{"id":43854,"date":"2017-09-26T06:30:30","date_gmt":"2017-09-26T05:30:30","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=43854"},"modified":"2020-11-04T14:34:58","modified_gmt":"2020-11-04T13:34:58","slug":"barbara-chabior-wojna-w-teatrze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/barbara-chabior-wojna-w-teatrze","title":{"rendered":"Wojna w teatrze"},"content":{"rendered":"

UBICA: S\u0142uchaj, jeszcze raz ci powiadam: jestem pewna, \u017ce m\u0142ody Byczys\u0142aw da ci szko\u0142\u0119, bo ma za sob\u0105 s\u0142uszne prawo.<\/em>
\nUBU: Psia twoja ma\u0107, nies\u0142uszne prawo ma by\u0107 gorsze ni\u017c s\u0142uszne? Ha! Ty mnie zniewa\u017casz, Ubico, posiekam ci\u0119 na kotlet.<\/em><\/p><\/blockquote>\n

\"Dziady,<\/a>
Dziady, Teatr Ludowy w Krakowie, 1962 (\u017ar\u00f3d\u0142o: Wikipedia, na licencji Creative Commons)<\/figcaption><\/figure>\n

Jak wojna, to wojna<\/strong><\/p>\n

Teatr zawsze mia\u0142 moc. Bywa\u0142o, \u017ce jedno przedstawienie mog\u0142o wstrz\u0105sn\u0105\u0107 Polsk\u0105, wyprowadzi\u0107 ludzi na ulice i zmieni\u0107 rzeczywisto\u015b\u0107. Dop\u00f3ki mo\u017cna dzi\u0119ki przekazowi ze sceny znajdowa\u0107 drog\u0119, porozumienie i inspiracj\u0119, nie wolno marnowa\u0107 ducha teatru \u2013 niech jednoczy i wo\u0142a o prawd\u0119 w obmierz\u0142ej politycznej rzeczywisto\u015bci, w kt\u00f3rej niemal wszystko jest karykatur\u0105 normalnego \u015bwiata.<\/p>\n

W stanie wojennym jedynymi miejscami, w kt\u00f3rych mo\u017cna by\u0142o publicznie wypowiada\u0107 nieocenzurowane (nie myli\u0107 z niecenzuralnymi) s\u0142owa, by\u0142y ko\u015bcio\u0142y. Dzi\u015b \u2013 najprawdopodobniej to ju\u017c ostatnie chwile takiego stanu rzeczy, bo proces znacz\u0105cej zmiany klimatu, dotycz\u0105cy narodowej sceny trwa w najlepsze \u2013 takim miejscem jest jeszcze teatr. Nie, \u017ceby by\u0142 nim wci\u0105\u017c razem z Ko\u015bcio\u0142em, bo tam prawd\u0119 znale\u017a\u0107 mo\u017cna jedynie w tym, \u017ce w maju s\u0105 majowe nabo\u017ce\u0144stwa. Zatem zanim wszyscy polscy arty\u015bci stan\u0105 do braw z czarn\u0105 ta\u015bm\u0105 na ustach, zanim pozmieniaj\u0105 si\u0119 dyrektorzy wszystkich teatr\u00f3w pod skrzyd\u0142ami ministerstwa, kt\u00f3re powinno zostawi\u0107 w swojej nazwie tylko dwa ostatnie s\u0142owa, bo z kultur\u0105 zaczyna mie\u0107 do czynienia niewiele, zanim umr\u0105 pozbawione jakichkolwiek dotacji prywatne sceny i scenki \u2013 trzeba gra\u0107.<\/p>\n

Ale nie byle co, lecz co\u015b, co b\u0119dzie w stanie ocuci\u0107 i po\u0142\u0105czy\u0107 nas, oszo\u0142omionych bezmiarem g\u0142upoty i zakresu w\u0142adzy garstki oszo\u0142om\u00f3w. I tu problem, bo jednak wa\u017cniejsze ni\u017c \u201eco\u201d jest \u201ejak\u201d. Do kwasowej wojny polsko-polskiej pod flagami o wszystkich kolorach (tylko byle nie naraz, bo od tego mo\u017cna zgin\u0105\u0107!) mo\u017ce doprowadzi\u0107 nawet stary, poczciwy Wyspia\u0144ski i jego Kl\u0105twa<\/em>. Wystarczy tkn\u0105\u0107 krzy\u017c.<\/p>\n

A\u017c dziw, \u017ce nikt jeszcze nie zamachn\u0105\u0142 si\u0119 na Dziady<\/em>. K\u00f3\u0142ka r\u00f3\u017ca\u0144cowe nale\u017cy przed czasem uczuli\u0107, \u017ce korekta tekstu jest konieczna, inaczej zn\u00f3w trzeba b\u0119dzie la\u0107 kwas w s\u0142oiki. Bo jak\u017ce: KONRAD: (\u015bpiewa) Pie\u015b\u0144 ma by\u0142a ju\u017c w grobie, ju\u017c ch\u0142odna \u2013 \/ Krew poczu\u0142a \u2013 spod ziemi wygl\u0105da \u2013 \/ I jak upi\u00f3r powstaje krwi g\u0142odna: \/ I krwi \u017c\u0105da, krwi \u017c\u0105da, krwi \u017c\u0105da. \/ Tak! zemsta, zemsta, zemsta na wroga, \/ Z Bogiem i cho\u0107by mimo Boga!<\/em><\/p>\n

Stop! Najlepiej b\u0119dzie sko\u0144czy\u0107 na \u201eZ Bogiem\u201d, bo b\u0119dzie dym.<\/p>\n

A swoj\u0105 drog\u0105 to fascynuj\u0105ce, \u017ce sekcja kuturalna ONR tak ukocha\u0142a sobie teatr, bardziej precyzyjnie \u2013 przestrze\u0144 przed teatrami, drzwi wej\u015bciowe i przedsionki holi. Prowokuj\u0105 one wszystkich wszechpolak\u00f3w do spontanicznych happening\u00f3w, a wi\u0119c do dzia\u0142alno\u015bci zwi\u0105zanej ze sztuk\u0105. Ciekawe, dlaczego nie maj\u0105 w\u0142asnej inwencji teatralnej. I, p\u00f3ki co, swoich teatr\u00f3w.<\/p>\n

Ale nic! Je\u015bli kultura polska ma tkwi\u0107 w tak jaskrawym podziale na t\u0119 tchn\u0105c\u0105 wolno\u015bci\u0105, na niej wyros\u0142\u0105 i jej zawsze \u0142akn\u0105c\u0105, i na t\u0119, kt\u00f3ra dumnie dzier\u017cy przy boku przymiotnik \u201enarodowa\u201d i musi by\u0107 wymy\u015blana na nowo zgodnie z warto\u015bciami partii rz\u0105dz\u0105cej, to nie, nie b\u00f3jmy si\u0119 niczego. Uzbrojeni w repertuar, ruszajmy na wojn\u0119 z g\u0142upot\u0105, za\u015bciankowo\u015bci\u0105, ciemnot\u0105 i oszo\u0142omstwem.<\/p>\n

\u201eWyzwolin ten doczeka si\u0119 dnia,
\nKto w\u0142asn\u0105 wol\u0105 wyzwolony\u201d<\/p>\n

Profetyczni klasycy<\/strong><\/p>\n

A wi\u0119c we\u017amy na przyk\u0142ad napisane w 1902 roku Wyzwolenie<\/em>. Wyspia\u0144ski, czuj\u0105c si\u0119 po Weselu<\/em> czwartym wieszczem narodowym, wzi\u0105\u0142 si\u0119 za diagnoz\u0119 polskich chor\u00f3b. Chcia\u0142 nowej drogi dla Polski: powstania z kolan na p\u0142aszczy\u017anie politycznej, powstania z bezw\u0142adu ducha i woli, wyzwolenia sztuki.<\/p>\n

Sztuk\u0105 o now\u0105 Polsk\u0119 chce przecie\u017c walczy\u0107 Konrad \u2013 poeta. Ale i on wie, \u017ce trzeba t\u0119 sztuk\u0119 wyzwoli\u0107 od k\u0142amstwa. Narodowe widowisko sceniczne, kt\u00f3re powstaje z inspiracji muzy, mo\u017ce przywodzi\u0107 na my\u015bl dzisiejsz\u0105 Polsk\u0119: spo\u0142ecze\u0144stwo rozdarte na sk\u0142\u00f3cone warstwy, zwalczaj\u0105ce si\u0119 wzajemnie klasy, stronnictwa, ideologie, ugrupowania bez realistycznych program\u00f3w. A wszystko w religijnym sosie, bo od czasu chrztu Polski Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie chce przyj\u0105\u0107 do wiadomo\u015bci up\u0142ywaj\u0105cego terminu wa\u017cno\u015bci relacji z pa\u0144stwem.<\/p>\n

Jak\u017ce mocno brzmie\u0107 musia\u0142 w 1903 roku ten prosty przekaz:<\/p>\n

OJCIEC: Synu m\u00f3j najmile\u0144szy, nie pogl\u0105daj ku prawej stronie, ani ku lewej nie patrz. \u0179li oni, jedni jako drudzy; \u2013 i sercem chc\u0119, by\u015b wyr\u00f3s\u0142 ponad onych, za moj\u0105 id\u0105c my\u015bl\u0105 i s\u0142owem.<\/em>
\nSYN: S\u0142ysz\u0119, ojcze.<\/em>
\nOJCIEC: Jeno przedsi\u0119 id\u017a i patrz przedsi\u0119, a we swej duszy si\u0119 wpatruj widziad\u0142o, kt\u00f3re pocznie si\u0119 przed tob\u0105 z my\u015bli mojej i ze s\u0142owa mojego.<\/em>
\nSYN: S\u0142ysz\u0119, ojcze.<\/em>
\nOJCIEC: Niechaj nie zatrzyma ci\u0119 na drodze twej \u017cadna r\u0119ka zbrodnicza ani r\u0119ka skalana brudem i pod\u0142o\u015bci\u0105, lecz przejdziesz wskro\u015b pod\u0142ych i nikczemnych, ty jeden u\u015bwi\u0119cony, szlachetny, wierz\u0105cy w prawd\u0119 my\u015bli mojej i w prawd\u0119 s\u0142owa mojego.<\/em>
\nSYN: S\u0142ysz\u0119, ojcze.<\/em><\/p><\/blockquote>\n

Ta debata o Polsce w Wyzwoleniu<\/em> wielokrotnie brzmi dziwnie znajomo.<\/p>\n

KONRAD: Ja wiem, czego ty chcesz: \u017ce Polska ma by\u0107 mitem, mitem narod\u00f3w, pa\u0144stwem ponad pa\u0144stwy, prze\u015bcigaj\u0105cym wszystkie, jakie s\u0105, republiki i rz\u0105dy; oczywi\u015bcie niedo\u015bcig\u0142ym, wymarzonym. Ma by\u0107 marzeniem \u2013 tak, idea\u0142em. Tak! Wed\u0142ug ciebie ma si\u0119 nie sta\u0107 nigdy. Tak, a nigdy ma si\u0119 STA\u0106, nigdy BY\u0106, nigdy si\u0119 urzeczywistni\u0107.(…) A ja chc\u0119 tego, co jest wsz\u0119dzie. (…) Tylko z usuni\u0119ciem oszustwa narodowego. (…) Z usuni\u0119ciem kradzie\u017cy narodu; oszust\u00f3w, kt\u00f3rzy rujnuj\u0105 nar\u00f3d! z\u0142odziei, kt\u00f3rzy okradaj\u0105 nar\u00f3d! (…) U nas jest kraj go\u015bcinny. No, tak si\u0119 zmie\u015bci ka\u017cdy z\u0142odziej. No tak. Ale on zawsze b\u0119dzie wiedzia\u0142, \u017ce jest z\u0142odziej.<\/em><\/p><\/blockquote>\n

Ale i ch\u0142opcy spod kanciastej grafiki na zielonych sztandarach znale\u017a\u0107 by mogli w realizacji Wyzwolenia<\/em> koj\u0105ce s\u0142owa.<\/p>\n

KONRAD: A tak. My nie powinni\u015bmy pozwoli\u0107 naszych kobiet obcym, tym obcym, kt\u00f3rzy siedz\u0105 w\u015br\u00f3d nas.<\/em>
\nMASKA 12: Ale\u017c kobiety s\u0105 niezale\u017cne.<\/em>
\nKONRAD: Nie, nie s\u0105 i nie b\u0119d\u0105. Bo ca\u0142ym ich \u017cyczeniem i d\u0105\u017ceniem powinno by\u0107, \u017ceby od tej my\u015bli niezale\u017cne nie by\u0142y.<\/em>
\nMASKA 12: ? Ale\u017c one same…<\/em>
\nKONRAD: One same s\u0105 niczym.<\/em>
\nMASKA 12: ?<\/em>
\nKONRAD: Nie mog\u0119 \u015bcierpie\u0107 i znosi\u0107, i s\u0142ucha\u0107, \u017ce kobieta Polka przeistacza dom m\u0119\u017ca obcego i czyni ze\u0144 dom polski. (…) Je\u017celi tak czyni, to czyni pod\u0142o\u015b\u0107.(…) Czyni pod\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra si\u0119 pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej odezwie w charakterze potomstwa. (…) Ale winni\u015bmy przeciwdzia\u0142a\u0107 i nie pozwoli\u0107 marnowa\u0107 naszej krwi i naszych dziewcz\u0105t, tak dobrze obcym, jak swoim.<\/em><\/p><\/blockquote>\n

Tego nie powinni\u015bmy! Wyspia\u0144ski nadaje si\u0119 na t\u0142o rozwa\u017ca\u0144 o kraju, jednak nikt przecie\u017c nie jest prorokiem we w\u0142asnym. Mo\u017ce lepiej wi\u0119c dr\u0105\u017cy\u0107 w dramacie, kt\u00f3ry dzieje si\u0119 nigdzie, czyli w Polsce. Alfred Jarry napisa\u0142 sztuk\u0119 Ubu kr\u00f3l<\/em>, czyli <\/em>Polacy <\/em>w 1888 roku, jeszcze jako smarkacz. Napisa\u0142 j\u0105 zreszt\u0105 razem z kolegami, jako scenariusz do szkolnego przedstawienia kukie\u0142kowego, kt\u00f3re mia\u0142o o\u015bmieszy\u0107 znienawidzonego nauczyciela. W 1896 roku, ju\u017c jako pracownik teatru, Jarry wygrzeba\u0142 uczniowskie zapiski i nam\u00f3wi\u0142 swojego dyrektora do wystawienia dramatu, nie przejmuj\u0105c si\u0119 prawami autorskimi kole\u017ck\u00f3w z klasy. Premiera okaza\u0142a si\u0119 fiaskiem, cz\u0119\u015bciowo pewnie tak\u017ce przez g\u0119sto padaj\u0105ce ze sceny merde<\/em>. Opowie\u015b\u0107 jest znana: Francuz Ubu, by\u0142y kr\u00f3l Aragonii, posta\u0107 obrzydliwa i odra\u017caj\u0105ca, okrutna, chciwa i niechlujna, przybywa do Polski i zostaje rotmistrzem dragon\u00f3w kr\u00f3la Wac\u0142awa. \u017bona, rozmem\u0142ana Ubica, namawia m\u0119\u017ca do zamachu stanu i do zamordowania ca\u0142ej kr\u00f3lewskiej rodziny. Z Ubu kolaboruje rotmistrz Bardior i jego \u017co\u0142nierze. Z krwawej rzezi uchodzi z \u017cyciem jeden tylko syn, czternastolatek Byczys\u0142aw. Zanim Ubu zostanie przeze\u0144 obalony i wygnany do Francji, zaprowadza w Polsce swoje porz\u0105dki, stwarzaj\u0105c rzeczywisto\u015b\u0107 niedorzeczn\u0105, pomieszan\u0105, skorumpowan\u0105 i odra\u017caj\u0105c\u0105. Do tego stopnia, \u017ce z jego paranoi, okrucie\u0144stwa i zach\u0142anno\u015bci p\u0142ynie strumie\u0144 scenicznego komizmu, niczym z Ucha Prezesa<\/em>.<\/p>\n

UBU: Ba! Bogac\u0119 si\u0119. Ka\u017c\u0119 sporz\u0105dzi\u0107 moj\u0105 list\u0119 moich d\u00f3br. Wo\u017any, odczytaj moj\u0105 list\u0119 moich d\u00f3br.<\/em>
\nWO\u0179NY: Hrabstwo Sandomierza.<\/em>
\nUBU: Zacznij od ksi\u0119stw, g\u0142upia pa\u0142o!<\/em>
\nWO\u0179NY: Ksi\u0119stwo Podolskie, Wielkie Ksi\u0119stwo Pozna\u0144skie, Ksi\u0119stwo Kurlandzkie, Hrabstwo Sandomierskie, Hrabstwo Witebskie, Palatynat Po\u0142ocki, Margrabstwo Toru\u0144skie.<\/em>
\nUBU: Dalej?<\/em>
\nWO\u0179NY: To wszystko.<\/em>
\nUBU: Jak to, wszystko? Och, w takim razie dobrze, jazda tu ze szlacht\u0105. Musz\u0119 si\u0119 dalej bogaci\u0107; ka\u017c\u0119 wytraci\u0107 ca\u0142\u0105 szlacht\u0119 i w ten spos\u00f3b b\u0119d\u0119 mia\u0142 wszystkie wakuj\u0105ce dobra. Dalej, pakujcie szlacht\u0119 do jamy.<\/em><\/p>\n

spychaj\u0105 szlacht\u0119 do jamy<\/p>\n

UBU: Spieszcie si\u0119, pr\u0119dzej, teraz b\u0119d\u0119 stanowi\u0142 prawa.<\/em>
\nKILKA G\u0141OS\u00d3W: Co to b\u0119dzie?<\/em>
\nUBU: Najpierw zreformuj\u0119 sprawiedliwo\u015b\u0107, po czym we\u017amiemy si\u0119 do finans\u00f3w.<\/em>
\nKILKA G\u0141OS\u00d3W: Sprzeciwiamy si\u0119 wszelkim zmianom.<\/em>
\nUBU: Gr\u00f3wno! Po pierwsze, s\u0119dziowie nie b\u0119d\u0105 p\u0142atni.<\/em>
\nS\u0118DZIOWIE: A z czego b\u0119dziemy \u017cyli? Jeste\u015bmy biedni!<\/em>
\nUBU: B\u0119dziecie mieli grzywny, na kt\u00f3re b\u0119dziecie skazywali, i dobra skazanych na \u015bmier\u0107.<\/em>
\nS\u0118DZIOWIE: Zgroza! Ohyda! Skandal! Niegodziwo\u015b\u0107! Nie b\u0119dziemy s\u0105dzili w tych warunkach.<\/em>
\nUBU: Do jamy s\u0119dzi\u00f3w!<\/em>
\nUBICA: Aj, co ty wyprawiasz, Ubu! Kto b\u0119dzie wymierza\u0142 teraz sprawiedliwo\u015b\u0107?<\/em>
\nUBU: Kto? Ja. Zobaczysz, jak to dobrze p\u00f3jdzie.<\/em>
\nUBICA: Tak, to b\u0119dzie \u0142adnie!<\/em>
\nUBU: Ej, cicho sied\u017a, kl\u0119po. Teraz, panowie, we\u017amy si\u0119 do finans\u00f3w.<\/em><\/p><\/blockquote>\n

\u015awiat pisany na nowo<\/strong><\/p>\n

Kto jeszcze napisa\u0142 nasz dzisiejszy \u015bwiat w dramacie sprzed dekad? Palimpsesty, kt\u00f3re dzi\u015b, kiedy \u015bwiat wariuje nie tylko z powodu rz\u0105d\u00f3w PIS, czyta\u0107 mo\u017cna na nowo, tworzyli Witkacy, Gombrowicz. Szekspira mo\u017cna nieustaj\u0105co i wci\u0105\u017c ubiera\u0107 w sensy, kt\u00f3re znajduj\u0105 nowe znaczenie. A mo\u017ce warto szuka\u0107 jednocze\u015bnie nowych s\u0142\u00f3w, dosadnych i pasuj\u0105cych do otaczaj\u0105cego \u015bwiata nie dzi\u0119ki gimnastyce interpretacyjnej \u2013 fiko\u0142kom i akrobatyce umys\u0142u, lecz w prostym, wyemitowanym wprost s\u0142owie \u201ejestem wkurwiony\u201d, jak zrobi\u0142 to ponad dekad\u0119 temu bohater dramatu Przemys\u0142awa Wojcieszka Made in Poland<\/em>, zagrany przez Eryka Lubosa.<\/p>\n

Na szcz\u0119\u015bcie pi\u00f3ra pisarzy nie zastyg\u0142y w bolesnej katatonii i atrament p\u0142ynie woln\u0105 strug\u0105 \u2013 czy te\u017c szemrze bez cenzury klawiatura autor\u00f3w. W ci\u0105gu dw\u00f3ch niefortunnych lat pr\u00f3by oceny absurdu naszych czas\u00f3w podejmowane by\u0142y przez dramaturg\u00f3w zadziwiaj\u0105co cz\u0119sto. Jednak\u017ce cz\u0119\u015bciej za spraw\u0105 konkurs\u00f3w dramaturgicznych ni\u017c z inspiracji dyrektor\u00f3w teatr\u00f3w, pewnie i tak poddawanych najwy\u017cszym wewn\u0119trznym pr\u00f3bom w kwestii autonomicznych decyzji.<\/p>\n

Majowe edycje dw\u00f3ch festiwali dramaturgicznych \u2013 wroc\u0142awskiego i gdy\u0144skiego \u2013 obfitowa\u0142y we wspania\u0142e teksty, kt\u00f3re uzna\u0107 mo\u017c na za prawdziwe sceniczne armaty. Ale nie tylko szybkostrzelne utwory wesz\u0142y na podium, odnalaz\u0142y si\u0119 tam r\u00f3wnie\u017c pi\u0119kne wewn\u0119trzne podr\u00f3\u017ce w depresyjne strefy kobiecego za\u0142amania nerwowego (fantastyczna sztuka Marty Drab, 27-letniej legnickiej aktorki i dramatopisarki, pt. S\u0142abi. Ilustrowany bana\u0142 teatralny<\/em>), miejskie wyobra\u017cenia o wiejskim \u017cyciu (Nie ma<\/em> Maliny Prze\u015blugi). W\u015br\u00f3d wyr\u00f3\u017cnionych znajdowa\u0142y si\u0119 te\u017c warto\u015bciowe prace \u2013 ironiczne odniesienie do klasyki (Pradziady <\/em>Wojciecha Kuczoka z rewelacyjn\u0105 fraz\u0105, j\u0119zykiem i humorem: \u201ePradziady krew musia\u0142y przelewa\u0107 za dom nasz wolno stoj\u0105cy, We\u017a si\u0119, kurnaolek, bo mnie z roboty wytenteguj\u0105\u201d), absurdalne opowie\u015bci o ludzkich charakterach (Poczekalnia sze\u015b\u0107-dwa-zero<\/em> Marty Gu\u015bniowskiej).<\/p>\n

Dobrym znakiem jest to, \u017ce zas\u0142u\u017cy\u0142y na wymienienie ich w werdyktach, nie zaleg\u0142y na dnie teatralnych archiw\u00f3w. By\u0107 mo\u017ce dzi\u0119ki temu b\u0119d\u0105 mog\u0142y trafi\u0107 nie tylko do grona dociekliwych czytelnik\u00f3w, lecz tak\u017ce do publiczno\u015bci, jako realizacje sceniczne, co ju\u017c zdarzy\u0142o si\u0119 ostatniej z wymienionych sztuk, kt\u00f3r\u0105 na scen\u0119 przenie\u015bli studenci wroc\u0142awskiej PWST.<\/p>\n

Wnioski juror\u00f3w z Gdyni, dotycz\u0105ce tematyki nades\u0142anych na konkurs tekst\u00f3w, by\u0142y nast\u0119puj\u0105ce:<\/p>\n

    \n
  • polskie spo\u0142ecze\u0144stwo jest podzielone,<\/li>\n
  • rzeczywisto\u015b\u0107 ulicy jest wybitnie sceniczna, zw\u0142aszcza ubrana w naukowy dyskurs,<\/li>\n
  • ludzie (i nieludzie) s\u0105 z natury dobrzy,<\/li>\n
  • je\u015bli s\u0105 \u017ali, to nie dali rady,<\/li>\n
  • teatr te\u017c jest dobry, a nawet najlepszy, bo pomaga upora\u0107 si\u0119 z traum\u0105,<\/li>\n
  • traumy dotykaj\u0105 dzieci, jak r\u00f3wnie\u017c doros\u0142ych,<\/li>\n
  • ale nawet do depresji mo\u017cna podchodzi\u0107 z u\u015bmiechem,<\/li>\n
  • dramaty pisze si\u0119 dla innych albo dla siebie.<\/li>\n<\/ul>\n

    Warto wyci\u0105gn\u0105\u0107 z ogromnej konkursowej puli kilka dramat\u00f3w i potraktowa\u0107 je jako spo\u0142eczn\u0105 amunicj\u0119. Niezwyk\u0142\u0105 moc ma przekaz Bogny Burskiej i Magdy Mosiewicz Koniec przemocy<\/em>. Bo pa\u0144stwo to przemoc. Zanosi si\u0119 w nim na wojn\u0119 domow\u0105. Obywatele lepszego i gorszego sortu wychodz\u0105 na ulice, toczy si\u0119 bitwa o teatry, gimnazja, g\u0142osy, przewag\u0119. Aby zapobiec rozlewowi krwi, trzeba rozwie\u015b\u0107 prawo-lew\u0105 Polsk\u0119 walcz\u0105c\u0105: pakt o nieagresji. Propozycja nowego ustroju jest prosta. Nie trzeba nigdzie wyje\u017cd\u017ca\u0107, mieszkamy na tym samym terytorium, ale mamy dwa porz\u0105dki prawne, dwa pa\u0144stwa. Mo\u017cemy wybra\u0107 system zasad i obowi\u0105zuj\u0105cych praw. Po sko\u0144czeniu osiemnastu lat wybieramy paszport, powiedzmy \u017c\u00f3\u0142ty albo niebieski. Nie lubi pani \u017c\u00f3\u0142tego? Dobrze, pomara\u0144czowy albo fioletowy. Dzieci dostaj\u0105 paszport po rodzicach, po osi\u0105gni\u0119ciu pe\u0142noletnio\u015bci mog\u0105 go zmieni\u0107. Pomara\u0144czowi maj\u0105 prawo do przerywania ci\u0105\u017cy, prawo do ma\u0142\u017ce\u0144stwa bez wzgl\u0119du na orientacj\u0119 seksualn\u0105, zakaz polowa\u0144, zakaz bicia dzieci, progresywne podatki i podatek od spadku. Fioletowi maj\u0105 zakaz przerywania ci\u0105\u017cy, religi\u0119 w szko\u0142ach, wi\u0119zienie za marihuan\u0119. Maj\u0105 prawo odm\u00f3wi\u0107 pracy w niedziel\u0119,maj\u0105 wi\u0119cej wolnych od pracy \u015bwi\u0105t ko\u015bcielnych, poniewa\u017c nie \u015bwi\u0119tuj\u0105 1 i 3 maja. Maj\u0105 prawo do posiadania broni i podatek liniowy. Kwesti\u0119 buspas\u00f3w rozstrzygniemy za chwil\u0119. Na razie przeprowadzimy orientacyjne g\u0142osowanie. Kto z pa\u0144stwa wybiera pomara\u0144czowy paszport? Kto fioletowy? Kogo skusi podatek liniowy? Co za niego sprzedamy?<\/p>\n

    M.M.: G\u0142\u00f3wny problem jest z przemoc\u0105. Bo podatki i infrastruktur\u0119 mo\u017cna by jako\u015b mi\u0119dzypa\u0144stwowo rozwi\u0105za\u0107. Co zrobi\u0107, je\u015bli pobi\u0142 mnie s\u0105siad, kt\u00f3ry ma inny paszport? Albo je\u015bli mnie zgwa\u0142ci\u0142? W moim lewicowym Pa\u0144stwie, do kt\u00f3rego bym si\u0119 wcze\u015bniej zapisa\u0142a (…).<\/em>
    \nM.M.: Sprzedanie tabletki kobiecie z pomara\u0144czowym paszportem by\u0142oby sprzedaniem tabletki i nie interesowa\u0142oby nikogo. Sprzedanie tabletki kobiecie z fioletowym paszportem by\u0142oby zabiciem fioletowego dziecka i by\u0142oby \u015bcigane z urz\u0119du.<\/em>
    \nB.B.: Lekarze, aptekarze oraz inne s\u0142u\u017cby mia\u0142yby obowi\u0105zek sprawdza\u0107 paszporty. (…) Nie ma powodu, \u017ceby mie\u0107 te same szko\u0142y. Tych samych patron\u00f3w szk\u00f3\u0142. Mo\u017cna mie\u0107 wi\u0119cej patronek. Nie trzeba mie\u0107 tych samych norm, tych samych obowi\u0105zk\u00f3w i zakaz\u00f3w. Restrykcje tylko w ramach w\u0142asnego systemu warto\u015bci. Niech fioletowi maj\u0105 zakaz kupowania tabletek wczesnoporonnych. A pomara\u0144czowi zakaz kupowania jaj tr\u00f3jek i dw\u00f3jek oraz ubra\u0144 produkowanych bez zachowania zasad bhp.<\/em><\/p><\/blockquote>\n

    Zabawn\u0105 lektur\u0105 jest dzie\u0142o bajkopisarki Maliny Prze\u015blugi Garnitur prezydenta<\/em>. Dok\u0142adnie tak, jak w tytule, bohaterem jest prezydenckie odzienie, na kt\u00f3re kto\u015b narobi\u0142 z g\u00f3ry. Orze\u0142ek, obecny w dramacie, niczego nie wie i wielokrotnie t\u0142umaczy si\u0119 jedn\u0105 kwesti\u0105:<\/p>\n

    ORZE\u0141EK: Akurat patrzy\u0142em w bok.<\/em>
    \nBOCIANEK: Zobacz, Orze\u0142ku, garnitur prezydenta zdenerwowanym krokiem idzie do czyszczenia. Prezydent siedzi w samej koszuli na placu i bawi si\u0119 patykami. Och, on bez garnituru jest jak dziecko! Patrzy w g\u00f3r\u0119. Hej, hej! Pani prezydencie! To my, Bocianek i Orze\u0142ek, hej! O, wstaje! Chce wr\u00f3ci\u0107 do swojego letniego domku, ale wsz\u0119dzie dooko\u0142a ludzie poustawiali znicze. Znicze uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 w s\u0142owa wulgarne, bogobojne i pe\u0142ne napi\u0119cia i pan prezydent boi si\u0119 przej\u015b\u0107. Chyba maj\u0105 go chroni\u0107. Ojejciu no, dym przes\u0142ania widok. Rozpo\u015bciera si\u0119 jak przera\u017cenie. My\u015blisz, \u017ce si\u0119 w ko\u0144cu pozabijaj\u0105?<\/em>
    \nANNA KOWALSKA: Anna Kowalska, \u017cona kowala. Przysz\u0142am postawi\u0107 znicz, ale nie wzi\u0119\u0142am znicza. M\u0105\u017c jest akurat na delegacji. (…) Jak m\u0119\u017ca nie ma, to ja siadam, robi\u0119 kaw\u0119, siadam, wyg\u0142adzam obrus, \u015blini\u0119 palec, przyciskam do niego okruszki, zjadam je, siadam i czytam gazet\u0119. Codziennie t\u0119 sam\u0105, lubi\u0119 t\u0119 gazet\u0119 bardzo. Ma taki jeden nag\u0142\u00f3wek na czarnym jak ludzkie dusze tle: ZAMACH. I wykrzyknik. Lubi\u0119 ten nag\u0142\u00f3wek bardzo. Czytam go ca\u0142y czas. Zamach. Zamach. Zamach. Zamach. Zamach. Zamach. Zamach. Zamach. Lubi\u0119 ten nag\u0142\u00f3wek bardzo.<\/em><\/p><\/blockquote>\n

    Jednak najmocniejszym ciosem w serce jest monodram o niebywa\u0142ej sile ra\u017cenia. Powinien zago\u015bci\u0107 na scenie wi\u0119cej ni\u017c ten jeden raz, kiedy na wroc\u0142awskim pokonkursowym pokazie wykona\u0142 go Adam Ferency. To praca dramaturgiczna Sandry Szwarc Doppelganger<\/em> \u2013 przejmuj\u0105ca, ale te\u017c i absolutnie przera\u017caj\u0105ca opowie\u015b\u0107 o b\u00f3lach fantomowych bli\u017aniaka, kt\u00f3ry straci\u0142 brata.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    W stanie wojennym jedynymi miejscami, w kt\u00f3rych mo\u017cna by\u0142o publicznie wypowiada\u0107 nieocenzurowane (nie myli\u0107 z niecenzuralnymi) s\u0142owa, by\u0142y ko\u015bcio\u0142y. Dzi\u015b \u2013 najprawdopodobniej to ju\u017c ostatnie chwile takiego stanu rzeczy, bo proces znacz\u0105cej zmiany klimatu, dotycz\u0105cy narodowej sceny trwa w najlepsze \u2013 takim miejscem jest jeszcze teatr.<\/p>\n","protected":false},"author":784,"featured_media":43917,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[7207,6506,6497],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[14104],"yoast_head":"\nBarbara Chabior: Wojna w teatrze<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Barbara Chabior: Teatr zawsze mia\u0142 moc. Bywa\u0142o, \u017ce jedno przedstawienie mog\u0142o wstrz\u0105sn\u0105\u0107 Polsk\u0105, wyprowadzi\u0107 ludzi na ulice i zmieni\u0107...\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/barbara-chabior-wojna-w-teatrze\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/barbara-chabior-wojna-w-teatrze#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/barbara-chabior-wojna-w-teatrze-2017-09-27.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/barbara-chabior-wojna-w-teatrze-2017-09-27.jpg\",\"width\":\"800\",\"height\":\"600\",\"caption\":\"Dziady, Teatr Ludowy w Krakowie, 1962 (\u017ar\u00f3d\u0142o: Wikipedia, na licencji Creative Commons)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/barbara-chabior-wojna-w-teatrze#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/barbara-chabior-wojna-w-teatrze\",\"name\":\"Barbara Chabior: Wojna w teatrze\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/barbara-chabior-wojna-w-teatrze#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2017-09-26T05:30:30+00:00\",\"dateModified\":\"2020-11-04T13:34:58+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/7e59df2673fb67463532681096f5aac7\"},\"description\":\"Barbara Chabior: Teatr zawsze mia\u0142 moc. Bywa\u0142o, \u017ce jedno przedstawienie mog\u0142o wstrz\u0105sn\u0105\u0107 Polsk\u0105, wyprowadzi\u0107 ludzi na ulice i zmieni\u0107...\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/barbara-chabior-wojna-w-teatrze#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/barbara-chabior-wojna-w-teatrze\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/barbara-chabior-wojna-w-teatrze#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Wojna w teatrze\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/7e59df2673fb67463532681096f5aac7\",\"name\":\"Barbara Chabior\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/barbara-chabior\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Barbara Chabior: Wojna w teatrze","description":"Barbara Chabior: Teatr zawsze mia\u0142 moc. Bywa\u0142o, \u017ce jedno przedstawienie mog\u0142o wstrz\u0105sn\u0105\u0107 Polsk\u0105, wyprowadzi\u0107 ludzi na ulice i zmieni\u0107...","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/barbara-chabior-wojna-w-teatrze","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/barbara-chabior-wojna-w-teatrze#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/barbara-chabior-wojna-w-teatrze-2017-09-27.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/barbara-chabior-wojna-w-teatrze-2017-09-27.jpg","width":"800","height":"600","caption":"Dziady, Teatr Ludowy w Krakowie, 1962 (\u017ar\u00f3d\u0142o: Wikipedia, na licencji Creative Commons)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/barbara-chabior-wojna-w-teatrze#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/barbara-chabior-wojna-w-teatrze","name":"Barbara Chabior: Wojna w teatrze","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/barbara-chabior-wojna-w-teatrze#primaryimage"},"datePublished":"2017-09-26T05:30:30+00:00","dateModified":"2020-11-04T13:34:58+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/7e59df2673fb67463532681096f5aac7"},"description":"Barbara Chabior: Teatr zawsze mia\u0142 moc. Bywa\u0142o, \u017ce jedno przedstawienie mog\u0142o wstrz\u0105sn\u0105\u0107 Polsk\u0105, wyprowadzi\u0107 ludzi na ulice i zmieni\u0107...","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/barbara-chabior-wojna-w-teatrze#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/barbara-chabior-wojna-w-teatrze"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/barbara-chabior-wojna-w-teatrze#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Wojna w teatrze"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/7e59df2673fb67463532681096f5aac7","name":"Barbara Chabior","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/barbara-chabior"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43854"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/784"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=43854"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43854\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48478,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43854\/revisions\/48478"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/43917"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=43854"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=43854"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=43854"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=43854"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=43854"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}