zdobniczych i&nbsp;Malarstwa w&nbsp;Warszawie. W&nbsp;czasie wojny pozostawa\u0142 w&nbsp;bliskich relacjach z&nbsp;Ko\u0142em Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Ekslibrisu i&nbsp;Grafiki. Zajmowa\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas drzeworytem i&nbsp;tworzy\u0142 ekslibrisy. W&nbsp;tym \u015brodowisku artystycznym pozna\u0142 swoj\u0105 przysz\u0142\u0105 \u017con\u0119, Jadwig\u0119, polonistk\u0119, p\u00f3\u017aniejsz\u0105 historyczk\u0119 sztuki, krytyczk\u0119 i&nbsp;organizatork\u0119 wystaw. Nauk\u0119 kontynuowa\u0142 po wojnie, w&nbsp;latach 1947\u20131950 studiowa\u0142 na Wydziale Rze\u017aby Akademii Sztuk Pi\u0119knych w&nbsp;Warszawie. Pocz\u0105tkowo uczy\u0142 si\u0119 w&nbsp;pracowni Karola Breyera, reprezentuj\u0105cego tradycj\u0119 klasycznej rze\u017aby statuarycznej i&nbsp;wymagaj\u0105cego od student\u00f3w prac o&nbsp;jednakowym wyrazie. Takie podej\u015bcie, zar\u00f3wno do rze\u017aby, jak i&nbsp;sposobu kszta\u0142cenia, by\u0142o mu obce, dlatego przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do pracowni Franciszka Strynkiewicza. By\u0142 on bliskim wsp\u00f3\u0142pracownikiem Bohdana Lacherta w&nbsp;Biurze Odbudowy Stolicy. W&nbsp;ten spos\u00f3b m\u0142ody Jarnuszkiewicz zosta\u0142 w\u0142\u0105czony w&nbsp;prace rze\u017abiarskie realizowane na zam\u00f3wienie publiczne: na Saskiej K\u0119pie, na Mariensztacie, przy trasie W-Z&nbsp;oraz na MDM-ie. Od 1950 roku, do przej\u015bcia na emerytur\u0119 w&nbsp;latach 80., prowadzi\u0142 w&nbsp;Akademii pracowni\u0119 o&nbsp;autorskim, nowoczesnym programie kszta\u0142cenia. Uko\u0144czy\u0142o j\u0105 wielu wybitnych artyst\u00f3w, kt\u00f3rzy ukszta\u0142towali oblicze polskiej sztuki najnowszej, mi\u0119dzy innymi: Henryk Morel, Grzegorz Kowalski, Jan Stanis\u0142aw Wojciechowski, Krzysztof M. Bednarski, El\u017cbieta Cie\u015blar, Emil Cie\u015blar.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-42944 gallery-columns-5 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/lena-wicherkiewicz-rzezbiarz-oronsko\/wicherkiewicz-006'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/wicherkiewicz-006-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Jerzy Jarnuszkiewicz, Pchni\u0119cie kul\u0105, 1957, dep. CRP w Oro\u0144sku (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-42955\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-42955'>\n\t\t\t\tJerzy Jarnuszkiewicz, Pchni\u0119cie kul\u0105, 1957, dep. CRP w Oro\u0144sku (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/lena-wicherkiewicz-rzezbiarz-oronsko\/wicherkiewicz-005'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/wicherkiewicz-005-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Jerzy Jarnuszkiewicz. Notatki z prze-strzeni, widok ekspozycji, Zach\u0119ta, fot. M. Krzy\u017canek (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-42954\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-42954'>\n\t\t\t\tJerzy Jarnuszkiewicz. Notatki z prze-strzeni, widok ekspozycji, Zach\u0119ta, fot. M. Krzy\u017canek (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/lena-wicherkiewicz-rzezbiarz-oronsko\/wicherkiewicz-004'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/wicherkiewicz-004-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Jerzy Jarnuszkiewicz, Dwoje, 1956, depozyt CRP w Oro\u0144sku (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-42953\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-42953'>\n\t\t\t\tJerzy Jarnuszkiewicz, Dwoje, 1956, depozyt CRP w Oro\u0144sku (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/lena-wicherkiewicz-rzezbiarz-oronsko\/wicherkiewicz-003'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/wicherkiewicz-003-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Jerzy Jarnuszkiewicz. Notatki z prze-strzeni, widok ekspozycji, Zach\u0119ta, fot. M. Krzy\u017canek (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-42952\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-42952'>\n\t\t\t\tJerzy Jarnuszkiewicz. Notatki z prze-strzeni, widok ekspozycji, Zach\u0119ta, fot. M. Krzy\u017canek (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/lena-wicherkiewicz-rzezbiarz-oronsko\/wicherkiewicz-002'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/wicherkiewicz-002-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Jerzy Jarnuszkiewicz oko\u0142o 1946 roku, fot. nn, archiwum rodziny artysty (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-42951\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-42951'>\n\t\t\t\tJerzy Jarnuszkiewicz oko\u0142o 1946 roku, fot. nn, archiwum rodziny artysty (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/lena-wicherkiewicz-rzezbiarz-oronsko\/wicherkiewicz-001'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/wicherkiewicz-001-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Jerzy Jarnuszkiewicz. Notatki z przestrzeni, widok ekspozycji, Zach\u0119ta, fot. M. Krzy\u017canek (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-42950\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-42950'>\n\t\t\t\tJerzy Jarnuszkiewicz. Notatki z przestrzeni, widok ekspozycji, Zach\u0119ta, fot. M. Krzy\u017canek (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>We wspomnieniach przyjaci\u00f3\u0142, bliskich i&nbsp;uczni\u00f3w, Jerzy Jarnuszkiewicz zapisa\u0142 si\u0119 jako delikatny, skromny, skupiony na w\u0142asnym rozwoju, wra\u017cliwy cz\u0142owiek. Zapewne z&nbsp;racji swego charakteru nie zabiega\u0142 o&nbsp;wystawy i&nbsp;publikacje. Ekspozycji mia\u0142 za \u017cycia niewiele: pierwszy i&nbsp;najwa\u017cniejszy pokaz prezentuj\u0105cy rze\u017aby i&nbsp;konstrukcje przestrzenne odby\u0142 si\u0119 w&nbsp;galerii MDM w&nbsp;1966 roku (wsp\u00f3lnie z&nbsp;Jackiem Sempoli\u0144skim), obejmowa\u0142 lata 1963\u20131966; w&nbsp;1969 roku mia\u0142a miejsce wystawa w&nbsp;wi\u0119kszo\u015bci niezachowanych konstrukcji z&nbsp;t\u0142em muzycznym <em>Mikrostruktury<\/em> (odtworzonych na obecnej ekspozycji) we foyer Teatru Dramatycznego, towarzyszy\u0142a ona spektaklowi Bogus\u0142awa Schaeffera <em>Czarna Komedia<\/em>; za\u015b najwi\u0119ksza prezentacja zorganizowa zosta\u0142a z&nbsp;okazji 75-lecia urodzin artysty w&nbsp;Centrum Rze\u017aby w&nbsp;Oro\u0144sku.<\/p>\n<p>Tym wi\u0119ksze znaczenie ma obecna monografia \u2013 jest nie tylko pr\u00f3b\u0105 interpretacji tw\u00f3rczo\u015bci Jerzego Jarnuszkiewicza, ale w&nbsp;zasadzie jest to jej pierwsze wa\u017cne ujawnienie. Uk\u0142ad wystawy, podzia\u0142 na trzy oddzielne przestrzenie, zwi\u0105zany jest zar\u00f3wno z&nbsp;chronologi\u0105, jak i&nbsp;pozwala wyodr\u0119bni\u0107 dwie, przenikaj\u0105ce si\u0119 w&nbsp;jego sztuce tendencje: ekspresyjn\u0105 i&nbsp;intelektualn\u0105. Podzia\u0142 ten odzwierciedlony jest tak\u017ce w&nbsp;odmiennym sposobie aran\u017cacji, ekspozycji obiekt\u00f3w czy kolorystyce \u015bcian.<\/p>\n<p>W&nbsp;pierwszej przestrzeni wystawy, w&nbsp;Sali Matejkowskiej, dokonano rekonstrukcji procesu kszta\u0142towania si\u0119 osobowo\u015bci artysty. Wed\u0142ug za\u0142o\u017ce\u0144 kuratora ca\u0142o\u015b\u0107 podzielono na r\u00f3\u017cne obszary tematyczne: pami\u0119\u0107 traum\u0119, do\u015bwiadczenie wojenne,&nbsp; socrealizm&nbsp; oraz przekraczania tej formu\u0142y sztuki,&nbsp; ekspresj\u0119 i&nbsp;emocjonalno\u015b\u0107.<\/p>\n<figure id=\"attachment_42954\" aria-describedby=\"caption-attachment-42954\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/lena-wicherkiewicz-rzezbiarz-oronsko\/wicherkiewicz-005\/\" rel=\"attachment wp-att-42954\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-42954\" title=\"Jerzy Jarnuszkiewicz. Notatki z prze-strzeni, widok ekspozycji, Zach\u0119ta, fot. M. Krzy\u017canek (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/wicherkiewicz-005-540x348.jpg\" alt=\"Jerzy Jarnuszkiewicz. Notatki z prze-strzeni, widok ekspozycji, Zach\u0119ta, fot. M. Krzy\u017canek (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\" width=\"540\" height=\"348\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/wicherkiewicz-005-540x348.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/wicherkiewicz-005-900x580.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/wicherkiewicz-005-576x371.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/wicherkiewicz-005.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-42954\" class=\"wp-caption-text\">Jerzy Jarnuszkiewicz. Notatki z prze-strzeni, widok ekspozycji, Zach\u0119ta, fot. M. Krzy\u017canek (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)<\/figcaption><\/figure>\n<p>W&nbsp;drugiej sali ukazana zosta\u0142a \u2013 jak okre\u015bla kurator \u2013 przestrze\u0144 racjonalna, intelektualna, geometryczna. \u201eTo jest obszar, w&nbsp;kt\u00f3rym odnosimy si\u0119 do wa\u017cnego dla rze\u017aby wsp\u00f3\u0142czesnej wyzwania, czyli opisania i&nbsp;interpretacji niematerialnej przestrzeni, odwzorowania kosmicznego \u0142adu, poszukiwanego przez Jarnuszkiewicza pierwotnego porz\u0105dku \u015bwiata\u201d<span style=\"font-size: 10.8333px;\"><a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-1\" id=\"refmark-1\"><sup>[1]<\/sup><\/a><\/span>.<\/p>\n<p>Ostatnia, najmniejsza, najbardziej osobista przestrze\u0144, naznaczona jest duchowo\u015bci\u0105 i&nbsp;religijno\u015bci\u0105.<\/p>\n<p>W&nbsp;Sali Matejkowskiej \u2013 o&nbsp;p\u0142ynnie prowadzonej narracji i&nbsp;bardzo precyzyjnym uk\u0142adzie, co prawda nie zawsze chronologicznym, ale wynikaj\u0105cym z&nbsp;ch\u0119ci wyodr\u0119bnienia grup realizacji ze wzgl\u0119du na tematyk\u0119, genez\u0119 czy zbie\u017cno\u015bci formalne \u2013 prezentowane s\u0105 prace z&nbsp;lat 40., 50. i&nbsp;pocz\u0105tku 60.: rze\u017aby i&nbsp;ich projekty, za\u015b w&nbsp;przypadku dzie\u0142 istniej\u0105cych do dzisiaj w&nbsp;miejskiej tkance Warszawy \u2013 ich filmowe dokumentacje. Pokazane zosta\u0142y tak\u017ce realizacje w&nbsp;niewielkiej skali, cz\u0119sto bardzo osobiste w&nbsp;wyrazie, ekslibrisy i&nbsp;medale, wykonywane przez artyst\u0119 ca\u0142e \u017cycie, oraz prace graficzne. Ta cz\u0119\u015b\u0107 ekspozycji, poza faktem, \u017ce nie by\u0142y one wcze\u015bniej prezentowane razem z&nbsp;rze\u017abami i&nbsp;konstrukcjami przestrzennymi, wskazuje na wa\u017cny rys tw\u00f3rczo\u015bci Jarnuszkiewicza: sk\u0142onno\u015bci graficzne, cyzelatorskie. W&nbsp;przestrzeni wsp\u00f3\u0142istniej\u0105 r\u00f3\u017cnorodne prace: zobaczy\u0107 wi\u0119c mo\u017cna zwi\u0105zane z&nbsp;okresem socrealizmu dekoracje rze\u017abiarskie z&nbsp;Mariensztatu i&nbsp;domu przy ulicy Katowickiej na Saskiej K\u0119pie, ale r\u00f3wnie\u017c, dzi\u0119ki materia\u0142owi filmowemu autorstwa Micha\u0142a Janusza\u0144ca realizacje <em>Hutnik<\/em> i&nbsp;<em>Nauczycielka<\/em> z&nbsp;placu Konstytucji, obok za\u015b dzie\u0142a o&nbsp;bardziej osobistym wyrazie, jak chocia\u017cby <em>Rodzina<\/em> (1954).<\/p>\n<p>W&nbsp;duchu socrealistycznym zrealizowane zosta\u0142o tak\u017ce, wsp\u00f3lne z&nbsp;Bohdanem Lachertem, za\u0142o\u017cenie pomnikowe Mauzoleum \u017bo\u0142nierzy Radzieckich. Jerzy Jarnuszkiewicz wykona\u0142 do niego figury umieraj\u0105cych \u017co\u0142nierzy, odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do klasycznego, heroicznego motywu. Za te rze\u017aby uhonorowany zosta\u0142 nagrod\u0105 ministerialn\u0105, co by\u0142o wyj\u0105tkowym docenieniem dokona\u0144 studenta Akademii. Pod koniec lat 50., w&nbsp;ramach realizacji wykonywanych na zam\u00f3wienie publiczne, w&nbsp;tw\u00f3rczo\u015bci coraz silniej zaznacza si\u0119 zainteresowanie problematyk\u0105 zwi\u0105zan\u0105 z&nbsp;przestrzeni\u0105. W&nbsp;tym duchu powstaje projekt zbiorowy na realizacj\u0119 pomnika w&nbsp;Auschwitz (<em>Droga<\/em>, 1957\u20131958, wsp\u00f3lnie z&nbsp;Oskarem Hansenem, Julianem Pa\u0142k\u0105, Edmundem Kupieckim, Tadeuszem Lasot\u0105 i&nbsp;Lechos\u0142awem Rosi\u0144skim) oraz projekt pomnika grunwaldzkiego. Obydwa, to w&nbsp;zasadzie za\u0142o\u017cenia przestrzenne, urbanistyczne, bardziej przeniesione w&nbsp;przestrze\u0144 idee, ni\u017c formy pomnikowe, rozwi\u0105zania bardzo silnie zwi\u0105zane z&nbsp;wydobywaniem jako\u015bci przestrzennych. Wystawa przypomina te niezrealizowane projekty w&nbsp;formie makiet. Przywo\u0142uje r\u00f3wnie\u017c zapomniane ju\u017c dzisiaj projekty most\u00f3w dla Warszawy: \u015awi\u0119tokrzyskiego i&nbsp;\u0141azienkowskiego.<\/p>\n<p>Oko\u0142o po\u0142owy lat 50. w&nbsp;sztuce Jerzego Jarnuszkiewicza nast\u0119puje przewarto\u015bciowanie. Pisa\u0142 o&nbsp;tym: \u201eOdrzuci\u0142em sugestie p\u0142yn\u0105ce z&nbsp;zewn\u0105trz i&nbsp;si\u0119gn\u0105\u0142em w&nbsp;g\u0142\u0105b siebie, we w\u0142asne emocje. Przyj\u0105\u0142em za\u0142o\u017cenie, \u017ce (&#8230;) mi\u0119dzy mn\u0105 i&nbsp;innymi lud\u017ami istnieje wsp\u00f3lnota psychiki. Je\u015bli wi\u0119c b\u0119d\u0119 rze\u017abi\u0142 tylko dla w\u0142asnego pe\u0142nego zadowolenia, to na pewno znajd\u0119 ludzi, kt\u00f3rzy podobnie czuj\u0105 i&nbsp;zawi\u0105\u017ce si\u0119 mi\u0119dzy nami wsp\u00f3lnota emocji, odczuwania, porozumienia\u201d. Powstaj\u0105 w&nbsp;tym czasie bardzo ekspresyjne rze\u017aby, o&nbsp;osobistym, kameralnym wyrazie i&nbsp;tematyce g\u0142\u0119boko zwi\u0105zanej z&nbsp;cz\u0142owiekiem. To <em>Myj\u0105ca w\u0142osy<\/em> prezentowana na wystawie w&nbsp;Arsenale, urzekaj\u0105ca swobod\u0105, swego rodzaju szkicowo\u015bci\u0105 i&nbsp;impresyjno\u015bci\u0105, pozostaj\u0105ca niejako w&nbsp;studium, \u015bwie\u017ca, nieuko\u0144czona, jakby by\u0142a rze\u017abiarsk\u0105 migawk\u0105 z&nbsp;czynno\u015bci podpatrzonej w&nbsp;codzienno\u015bci. W&nbsp;tym czasie powstaj\u0105 jeszcze dwie inne wa\u017cne rze\u017aby: <em>Suka<\/em> i&nbsp;<em>Marcinelle<\/em>. Pierwsza, ukazuj\u0105ca dramat zwierz\u0119cia i&nbsp;druga, kt\u00f3rej powstanie zwi\u0105zane jest z&nbsp;tragedi\u0105 g\u00f3rnicz\u0105 w&nbsp;belgijskiej kopalni. Ekspresja i&nbsp;emocjonalne napi\u0119cie, przerysowany, nagi\u0119ty do granic dramat cz\u0142owieka i&nbsp;zwierz\u0119cia, rze\u017abiarska egzystencjalno\u015b\u0107 w&nbsp;duchu Giacomettiego \u2013 to cechy charakteryzuj\u0105ce te dwie realizacje. Obydwie prace eksponowane by\u0142y na wystawie <em>Rze\u017aba w&nbsp;ogrodzie<\/em> (1957), przygotowanej przez \u017con\u0119 artysty, Jadwig\u0119. Pokaz by\u0142 swoist\u0105 pokoleniow\u0105 manifestacj\u0105 \u2013 wzi\u0119li w&nbsp;niej udzia\u0142 tak\u017ce: Alina Szapocznikow, Magdalena Wi\u0119cek, Alina \u015alesi\u0144ska, Tadeusz \u0141odziana i&nbsp;Barbara Zbro\u017cyna \u2013 wskazuj\u0105c na now\u0105, wsp\u00f3ln\u0105 tendencj\u0119 w&nbsp;rze\u017abie figuralnej. By\u0142 tak\u017ce, ze wzgl\u0119du na spos\u00f3b ekspozycji, opowiedzeniem si\u0119 za nowym miejscem rze\u017aby w&nbsp;przestrzeni publicznej, za now\u0105, ju\u017c nie monumentaln\u0105 i&nbsp;kommemoratywn\u0105, jej funkcj\u0105 \u2013 otwarciem ku codzienno\u015bci.<\/p>\n<figure id=\"attachment_42951\" aria-describedby=\"caption-attachment-42951\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/lena-wicherkiewicz-rzezbiarz-oronsko\/wicherkiewicz-002\/\" rel=\"attachment wp-att-42951\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-42951\" title=\"Jerzy Jarnuszkiewicz oko\u0142o 1946 roku, fot. nn, archiwum rodziny artysty (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/wicherkiewicz-002-540x351.jpg\" alt=\"Jerzy Jarnuszkiewicz oko\u0142o 1946 roku, fot. nn, archiwum rodziny artysty (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\" width=\"540\" height=\"351\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/wicherkiewicz-002-540x351.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/wicherkiewicz-002-900x585.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/wicherkiewicz-002-576x374.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/wicherkiewicz-002.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-42951\" class=\"wp-caption-text\">Jerzy Jarnuszkiewicz oko\u0142o 1946 roku, fot. nn, archiwum rodziny artysty (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Zainteresowanie codzienno\u015bci\u0105 i&nbsp;intymno\u015bci\u0105 nie objawia\u0142o si\u0119 jedynie w&nbsp;spos\u00f3b dramatyczny lub migawkowy. By\u0142o r\u00f3wnie\u017c przyczynkiem do bardziej koncepcyjnych studi\u00f3w, do poszukiwania syntetycznej, lecz i&nbsp;dekoracyjnie interesuj\u0105cej formy. W&nbsp;pierwszej przestrzeni wystawy znajduje si\u0119 tak\u017ce jedna z&nbsp;najbardziej estetycznych i&nbsp;zmys\u0142owych rze\u017ab artysty \u2013 <em>Dwoje<\/em> (1956), o&nbsp;gi\u0119tkiej linii i&nbsp;p\u0142ynnych, przenikaj\u0105cych si\u0119 z&nbsp;przestrzeni\u0105, i&nbsp;po\u0142\u0105czonych ze sob\u0105, cia\u0142. Rozwi\u0105zanie formalne, by przedstawi\u0107 uczucie i&nbsp;fizyczn\u0105 blisko\u015b\u0107 kobiety i&nbsp;m\u0119\u017cczyzny. Organiczna i&nbsp;otwarta forma wskazuje na zwi\u0105zki z&nbsp;rze\u017ab\u0105 Henry\u2019ego Moore\u2019a. Biologiczno\u015b\u0107 i&nbsp;p\u0142ynno\u015b\u0107 przenika\u0142y w&nbsp;tym czasie wszystkie dziedziny tw\u00f3rczo\u015bci Jarnuszkiewicza, obecne by\u0142y tak\u017ce w&nbsp;powstaj\u0105cych w&nbsp;tym okresie grafikach o&nbsp;tematyce sportowej.<\/p>\n<p>Wyodr\u0119bnione miejsce w&nbsp;przestrzeni wystawy otrzyma\u0142 <em>Ma\u0142y Powstaniec<\/em>, jak okre\u015bli\u0142 to Jerzy Jarnuszkiewicz \u2013 <em>sentymentalny pomnik indywidualnej pami\u0119ci i&nbsp;emocji<\/em><span style=\"font-size: 10.8333px;\"><a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-2\" id=\"refmark-2\"><sup>[2]<\/sup><\/a><\/span>. T\u0119 niewielk\u0105 figurk\u0119 stworzy\u0142 w&nbsp;1946 roku, na konkurs og\u0142oszony przez Ministerstwo Kultury. Bardzo szybko sta\u0142a si\u0119 ona symbolem bezkompromisowej i&nbsp;naznaczonej tragizmem walki o&nbsp;niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Jej niezwyk\u0142a popularno\u015b\u0107 zwi\u0105zana by\u0142a z&nbsp;ekspresyjnym oddzia\u0142ywaniem, kt\u00f3re artysta uzyska\u0142 poprzez wykorzystanie dysharmonii i&nbsp;dysproporcji, podkre\u015blenie niedostosowania \u2013 za du\u017cy he\u0142m, mundur, buty i&nbsp;karabin skontrastowane z&nbsp;dzieci\u0119c\u0105 sylwetk\u0105. Te formalne cechy budzi\u0142y czytelne asocjacje z&nbsp;sytuacj\u0105 powstania warszawskiego. Figurka <em>Powsta\u0144ca<\/em> sta\u0142a si\u0119 bardzo popularna, powielana po wielokro\u0107, tak\u017ce nielegalnie. Kwestia praw autorskich do <em>Ma\u0142ego Powsta\u0144ca<\/em> mia\u0142a sw\u00f3j fina\u0142 w&nbsp;s\u0105dzie. Proces, tocz\u0105cy si\u0119 w&nbsp;nieprzyjemnej atmosferze (pozwanym by\u0142 ucze\u0144 Jerzego Jarnuszkiewicza, za\u015b odlewaj\u0105cym figurk\u0119 znany warszawski br\u0105zownik), trwa\u0142 wiele lat, zako\u0144czy\u0142 si\u0119 ostatecznie wygran\u0105 artysty i&nbsp;umo\u017cliwi\u0142 zaistnienie <em>Powsta\u0144ca<\/em> w&nbsp;formie pomnikowej, w&nbsp;1983 roku stan\u0105\u0142 na zrekonstruowanych murach obronnych Starego Miasta, u&nbsp;wylotu W\u0105skiego Dunaju.<\/p>\n<p>W&nbsp;1960 roku artysta przechodzi pierwszy zawa\u0142, kt\u00f3ry skutkuje przerw\u0105 w&nbsp;dotychczasowej intensywnej pracy. Okres rekonwalescencji spowodowa\u0142 zainteresowanie nowym materia\u0142em i&nbsp;nowym sposobem pracy \u2013 zaczyna wykonywa\u0107 drobne formy z&nbsp;metalu. Tw\u00f3rcze o\u017cywienie zwi\u0105zane z&nbsp;nowym materia\u0142em obejmowa\u0142o okres 1963\u20131967. Pierwsze rze\u017aby z&nbsp;metalu mia\u0142y niedu\u017ce rozmiary, ich cz\u0119\u015bci zespawane by\u0142y z&nbsp;element\u00f3w znalezionych, jak proste narz\u0119dzia, wn\u0119trza mechanizm\u00f3w, rurki czy \u015bruby, w&nbsp;wyrazie ekspresyjne, symboliczne i&nbsp;poetyckie: <em>Rytmy<\/em>, <em>Promienie<\/em>, <em>Samuraj<\/em>, <em>Jakub Szela<\/em>, <em>Haki<\/em>, by wymieni\u0107 kilka z&nbsp;nich.<\/p>\n<p>Te niewielkie prace z&nbsp;metalu otworzy\u0142y drog\u0119 do realizacji w&nbsp;wi\u0119kszej skali i&nbsp;w&nbsp;innym porz\u0105dku formalnym \u2013 do tworzonych w&nbsp;latach 60. form przestrzennych, najbardziej znanych dzie\u0142 Jerzego Jarnuszkiewicza. Im po\u015bwi\u0119cona jest druga przestrze\u0144 wystawy, jasna, o&nbsp;rytmicznym uk\u0142adzie obiekt\u00f3w, co podkre\u015bla modernistyczne przes\u0142anie. Geometryczne konstrukcje z&nbsp;blachy, wolne od metaforycznych odniesie\u0144, racjonalne, aran\u017cuj\u0105ce otoczenie realizowa\u0142 artysta zar\u00f3wno w&nbsp;du\u017cej skali, w&nbsp;przestrzeni publicznej, np. pierwsz\u0105 <em>Kompozycj\u0119 przestrzenn\u0105<\/em>, wykonan\u0105 podczas sympozjum <em>Forma viva<\/em> w&nbsp;Ravnem, w&nbsp;by\u0142ej Jugos\u0142awii (1964), czy elbl\u0105sk\u0105 <em>Konstrukcj\u0119 drogowskazow\u0105<\/em> (1965), jak te\u017c w&nbsp;mniejszej \u2013 obiekty, niejako makiety, wykonywane z&nbsp;my\u015bl\u0105 o&nbsp;zrealizowaniu ich w&nbsp;wi\u0119kszych proporcjach. Tak naprawd\u0119 ten heroiczny okres obejmuje zaledwie kilka lat tw\u00f3rczo\u015bci: 1964\u20131967. Niezale\u017cnie od wielko\u015bci obiekty sprawiaj\u0105 wra\u017cenie lekkich, s\u0105 otwarte na przestrze\u0144, pozostaj\u0105 z&nbsp;ni\u0105 w&nbsp;relacji. W&nbsp;tej cz\u0119\u015bci wystawy prezentowane s\u0105 te\u017c trzy niepokazywane dot\u0105d w&nbsp;Polsce kompozycje geometryczne, zrealizowane w&nbsp;Kanadzie, pokryte jednolitymi kolorami.<\/p>\n<p>Po\u0142owa lat 60. to tak\u017ce kolejny okres sukces\u00f3w artysty. W&nbsp;1964 roku bierze udzia\u0142 we wspomnianym sympozjum rze\u017abiarskim w&nbsp;Ravnem, daj\u0105cym mo\u017cliwo\u015b\u0107 intensywnej pracy w&nbsp;nowej skali, umo\u017cliwiaj\u0105cym kontakty z&nbsp;mi\u0119dzynarodowym \u015brodowiskiem artystycznym. Poza pierwsz\u0105 <em>Form\u0105 przestrzenn\u0105,<\/em> realizuje te\u017c kilka mniejszych prac: <em>My\u015bliciel<\/em>, <em>Przedmioty<\/em>, <em>Owad<\/em>, <em>Bli\u017aniaki<\/em>. Rok p\u00f3\u017aniej uzyskuje g\u0142\u00f3wn\u0105 nagrod\u0119 na Biennale Form Przestrzennych w&nbsp;Elbl\u0105gu. W&nbsp;1967 roku ameryka\u0144ski krytyk i&nbsp;kurator Robert F. Fry wybiera rze\u017ab\u0119 <em>Rytmy II<\/em> na wystaw\u0119 <em>Sculpture of Twenty Nations<\/em> w&nbsp;Muzeum Guggenheima w&nbsp;Nowym Jorku.<\/p>\n<figure id=\"attachment_42952\" aria-describedby=\"caption-attachment-42952\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/lena-wicherkiewicz-rzezbiarz-oronsko\/wicherkiewicz-003\/\" rel=\"attachment wp-att-42952\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-42952\" title=\"Jerzy Jarnuszkiewicz. Notatki z prze-strzeni, widok ekspozycji, Zach\u0119ta, fot. M. Krzy\u017canek (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/wicherkiewicz-003-540x360.jpg\" alt=\"Jerzy Jarnuszkiewicz. Notatki z prze-strzeni, widok ekspozycji, Zach\u0119ta, fot. M. Krzy\u017canek (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\" width=\"540\" height=\"360\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/wicherkiewicz-003-540x360.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/wicherkiewicz-003-900x600.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/wicherkiewicz-003-576x384.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/wicherkiewicz-003.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-42952\" class=\"wp-caption-text\">Jerzy Jarnuszkiewicz. Notatki z prze-strzeni, widok ekspozycji, Zach\u0119ta, fot. M. Krzy\u017canek (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Waldemar Baraniewski widzi w&nbsp;kompozycjach przestrzennych artystyczn\u0105 materializacj\u0119 modernistycznego, utopijnego projektu opisania niematerialnej przestrzeni poprzez abstrakcyjne, geometryczne obiekty, a&nbsp;nawet dalej \u2013 przedstawienia \u015bwiata, organizacji przestrzeni w&nbsp;niemal kosmicznym uj\u0119ciu.<\/p>\n<p>Trzecia i&nbsp;ostatnia przestrze\u0144 wystawy, jej swoisty aneks, jest zarazem cz\u0119\u015bci\u0105 najbardziej osobist\u0105. Zebrane tu realizacje, dokumentacje i&nbsp;projekty obejmuj\u0105 prace o&nbsp;tre\u015bciach religijnych i&nbsp;symbolicznych, s\u0105 swego rodzaju \u015bwiadectwami pr\u00f3b stworzenia nowej formu\u0142y sztuki religijnej, jakim po\u015bwieci\u0142 si\u0119 w&nbsp;ostatnich latach \u017cycia Jerzy Jarnuszkiewicz. Ten obszar zainteresowa\u0144 pojawi\u0142 si\u0119 ju\u017c wcze\u015bniej, r\u00f3wnolegle z&nbsp;pracami nad konstrukcjami przestrzennymi. Ju\u017c w&nbsp;1963 roku artysta wykona\u0142 przejmuj\u0105cy <em>Krucyfiks <\/em>w&nbsp;o\u0142tarzu kaplicy klasztornej w&nbsp;Quebecu, w&nbsp;Kanadzie, sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z&nbsp;blach miedzianych, repusowanych na cementowej formie. Kolejn\u0105 realizacj\u0105 o&nbsp;religijnym charakterze, nad kt\u00f3r\u0105 pracowa\u0142 wiele lat, by\u0142a <em>Pieta<\/em> na gr\u00f3b rodzic\u00f3w. Artystycznej interpretacji podda\u0142 w&nbsp;niej motyw <em>Piety Rondanini<\/em> Micha\u0142a Anio\u0142a \u2013 dw\u00f3ch wertykalnie uj\u0119tych figur, Matki Boskiej podtrzymuj\u0105cej martwe cia\u0142o Syna. Pierwsza wersja rze\u017aby uleg\u0142a zniszczeniu, a&nbsp;znakiem tego dramatycznego zmagania z&nbsp;materi\u0105, jest umieszczenie w&nbsp;przestrzeni wystawy zachowanego rusztowania tej rze\u017aby. Dla ko\u015bcio\u0142a akademickiego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego artysta zrealizowa\u0142 monumentalny krucyfiks oraz <em>Homagium<\/em> \u2013 pomnik Jana Paw\u0142a II i&nbsp;Stefana Wyszy\u0144skiego (1979\u20131983), bardzo popularny, niemal od razu otoczony kultem.<\/p>\n<p>Zupe\u0142nie osobne miejsce w&nbsp;tw\u00f3rczo\u015bci artysty zajmuj\u0105 <em>Kaga\u0144ce<\/em> (1968\u20131969), indywidualne i&nbsp;g\u0142\u0119boko osobiste symbole, kt\u00f3rym na wystawie w&nbsp;Zach\u0119cie po\u015bwi\u0119cona jest jej najmniejsza, ale tak\u017ce najbardziej \u201eukryta\u201d przestrze\u0144, wydzielona z&nbsp;ostatniej cz\u0119\u015bci wystawy. Tu prezentowany jest jedyny zrealizowany <em>Kaganiec<\/em> (z&nbsp;projektowanych 15), kt\u00f3ry w&nbsp;tym kontek\u015bcie staje si\u0119&nbsp; swego rodzaju testamentem artystycznym. Zdestruowana, zamkni\u0119ta w&nbsp;okowach g\u0142owa, obiekt oscyluj\u0105cy mi\u0119dzy figuratywno\u015bci\u0105 a&nbsp;abstrakcj\u0105, staje si\u0119 symbolem pojawiaj\u0105cych si\u0119 wci\u0105\u017c na nowo pr\u00f3b zniewolenia cz\u0142owieka, a&nbsp;jednocze\u015bnie \u2013 osobistym znakiem kr\u0119powania wolno\u015bci tw\u00f3rczej.<\/p>\n<p>Natura <em>Kaga\u0144c\u00f3w<\/em> odzwierciedla te\u017c dwie tendencje, dwa d\u0105\u017cenia wsp\u00f3\u0142istniej\u0105ce w&nbsp;sztuce Jerzego Jarnuszkiewicza: kameralno\u015b\u0107 i&nbsp;monumentalizm, realizm i&nbsp;abstrakcj\u0119, analityczno\u015b\u0107 i&nbsp;emocjonalno\u015b\u0107, symboliczne znaczenia i&nbsp;jednocze\u015bnie konkretno\u015b\u0107 materii. Przejaw\u00f3w tych dw\u00f3ch tendencji mo\u017cna wyodr\u0119bni\u0107 wi\u0119cej: reliefowo\u015b\u0107 i&nbsp;graficzno\u015b\u0107 obok podejmowania zagadnie\u0144 zwi\u0105zanych z&nbsp;definiowaniem przestrzeni, czy piel\u0119gnowanie tradycyjnego warsztatu rze\u017abiarza obok zainteresowania nowymi materia\u0142ami i&nbsp;formami wyrazu.<\/p>\n<p>Sztuka Jerzego Jarnuszkiewicza jest g\u0142\u0119boko humanistyczna \u2013 jej fundamentalnym tematem jest \u015bwiat ludzkich prze\u017cy\u0107 i&nbsp;do\u015bwiadcze\u0144. W&nbsp;jej centrum jest zawsze figura ludzka, jego rze\u017aby to metafory antropocentryczne. Nawet je\u015bli pod\u0105\u017ca\u0142 w&nbsp;kierunku analitycznym, racjonalnym, prowadz\u0105c dialog z&nbsp;przestrzeni\u0105 za pomoc\u0105 form abstrakcyjnych, wyczuwalnym jest, \u017ce ujmowa\u0142 j\u0105 jako naznaczon\u0105 przez cz\u0142owieka: to on j\u0105 organizuje, to on jej do\u015bwiadcza. Niekt\u00f3re konstrukcje przestrzenne wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 dalekimi transpozycjami ludzkiej sylwetki.<\/p>\n<p><em>Notatki z&nbsp;przestrzeni<\/em> pozwalaj\u0105 zaobserwowa\u0107 przemiany, jakie nast\u0119powa\u0142y w&nbsp;tw\u00f3rczo\u015bci Jerzego Jarnuszkiewicza, doceni\u0107 jego wk\u0142ad w&nbsp;histori\u0119 sztuki najnowszej. Mimo monumentalno\u015bci projektu, nie gubi on przestrzeni osobistej, pozostawia miejsce na notatk\u0119, na odr\u0119czny zapis: wystawa kre\u015bli te\u017c \u015bwiat w\u0142asny artysty, ujmuje jego wra\u017cliwo\u015b\u0107, d\u0105\u017cenia, emocjonalno\u015b\u0107.<\/p>\n<p>Ko\u0144cz\u0105c, warto wspomnie\u0107 o&nbsp;jeszcze jednej ekspozycji przybli\u017caj\u0105cej dokonania Jerzego Jarnuszkiewicza, trwaj\u0105cej r\u00f3wnocze\u015bnie z&nbsp;monografi\u0105 w&nbsp;Zach\u0119cie. Jego pracy pedagogicznej i&nbsp;\u017cyciu pracowni, kt\u00f3r\u0105 prowadzi\u0142 w&nbsp;latach 1954\u20131985, po\u015bwi\u0119ci\u0142 wystaw\u0119 Salon Akademii. <em>Mo\u017cliwo\u015b\u0107 rze\u017aby. Pracownia Jerzego Jarnuszkiewicza w&nbsp;warszawskiej Akademii Sztuk Pi\u0119knych<\/em>, przygotowana przez Monik\u0119 Szewczyk, przy wsp\u00f3\u0142pracy Grzegorza Kowalskiego, odwo\u0142uje si\u0119 do autorskiej koncepcji nauczania opartej na studium natury, zagadnieniach czasoprzestrzeni, wp\u0142ywach i&nbsp;zwi\u0105zkach rze\u017aby z&nbsp;architektur\u0105 i&nbsp;fotografi\u0105, pracy artystycznej b\u0119d\u0105cej procesem i&nbsp;wynikiem wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania. Ujawnia tak\u017ce archiwum zdj\u0119\u0107 i&nbsp;dokument\u00f3w zwi\u0105zanych z&nbsp;funkcjonowaniem pracowni.<\/p>\n<div id=\"footnote-list\" style=\"display:inherit\"><span id=fn-heading>Poka\u017c przypisy<\/span> &nbsp;&nbsp;&nbsp;(\u21b5 returns to text)<\/p>\n<ol>\n<li id=\"footnote-1\" class=\"fn-text\">W. Baraniewski, materia\u0142 d\u017awi\u0119kowy z&nbsp;oprowadzania kuratorskiego [online] https:\/\/zacheta.art.pl\/pl\/mediateka-i-publikacje\/jerzy-jarnuszkiewicz-notatki-z-przestrzeni-3 [dost\u0119p: 20 marca 2017].<a href=\"#refmark-1\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-2\" class=\"fn-text\">W. Baraniewski, [Od kuratora], w: \u201eZach\u0119ta\u201d luty, marzec, kwiecie\u0144 2017, s. 9.<a href=\"#refmark-2\">\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><em>Notatki z przestrzeni<\/em> pozwalaj\u0105 zaobserwowa\u0107 przemiany, jakie nast\u0119powa\u0142y w tw\u00f3rczo\u015bci Jerzego Jarnuszkiewicza, doceni\u0107 jego wk\u0142ad w histori\u0119 sztuki najnowszej. Mimo monumentalno\u015bci projektu, nie gubi on przestrzeni osobistej, pozostawia miejsce na notatk\u0119, na odr\u0119czny zapis: wystawa kre\u015bli te\u017c \u015bwiat w\u0142asny artysty, ujmuje jego wra\u017cliwo\u015b\u0107, d\u0105\u017cenia, emocjonalno\u015b\u0107.<\/p>\n","protected":false},"author":727,"featured_media":42950,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[6327,372,3136,849,6328,190,189],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[14185],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Rze\u017abiarz. Jerzy Jarnuszkiewicz<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"&quot;Jerzy Jarnuszkiewicz. Notatki z przestrzeni&quot; to ekspozycja o charakterze muzealnym i monograficznym...\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/lena-wicherkiewicz-rzezbiarz-oronsko\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/lena-wicherkiewicz-rzezbiarz-oronsko#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/wicherkiewicz-001.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/wicherkiewicz-001.jpg\",\"width\":\"1024\",\"height\":\"683\",\"caption\":\"Jerzy Jarnuszkiewicz. Notatki z przestrzeni, widok ekspozycji, Zach\u0119ta, fot. M. Krzy\u017canek (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/lena-wicherkiewicz-rzezbiarz-oronsko#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/lena-wicherkiewicz-rzezbiarz-oronsko\",\"name\":\"Rze\u017abiarz. Jerzy Jarnuszkiewicz\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/lena-wicherkiewicz-rzezbiarz-oronsko#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2017-07-27T07:00:26+00:00\",\"dateModified\":\"2020-11-04T13:42:35+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/70196a6872ab4c9dd2ba6f51289b9dd9\"},\"description\":\"\\\"Jerzy Jarnuszkiewicz. Notatki z przestrzeni\\\" to ekspozycja o charakterze muzealnym i monograficznym...\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/lena-wicherkiewicz-rzezbiarz-oronsko#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/lena-wicherkiewicz-rzezbiarz-oronsko\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/lena-wicherkiewicz-rzezbiarz-oronsko#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Rze\u017abiarz\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/70196a6872ab4c9dd2ba6f51289b9dd9\",\"name\":\"Lena Wicherkiewicz\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/lena-wicherkiewicz\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Rze\u017abiarz. Jerzy Jarnuszkiewicz","description":"\"Jerzy Jarnuszkiewicz. Notatki z przestrzeni\" to ekspozycja o charakterze muzealnym i monograficznym...","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/lena-wicherkiewicz-rzezbiarz-oronsko","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/lena-wicherkiewicz-rzezbiarz-oronsko#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/wicherkiewicz-001.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/wicherkiewicz-001.jpg","width":"1024","height":"683","caption":"Jerzy Jarnuszkiewicz. Notatki z przestrzeni, widok ekspozycji, Zach\u0119ta, fot. M. Krzy\u017canek (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Kwartalnika Rze\u017aby ORO\u0143SKO)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/lena-wicherkiewicz-rzezbiarz-oronsko#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/lena-wicherkiewicz-rzezbiarz-oronsko","name":"Rze\u017abiarz. Jerzy Jarnuszkiewicz","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/lena-wicherkiewicz-rzezbiarz-oronsko#primaryimage"},"datePublished":"2017-07-27T07:00:26+00:00","dateModified":"2020-11-04T13:42:35+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/70196a6872ab4c9dd2ba6f51289b9dd9"},"description":"\"Jerzy Jarnuszkiewicz. Notatki z przestrzeni\" to ekspozycja o charakterze muzealnym i monograficznym...","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/lena-wicherkiewicz-rzezbiarz-oronsko#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/lena-wicherkiewicz-rzezbiarz-oronsko"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/lena-wicherkiewicz-rzezbiarz-oronsko#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Rze\u017abiarz"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/70196a6872ab4c9dd2ba6f51289b9dd9","name":"Lena Wicherkiewicz","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/lena-wicherkiewicz"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42944"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/727"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42944"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42944\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48500,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42944\/revisions\/48500"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/42950"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42944"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42944"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42944"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=42944"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=42944"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}