{"id":43041,"date":"2017-08-01T00:00:52","date_gmt":"2017-07-31T23:00:52","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=43041"},"modified":"2017-08-02T18:26:44","modified_gmt":"2017-08-02T17:26:44","slug":"helena-postawka-lech-nie-widzialni-w-nie-miejscach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/helena-postawka-lech-nie-widzialni-w-nie-miejscach","title":{"rendered":"Nie-widzialni w nie-miejscach"},"content":{"rendered":"<p>Czy w dobie przesytu obrazami fotografia jest jeszcze w stanie nas poruszy\u0107? Omar Marques wystaw\u0105 <em><span style=\"text-decoration: line-through;\">refugees<\/span>. Images of the unseen<\/em> pokaza\u0142, \u017ce jest to mo\u017cliwe, ale wymaga radykalnych ci\u0119\u0107.<\/p>\n<figure id=\"attachment_43047\" aria-describedby=\"caption-attachment-43047\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/helena-postawka-lech-nie-widzialni-w-nie-miejscach\/omar-marques-003\/\" rel=\"attachment wp-att-43047\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-43047\" title=\"Omar Marques, z cyklu \u201erefugees. Images of the unseen\u201d \u00a9 Omar Marques (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/omar-marques-003-540x360.jpg\" alt=\"Omar Marques, z cyklu \u201erefugees. Images of the unseen\u201d \u00a9 Omar Marques (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" width=\"540\" height=\"360\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/omar-marques-003-540x360.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/omar-marques-003-900x601.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/omar-marques-003-576x384.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/omar-marques-003.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-43047\" class=\"wp-caption-text\">Omar Marques, z cyklu \u201erefugees. Images of the unseen\u201d \u00a9 Omar Marques (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Kryzys migracyjny ostatnich lat jest dyskutowany na r\u00f3\u017cnych forach i wielu poziomach: ekonomicznym, spo\u0142ecznym, to\u017csamo\u015bciowym czy religijnym. Sytuacja sprawi\u0142a, \u017ce ju\u017c prawie wszystkie \u015brodowiska poczu\u0142y si\u0119 zobligowane do zaj\u0119cia stanowiska. Wzmaga si\u0119 szum informacyjny i ba\u0142agan medialny, kt\u00f3re naros\u0142y dooko\u0142a tego tematu, czyni\u0105c go jeszcze trudniejszym. G\u0142os zabrali te\u017c arty\u015bci, m\u00f3wi\u0105c nie wprost, ale pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 aluzjami. Przecie\u017c wszyscy mamy w uszach przestrogi Susan Sontag, kt\u00f3ra w <em>Widoku cudzego cierpienia<\/em> wyrazi\u0142a sum\u0119 strach\u00f3w nowoczesno\u015bci wobec reprezentacji cierpienia. Jej s\u0142owa s\u0105 dzisiaj nie tyle banalne, co wci\u0105\u017c bardzo trafne. Obiegaj\u0105ce media relacje przedstawiaj\u0105ce zakrwawione dzieci, czy widoki martwych cia\u0142 uchod\u017ac\u00f3w wyrzuconych na pla\u017c\u0119 powoduj\u0105 u wi\u0119kszo\u015bci widz\u00f3w kr\u00f3tki atak zgrozy. Ale Internet jest miejscem chwilowych wzrusze\u0144 i szybkich dramat\u00f3w \u2013 zdj\u0119cia znikaj\u0105 przysypane innymi tre\u015bciami o r\u00f3\u017cnym charakterze. Sztuka pr\u00f3buje wywrze\u0107 wra\u017cenie d\u0142u\u017cszego terminu przydatno\u015bci za pomoc\u0105 gest\u00f3w o symbolicznym znaczeniu. A Weiwei z pocz\u0105tkiem tego roku ob\u0142o\u017cy\u0142 kolumny berli\u0144skiej Konzerthaus 14 tysi\u0105cami kamizelek ratunkowych z wyspy Lesbos. Nowojorska MoMA na prze\u0142omie 2016 i 2017 roku zorganizowa\u0142a wystaw\u0119 pt. <em>Insecurities: Tracing Displacement and Shelter<\/em>, po\u015bwi\u0119con\u0105 temu tematowi. W Polsce w zesz\u0142ym roku, w CSW mogli\u015bmy ogl\u0105da\u0107 retrospektyw\u0119 Anny Konik <em>Ziarno piasku w \u017arenicy oka. Wideoinstalacje 2000\u20132015<\/em>, kt\u00f3rej wiele prac by\u0142o po\u015bwi\u0119conych uchod\u017acom. Tak wi\u0119c reprezentacja uchod\u017ac\u00f3w w sztuce ma si\u0119 ca\u0142kiem nie\u017ale. Nie jest dos\u0142owna, ucieka od bana\u0142u i z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 trzyma si\u0119 z daleka od fotografii, \u017ceby nie podpa\u015b\u0107 pod paragraf \u201eSontag\u201d.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-43041 gallery-columns-5 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/helena-postawka-lech-nie-widzialni-w-nie-miejscach\/omar-marques-004'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/omar-marques-004-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Omar Marques, z cyklu \u201erefugees. Images of the unseen\u201d \u00a9 Omar Marques (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-43048\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-43048'>\n\t\t\t\tOmar Marques, z cyklu \u201erefugees. Images of the unseen\u201d \u00a9 Omar Marques (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/helena-postawka-lech-nie-widzialni-w-nie-miejscach\/omar-marques-003'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/omar-marques-003-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Omar Marques, z cyklu \u201erefugees. Images of the unseen\u201d \u00a9 Omar Marques (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-43047\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-43047'>\n\t\t\t\tOmar Marques, z cyklu \u201erefugees. Images of the unseen\u201d \u00a9 Omar Marques (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/helena-postawka-lech-nie-widzialni-w-nie-miejscach\/omar-marques-002'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/omar-marques-002-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Omar Marques, z cyklu \u201erefugees. Images of the unseen\u201d \u00a9 Omar Marques (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-43046\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-43046'>\n\t\t\t\tOmar Marques, z cyklu \u201erefugees. Images of the unseen\u201d \u00a9 Omar Marques (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/helena-postawka-lech-nie-widzialni-w-nie-miejscach\/omar-marques-001'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/omar-marques-001-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Omar Marques, z cyklu \u201erefugees. Images of the unseen\u201d \u00a9 Omar Marques (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-43045\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-43045'>\n\t\t\t\tOmar Marques, z cyklu \u201erefugees. Images of the unseen\u201d \u00a9 Omar Marques (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Tymczasem Omar Marques, fotograf o reporterskim do\u015bwiadczeniu, pojecha\u0142 fotografowa\u0107 legalne i nielegalne obozy uchod\u017ac\u00f3w w Europie. Jednak to, co powsta\u0142o z jego wypraw, nie jest kolejnym reporta\u017cem o cierpieniu, ani kolejn\u0105 pr\u00f3b\u0105 wizualizowania piek\u0142a. Cykl zatytu\u0142owany <em><span style=\"text-decoration: line-through;\">refugees<\/span>. Images of the unseen<\/em> to anty-reprezentacja. Bo taka w\u0142a\u015bnie figura jest najw\u0142a\u015bciwsza do opowiadania o uchod\u017acach w Polsce. Jeste\u015bmy jednym z kilku europejskich kraj\u00f3w, kt\u00f3ry do tej pory, mimo unijnych zobowi\u0105za\u0144, nie przyj\u0105\u0142 ani jednego uchod\u017acy, podobnie jak W\u0119gry, Austria i Dania. Mimo \u017ce problem jest dyskutowany w mediach na szerok\u0105 skal\u0119 i ka\u017cdy czuje si\u0119 w obowi\u0105zku zaj\u0105\u0107 stanowisko \u2013 uchod\u017acy w Polsce nikt nie widzia\u0142.<\/p>\n<p>Cykl Marquesa jest efektem tw\u00f3rczej wsp\u00f3\u0142pracy z fotografk\u0105 Natali\u0105 Wiernik, znan\u0105 z serii fotograficznych <em>Thanksgiving<\/em> i <em>The protagonist<\/em>, kt\u00f3re odnios\u0142y du\u017cy sukces i zosta\u0142y nagrodzone w presti\u017cowym Sony World Photography Awards w 2013 roku. Jednocze\u015bnie Natalia Wiernik realizuje te\u017c projekty o charakterze performatywnym czy instalacje (m.in. projekt <em>Wystawa<\/em> pokazywany w Galerii ASP w Krakowie zim\u0105 2016 roku) mocno osadzone w tradycji konceptualizmu. Jej tw\u00f3rczo\u015b\u0107 jest daleka od tego co robi Marques \u2013 reporta\u017cysta publikuj\u0105cy swoje zdj\u0119cia w \u201eParis Match\u201d czy \u201eThe Guardian\u201d, wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cy z Anadolu Agency i innymi du\u017cymi domami prasowymi. Jednak z ich spotkania i tw\u00f3rczej rozmowy wynikn\u0105\u0142 nietypowy projekt. Zdj\u0119cia, kt\u00f3re Marques wykona\u0142 w obozach w latach 2015-2017, zosta\u0142y poddane obr\u00f3bce \u2013 usuni\u0119to z nich ludzi. W efekcie ogl\u0105damy puste przestrzenie. To co mia\u0142o by\u0107 scenografi\u0105, t\u0142em dla cudzego cierpienia \u2013 wychodzi na pierwszy plan. Podziwiamy pust\u0105 scen\u0119, bez aktor\u00f3w. Bohaterami staja si\u0119 porzucone buty, walaj\u0105ce si\u0119 \u015bmieci. Ten gest usuni\u0119cia ludzi, jak sam przyznaje Marques, by\u0142 dla niego trudny do wykonania. Fotograf nie jest reporta\u017cyst\u0105 pochopnym, nie jest typem paparazzi, kt\u00f3ry wpada do obozu, aby pstrykn\u0105\u0107 par\u0119 zdj\u0119\u0107. We wszystkich miejscach w kt\u00f3rych pracowa\u0142 stara\u0142 si\u0119 sp\u0119dza\u0107 czas z lud\u017ami, kt\u00f3rych fotografowa\u0142. Ca\u0142y projekt wymaga\u0142 wi\u0119c du\u017cego logistycznego przygotowania, nie tylko dostania si\u0119 do oboz\u00f3w, ale sp\u0119dzenia tam czasu, nawi\u0105zania wi\u0119zi. Z t\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105 tym bardziej trudny i radykalny wydaje si\u0119 gest wyrugowania cz\u0142owieka ze zdj\u0119\u0107. To w\u0142a\u015bnie mo\u017cna nazwa\u0107 anty-reprezentacj\u0105, kt\u00f3ra oddaje rzeczywist\u0105 sytuacj\u0119 uchod\u017ac\u00f3w. Wed\u0142ug analityk\u00f3w Unii Europejskiej obecny kryzys migracyjny jest najwi\u0119kszym tego typu wydarzeniem od czas\u00f3w II wojny \u015bwiatowej<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-1\" id=\"refmark-1\"><sup>[1]<\/sup><\/a>. A jednak ofiary tego kryzysu s\u0105 obecne w dyskursie publicznym przede wszystkim pod postaci\u0105 liczb \u2013 kwot zasi\u0142ku, kt\u00f3ry b\u0119d\u0105 chcieli pobiera\u0107, czy procent\u00f3w bezrobocia, kt\u00f3re wzro\u015bnie wraz z ich nap\u0142ywem. To liczby u\u017cywane do upolitycznienia sprawy przyj\u0119cia uchod\u017ac\u00f3w i zastraszania spo\u0142ecze\u0144stwa negatywnymi skutkami takiej ewentualno\u015bci. Ale prawdziwych uchod\u017ac\u00f3w nikt w Polsce nie widzia\u0142.<\/p>\n<figure id=\"attachment_43045\" aria-describedby=\"caption-attachment-43045\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/helena-postawka-lech-nie-widzialni-w-nie-miejscach\/omar-marques-001\/\" rel=\"attachment wp-att-43045\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-43045\" title=\"Omar Marques, z cyklu \u201erefugees. Images of the unseen\u201d \u00a9 Omar Marques (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/omar-marques-001-540x360.jpg\" alt=\"Omar Marques, z cyklu \u201erefugees. Images of the unseen\u201d \u00a9 Omar Marques (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" width=\"540\" height=\"360\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/omar-marques-001-540x360.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/omar-marques-001-900x601.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/omar-marques-001-576x384.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/omar-marques-001.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-43045\" class=\"wp-caption-text\">Omar Marques, z cyklu \u201erefugees. Images of the unseen\u201d \u00a9 Omar Marques (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Projekt Marquesa zamiast pokazywa\u0107 ofiary i ich cierpienie, ukazuje wi\u0119c pustk\u0119. To strategia artystyczna, po kt\u00f3r\u0105 si\u0119gano ju\u017c wcze\u015bniej. Warto przywo\u0142a\u0107 video S\u0142awomira Rumiaka <em>Macunaima wraca do Sao Paulo<\/em>. Rumiak sfilmowa\u0142 San Paulo \u2013 19 milionow\u0105 metropoli\u0119. Jednak zamiast zat\u0142oczonych ulic i gwarnych plac\u00f3w czy turystycznych atrakcji, film pokazuje opuszczone \u201enie-miejsca\u201d \u2013 przystanki autobusowe czy przej\u015bcia podziemne. Jedynymi obecnymi na filmie s\u0105 bezdomni, kt\u00f3rzy zdaj\u0105 si\u0119 wtapia\u0107 w jego struktur\u0119, stawa\u0107 niewidzialnymi. Tytu\u0142 filmu nawi\u0105zuje do brazylijskiej legendy o dzikusie, Macunaima, kt\u00f3ry zagubi\u0142 si\u0119 w miejskiej d\u017cungli. Podobnie jak projekt Marquesa, jest anty-reprezentacj\u0105 spo\u0142eczno\u015bci wykluczonej z przestrzeni publicznej. Jest te\u017c jeszcze jeden punk wsp\u00f3lny \u2013 \u201enie-miejsca\u201d. W teorii francuskiego antropologa kultury Marca Aug\u00e9 ten termin zosta\u0142 u\u017cyty na okre\u015blenie przestrzeni przechodnich, pozbawionych to\u017csamo\u015bci, kt\u00f3rych u\u017cytkownicy nie traktuj\u0105 jako miejsca docelowego, przybywaj\u0105 w nich z konieczno\u015bci. Co wi\u0119cej, nie-miejsca nie sprzyjaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c budowaniu wi\u0119zi, spo\u0142eczno\u015bci. Do tej pory w kategorii nie-miejsc m\u00f3wi\u0142o si\u0119 przede wszystkim o przestrzeniach miejskich, a tak\u017ce o wyobcowaniu generowanym przez technologie \u2013 ludzie zatapiaj\u0105 si\u0119 w ekranach kom\u00f3rek i laptop\u00f3w, przenosz\u0105c si\u0119 w ten spos\u00f3b do innych wirtualnych przestrzeni. Obozy dla uchod\u017ac\u00f3w s\u0105 nowym rodzajem \u201enie-miejsc\u201d, podniesionych do pot\u0119gi. Nikt nie chce tam by\u0107. Nikt nie opuszcza swojego domu, tego \u201emiejsca nad miejscami\u201d, aby narazi\u0107 swoje zdrowie i \u017cycie oraz egzystowa\u0107 w warunkach ur\u0105gaj\u0105cych ludzkiej godno\u015bci. Chyba, \u017ce alternatyw\u0105 jest \u015bmier\u0107. Europa wytworzy\u0142a na swoich obrze\u017cach \u201enie-miejsca\u201d na tak wielk\u0105 skal\u0119, jak nigdy dot\u0105d. Prorocze mog\u0105 si\u0119 wyda\u0107 s\u0142owa Zygmunta Baumana z 2004 roku: \u201eNigdy wcze\u015bniej w historii \u015bwiata \u00bbniby miejsca\u00ab nie zajmowa\u0142y tak wiele przestrzeni\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-2\" id=\"refmark-2\"><sup>[2]<\/sup><\/a>. Tyle, \u017ce Bauman nie mia\u0142 na my\u015bli oboz\u00f3w, lecz miejsca zdehumanizowane przez t\u0119po \u017cycia, globalizacj\u0119 i nowe technologie. Te wsp\u00f3\u0142czesne nie-miejsca zamieszkuj\u0105 obecnie miliony ludzi. Trudna jest do okre\u015blenia nawet dok\u0142adna ich liczba, gdy\u017c w chaosie skrupulatna biurokracja niejednokrotnie zawodzi i nie spos\u00f3b wszystkich policzy\u0107. Pojedyncze, ludzkie jednostki zapadaj\u0105 si\u0119 tam w pomieszaniu formalno\u015bci i prowizorki. Trac\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107, gin\u0105 w t\u0142umie historii, przenikaj\u0105 do medi\u00f3w jedynie jako statystyki. Mo\u017cna pokusi\u0107 si\u0119 o refleksj\u0119, \u017ce zbyt d\u0142ugie przebywanie w nie-miejscu czyni niewidzialnym. Wydawa\u0142oby si\u0119, \u017ce najlepszym sposobem, aby przywr\u00f3ci\u0107 uchod\u017acom widzialno\u015b\u0107, by\u0142oby powt\u00f3rne indywidualizowanie, opowiadanie poszczeg\u00f3lnych historii i pokazywanie zdj\u0119\u0107. Wi\u0119c wracamy do punktu wyj\u015bcia \u2013 zbyt wiele ju\u017c widzieli\u015bmy. To dopiero fotografie Marquesa, przypominaj\u0105ce postapokaliptyczny krajobraz, wytr\u0105caj\u0105 nas z r\u00f3wnowagi. Dopiero patrz\u0105c na nie mo\u017cemy sobie zada\u0107 pytanie inaczej postawione, nie: co my oznaczamy dla uchod\u017ac\u00f3w, ale: co oni znacz\u0105 dla nas. I czy chcieliby\u015bmy aby naprawd\u0119 znikn\u0119li?<\/p>\n<p>Wystaw\u0119 zdj\u0119\u0107 Omara Marquesa <em><span style=\"text-decoration: line-through;\">refugees<\/span>. Images of the unseen<\/em> mo\u017cna by\u0142o ogl\u0105da\u0107 w krakowskim Tytano w dniach 30 czerwca-14 lipca 2017. Towarzyszy\u0142y jej wyk\u0142ady i dyskusje z badaczami, a tak\u017ce osobami dzia\u0142aj\u0105cymi na rzecz uchod\u017ac\u00f3w w Polsce.<\/p>\n<div id=\"footnote-list\" style=\"display:inherit\"><span id=fn-heading>Poka\u017c przypisy<\/span> &nbsp;&nbsp;&nbsp;(\u21b5 returns to text)<\/p>\n<ol>\n<li id=\"footnote-1\" class=\"fn-text\">WSP\u00d3LNY KOMUNIKAT DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY <em>Stawi\u0107 czo\u0142a kryzysowi uchod\u017aczemu w Europie: rola Europejskiej S\u0142u\u017cby Dzia\u0142a\u0144 Zewn\u0119trznych<\/em>, <a href=\"http:\/\/eur-lex.europa.eu\/legal-content\/PL\/ALL\/?uri=CELEX:52015JC0040\">http:\/\/eur-lex.europa.eu\/legal-content\/PL\/ALL\/?uri=CELEX:52015JC0040<\/a> dost\u0119p z dnia 10.06.2017.<a href=\"#refmark-1\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-2\" class=\"fn-text\">Z. Bauman, <em>Utopia bez toposu<\/em>, [w:] <em>Kultura w czasach globalizacji<\/em>, red.: M. Jacyno, A. Jaw\u0142owska, M. Kempny, Warszawa 2004, s. 159.<a href=\"#refmark-2\">\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tymczasem Omar Marques, fotograf o reporterskim do\u015bwiadczeniu, pojecha\u0142 fotografowa\u0107 legalne i nielegalne obozy uchod\u017ac\u00f3w w Europie. Jednak to, co powsta\u0142o z jego wypraw, nie jest kolejnym reporta\u017cem o cierpieniu, ani kolejn\u0105 pr\u00f3b\u0105 wizualizowania piek\u0142a. Cykl zatytu\u0142owany <em><s>refugees<\/s>. Images of the unseen<\/em> to anty-reprezentacja. Bo taka w\u0142a\u015bnie figura jest najw\u0142a\u015bciwsza do opowiadania o uchod\u017acach w Polsce. <\/p>\n","protected":false},"author":763,"featured_media":43045,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[491,6356,6359,73,6357,6360,6358],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[6355],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Nie-widzialni w nie-miejscach. Omar Marques<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Czy w dobie przesytu obrazami fotografia jest jeszcze w stanie nas poruszy\u0107? Omar Marques pokaza\u0142, \u017ce tak.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/helena-postawka-lech-nie-widzialni-w-nie-miejscach\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/helena-postawka-lech-nie-widzialni-w-nie-miejscach#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/omar-marques-001.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/omar-marques-001.jpg\",\"width\":\"1024\",\"height\":\"684\",\"caption\":\"Omar Marques, z cyklu \u201erefugees. Images of the unseen\u201d \u00a9 Omar Marques (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/helena-postawka-lech-nie-widzialni-w-nie-miejscach#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/helena-postawka-lech-nie-widzialni-w-nie-miejscach\",\"name\":\"Nie-widzialni w nie-miejscach. Omar Marques\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/helena-postawka-lech-nie-widzialni-w-nie-miejscach#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2017-07-31T23:00:52+00:00\",\"dateModified\":\"2017-08-02T17:26:44+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/e8dbda21ad5340f9ed3bbf352d8bcae8\"},\"description\":\"Czy w dobie przesytu obrazami fotografia jest jeszcze w stanie nas poruszy\u0107? Omar Marques pokaza\u0142, \u017ce tak.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/helena-postawka-lech-nie-widzialni-w-nie-miejscach#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/helena-postawka-lech-nie-widzialni-w-nie-miejscach\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/helena-postawka-lech-nie-widzialni-w-nie-miejscach#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Nie-widzialni w nie-miejscach\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/e8dbda21ad5340f9ed3bbf352d8bcae8\",\"name\":\"Helena Postawka-Lech\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/helena-postawka-lech\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Nie-widzialni w nie-miejscach. Omar Marques","description":"Czy w dobie przesytu obrazami fotografia jest jeszcze w stanie nas poruszy\u0107? Omar Marques pokaza\u0142, \u017ce tak.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/helena-postawka-lech-nie-widzialni-w-nie-miejscach","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/helena-postawka-lech-nie-widzialni-w-nie-miejscach#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/omar-marques-001.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/omar-marques-001.jpg","width":"1024","height":"684","caption":"Omar Marques, z cyklu \u201erefugees. Images of the unseen\u201d \u00a9 Omar Marques (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/helena-postawka-lech-nie-widzialni-w-nie-miejscach#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/helena-postawka-lech-nie-widzialni-w-nie-miejscach","name":"Nie-widzialni w nie-miejscach. Omar Marques","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/helena-postawka-lech-nie-widzialni-w-nie-miejscach#primaryimage"},"datePublished":"2017-07-31T23:00:52+00:00","dateModified":"2017-08-02T17:26:44+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/e8dbda21ad5340f9ed3bbf352d8bcae8"},"description":"Czy w dobie przesytu obrazami fotografia jest jeszcze w stanie nas poruszy\u0107? Omar Marques pokaza\u0142, \u017ce tak.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/helena-postawka-lech-nie-widzialni-w-nie-miejscach#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/helena-postawka-lech-nie-widzialni-w-nie-miejscach"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/helena-postawka-lech-nie-widzialni-w-nie-miejscach#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Nie-widzialni w nie-miejscach"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/e8dbda21ad5340f9ed3bbf352d8bcae8","name":"Helena Postawka-Lech","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/helena-postawka-lech"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43041"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/763"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=43041"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43041\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/43045"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=43041"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=43041"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=43041"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=43041"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=43041"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}