{"id":43693,"date":"2017-09-11T19:20:46","date_gmt":"2017-09-11T18:20:46","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=43693"},"modified":"2017-09-11T19:16:55","modified_gmt":"2017-09-11T18:16:55","slug":"pawel-bien-przeprawa-przez-kamerton-w-glorii-promienistej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-przeprawa-przez-kamerton-w-glorii-promienistej","title":{"rendered":"Przeprawa przez kamerton w glorii promienistej"},"content":{"rendered":"<p>Je\u015bli kogo\u015b interesuj\u0105 architektoniczne inklinacje s\u0119dziego pi\u0142karskiego, <em>maison de plaisance<\/em> w roli zimowiska dla nietoperzy czy patenty na gazobeton, niech biegnie czym pr\u0119dzej po <em>POW. <\/em>Ja pobieg\u0142em. Kolejny tom, tym razem po\u015bwi\u0119cony warszawskiemu Powi\u015blu, wydany nak\u0142adem Centrum Architektury z tekstami Ma\u0142gorzaty Omilanowskiej i Katarzyny Uchowicz, to rzecz jasna nie tylko rezerwuar historyczno-przestrzennych ciekawostek, do rozkoszowania si\u0119 samodzielnie lub w towarzystwie, ale tak\u017ce wdzi\u0119czny towarzysz w\u0119dr\u00f3wek po tytu\u0142owym Powi\u015blu, towarzysz \u2013 dodajmy \u2013 niezwykle estetyczny i poznawczo warto\u015bciowy.<\/p>\n<figure id=\"attachment_43702\" aria-describedby=\"caption-attachment-43702\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?attachment_id=43702\" rel=\"attachment wp-att-43702\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-43702\" title=\"\u201ePOW. Ilustrowany atlas architektury Powi\u015bla\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/pow-ilustrowany-atlas-architektury-powisla-centrum-architektury-2017-07-06-003-540x540.jpg\" alt=\"\u201ePOW. Ilustrowany atlas architektury Powi\u015bla\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\" width=\"540\" height=\"540\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/pow-ilustrowany-atlas-architektury-powisla-centrum-architektury-2017-07-06-003-540x540.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/pow-ilustrowany-atlas-architektury-powisla-centrum-architektury-2017-07-06-003-80x80.jpg 80w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/pow-ilustrowany-atlas-architektury-powisla-centrum-architektury-2017-07-06-003-576x576.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/pow-ilustrowany-atlas-architektury-powisla-centrum-architektury-2017-07-06-003.jpg 856w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-43702\" class=\"wp-caption-text\">\u201ePOW. Ilustrowany atlas architektury Powi\u015bla\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Zaczynamy od dania g\u0142\u00f3wnego, cho\u0107 architektonicznych rarytas\u00f3w na tym sybaryckim stole nie zabraknie. Irena Santor jest pewnie zachwycona, bo przecie\u017c \u2013 parafrazuj\u0105c \u2013 ma\u0142e mieszkanko na Mariensztacie to jej marzenie, to jej sny. A wi\u0119c Mariensztat. Ewa Kury\u0142owicz, we wst\u0119pie do ksi\u0105\u017cki, wspominaj\u0105c osiedle na po\u0142udnie od trasy WZ pisze: \u201esocrealistyczne za\u0142o\u017cenia pesz\u0105ce tak sztuczno\u015bci\u0105, jak i skal\u0105\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-1\" id=\"refmark-1\"><sup>[1]<\/sup><\/a>. Trudno mi w tym momencie przytakn\u0105\u0107. Jakkolwiek Mariensztacki tygiel renesansowo-klasycystyczno-modernistyczny nie kipi autentyzmem, to jednak jest w jaki\u015b osobliwy spos\u00f3b przekonuj\u0105cy. A w ka\u017cdym razie \u2013 jak na warunki warszawskie \u2013 zaskakuj\u0105co sp\u00f3jny. Co za\u015b w kwestii skali \u2013 wydaje si\u0119 ona wyj\u0105tkowo kameralna; sielskie miasteczko w centrum europejskiej stolicy jest zielon\u0105 \u2013 i przejmuj\u0105co niestety pust\u0105 \u2013 enklaw\u0105, po kt\u00f3rej, w\u015br\u00f3d socrealistycznych <em>sgrafitto <\/em>z kowalami i rybakami (niezawodnie przyprawiaj\u0105ce mnie o u\u015bmiech) wiatr targa foliowe torebki upuszczone przez nieistniej\u0105cych przechodni\u00f3w. I gdzie ci wszyscy maj\u0105cy mie\u0107 \u201ejaki\u015b kredens, psa, cztery krzes\u0142a, wszystko na raty\u201d?<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-2\" id=\"refmark-2\"><sup>[2]<\/sup><\/a>\u00a0Piosenka urocza, ale nie mniej wdzi\u0119ku ma w sobie mariensztacka baba z kur\u0105.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-43693 gallery-columns-5 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-przeprawa-przez-kamerton-w-glorii-promienistej\/pow-ilustrowany-atlas-architektury-powisla-centrum-architektury-2017-07-06-003'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/pow-ilustrowany-atlas-architektury-powisla-centrum-architektury-2017-07-06-003-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201ePOW. Ilustrowany atlas architektury Powi\u015bla\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-43702\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/pow-ilustrowany-atlas-architektury-powisla-centrum-architektury-2017-07-06-003-80x80.jpg 80w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/pow-ilustrowany-atlas-architektury-powisla-centrum-architektury-2017-07-06-003-540x540.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/pow-ilustrowany-atlas-architektury-powisla-centrum-architektury-2017-07-06-003-576x576.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/pow-ilustrowany-atlas-architektury-powisla-centrum-architektury-2017-07-06-003.jpg 856w\" sizes=\"(max-width: 80px) 100vw, 80px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-43702'>\n\t\t\t\t\u201ePOW. Ilustrowany atlas architektury Powi\u015bla\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-przeprawa-przez-kamerton-w-glorii-promienistej\/pow-ilustrowany-atlas-architektury-powisla-centrum-architektury-2017-07-06-002'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/pow-ilustrowany-atlas-architektury-powisla-centrum-architektury-2017-07-06-002-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201ePOW. Ilustrowany atlas architektury Powi\u015bla\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-43701\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-43701'>\n\t\t\t\t\u201ePOW. Ilustrowany atlas architektury Powi\u015bla\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-przeprawa-przez-kamerton-w-glorii-promienistej\/pow-ilustrowany-atlas-architektury-powisla-centrum-architektury-2017-07-06-001'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/pow-ilustrowany-atlas-architektury-powisla-centrum-architektury-2017-07-06-001-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201ePOW. Ilustrowany atlas architektury Powi\u015bla\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-43700\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-43700'>\n\t\t\t\t\u201ePOW. Ilustrowany atlas architektury Powi\u015bla\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Baba z kur\u0105 by\u0142a bab\u0105 z kur\u0105 dop\u00f3ty, dop\u00f3ki nie wyczyta\u0142em w <em>POW<\/em>, \u017ce to <em>Przekupka<\/em>, co wi\u0119cej \u2013 autorstwa Barbary Zbro\u017cyny. W tym momencie <em>Ilustrowany atlas architektury Powi\u015bla<\/em> nabiera posmaku sensacyjnego krymina\u0142u, bo <em>Przekupka <\/em>primo voto Baba z kur\u0105 to rozkoszna zbrodnia przeciwko realizmowi, zbrodnia z nagle ujawnionym winnym. Nie jest to jednak zbrodnia doskona\u0142a \u2013 Zygmunt St\u0119pi\u0144ski z podziwu godn\u0105 trze\u017awo\u015bci\u0105 obserwacji nawo\u0142ywa\u0142: \u201e\u017badna przekupka nie nosi nigdy kury dziobem do przodu, a odwrotnie\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-3\" id=\"refmark-3\"><sup>[3]<\/sup><\/a>. Nie mo\u017cna ods\u0105dza\u0107 jednak Zbro\u017cyny od artystycznej czci i estetycznej wiary, m\u0142oda studentka (by\u0142 to rok 1949) wykona\u0142a zlecony jej, do\u015b\u0107 jednak niewdzi\u0119czny, temat z wyczuciem smaku, kt\u00f3rego nie przes\u0142oni nawet hipertrofia d\u0142oni i og\u00f3lny gigantyzm niewiasty o twarzy, w kt\u00f3rej zna\u0107 pewne, mo\u017ce cokolwiek odleg\u0142e, echa gotyckich \u201epi\u0119knych Madonn\u201d jakby po\u0142\u0105czone na fizjologicznej loterii z g\u00f3rnikiem. Mimo ewidentnych niedoci\u0105gni\u0119\u0107, statua wpisuje si\u0119 harmonijnie w Mariensztat, stanowi\u0105c monumentalny cho\u0107 niemy ersatz handlowego rejwachu, kt\u00f3rego w tej postapokaliptycznej pustce nie u\u015bwiadczysz.<\/p>\n<p>Wodzeni rzeczow\u0105 narracj\u0105 atlasu, przesuwamy si\u0119 na po\u0142udnie, zagl\u0105daj\u0105c mi\u0119dzy innymi do klasycystycznych \u0141azienek Teodozji Kropiwnickiej o proporcjach kluski \u015bl\u0105skiej i portyku godnego powielenia w operowej scenografii do <em>Eugeniusza Oniegina<\/em>; do siedmiokondygnacyjnego domu si\u00f3str urszulanek reprezentuj\u0105cego \u2013 godnie zreszt\u0105 \u2013 purystyczny \u2013 \u201egraficzny\u201d funkcjonalizm Wac\u0142awa Wekera z pierwszej po\u0142owy lat trzydziestych, rozkochany w regularnych rytmach, g\u0142adkich p\u0142aszczyznach i streamline\u2019owych balkonach; na os\u0142od\u0119 tym, kt\u00f3rzy jednak nie podzielaj\u0105 zdania Loosa, grzmi\u0105cego, \u017ce ornament to zbrodnia, pozostaje wiadukt im. Stanis\u0142awa Markiewicza przy ulicy Karowej. I tu pozwol\u0119 sobie nasz\u0105 wycieczk\u0119 na chwil\u0119 zatrzyma\u0107.<\/p>\n<p>Warszawa \u2013 jako marsowy pan Wars w towarzystwie wenusja\u0144skiej pani Sawy \u2013 przedstawiona jako miasto sztuki, nauki, handlu i przemys\u0142u. Wizja pi\u0119kna, optymistyczna, utopijna \u2013 chcia\u0142oby si\u0119 rzec. Woydyga \u2013 autor dekoracji rze\u017abiarskiej \u2013 wywi\u0105za\u0142 si\u0119 z zadania znakomicie. Nad koncepcj\u0105 artystyczn\u0105 wiaduktu czuwa\u0142 niezmordowany Stefan Szyller, autor mi\u0119dzy innymi gmachu Zach\u0119ty, przycz\u00f3\u0142k\u00f3w Mostu Poniatowskiego czy sto\u0142ecznej politechniki, z rajzbretu obrotnego absolwenta petersburskiej Akademii Sztuk Pi\u0119knych schodzi\u0142y projekty bynajmniej nie stroni\u0105ce od ornamentalnych szale\u0144stw; sk\u0142onno\u015bci tej da\u0142 upust tak\u017ce w przypadku, wznoszonego w latach 1903-1905, wiaduktu przy Karowej. Kto wie, mo\u017ce to w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki temu piaskowcowe girlandy, maski i alegorie s\u0105 z tak\u0105 lubo\u015bci\u0105 wykorzystywane jako plan filmowy polskich komedii romantycznych. Niewzruszeni Wars i Sawa s\u0105 \u015bwiadkami rozdzieraj\u0105cych scen rozsta\u0144, mi\u0142osnych deklaracji i \u0142zawych powrot\u00f3w. A w tle \u2013 s\u0142o\u0144ce zachodzi nad wie\u017cowcami.<\/p>\n<figure id=\"attachment_43701\" aria-describedby=\"caption-attachment-43701\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?attachment_id=43701\" rel=\"attachment wp-att-43701\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-43701\" title=\"\u201ePOW. Ilustrowany atlas architektury Powi\u015bla\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/pow-ilustrowany-atlas-architektury-powisla-centrum-architektury-2017-07-06-002-540x385.jpg\" alt=\"\u201ePOW. Ilustrowany atlas architektury Powi\u015bla\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\" width=\"540\" height=\"385\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/pow-ilustrowany-atlas-architektury-powisla-centrum-architektury-2017-07-06-002-540x385.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/pow-ilustrowany-atlas-architektury-powisla-centrum-architektury-2017-07-06-002-900x642.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/pow-ilustrowany-atlas-architektury-powisla-centrum-architektury-2017-07-06-002-576x411.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/pow-ilustrowany-atlas-architektury-powisla-centrum-architektury-2017-07-06-002.jpg 1241w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-43701\" class=\"wp-caption-text\">\u201ePOW. Ilustrowany atlas architektury Powi\u015bla\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Oczywi\u015bcie tego typu wynurze\u0144 w <em>POW<\/em> nie znajdziemy. Autorki z chirurgiczn\u0105 precyzj\u0105 dozuj\u0105 nam najniezb\u0119dniejsze informacje, kt\u00f3re, niew\u0105tpliwie, pozwalaj\u0105 wnikliwiej patrze\u0107. Ilustrowany atlas nie jest \u2013 bo i nie to jest jego celem \u2013 wyczerpuj\u0105cym opracowaniem, nie jest anegdociarskim zbiorem bajd czy malowniczych legend. M\u00f3g\u0142by ewentualnie by\u0107 dobrym punktem wyj\u015bcia, by je tworzy\u0107. G\u0142\u00f3wnym bohaterem <em>POW<\/em> jest, rzecz jasna, przestrze\u0144 \u2013 za\u0142o\u017cenia urbanistyczne, architektura, ziele\u0144 miejska czy pojedynczy pomnik. Mo\u017ce troch\u0119 brakuje w tym ludzi. Wk\u0142adamy zatem mi\u0119dzy kartki atlasu \u2013 bardzo zreszt\u0105 przyjemne w dotyku \u2013 zak\u0142adk\u0119.<\/p>\n<p>Pani Irena Paprocka stoi na balkonie, z kt\u00f3rego rozpo\u015bciera si\u0119 widok na rozs\u0142onecznion\u0105 ulic\u0119 Rozbrat. Bohaterka jednej z opowie\u015bci Magdaleny Stopy<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-4\" id=\"refmark-4\"><sup>[4]<\/sup><\/a>\u00a0zna neoklasycystyczny dom pracownik\u00f3w Instytucji Przemys\u0142u Cukrowniczego jak w\u0142asn\u0105 kiesze\u0144. Urodzi\u0142a si\u0119 tu i sp\u0119dzi\u0142a niemal ca\u0142e swoje dotychczasowe \u017cycie. Pami\u0119ta w\u0142\u0105czenie kamienicy do dzielnicy niemieckiej, mus oddania mieszkania folksdojczowi z psem, front zawalony podczas powstania i dziury po kulach, kt\u00f3re widoczne by\u0142y w \u015bcianach jeszcze kilkadziesi\u0105t lat po wojnie. Pami\u0119ta tak\u017ce he\u0142my na naro\u017cnych pseudo-wie\u017cach. He\u0142my o kt\u00f3rych niegdysiejszym istnieniu wspominaj\u0105 tak\u017ce autorki <em>POW<\/em>. W tym przypadku jednak emocjonalna \u2013 i pe\u0142na intymno\u015bci \u2013 relacja Ireny Paprockiej z <em>Osta\u0144c\u00f3w. Kamienic warszawskich i ich mieszka\u0144c\u00f3w<\/em> wydaje si\u0119 o wiele bardziej frapuj\u0105ca ni\u017c formalna enumeracja dat, nazwisk i ilo\u015bci kondygnacji. Do kolumny z plusami ksi\u0105\u017cki wydanej przez Centrum Architektury dopisujemy za to kolejny atut: szata graficzna. Cho\u0107 fotografiom Jana Brykczy\u0144skiego z <em>Osta\u0144c\u00f3w<\/em> tak\u017ce niczego zarzuci\u0107 nie mo\u017cna.<\/p>\n<p>Szata graficzna. Rarytas \u2013 chce si\u0119 rzecz z westchnieniem, nawet kosztem pos\u0105dzenia o rozegzaltowanie. Magdalena Piwowar \u2013 autorka koncepcji i projektu \u2013 przemy\u015bla\u0142a niemal wszystko. Pocz\u0105wszy od atramentowo granatowej ok\u0142adki ze z\u0142otymi literami i mostem \u015awi\u0119tokrzyskim (wygl\u0105daj\u0105cym jak intryguj\u0105cy ornament z odwr\u00f3conego kamertonu w glorii promienistej), poprzez wklejki, ilustracje (kt\u00f3rymi pozachwycam si\u0119 obszerniej, ale to za moment) a\u017c po kod kreskowy, b\u0119d\u0105cy koniecznym znakiem naszych merkantylnych czas\u00f3w, szpec\u0105cym niejedn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119, kt\u00f3ry jednak tym razem\u2026 da si\u0119 odklei\u0107! <em>Chapeau bas<\/em>.<\/p>\n<p>Ale! Ale w tej beczce graficznego miodu jest i \u0142y\u017cka dziegciu \u2013 pi\u0119t\u0105 achillesow\u0105 ksi\u0105\u017cki s\u0105 marginesy. Niestety, zbyt w\u0105skie. T\u0142umaczy\u0107 to sobie mo\u017cna konieczno\u015bci\u0105 pozostawienia mo\u017cliwie jak najobszerniejszego pola do popisu ilustratorom: Maciejowi Dr\u0105\u017ckiewiczowi, \u0141ukaszowi Gadomskiemu i Mateuszowi Gry\u017ale, kt\u00f3rzy to trzej muszkieterowie ilustracji, wykonali \u2013 m\u00f3wi\u0105c kr\u00f3tko \u2013 kawa\u0142 \u0142adnej roboty.<\/p>\n<p>Ilustracje utrzymane s\u0105 w odcieniach szaro\u015bci, niekiedy przedstawiaj\u0105 obiekt frontalnie, daj\u0105c niemal wra\u017cenie lawowanego tuszem projektu architektonicznego, innym zn\u00f3w razem w perspektywie lub wyobra\u017caj\u0105 jedynie wybrany detal. Jedno pozostaje niezmienne \u2013 pewny rysunek, celny i rzeczowy \u2013 zupe\u0142nie jak noty o obiektach.<\/p>\n<p>Zawsze, w przypadku przewodnik\u00f3w czy \u201eilustrowanych atlas\u00f3w architektury\u201d, nie mo\u017ce zabrakn\u0105\u0107 pytania tyle\u017c zasadnego, co nudnego: dlaczego akurat te obiekty? Odpowied\u017a wydaje si\u0119 prosta. Wystarczy spojrze\u0107 na map\u0119 \u2013 kolejny plus do p\u0119czniej\u0105cej ju\u017c kolumny aprobat \u2013 zamieszczon\u0105 w tomie. Architektoniczni bohaterowie tomu rozlokowani s\u0105 w miar\u0119 r\u00f3wnomiernie od My\u015bliwieckiej na po\u0142udniu, a\u017c po Mariensztat na p\u00f3\u0142nocy. Niemniej, klucz topograficzny nie by\u0142 jedynym kryterium \u2013 obok obiekt\u00f3w poprzemys\u0142owych, kt\u00f3rych przecie\u017c na Powi\u015blu nie brakowa\u0142o nigdy, a\u017c po sentymentalne ogrody, kt\u00f3rych teraz nieco brakuje, od Mostu \u015awi\u0119tokrzyskiego po pa\u0142acyk Symonowicz\u00f3w. Tak wi\u0119c pokazano rozmaite funkcje reprezentowane przez obiekty powstaj\u0105ce na przestrzeni wiek\u00f3w. Niestety, zniszczenia (nie tylko zreszt\u0105 wojenne) sprawi\u0142y, \u017ce nie jest dzi\u015b mo\u017cliwe czytanie dziej\u00f3w Powi\u015bla od ich zarania wy\u0142\u0105cznie z budynk\u00f3w, z nast\u0119pstw artystycznych form i pe\u0142nionych przez obiekty funkcji. Architektoniczn\u0105 chiromancj\u0119 zast\u0105pi\u0107 musimy zawierzeniu \u017ar\u00f3d\u0142om historycznym.<\/p>\n<p>Wspomnia\u0142em pa\u0142acyk, lub \u2013 by nie urazi\u0107 dumy dawnych w\u0142a\u015bcicieli \u2013 pa\u0142ac (de) Symonowicz\u00f3w. Ormia\u0144ski handlarz winem musia\u0142 mie\u0107 smyka\u0142k\u0119 do obrotu trunkami, bo doczeka\u0142 si\u0119 nobilitacji, po czym osiad\u0142 na Powi\u015blu, w p\u00f3\u017anobarokowej rezydencji. Posiad\u0142o\u015b\u0107 zmienia\u0142a w\u0142a\u015bcicieli, jednym z nich by\u0142 posiadacz Fabryk P\u0142od\u00f3w Chemicznych, co \u2013 przyzna\u0107 trzeba \u2013 brzmi cokolwiek podejrzanie. W mi\u0119dzywojniu zaaran\u017cowano tu dom schadzek. Tadeusz S. Jaroszewski, w swojej <em>Ksi\u0119dze pa\u0142ac\u00f3w Warszawy<\/em><a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-5\" id=\"refmark-5\"><sup>[5]<\/sup><\/a> wydanej w 1985 roku poszed\u0142 krok dalej, podaj\u0105c \u2013 z asekuracyjnym pow\u0105tpiewaniem \u2013 \u017ce w pa\u0142acu tym spotyka\u0142 si\u0119 potajemnie bohater niezliczonych romans\u00f3w i niesko\u0144czenie wielu legend ksi\u0105\u017c\u0119 J\u00f3zef Poniatowski z niejak\u0105 \u201epi\u0119kn\u0105 Anusi\u0105 z Powi\u015bla\u201d. W <em>POW<\/em> nie ma miejsca na \u201epi\u0119kne Anusie\u201d, co chcia\u0142bym interpretowa\u0107 jako wyraz przekonania, \u017ce architektura sama w sobie jest dostatecznie fascynuj\u0105ca, \u017ce obroni si\u0119 bez anegdotycznych kwiatk\u00f3w na historycznym ko\u017cuchu.<\/p>\n<p><em>POW<\/em> ma \u2013 m\u00f3wi\u0105c niezbyt \u0142adnie \u2013 olbrzymi potencja\u0142 popularyzatorski. Ksi\u0105\u017cka jest tak \u0142adna, \u017ce chce si\u0105 j\u0105 mie\u0107 w r\u0119ku, id\u0105c przez dzielnic\u0119. Oczywi\u015bcie, uzbroi\u0107 si\u0119 trzeba w \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce czasem rzeczywisto\u015b\u0107 pe\u0142na osypuj\u0105cych si\u0119 tynk\u00f3w, plastikowych okien o dowolnych konfiguracjach szpros\u00f3w, a tak\u017ce inne przejawy bezpa\u0144sko\u015bci lub bu\u0144czucznego sobiepa\u0144stwa oka\u017c\u0105 si\u0119 o wiele mniej atrakcyjne wizualnie (a czasem i dla innych zmys\u0142\u00f3w) ni\u017c zamieszczona w tomie ilustracja.<\/p>\n<p>A teraz przejd\u017amy do pieni\u0119dzy. Temat plugawy, ale poruszy\u0107 go trzeba: ksi\u0105\u017cka jest zbyt droga. Staranno\u015b\u0107 wydania, merytoryczno\u015b\u0107 opis\u00f3w, dba\u0142o\u015b\u0107 o detal i materia\u0142 \u2013 mo\u017cna by wylicza\u0107 i wylicza\u0107, ale czterdzie\u015bci pi\u0119\u0107 z\u0142otych to dla niekt\u00f3rych cena zaporowa, a bior\u0105c pod uwag\u0119 fakt, jak p\u00f3\u017ano wydawnicze nowo\u015bci docieraj\u0105 do miejskich bibliotek (trzeba odda\u0107 sprawiedliwo\u015b\u0107 \u2013 s\u0105 chlubne wyj\u0105tki!), nie nale\u017cy pr\u0119dko si\u0119 spodziewa\u0107, \u017ce zobaczymy <em>POW<\/em> na p\u00f3\u0142ce \u201enowo\u015bci w naszej bibliotece\u201d. A nawet, kiedy tam si\u0119 znajdzie, szcz\u0119\u015bliwym zbiegiem bud\u017cetowych okoliczno\u015bci, pewnie pr\u0119dko zostanie zgarni\u0119ta przez kogo\u015b, kto w\u0142a\u015bnie odkry\u0142 w sobie przemo\u017cn\u0105 ch\u0119\u0107 eksplorowania Powi\u015bla, bo <em>POW<\/em> to ksi\u0105\u017cka kusicielka, kt\u00f3rej \u2013 moim i wielu innych zdaniem \u2013 warto ulec.<\/p>\n<p>\u201ePOW oznacza (\u2026) nie tylko nazw\u0119 dzielnicy, lecz tak\u017ce powidoki po tym, co by\u0142o, a przewodnik ma pom\u00f3c w odkrywaniu z\u0142o\u017conego charakteru tego fascynuj\u0105cego miejsca\u201d \u2013 jakkolwiek tr\u0105ci to nieszkodliw\u0105 emfaz\u0105, przyzna\u0107 trzeba, \u017ce takich powi\u015bla\u0144skich powidok\u00f3w pojawia si\u0119 wiele. Mnie najbardziej podzia\u0142a\u0142a na wyobra\u017ani\u0119 informacja o siedmiopokojowym apartamencie Mieczys\u0142awy \u0106wikli\u0144skiej ulokowanym w skrajnie funkcjonalistycznym budynku projektu Wac\u0142awa Wekera. Informacja o tyle szokuj\u0105ca, \u017ce kiedy odgrzebi\u0119 z czelu\u015bci pami\u0119ci przedwojenn\u0105 fotografi\u0119 pierwszej matrony polskiej kinematografii, wykonan\u0105 w jej mieszkaniu, to uderza mnie, obok zadziornego u\u015bmiechu filuternej gwiazdy, widok wn\u0119trza, przypominaj\u0105cego magazyn seryjnego z\u0142odzieja, autora w\u0142ama\u0144 do wszystkich warszawskich antykwariat\u00f3w. Obok ludwikowskich foteli i intarsjowanych kom\u00f3d kapi\u0105cych z\u0142oconymi aplikacjami, orientalne kobierce, secesyjne amfory, wisi jaki\u015b pewnie \u017bmurko czy Tade Styka, wszystko jak ba\u015b\u0144 z tysi\u0105ca i jednego snu kustosza kunstkamery.<\/p>\n<p>Kt\u00f3ry to budynek \u2013 nie zdradz\u0119. Zdradzi <em>POW<\/em>.<\/p>\n<p>Mo\u017ce jeszcze jeden trop. Ulica Czerwonego Krzy\u017ca 6. Wytworna, tr\u00f3jskrzyd\u0142owa kamienica z otwartym podw\u00f3rkiem, oszcz\u0119dnie dozowanym ornamentem i owalnym oknem klatki schodowej \u2013 zupe\u0142nie jak przy ulicy Karasia. Po uwa\u017cniejszych ogl\u0119dzinach, atrybucja nie mo\u017ce dziwi\u0107: projekt wykona\u0142 tandem J\u00f3zef Napoleon Czerwi\u0144ski i Wac\u0142aw Heppen. Mimo \u017ce z dawnej Warszawy pozosta\u0142o niewiele, popisowe pozycje z <em>dossier <\/em>obu pan\u00f3w do dzi\u015b mo\u017cemy podziwia\u0107 przy Ho\u017cej r\u00f3g Pozna\u0144skiej, przy Bagateli lub w alejach Jerozolimskich. Nie bali si\u0119 ogromnej skali, projektowali \u015bmia\u0142o pi\u0119cio- lub sze\u015bciopi\u0119trowe eklektyczne gmaszyska pe\u0142ne luksusowych apartament\u00f3w. Realizacja z Powi\u015bla powsta\u0142a w latach 1926-1928, czyli w czasie, kiedy neobarok bywa\u0142 ju\u017c raczej synonimem pompierstwa, a ornamentalna rozpusta sz\u0142a \u2013 w opinii wielu \u2013 za r\u0119k\u0119 z bezgu\u015bciem.<\/p>\n<p>Bezpretensjonalnie pi\u0119kna, syntetyczna opowie\u015b\u0107 o przestrzeni. Trudno sko\u0144czy\u0107 o tej ksi\u0105\u017cce pisa\u0107, bo to nie sztampowy przewodnik, rekomenduj\u0105cy, utartym zwyczajem, turystyczne szlagiery; autorzy <em>POW<\/em> nie bali si\u0119 po\u015bwi\u0119ci\u0107 uwagi \u201e\u015blimakom\u201d mostu \u0141azienkowskiego, w\u0105tpliwej urody, ale niekwestionowanej wa\u017cno\u015bci Gimnazjum im. Stefana Batorego z nacz\u00f3\u0142kami rodem z pa\u0142acu w Otwocku, czy stacji transformatorowej. By\u0107 mo\u017ce to krok milowy w stron\u0119 wydobycia Powi\u015bla z powszechnego skojarzenia z <em>Piaskarzami<\/em> Gierymskiego i wszystkimi tego obrazu spo\u0142eczno-estetycznym implikacjami. Powi\u015ble ma histori\u0119, ale ma te\u017c wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107, ma architektur\u0119 zachwycaj\u0105co dobr\u0105, ale nie zabrak\u0142o te\u017c budowlanych kurioz\u00f3w. <em>POW<\/em> to dobry punkt wyj\u015bcia \u2013 do dalszych poszukiwa\u0144 w opracowaniach szczeg\u00f3\u0142owych lub po prostu \u2013 na ciekawy spacer.<\/p>\n<div>\n<div>\n<\/div>\n<div>\n<\/div>\n<div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"footnote-list\" style=\"display:inherit\"><span id=fn-heading>Poka\u017c przypisy<\/span> &nbsp;&nbsp;&nbsp;(\u21b5 returns to text)<\/p>\n<ol>\n<li id=\"footnote-1\" class=\"fn-text\">Fragment wst\u0119pu do ksi\u0105\u017cki autorstwa Ewy Kury\u0142owicz.<a href=\"#refmark-1\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-2\" class=\"fn-text\">Irena Santor, <em>Ma\u0142e mieszkanko na Mariensztacie<\/em>, fragm. Tekstu piosenki.<a href=\"#refmark-2\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-3\" class=\"fn-text\">Ma\u0142gorzata Omilanowska, Katarzyna Uchowicz, <em>POW<\/em>, Centrum Architektury, Warszawa 2017.<a href=\"#refmark-3\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-4\" class=\"fn-text\">Magdalena Stopa, Jan Brykczy\u0144ski, <em>Osta\u0144ce. Kamienice warszawskie i ich mieszka\u0144cy<\/em>, tom 1, Dom Spotka\u0144 z Histori\u0105, Warszawa 2013.<a href=\"#refmark-4\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-5\" class=\"fn-text\">Tadeusz S. Jaroszewski, <em>Ksi\u0119ga pa\u0142ac\u00f3w Warszawy<\/em>, Warszawa 1985.<a href=\"#refmark-5\">\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bezpretensjonalnie pi\u0119kna, syntetyczna opowie\u015b\u0107 o przestrzeni. Trudno sko\u0144czy\u0107 o tej ksi\u0105\u017cce pisa\u0107, bo to nie sztampowy przewodnik, rekomenduj\u0105cy, utartym zwyczajem, turystyczne szlagiery; autorzy POW nie bali si\u0119 po\u015bwi\u0119ci\u0107 uwagi \u201e\u015blimakom\u201d mostu \u0141azienkowskiego, w\u0105tpliwej urody, ale niekwestionowanej wa\u017cno\u015bci Gimnazjum im. Stefana Batorego z nacz\u00f3\u0142kami rodem z pa\u0142acu w Otwocku, czy stacji transformatorowej. By\u0107 mo\u017ce to krok milowy w stron\u0119 wydobycia Powi\u015bla z powszechnego skojarzenia z <em>Piaskarzami<\/em> Gierymskiego.<\/p>\n","protected":false},"author":665,"featured_media":43700,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[387,2407,6491,6492,5248,190],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[5247],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>POW, czyli Ilustrowany Atlas Architektury Powi\u015bla<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"W tym momencie Ilustrowany atlas architektury Powi\u015bla nabiera posmaku sensacyjnego krymina\u0142u...\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-przeprawa-przez-kamerton-w-glorii-promienistej\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-przeprawa-przez-kamerton-w-glorii-promienistej#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/pow-ilustrowany-atlas-architektury-powisla-centrum-architektury-2017-07-06-001.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/pow-ilustrowany-atlas-architektury-powisla-centrum-architektury-2017-07-06-001.jpg\",\"width\":\"1241\",\"height\":\"886\",\"caption\":\"\u201ePOW. Ilustrowany atlas architektury Powi\u015bla\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-przeprawa-przez-kamerton-w-glorii-promienistej#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-przeprawa-przez-kamerton-w-glorii-promienistej\",\"name\":\"POW, czyli Ilustrowany Atlas Architektury Powi\u015bla\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-przeprawa-przez-kamerton-w-glorii-promienistej#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2017-09-11T18:20:46+00:00\",\"dateModified\":\"2017-09-11T18:16:55+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/6497469df21f978f797124a10aeb66c0\"},\"description\":\"W tym momencie Ilustrowany atlas architektury Powi\u015bla nabiera posmaku sensacyjnego krymina\u0142u...\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-przeprawa-przez-kamerton-w-glorii-promienistej#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-przeprawa-przez-kamerton-w-glorii-promienistej\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-przeprawa-przez-kamerton-w-glorii-promienistej#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Przeprawa przez kamerton w glorii promienistej\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/6497469df21f978f797124a10aeb66c0\",\"name\":\"Pawe\u0142 Bie\u0144\",\"description\":\"PAWE\u0141 BIE\u0143 \u2013 absolwent Kolegium MISH Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego oraz MISH Uniwersytetu Warszawskiego.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/pawel-bien\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"POW, czyli Ilustrowany Atlas Architektury Powi\u015bla","description":"W tym momencie Ilustrowany atlas architektury Powi\u015bla nabiera posmaku sensacyjnego krymina\u0142u...","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-przeprawa-przez-kamerton-w-glorii-promienistej","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-przeprawa-przez-kamerton-w-glorii-promienistej#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/pow-ilustrowany-atlas-architektury-powisla-centrum-architektury-2017-07-06-001.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/pow-ilustrowany-atlas-architektury-powisla-centrum-architektury-2017-07-06-001.jpg","width":"1241","height":"886","caption":"\u201ePOW. Ilustrowany atlas architektury Powi\u015bla\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-przeprawa-przez-kamerton-w-glorii-promienistej#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-przeprawa-przez-kamerton-w-glorii-promienistej","name":"POW, czyli Ilustrowany Atlas Architektury Powi\u015bla","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-przeprawa-przez-kamerton-w-glorii-promienistej#primaryimage"},"datePublished":"2017-09-11T18:20:46+00:00","dateModified":"2017-09-11T18:16:55+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/6497469df21f978f797124a10aeb66c0"},"description":"W tym momencie Ilustrowany atlas architektury Powi\u015bla nabiera posmaku sensacyjnego krymina\u0142u...","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-przeprawa-przez-kamerton-w-glorii-promienistej#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-przeprawa-przez-kamerton-w-glorii-promienistej"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-przeprawa-przez-kamerton-w-glorii-promienistej#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Przeprawa przez kamerton w glorii promienistej"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/6497469df21f978f797124a10aeb66c0","name":"Pawe\u0142 Bie\u0144","description":"PAWE\u0141 BIE\u0143 \u2013 absolwent Kolegium MISH Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego oraz MISH Uniwersytetu Warszawskiego.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/pawel-bien"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43693"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/665"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=43693"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43693\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/43700"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=43693"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=43693"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=43693"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=43693"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=43693"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}