{"id":438,"date":"2009-11-17T21:21:58","date_gmt":"2009-11-17T19:21:58","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=438"},"modified":"2013-01-06T22:49:38","modified_gmt":"2013-01-06T21:49:38","slug":"wywiad-tomasz-fabiszewski-powiernictwo-polskie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/wywiad-tomasz-fabiszewski-powiernictwo-polskie","title":{"rendered":"Wywiad z Tomaszem Fabiszewskim"},"content":{"rendered":"

O.pl Polski Portal Kultury \u2013 Na pytania Joanny Soko\u0142owskiej oraz Miko\u0142aja Dunikowskiego odpowiada Tomasz Fabiszewski, Wiceprezes Stowarzyszenia Powiernictwo Polskie.<\/p>\n

\"Tomasz
Tomasz Fabiszewski, Wiceprezes Stowarzyszenia Powiernictwo Polskie (Fot. Powiernictwo Polskie)<\/figcaption><\/figure>\n

O.pl Polski Portal Kultury: Od uroczysto\u015bci obchod\u00f3w wybuchu drugiej wojny \u015bwiatowej \u00a0min\u0119\u0142o ju\u017c troch\u0119 czasu. W szumie medialnym wywo\u0142anym kolejn\u0105 k\u0142\u00f3tni\u0105 \u201ehistoryczn\u0105\u201d wok\u00f3\u0142 okre\u015blania lub nieokre\u015blania \u201eKatynia\u201d ludob\u00f3jstwem, odesz\u0142y nieco w zapomnienie. Za nami r\u00f3wnie\u017c druga wa\u017cna data \u2013 17. wrze\u015bnia \u2013 rocznica agresji ZSRR na Polsk\u0119. Emocje nieco opad\u0142y i mo\u017ce to dobra chwila, aby przywo\u0142a\u0107 te nieodleg\u0142e wydarzenia i zapyta\u0107 o refleksje. Uroczysto\u015b\u0107 odby\u0142a si\u0119 w Polsce, ale czy na pewno g\u0142os Polski by\u0142 najbardziej s\u0142yszany, czy to Angela Merkel i W\u0142adimir Putin zdominowali scen\u0119?<\/strong><\/p>\n

Tomasz Fabiszewski:<\/strong> Bardzo dobrze zdefiniowa\u0142a Pani problem, kt\u00f3ry polega\u0142 na szumie medialnym. Tak to ju\u017c jest, \u017ce media zajmuj\u0105 si\u0119 tematami, kt\u00f3re zapewni\u0105 im jak najwi\u0119ksz\u0105 ogl\u0105dalno\u015b\u0107, a przy tym cz\u0119sto pomijaj\u0105 meritum.<\/p>\n

Dwie wiod\u0105ce polskie partie polityczne, zaprezentowa\u0142y opinii publicznej sw\u00f3j spos\u00f3b postrzegania stalinowskiej zbrodni, w kt\u00f3rej \u015bmier\u0107 ponios\u0142o prawie 20 tys. polskich oficer\u00f3w. Ocen\u0105 tych dw\u00f3ch postaw zajm\u0105 si\u0119 Polacy przy urnach wyborczych. Nie oczekiwa\u0142bym jednak od medi\u00f3w rozs\u0105dku, bo cz\u0119sto ka\u017cd\u0105 wymian\u0119 pogl\u0105d\u00f3w \u0142atwiej przedstawi\u0107 jako og\u00f3lnonarodowy konflikt, co i w tym przypadku st\u0142umi\u0142o wag\u0119 tegorocznych obchod\u00f3w zwi\u0105zanych z drug\u0105 wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105.<\/p>\n

Wed\u0142ug mnie obecno\u015b\u0107 Kanclerz Merkel i Premiera Putina by\u0142a ich dziejowym obowi\u0105zkiem. S\u0142uchaj\u0105c jednak przem\u00f3wienia Premiera Rosji, nasun\u0119\u0142o mi si\u0119 pytanie czy jego przyjazd wynika\u0142 z ch\u0119ci uczczenia ofiar drugiej wojny \u015bwiatowej, czy mo\u017ce z ch\u0119ci zrzucenia historycznej odpowiedzialno\u015bci za pakt Ribbentrop-Mo\u0142otow. W mojej ocenie to drugie, ale mog\u0119 si\u0119 myli\u0107, to kwestia interpretacji.<\/p>\n

O.pl: Przed wizyt\u0105 W\u0142adimira Putina w Polsce, jak r\u00f3wnie\u017c i po niej, rosyjskie media przedstawia\u0142y swoje spojrzenie na histori\u0119, mam tutaj na my\u015bli m.in.: f<\/strong>ilm Wadima Gasanowa Sekrety tajnych protoko\u0142\u00f3w<\/em>. Swoj\u0105 premier\u0119 mia\u0142a te\u017c ksi\u0105\u017cka Lwa Sockowa <\/strong>Sekrety polskiej polityki<\/em><\/strong>, przedstawiaj\u0105ca rzekom\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 Polskiego rz\u0105du z Hitlerem.\u00a0 Natomiast Komsomolska Prawda<\/em>, po 1 wrze\u015bnia 2009 r., rozpisuje si\u0119 o braku wdzi\u0119czno\u015bci Polski wobec ZSRR. Jak\u0105 rol\u0119 w ustanowieniu prawdy historycznej mog\u0105 odegra\u0107 tego typu g\u0142osy Rosji?<\/strong><\/p>\n

T.F.:<\/strong> Tego typu dzia\u0142ania s\u0105 dla mnie elementem wyrachowanej gry. Premier Putin pisze list do Polak\u00f3w, uczestniczy w uroczysto\u015bciach na Westerplatte, a jednocze\u015bnie mamy do czynienia z prowokacjami ze strony rosyjskich medi\u00f3w i agencji rz\u0105dowych.\u00a0 Podobna sytuacja ma miejsce za nasz\u0105 zachodni\u0105 granic\u0105. Wiele s\u0142yszymy z ust Kanclerz Merkel o poprawie stosunk\u00f3w mi\u0119dzy naszymi krajami, a r\u00f3wnocze\u015bnie dofinansowywana jest dzia\u0142alno\u015b\u0107 Eriki Steinbach. Udo Voigt, szef neofaszystowskiej partii NPD, mo\u017ce bezkarnie nawo\u0142ywa\u0107 do oderwania od Polski tzw. ziem odzyskanych. Nikt jednak w Niemczech nie wspomni o przyznaniu osobom pochodzenia polskiego statusu mniejszo\u015bci. Tego typu dzia\u0142ania na pewno nie s\u0142u\u017c\u0105 poprawie stosunk\u00f3w.<\/p>\n

O.pl: Wyst\u0105pienie W\u0142adimira Putina spotka\u0142o si\u0119 z r\u00f3\u017cnymi komentarzami ze strony zar\u00f3wno polskich jak i zagranicznych medi\u00f3w. Wed\u0142ug Pana, jakiej reakcji powinni\u015bmy wymaga\u0107 od premiera Rosji? Czego oczekiwa\u0107 od Rosji? <\/strong><\/p>\n

T.F.:<\/strong> Wed\u0142ug mnie, tego typu uroczysto\u015bci nie mog\u0105 by\u0107 wykorzystywane dla usprawniania polityki, r\u00f3wnie\u017c tej historycznej. Politycy reprezentuj\u0105cy pa\u0144stwa zaanga\u017cowane w \u00a0drug\u0105 wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105, zar\u00f3wno w roli ofiar jak i naje\u017ad\u017ac\u00f3w, powinni z pokor\u0105 pochyli\u0107 g\u0142owy nad pomnikami pomordowanych. Jeszcze raz powiedzie\u0107 przepraszam i wybaczy\u0107. Potrzebne s\u0105 deklaracje, \u017ce uczyni si\u0119 wszystko, aby koszmar wojny \u015bwiatowej nigdy si\u0119 ju\u017c nie powt\u00f3rzy\u0142.<\/p>\n

Dla mnie w pe\u0142ni zrozumia\u0142y jest niesmak weteran\u00f3w zgromadzonych na Westerplatte, po wyst\u0105pieniu Premiera Federacji Rosyjskiej W\u0142adimiraPutina, kt\u00f3ry w podtekstach uzasadnia\u0142 polityczn\u0105 konieczno\u015b\u0107 traktatu Ribbentrop-Mo\u0142otow.<\/p>\n

O.pl: Czy niespotykane dotychczas o\u015bmielenie si\u0119 kanclerz Niemiec do poruszania tematu \u201ewyp\u0119dzonych\u201d podczas obchod\u00f3w wybuchu wojny \u2013 w wyniku, kt\u00f3rej z r\u0105k kraju, reprezentowanego przez \u00a0Merkel, zgin\u0119\u0142y miliony os\u00f3b \u2013 jest czym\u015b, co polskie MSZ mo\u017ce przemilcze\u0107? W Polsce samo okre\u015blenie budzi zastrze\u017cenia \u2013 bardziej adekwatne by\u0142oby \u201eprzesiedlenia\u201d \u2013 a wypowiedziane w takim kontek\u015bcie powinno budzi\u0107 niesmak i jest cz\u0119sto uwa\u017cane za element kampanii relatywizuj\u0105cej histori\u0119.<\/strong><\/p>\n

Czy Polska naprawd\u0119 jest a\u017c tak s\u0142abym krajem, \u017ce nie mo\u017ce sobie pozwoli\u0107 na stanowczo\u015b\u0107 wobec zar\u00f3wno naszego zachodniego jak i wschodniego s\u0105siada? Wida\u0107 np. zasadnicz\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119 w jako\u015bci piel\u0119gnowania prawdy historycznej przez \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy przy znacznie mniejszych ni\u017c powy\u017cszy objawach relatywizacji, nie kryj\u0105 swego sprzeciwu i potrafi\u0105 go nag\u0142o\u015bni\u0107 \u015bwiatowo. W czym tkwi problem?<\/strong><\/p>\n

T.F.:<\/strong> Musimy sobie powiedzie\u0107 jasno i wyra\u017anie, \u017ce ca\u0142a kwestia tzw. niemieckich wyp\u0119dzonych to nie jaki\u015b specjalny sentyment Niemc\u00f3w do naszych ziem odzyskanych, ale splot interes\u00f3w polityczno-finansowych. \u0141a\u0144cuszek jest taki: wysiedleni Niemcy, a w przewa\u017caj\u0105cej mierze ich spadkobiercy, licz\u0105 na jakie\u015b rekompensaty. Erika Steinbach liczy na dotacje z kasy federalnej i g\u0142osy tzw. wyp\u0119dzonych, a sama Angela Merkel na poparcie Steinbach i jej zwi\u0105zku w wyborach. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce Zwi\u0105zek Wyp\u0119dzonych liczy oko\u0142o2 milion\u00f3w os\u00f3b. Zetem mo\u017cemy zasugerowa\u0107, \u017ce zaanga\u017cowanie Kanclerz Merkel to czysta kalkulacja wyborcza. Zapewne, gdy jedn\u0105 r\u0119k\u0105 \u015bciska d\u0142o\u0144 Eriki Stainbach, a drug\u0105 polskiego Premiera, mo\u017ce czu\u0107 pewien dyskomfort.<\/p>\n

Je\u017celi chodzi o nazewnictwo, to ja zawsze staram si\u0119 u\u017cywa\u0107 sformu\u0142owania \u201ewysiedleni\u201d. To wed\u0142ug mnie bardziej adekwatne. Absurdem jest to, \u017ce sama Erika Steinbach okre\u015bla si\u0119 mianem \u201ewyp\u0119dzona\u201d.\u00a0 Kilka zda\u0144 z historii jej rodziny pozwala nam stwierdzi\u0107, \u017ce \u017cadn\u0105 wyp\u0119dzon\u0105 nie jest, a co najwy\u017cej wyp\u0119dzaj\u0105c\u0105. Niemcy z regu\u0142y uciekali przed zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 frontem rosyjskim, mieli kilka dni na spakowanie dobytku i podr\u00f3\u017c na tereny Rzeszy, kt\u00f3re nie by\u0142y jeszcze zaj\u0119te przez wojska radzieckie. Prawdziwymi wyp\u0119dzonymi byli Polacy, kt\u00f3rzy z karabinem wycelowanym w g\u0142ow\u0119 mieli 20 minut na spakowanie 5 kilogram\u00f3w dobytku i w bydl\u0119cych wagonach jechali w nieznane. O nich nikt nie m\u00f3wi i zastanawiam si\u0119, jak si\u0119 czuj\u0105 s\u0142ysz\u0105c o \u201ewyp\u0119dzonych\u201d Niemcach.<\/p>\n

Najdziwniejszy jest fakt, \u017ce nie s\u0142yszymy z ust naszego rz\u0105du, \u017cadnej cho\u0107by ma\u0142ej riposty. Nikt nie powie wyra\u017anego s\u0142owa \u201eSTOP\u201d. Zostali\u015bmy zepchni\u0119ci do naro\u017cnika i teraz ka\u017cde wypowiedzenie swojego zdania, odmiennego ni\u017c mainstream europejski, pozwala na nazywanie nas konfliktowymi, za\u015bciankowymi. Polska jest potrzebna tylko do czasu, gdy zgadza si\u0119 na wszystko. Kiedy ma zdanie odmienne, staje si\u0119 od razu \u201ehamulcowym Europy\u201d. Niestety aktualny rz\u0105d RP przyj\u0105\u0142 strategi\u0119 niepodejmowania dzia\u0142a\u0144, bo zapewne wywo\u0142a\u0142oby to, ich zdaniem, niepotrzebne konflikty. Wobec tego sprawa Zwi\u0105zku Wyp\u0119dzonych i budowy Centrum potoczy si\u0119 zapewne wed\u0142ug niemieckiego scenariusza.<\/p>\n

O.pl: S\u0105 osoby, kt\u00f3re uwa\u017caj\u0105 cele Powiernictwa Polskiego za bardzo s\u0142uszne i szczytne, jednak nie zgadzaj\u0105 si\u0119 z form\u0105 prowadzonych akcji. Np. uwa\u017caj\u0105, \u017ce utw\u00f3r Kukiza jest \u201ezbyt ostry w wymowie\u201d, \u017ce u\u017cycie w wideo postaci Hitlera i zestawienie go z tytu\u0142em piosenki \u2013 Sztajnbach<\/em> \u2013jest nie na miejscu i wykracza poza \u201ekultur\u0119 j\u0119zyka\u201d. Nie wida\u0107 podobnej skromno\u015bci i autocenzury w wypowiedziach niekt\u00f3rych niemieckich polityk\u00f3w, w tym np. Eriki Steinbach. Z czego wynika niech\u0119\u0107 cz\u0119\u015bci naszych obywateli do stanowczo\u015bci<\/strong>? Mo\u017ce jeste\u015bmy zbyt kulturalni? A mo\u017ce mylimy poj\u0119cia i to nie ma nic wsp\u00f3lnego z kultur\u0105, tylko z jakim\u015b polskim \u201enie wypada\u201d.<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

T.F.:<\/strong> Stety niestety, aby przebi\u0107 si\u0119 dzisiaj z przekazem trzeba u\u017cy\u0107 mocnych s\u0142\u00f3w\u00a0, inaczej my\u015bl \u201ezaginie\u201d w t\u0142umie. Tak jest w\u0142a\u015bnie z wieloma cennymi ideami, kt\u00f3re \u017ale wypromowane pozostaj\u0105 cz\u0119sto niezauwa\u017cone, mimo \u017ce nios\u0105 wa\u017cny komunikat. Tak to ju\u017c jest, \u017ce dzisiaj wszelkie informacje docieraj\u0105 do ludzi poprzez media, jednak przez to medialne sito przedzieraj\u0105 si\u0119 z regu\u0142y informacje najbardziej atrakcyjne, czyli w mniemaniu wydawc\u00f3w kontrowersyjne\u00a0. Wiedz\u0105c, \u017ce nasze idee s\u0105 s\u0142uszne, musieli\u015bmy z Paw\u0142em Kukizem znale\u017a\u0107 spos\u00f3b, aby dotar\u0142y do jak najszerszej cz\u0119\u015bci Polak\u00f3w. Pawe\u0142 m\u00f3g\u0142 tego dokona\u0107 poprzez emocjonaln\u0105 oraz kontrowersyjn\u0105 tre\u015b\u0107 i form\u0119 piosenek. U\u017cywaj\u0105c dodatkowo Internetu, dotarli\u015bmy do szerokiego grona odbiorc\u00f3w,\u00a0 w tym ludzi m\u0142odych. Dzi\u0119ki temu o naszym prote\u015bcie i o samym problemie zniekszta\u0142cania historii, m\u00f3wi\u0142y wszystkie media, zar\u00f3wno tradycyjne jak i elektroniczne. Nasz serwis www.powiernictwo-polskie.pl<\/a> odwiedzi\u0142o w pierwszym tygodniu jego funkcjonowania ponad 100 tysi\u0119cy Internaut\u00f3w. Wielu z odwiedzaj\u0105cych nasz\u0105 stron\u0119 wpisa\u0142o si\u0119 na list\u0119 poparcia. Na skrzynki e-mailowe wp\u0142yn\u0119\u0142o tysi\u0105ce wiadomo\u015bci z podzi\u0119kowaniami za to, \u017ce podj\u0119li\u015bmy ten temat.<\/p>\n

Musz\u0119 jednak podkre\u015bli\u0107, \u017ce nie by\u0142oby tej akcji, gdyby w obron\u0119 polskich interes\u00f3w zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 nasz rz\u0105d, kt\u00f3ry nie wiadomo dlaczego unika trudnych temat\u00f3w. Rozumiem, \u017ce dyplomacja rz\u0105dzi si\u0119 swoimi prawami, ale na pewne fakty trzeba reagowa\u0107 ostro i stanowczo. W tej chwili zakomunikowano nam, \u017ce stosunki polsko-niemieckie s\u0105 najlepsze w historii, tylko pytam si\u0119: co to oznacza dla Polak\u00f3w?\u00a0 Bo dla Niemc\u00f3w sytuacja przedstawi si\u0119 weso\u0142o: Gazoci\u0105g P\u00f3\u0142nocny b\u0119dzie dalej budowany, a sami Niemcy nie zaprzestan\u0105 budowy Centrum przeciwko Wyp\u0119dzeniom. Obawiam si\u0119, \u017ce polski rz\u0105d b\u0119dzie si\u0119 tylko u\u015bmiecha\u0142, a Kanclerz Merkel poza u\u015bmiechem b\u0119dzie realizowa\u0142a swoj\u0105 Realpolitik<\/em>.<\/p>\n

O.pl: Czy upodobania polityczne powinny mie\u0107 w og\u00f3le jakiekolwiek znaczenie w tak wydawa\u0142oby si\u0119 podstawowych sprawach, jak uszanowanie pami\u0119ci historycznej? Smutnym przyk\u0142adem wydaje si\u0119 tu by\u0107 k\u0142\u00f3tnia wok\u00f3\u0142 nazwania \u201eKatynia\u201d<\/strong> ludob\u00f3jstwem. Dlaczego tak jest, \u017ce cz\u0119sto wyk\u0142adnia historii wydaje si\u0119 by\u0107 uzale\u017cniona od chwilowych interes\u00f3w partyjnych, a czasem od tego, jakie interesy chcemy ugra\u0107 z s\u0105siadami? Powstaje wra\u017cenie, \u017ce historia staje si\u0119 narz\u0119dziem w r\u0119kach polityk\u00f3w i przestaje by\u0107 histori\u0105.<\/strong><\/p>\n

T.F.:<\/strong> Gdyby\u015bmy mieli z Paw\u0142em ogl\u0105da\u0107 si\u0119 na nasze sympatie polityczne, to zapewne nigdy nie nawi\u0105zaliby\u015bmy wsp\u00f3\u0142pracy. Przyj\u0119li\u015bmy zatem zasad\u0119 ca\u0142kowitej apolityczno\u015bci i dzia\u0142ania ponad wszelkimi podzia\u0142ami.<\/p>\n

Niemo\u017cliwe jest jednak oddzielenie polityki od spraw historycznych. Nikt nie mo\u017ce politykom zabroni\u0107 m\u00f3wienia o historii, przywo\u0142ywania historycznych fakt\u00f3w. Stosunek do historii i konkretnych wydarze\u0144 cz\u0119sto podkre\u015bla charakter danej partii politycznej. \u00a0Wszystko jednak zale\u017cy od jako\u015bci klasy politycznej i od poziomu na jakim odbywa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie dyskusja o historii.\u00a0 Temat ten jest bardzo z\u0142o\u017cony i trudny, a nadu\u017cycia b\u0119d\u0105 zdarza\u0107 si\u0119 zawsze.<\/p>\n

O.pl: S\u0142owo \u201epatriotyzm\u201d jest przez niekt\u00f3re media pi\u0119tnowane. Zdaj\u0105 si\u0119 one nie widzie\u0107, lub mo\u017ce \u015bwiadomie zaciera\u0107(?), granice pomi\u0119dzy patriotyzmem oraz nacjonalizmem. Jaki cel mo\u017ce przy\u015bwieca\u0107 mediom, kt\u00f3re nie chc\u0105 tej r\u00f3\u017cnicy widzie\u0107? Jaki jest Pana osobisty stosunek do patriotyzmu?<\/strong><\/p>\n

T.F.:<\/strong> Trzeba przyj\u0105\u0107, \u017ce m\u0142ode pokolenie nie zaakceptuje patriotyzmu w dotychczasowej formie. Wszystko musi by\u0107 w\u0142a\u015bciwie \u201eopakowane\u201d. Doskonale robi\u0105 to Amerykanie. Praktycznie ka\u017cdy ameryka\u0144ski film m\u00f3wi o bohaterstwie ameryka\u0144skich \u017co\u0142nierzy, policjant\u00f3w, stra\u017cak\u00f3w i podkre\u015bla pot\u0119g\u0119 Stan\u00f3w Zjednoczonych. Niew\u0105tpliwie na naszym polu, wielkim sukcesem jest Muzeum Powstania Warszawskiego, kt\u00f3re prze\u0142ama\u0142o schemat nudnego muzeum, po kt\u00f3rym chodzi si\u0119 w filcowych papciach i nie mo\u017cna dotyka\u0107 eksponat\u00f3w, znajduj\u0105cych si\u0119 w szklanych gablotach. Ilekro\u0107 jestem w tym muzeum, zawsze s\u0105 tam t\u0142umy, zw\u0142aszcza m\u0142odych ludzi. To cieszy.<\/p>\n

R\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy nacjonalizmem a patriotyzmem s\u0105 jednak znaczne i chyba nie musz\u0119 ich wymienia\u0107. Duma z bycia Polakiem nigdy nie usprawiedliwi wrogo\u015bci czy agresji wobec os\u00f3b innych narodowo\u015bci, wyznania, czy koloru sk\u00f3ry. Kto postawy patriotyczne celowo myli ze skrajnym nacjonalizmem, szkodzi swojemu narodowi. Has\u0142o \u201ePolska dla Polak\u00f3w\u201d trzeba zawsze traktowa\u0107 w kategoriach kryminalnych, a nie \u015bwiatopogl\u0105dowych.<\/p>\n

Dla mnie patriotyzm to rado\u015b\u0107 i duma z tego, \u017ce jestem Polakiem. To \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego, \u017ce Polacy w niczym nie ust\u0119puj\u0105 innym narodom. \u015awiadomo\u015b\u0107 wynikaj\u0105ca z naszej historii jak i tera\u017aniejszych sukces\u00f3w, jakie Polska osi\u0105ga, i co najwa\u017cniejsze jeszcze osi\u0105gnie. Patriotyzm to ch\u0119\u0107 pozostania tutaj, mimo tego, \u017ce w innych krajach czasem\u00a0 jest \u0142atwiej, lepiej, cieplej. Ch\u0119\u0107 budowania lepszego jutra dla pokolenia mojego syna, a potem moich wnuk\u00f3w jest moim obowi\u0105zkiem. Patriotyzm to r\u00f3wnie\u017c odpowiedzialno\u015b\u0107 za Ojczyzn\u0119 i jej obywateli, odpowiedzialno\u015b\u0107 zar\u00f3wno w wymiarze politycznym jak i gospodarczym. Nie mo\u017cna kierowa\u0107 si\u0119 kr\u00f3tkofalowymi korzy\u015bciami politycznymi czy finansowymi, sprzedaj\u0105c ca\u0142y polski przemys\u0142, r\u00f3wnie\u017c ten b\u0119d\u0105cy w r\u0119kach prywatnych, czy przymykaj\u0105c oko na wybryki pani Eriki Steinbach.\u00a0 Utkwi\u0142 mi w pami\u0119ci wywiad z jednym z prezes\u00f3w Mercedesa, kt\u00f3ry du\u017co m\u00f3wi\u0142 o tym, \u017ce w wielu przypadkach kieruje si\u0119 nie tylko zyskiem, ale r\u00f3wnie\u017c odpowiedzialno\u015bci\u0105 spo\u0142eczn\u0105 wobec ojczyzny Mercedesa czyli Niemiec – to kwintesencja nowoczesnego patriotyzmu, w d\u0142u\u017cszej perspektywie wygrywaj\u0105cego z has\u0142em, \u017ce pieni\u0105dz nie ma narodowo\u015bci.<\/p>\n

O.pl: Min\u0119\u0142o 70 lat od wybuchu drugiej wojny \u015bwiatowej. Coraz cz\u0119\u015bciej pisze si\u0119 o braku wiedzy zar\u00f3wno Polak\u00f3w jak i Europejczyk\u00f3w na temat wa\u017cnych wydarze\u0144 historycznych . Z drugiej strony niekt\u00f3re media twierdz\u0105, \u017ce Polacy odzyskuj\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 historyczn\u0105. Czy my\u015bli Pan, \u017ce faktycznie tak jest, czy jest to element gry politycznej tylko tych medi\u00f3w, kt\u00f3re chcia\u0142yby uprzedzi\u0107 fakty? <\/strong>Wed\u0142ug Pana, czego brakuje jeszcze w polskim spo\u0142ecze\u0144stwie, aby bez wstydu mo\u017cna by\u0142o m\u00f3wi\u0107 o \u015bwiadomo\u015bci historycznej Polaka?<\/strong><\/p>\n

T.F.:<\/strong> Cz\u0119\u015bciowo na to pytanie ju\u017c odpowiedzia\u0142em. To, jaka b\u0119dzie \u015bwiadomo\u015b\u0107 historyczna nast\u0119pnych pokole\u0144, zale\u017cy w g\u0142\u00f3wnej mierze od polityk\u00f3w i medi\u00f3w. Mo\u017cna w tym momencie przytoczy\u0107 stare polskie przys\u0142owie \u201ejak sobie po\u015bcielesz, tak si\u0119 wy\u015bpisz\u201d.<\/p>\n

O.pl: Coraz cz\u0119\u015bciej zar\u00f3wno w polskim kinie jak i dramacie obserwujemy nawi\u0105zania do drugiej wojny \u015bwiatowej i nast\u0119puj\u0105cych po niej wydarze\u0144. Mo\u017cemy wymieni\u0107 tutaj chocia\u017cby takie filmy jak:\u00a0 Genera\u0142. Zamach na Gibraltarze<\/em> w re\u017c. Anny Jadowskiej, Genera\u0142 \u201eNil\u201d<\/em> w re\u017c. Ryszarda Bugajskiego, Operacja \u201eDunaj\u201d<\/em> w re\u017c. Jacka G\u0142omba, Katy\u0144<\/em> w re\u017c. Andrzeja Wajdy czy komedia Micha\u0142a Rogalskiego Ostatnia akcja<\/em>.\u00a0 S\u0105 to przyk\u0142ady sztuki filmowej, r\u00f3wnie dobrze mogliby\u015bmy wymienia\u0107 takie w innych dziedzinach kultury, np. w muzyce. Czy i w jaki spos\u00f3b kultura, i sztuka mo\u017ce kszta\u0142towa\u0107 prawd\u0119 historyczn\u0105?<\/strong><\/p>\n

T.F.:<\/strong> Tego typu filmy to fantastyczny pomys\u0142 na promocj\u0119 patriotyzmu i budowanie \u015bwiadomo\u015bci historycznej Polak\u00f3w. W rozmowie z moimi r\u00f3wie\u015bnikami cz\u0119sto s\u0142ysz\u0119 g\u0142osy, \u017ce w kontek\u015bcie jakiego\u015b wa\u017cnego wydarzenia z naszej historii warto nakr\u0119ci\u0107 pe\u0142nometra\u017cowy film z efektami godnymi Hollywood. Na szcz\u0119\u015bcie coraz wi\u0119cej tego typu produkcji powstaje. Rozumiem, \u017ce \u015brodki finansowe mamy niepor\u00f3wnywalnie mniejsze, ale zapewniam, \u017ce warto zamiast Gwiazdy ta\u0144cz\u0105 na lodzie<\/em> nakr\u0119ci\u0107 film o bohaterskich czynach Polak\u00f3w. Warto pokaza\u0107, \u017ce Ci, kt\u00f3rzy gin\u0119li za Polsk\u0119 byli podobni do nas, mieli podobne marzenia. Mogli by\u0107 ka\u017cdym z nas, a my mogli\u015bmy by\u0107 nimi. Po obejrzeniu takiego filmu, m\u0142ody cz\u0142owiek powinien powiedzie\u0107: \u201eCiesz\u0119 si\u0119, \u017ce jestem Polakiem, skoro oni potrafili odda\u0107 swoje \u017cycie w obronie Polski, to mo\u017ce ja przy\u0142o\u017c\u0119 si\u0119 chocia\u017c do nauki\u2026\u201d.<\/p>\n

O.pl: Co jest potrzebne do tego, aby ustanowi\u0107 jedn\u0105, wsp\u00f3ln\u0105 dla wszystkich narod\u00f3w prawd\u0119 historyczn\u0105? Czy w og\u00f3le mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o takiej mo\u017cliwo\u015bci?<\/strong><\/p>\n

T.F.:<\/strong> My\u015bl\u0119, \u017ce historia \u015bwiata jest tak z\u0142o\u017cona, \u017ce przy ca\u0142ej u\u0142omno\u015bci istoty ludzkiej wypracowanie wsp\u00f3lnej historycznej prawdy jest niemo\u017cliwe. Dopiero po odrzuceniu wszelkiego rodzaju zale\u017cno\u015bci, interes\u00f3w i polityki mo\u017cna si\u0119 o to pokusi\u0107. Przy obecnej konstrukcji \u015awiata nie wydaje mi si\u0119 to realne. Prosz\u0119 zauwa\u017cy\u0107 jak wielu Rosjan pozytywnie wypowiada si\u0119 dzi\u015b o Stalinie, kt\u00f3ry przecie\u017c wymordowa\u0142 miliony ich braci i dziad\u00f3w. Prosz\u0119 teraz wyobrazi\u0107 sobie sytuacj\u0119, \u017ce jaka\u015b wielonarodowa komisja historyczna powie tym ludziom, \u017ce Stalin by\u0142 z\u0142y. Absurd. Pozostaje nam tylko broni\u0107 podstawowych fakt\u00f3w historycznych, przed zakusami politycznych koniunkturalist\u00f3w i awanturnik\u00f3w, dla kt\u00f3rych moralno\u015b\u0107, etyczno\u015b\u0107 i odpowiedzialno\u015b\u0107 to poj\u0119cia obce, w obliczu zyskanych poprzez historyczne manipulacje g\u0142os\u00f3w wyborczych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na pytania Joanny Soko\u0142owskiej oraz Miko\u0142aja Dunikowskiego odpowiada Tomasz Fabiszewski, Wiceprezes Stowarzyszenia Powiernictwo Polskie.<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":439,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[65],"tags":[529,78,77],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[918,993],"yoast_head":"\nWywiad z Tomaszem Fabiszewskim<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"O.pl Polski Portal Kultury \u2013 Na pytania Joanny Soko\u0142owskiej oraz Miko\u0142aja Dunikowskiego odpowiada Tomasz Fabiszewski...\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/wywiad-tomasz-fabiszewski-powiernictwo-polskie\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/wywiad-tomasz-fabiszewski-powiernictwo-polskie#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2009\/11\/tomasz-fabiszewski-powiernictwo-polskie-wywiad.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2009\/11\/tomasz-fabiszewski-powiernictwo-polskie-wywiad.jpg\",\"width\":\"616\",\"height\":\"351\",\"caption\":\"Tomasz Fabiszewski, Wiceprezes Stowarzyszenia Powiernictwo Polskie (Fot. Powiernictwo Polskie)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/wywiad-tomasz-fabiszewski-powiernictwo-polskie#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/wywiad-tomasz-fabiszewski-powiernictwo-polskie\",\"name\":\"Wywiad z Tomaszem Fabiszewskim\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/wywiad-tomasz-fabiszewski-powiernictwo-polskie#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2009-11-17T19:21:58+00:00\",\"dateModified\":\"2013-01-06T21:49:38+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/a6f5f6ab960f038f00e73faf77b8974f\"},\"description\":\"O.pl Polski Portal Kultury \u2013 Na pytania Joanny Soko\u0142owskiej oraz Miko\u0142aja Dunikowskiego odpowiada Tomasz Fabiszewski...\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/wywiad-tomasz-fabiszewski-powiernictwo-polskie#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/wywiad-tomasz-fabiszewski-powiernictwo-polskie\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/wywiad-tomasz-fabiszewski-powiernictwo-polskie#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Wywiad z Tomaszem Fabiszewskim\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/a6f5f6ab960f038f00e73faf77b8974f\",\"name\":\"Joanna Soko\u0142owska\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/joanna-sokolowska\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Wywiad z Tomaszem Fabiszewskim","description":"O.pl Polski Portal Kultury \u2013 Na pytania Joanny Soko\u0142owskiej oraz Miko\u0142aja Dunikowskiego odpowiada Tomasz Fabiszewski...","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/wywiad-tomasz-fabiszewski-powiernictwo-polskie","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/wywiad-tomasz-fabiszewski-powiernictwo-polskie#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2009\/11\/tomasz-fabiszewski-powiernictwo-polskie-wywiad.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2009\/11\/tomasz-fabiszewski-powiernictwo-polskie-wywiad.jpg","width":"616","height":"351","caption":"Tomasz Fabiszewski, Wiceprezes Stowarzyszenia Powiernictwo Polskie (Fot. Powiernictwo Polskie)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/wywiad-tomasz-fabiszewski-powiernictwo-polskie#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/wywiad-tomasz-fabiszewski-powiernictwo-polskie","name":"Wywiad z Tomaszem Fabiszewskim","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/wywiad-tomasz-fabiszewski-powiernictwo-polskie#primaryimage"},"datePublished":"2009-11-17T19:21:58+00:00","dateModified":"2013-01-06T21:49:38+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/a6f5f6ab960f038f00e73faf77b8974f"},"description":"O.pl Polski Portal Kultury \u2013 Na pytania Joanny Soko\u0142owskiej oraz Miko\u0142aja Dunikowskiego odpowiada Tomasz Fabiszewski...","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/wywiad-tomasz-fabiszewski-powiernictwo-polskie#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/wywiad-tomasz-fabiszewski-powiernictwo-polskie"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2009\/wywiad-tomasz-fabiszewski-powiernictwo-polskie#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Wywiad z Tomaszem Fabiszewskim"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/a6f5f6ab960f038f00e73faf77b8974f","name":"Joanna Soko\u0142owska","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/joanna-sokolowska"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/438"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=438"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/438\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/439"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=438"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=438"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=438"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=438"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=438"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}