{"id":44160,"date":"2017-10-17T11:00:20","date_gmt":"2017-10-17T10:00:20","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=44160"},"modified":"2017-10-17T09:21:50","modified_gmt":"2017-10-17T08:21:50","slug":"pawel-bien-maly-autoportret-science-fiction-i-wiekszy-z-rondlem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-maly-autoportret-science-fiction-i-wiekszy-z-rondlem","title":{"rendered":"Ma\u0142y autoportret science-fiction i wi\u0119kszy \u2013 z rondlem"},"content":{"rendered":"<p>Na tle ameryka\u0144skiej flagi starsza pani w okularach, uhonorowana papierow\u0105 koron\u0105, trzyma \u2013 gestem zapo\u017cyczonym ze Statuy Wolno\u015bci \u2013 puszk\u0119 coca-coli. To Maria Lassnig: austriacka pionierka informelu, \u201ec\u00f3rka marnotrawna\u201d figuracji, niestrudzona eksploratorka semantycznych granic autoportretu. Kobieta, kt\u00f3ra w swojej sztuce postawi\u0142a niemal znak r\u00f3wno\u015bci mi\u0119dzy kobiecym cia\u0142em a dzie\u0142em, odmieniaj\u0105c cielesno\u015b\u0107 przez wszystkie plastyczne przypadki.<\/p>\n<figure id=\"attachment_44163\" aria-describedby=\"caption-attachment-44163\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?attachment_id=44163\" rel=\"attachment wp-att-44163\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-44163\" title=\"Maria Lassnig, \u201eDoppelselbstportr\u00e4t (Double Self-portrait)\u201d, 2000 \u00a9 Maria Lassnig Foundation (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/marta-lassnig-zacheta-warszawa-2017-07-10-002-540x434.jpg\" alt=\"Maria Lassnig, \u201eDoppelselbstportr\u00e4t (Double Self-portrait)\u201d, 2000 \u00a9 Maria Lassnig Foundation (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"434\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/marta-lassnig-zacheta-warszawa-2017-07-10-002-540x434.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/marta-lassnig-zacheta-warszawa-2017-07-10-002-576x463.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/marta-lassnig-zacheta-warszawa-2017-07-10-002.jpg 680w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-44163\" class=\"wp-caption-text\">Maria Lassnig, \u201eDoppelselbstportr\u00e4t (Double Self-portrait)\u201d, 2000 \u00a9 Maria Lassnig Foundation (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Zaczynam od fotografii wykonanej u progu lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, cho\u0107 Maria Lassnig wypowiada\u0142a si\u0119 o tym medium nie najpochlebniej. Zdj\u0119cie uwa\u017ca\u0142a za \u201eprotez\u0119\u201d, dlatego maluj\u0105c, nigdy nie posi\u0142kowa\u0142a si\u0119 zdj\u0119ciami. Droga do sztuki wiod\u0142a przez cia\u0142o \u2013 przez cia\u0142o widziane, wyobra\u017cone lub czute. Ale jak to zazwyczaj bywa, j\u0119zyk plastyczny meandrowa\u0142 na przestrzeni lat, wij\u0105c si\u0119 miedzy ekspresjonizmem, informelem a skrojon\u0105 wed\u0142ug w\u0142asnych wyrazowych potrzeb odmian\u0105 symbolizmu.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-44160 gallery-columns-5 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-maly-autoportret-science-fiction-i-wiekszy-z-rondlem\/marta-lassnig-zacheta-warszawa-2017-07-10-006'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/marta-lassnig-zacheta-warszawa-2017-07-10-006-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Maria Lassnig w swojej pracowni w Wiedniu, 1983, fot. \u00a9 Kurt-Michael Westermann (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-44167\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-44167'>\n\t\t\t\tMaria Lassnig w swojej pracowni w Wiedniu, 1983, fot. \u00a9 Kurt-Michael Westermann (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-maly-autoportret-science-fiction-i-wiekszy-z-rondlem\/marta-lassnig-zacheta-warszawa-2017-07-10-005'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/marta-lassnig-zacheta-warszawa-2017-07-10-005-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Maria Lassnig, \u201eSelbstportr\u00e4t mit Stab (Self-portrait mit Staff)\u201d, 1971 \u00a9 Maria Lassnig Foundation (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-44166\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-44166'>\n\t\t\t\tMaria Lassnig, \u201eSelbstportr\u00e4t mit Stab (Self-portrait mit Staff)\u201d, 1971 \u00a9 Maria Lassnig Foundation (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-maly-autoportret-science-fiction-i-wiekszy-z-rondlem\/marta-lassnig-zacheta-warszawa-2017-07-10-004'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/marta-lassnig-zacheta-warszawa-2017-07-10-004-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Maria Lassnig, \u201eSelbstportr\u00e4t expressive (Expressive Self-portrait)\u201d, 1945 \u00a9 Maria Lassnig Foundation (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-44165\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-44165'>\n\t\t\t\tMaria Lassnig, \u201eSelbstportr\u00e4t expressive (Expressive Self-portrait)\u201d, 1945 \u00a9 Maria Lassnig Foundation (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-maly-autoportret-science-fiction-i-wiekszy-z-rondlem\/marta-lassnig-zacheta-warszawa-2017-07-10-003'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/marta-lassnig-zacheta-warszawa-2017-07-10-003-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Maria Lassnig, \u201eSelbstportr\u00e4t mit Kochtopf (Self-portrait with Saucepan)\u201d, 1995 \u00a9 Maria Lassnig Foundation (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-44164\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-44164'>\n\t\t\t\tMaria Lassnig, \u201eSelbstportr\u00e4t mit Kochtopf (Self-portrait with Saucepan)\u201d, 1995 \u00a9 Maria Lassnig Foundation (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-maly-autoportret-science-fiction-i-wiekszy-z-rondlem\/marta-lassnig-zacheta-warszawa-2017-07-10-002'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/marta-lassnig-zacheta-warszawa-2017-07-10-002-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Maria Lassnig, \u201eDoppelselbstportr\u00e4t (Double Self-portrait)\u201d, 2000 \u00a9 Maria Lassnig Foundation (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-44163\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-44163'>\n\t\t\t\tMaria Lassnig, \u201eDoppelselbstportr\u00e4t (Double Self-portrait)\u201d, 2000 \u00a9 Maria Lassnig Foundation (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-maly-autoportret-science-fiction-i-wiekszy-z-rondlem\/marta-lassnig-zacheta-warszawa-2017-07-10-001'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/marta-lassnig-zacheta-warszawa-2017-07-10-001-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Maria Lassnig, \u201eDame mit Hirn (Lady with Brain)\u201d, 1990 \u00a9 Maria Lassnig Foundation (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-44162\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-44162'>\n\t\t\t\tMaria Lassnig, \u201eDame mit Hirn (Lady with Brain)\u201d, 1990 \u00a9 Maria Lassnig Foundation (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Rok 1945. <em>Autoportret ekspresyjny<\/em>. Teraz ju\u017c nikt nie zarzuci jej, jak mia\u0142o to miejsce dwa lata wcze\u015bniej \u201etw\u00f3rczej degeneracji\u201d; rozpoczyna si\u0119 d\u0142uga droga samodzielnych poszukiwa\u0107 artystki. Procesualny charakter kszta\u0142towania si\u0119 stylu i osobowo\u015bci Lassnig znakomicie ilustruje jej autoportret: posta\u0107 wy\u0142ania si\u0119 ze szkicu wykonanego w\u0119glem, w partiach twarzy i biustu skrz\u0105c si\u0119 impastowo k\u0142adzion\u0105 farb\u0105 olejn\u0105 w do\u015b\u0107 szerokiej gamie. Wyobra\u017cenia nie m\u0105ci \u017caden sztafa\u017c, poza nie jest teatralnie wystudiowana, artystka zdaje si\u0119 jakby zaskoczona w\u0142asn\u0105 \u2013 obna\u017con\u0105 \u2013 cielesno\u015bci\u0105. S\u0142owem: wszystko zaczyna si\u0119 od zaskoczenia sob\u0105.<\/p>\n<p>Sze\u015b\u0107 lat p\u00f3\u017aniej stworzy <em>Dom cia\u0142a<\/em>. Malowana olejno na jucie abstrakcja, natychmiast absorbuje uwag\u0119 widza, prowadz\u0105c go w g\u0142\u0105b kompozycji. Znakomite, \u015bwietliste turkusy artystka zestawia z ciep\u0142\u0105 czerni\u0105, za\u015b w \u015brodku prze\u015bwieca krwista plama, przywodz\u0105ca na my\u015bl biologiczne skojarzenia z \u017cyw\u0105, pulsuj\u0105c\u0105 tkank\u0105, kt\u00f3rej echo przebija si\u0119 przez gmatwanin\u0119 plam, b\u0119d\u0105cych zapisem duktu energicznie prowadzonego p\u0119dzla.<\/p>\n<figure id=\"attachment_44162\" aria-describedby=\"caption-attachment-44162\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?attachment_id=44162\" rel=\"attachment wp-att-44162\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-44162\" title=\"Maria Lassnig, \u201eDame mit Hirn (Lady with Brain)\u201d, 1990 \u00a9 Maria Lassnig Foundation (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/marta-lassnig-zacheta-warszawa-2017-07-10-001-540x670.jpg\" alt=\"Maria Lassnig, \u201eDame mit Hirn (Lady with Brain)\u201d, 1990 \u00a9 Maria Lassnig Foundation (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"670\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/marta-lassnig-zacheta-warszawa-2017-07-10-001-540x670.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/marta-lassnig-zacheta-warszawa-2017-07-10-001-576x715.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/marta-lassnig-zacheta-warszawa-2017-07-10-001.jpg 628w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-44162\" class=\"wp-caption-text\">Maria Lassnig, \u201eDame mit Hirn (Lady with Brain)\u201d, 1990 \u00a9 Maria Lassnig Foundation (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Gest. Abstrakcje pe\u0142ne przestrzeni, powietrza, o wywa\u017conej, ale nie przerafinowanej kompozycji, fragmentami pe\u0142ne beztroskiej bujno\u015bci jak prace Dominika, fragmentami ascetycznie ciche i kontemplacyjne. <em>Posta\u0107 z b\u0142\u0119kitnym gard\u0142em<\/em> czy <em>T\u0142usta zielona<\/em> to prace z pocz\u0105tku lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych, otwieraj\u0105cych nowy rozdzia\u0142 w tw\u00f3rczo\u015bci Lassnig. Cz\u0142owiek zredukowany zostaje do biologicznego preparatu poddanego jakim\u015b fantastycznym zabiegom: b\u0142\u0119kitne gard\u0142o staje si\u0119 tematem, spektaklem obsesji rozgrywaj\u0105cym si\u0119 na sporych rozmiar\u00f3w p\u0142\u00f3tnie. R\u00f3wnie zajmuj\u0105cy jest <em>Autoportret jako arlekin<\/em>. Lassnig wraca do imaginarium <em>commedia dell\u2019arte<\/em>, kt\u00f3re odwiedza\u0142 przecie\u017c tak\u017ce Picasso, tw\u00f3rca <em>Pierrot\u00f3w<\/em>, czerpi\u0105c z wiekowej (i nieco ju\u017c zm\u0119czonej) metafory.<\/p>\n<p>Lata sze\u015b\u0107dziesi\u0105te to dla Lassnig czas pracowity. Tworzy\u00a0 abstrakcyjnych <em>Napoleona i Brigitte Bardot<\/em> (notabene szkoda, \u017ce nie powieszono tego obrazu bli\u017cej <em>Autoportretu jako arlekin<\/em>), obraz pe\u0142en werwy, zderzaj\u0105cy ze sob\u0105 karmazyn z pruskim b\u0142\u0119kitem, powoduj\u0105c dysonans w podobnym stopniu d\u017awi\u0119czny jak zderzenie aktorki z wodzem Wielkiej Armii. W pytaniu o ikony wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci, o ich relacj\u0119 z bohaterami przesz\u0142o\u015bci, czy mo\u017ce nawet szerzej \u2013 o napi\u0119cie pomi\u0119dzy tym, co aktualne a tym, co minione, Lassnig zdaje si\u0119 by\u0107 zdystansowan\u0105 obserwatork\u0105; relacjonuj\u0105c\u0105, ale nie oceniaj\u0105c\u0105. Cho\u0107 nieskr\u0119powany rozmach malarskiego gestu sugeruje nam raczej odczytywa\u0107 obraz jako relacj\u0119 z samej siebie.<\/p>\n<p>Jak si\u0119 jednak okazuje, Lassnig podejmuje poetyckie wyzwanie, wchodzi w malarsk\u0105 liryk\u0119 roli. Dwa lata po namalowaniu <em>T\u0142ustej zielonej<\/em> \u015bci\u0105ga ze sztalugi gotowy <em>Autoportret jako krzes\u0142o<\/em>. Forma mebla zostaje zmi\u0119kczona, zdaje si\u0119 topi\u0107, rozp\u0142ywa\u0107 lub przepoczwarza\u0107. W innych obrazach z tego czasu turkusowa ziele\u0144 zaczyna opalizowa\u0107, skrz\u0105c si\u0119 delikatnie fioletami i r\u00f3\u017cami. Kompozycje daj\u0105 z\u0142udzenie dr\u017cenia, wewn\u0119trznego ruchu. Stawania si\u0119. Bo w\u0142a\u015bnie u Lassnig nigdy bodaj nie mamy do czynienia ze stanami sta\u0142ymi, to nieustanna p\u0142ynno\u015b\u0107 stawania si\u0119.<\/p>\n<p>W tw\u00f3rczo\u015bci Austriaczki najbardziej intryguje mnie to, czego nie da si\u0119 wpisa\u0107 w jaki\u015b ci\u0105g formalnych nast\u0119pstw, \u201ekrystalizowania\u201d si\u0119 jej stylu. Jedn\u0105 z takich plastycznych ucieczek z g\u0142\u00f3wnej drogi (wytyczanej przez nas dzi\u015b arbitralnie na podstawie selektywnie wybranych dzie\u0142) jest eksperymentalna praca z 1952 roku zatytu\u0142owana <em>Dwie formy, jedna nad drug\u0105 \/ Podzia\u0142 czarnego pola<\/em>. Pi\u0119kny ho\u0142d z\u0142o\u017cony Malewiczowi. Dysponuj\u0105c biel\u0105 i czerni\u0105, obracaj\u0105c nieforemn\u0105 figur\u0119 geometryczn\u0105, uda\u0142o si\u0119 Lassnig zada\u0107 pytanie o granice obrazu, o nienaruszalno\u015b\u0107 znaku. Przecie\u017c to dwa osobne p\u0142\u00f3tna oprawione w jedn\u0105 ram\u0119; to dwa znaki, jakby wyj\u0119te z nieznanego nikomu alfabetu, heretycko obr\u00f3cone, dzi\u0119ki czemu zyska\u0142y nowe znaczenie. Ta niewielka, m\u0142odzie\u0144cza praca, niepodobna do niczego, co na ekspozycji mo\u017cemy ogl\u0105da\u0107 jest moim zdaniem najbardziej frapuj\u0105c\u0105 zagadk\u0105, przed kt\u00f3r\u0105 stawia nas Lassnig.<\/p>\n<figure id=\"attachment_44166\" aria-describedby=\"caption-attachment-44166\" style=\"width: 519px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?attachment_id=44166\" rel=\"attachment wp-att-44166\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-44166\" title=\"Maria Lassnig, \u201eSelbstportr\u00e4t mit Stab (Self-portrait mit Staff)\u201d, 1971 \u00a9 Maria Lassnig Foundation (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/marta-lassnig-zacheta-warszawa-2017-07-10-005.jpg\" alt=\"Maria Lassnig, \u201eSelbstportr\u00e4t mit Stab (Self-portrait mit Staff)\u201d, 1971 \u00a9 Maria Lassnig Foundation (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"519\" height=\"779\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-44166\" class=\"wp-caption-text\">Maria Lassnig, \u201eSelbstportr\u00e4t mit Stab (Self-portrait mit Staff)\u201d, 1971 \u00a9 Maria Lassnig Foundation (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Jest wi\u0119c zagadka, jest i propozycja. A dok\u0142adniej rzecz bior\u0105c: <em>Propozycja rze\u017aby<\/em>. Powstaj\u0105cy w drugiej po\u0142owie lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych obraz to wychylenie si\u0119 w stron\u0119 intermedialno\u015bci. Dwuwymiarowa materia malarstwa staje si\u0119 miejscem destylacji rze\u017abiarskiego, a wi\u0119c absolutnie przestrzennego, konceptu; to tak\u017ce swoista afirmacja szkicu projektowego, kt\u00f3ry przecie\u017c uchodzi za co\u015b intymnego a\u017c do granic wstydu.\u00a0 Propozycja rze\u017aby jest jednak samowystarczalna. Nie domaga si\u0119 spe\u0142nienia, pozostawanie w stadium jakiej\u015b dziwnej potencjalno\u015bci zdaje si\u0119 j\u0105 w pe\u0142ni zadowala\u0107. Cho\u0107 nie wykluczam, \u017ce to tylko skrajnie subiektywne z\u0142udzenie. Chyba tylko Mitchell wie, czego chc\u0105 obrazy.<\/p>\n<p>Rok 1964. \u015amier\u0107 matki \u2013 depresja \u2013 po\u017cegnanie z Pary\u017cem. Rok 1968 \u2013 przeprowadzka do Nowego Jorku. I wreszcie rok 1971 \u2013 <em>Autoportret z kijem<\/em>, sup\u0142aj\u0105cy ze sob\u0105 porz\u0105dki ontologiczne i malarskie konwencje, tworz\u0105c semantyczne w\u0119z\u0142owisko tyle\u017c intryguj\u0105ce co przekombinowane. P\u00f3\u0142naga malarka trzyma u\u0142amany kij, co tr\u0105ci z daleka Koheletowsk\u0105 wanitatywno\u015bci\u0105, za postaci\u0105 \u2013 p\u0142\u00f3tno, czyli obraz w obrazie. I z tego obrazu \u201ewewn\u0119trznego\u201d \u0142ypie na widza podejrzanym wzrokiem zmar\u0142a matka artystki, wyobra\u017cona w formie pobie\u017cnego szkicu. D\u0142onie matki \u2013 wychodz\u0105c z obrazu \u2013 spoczywaj\u0105 na ramionach melancholijnie dumnej malarki. Metafor sporo, ale raczej niezbyt oryginalnych. Najbardziej warto\u015bciowe wydaje si\u0119 tutaj ujawnienie kulturowego nawyku uto\u017csamiania reprezentacji na obrazie z obecno\u015bci\u0105. Obrazowi nie spos\u00f3b odm\u00f3wi\u0107 dekoracyjno\u015bci, wcale zgrabnej kompozycji, dynamizowanej przez uko\u015bn\u0105 lini\u0119 kija. Lassnig tak\u017ce i tym obrazem przyzwyczaja nas do zgaszonych seledyn\u00f3w i turkus\u00f3w, gam przyt\u0142umionych, a przez to jakby bardziej kameralnych. Jest w tym obrazie co\u015b ze zwierzonego sekretu, jest i co\u015b z ostentacji.<\/p>\n<p>W dalszej kolejno\u015bci, pokazano na wystawie w\u0142asne wizerunki artystki z lat siedemdziesi\u0105tych, prace bardzo nier\u00f3wne. Cz\u0119sto wyr\u00f3\u017cniaj\u0105ce si\u0119 intryguj\u0105cym konceptem, jak <em>Autoportret w kamizelce ratunkowej<\/em>, kt\u00f3remu to pomys\u0142owi nie idzie jednak w sukurs forma plastyczna. Wykonany w 1973 roku obraz nie ro\u015bci sobie prawa do bycia surogatem rzeczywisto\u015bci \u2013 w pe\u0142ni ukazuje swoj\u0105 malarsk\u0105 natur\u0119 i wynikaj\u0105c\u0105 z niej przynale\u017cno\u015b\u0107 do porz\u0105dku innej rzeczywisto\u015bci. Granic\u0105 przedstawienia nie jest rama, jest ni\u0105 wewn\u0119trzny obrys, poza kt\u00f3rym namalowano jeszcze sztalug\u0119 i fragment wyposa\u017cenia pracowni, tworz\u0105c tym samym stref\u0119 buforow\u0105 mi\u0119dzy \u201ew\u0142a\u015bciwym przedstawieniem\u201d a otaczaj\u0105c\u0105 go rzeczywisto\u015bci\u0105; stref\u0119, b\u0119d\u0105c\u0105 przejawem jakiej\u015b matczynej troski o obraz, kt\u00f3ry przecie\u017c znale\u017a\u0107 si\u0119 mo\u017ce w nieprzewidywalnym kontek\u015bcie.<\/p>\n<p>A skoro o matczynych troskach \u2013 nie mog\u0142o zabrakn\u0105\u0107 <em>Z\u0142udzenia brakuj\u0105cego macierzy\u0144stwa<\/em> z roku 1998. Obrazu, kt\u00f3ry wzrusza i mierzi. Porusza jak\u0105\u015b t\u0142amszon\u0105 \u017carliwo\u015bci\u0105 i irytuje plastyczn\u0105 form\u0105, zbyt szeroka, niemal postimpresjonistyczna gama barwna rozpi\u0119ta mi\u0119dzy pistacjowymi zieleniami a oran\u017cami, m\u0119czy. Ale przecie\u017c nie chodzi tu wy\u0142\u0105cznie o wizualn\u0105 delektacj\u0119.<\/p>\n<figure id=\"attachment_44167\" aria-describedby=\"caption-attachment-44167\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?attachment_id=44167\" rel=\"attachment wp-att-44167\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-44167\" title=\"Maria Lassnig w swojej pracowni w Wiedniu, 1983, fot. \u00a9 Kurt-Michael Westermann (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/marta-lassnig-zacheta-warszawa-2017-07-10-006-540x349.jpg\" alt=\"Maria Lassnig w swojej pracowni w Wiedniu, 1983, fot. \u00a9 Kurt-Michael Westermann (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"349\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/marta-lassnig-zacheta-warszawa-2017-07-10-006-540x349.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/marta-lassnig-zacheta-warszawa-2017-07-10-006-576x372.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/marta-lassnig-zacheta-warszawa-2017-07-10-006.jpg 680w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-44167\" class=\"wp-caption-text\">Maria Lassnig w swojej pracowni w Wiedniu, 1983, fot. \u00a9 Kurt-Michael Westermann (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Powr\u00f3\u0107my jednak jeszcze na moment do autoportret\u00f3w. Kamizelka ratunkowa nie by\u0142a jedynym niesztampowym rekwizytem, kt\u00f3ry pos\u0142u\u017cy\u0142 Marii Lassnig przy tworzeniu w\u0142asnych wizerunk\u00f3w. P\u00f3\u017any, chcia\u0142oby si\u0119 rzec: starczy, <em>Autoportret z rondlem <\/em>stanowi jak\u0105\u015b niesamowit\u0105 hybryd\u0119, zaskakuj\u0105c\u0105 uni\u0119 cz\u0142owieka z przedmiotem na r\u00f3wnych prawach. Zawadiacko powiewaj\u0105cy warkocz, b\u0119d\u0105cy poszarza\u0142\u0105 reminiscencj\u0105 dawnych powab\u00f3w, zaraz obok rozwarte bezradnie usta z nier\u00f3wnym i cokolwiek wybrakowanym uz\u0119bieniem, a nad tym po\u0142yskuj\u0105ca czasza rondla. Artystka nie ma oczu. Starcze cia\u0142o odmawia pos\u0142usze\u0144stwa. Zmys\u0142owa przyjemno\u015b\u0107 koloru zostaje odebrana tak\u017ce widzowi. Jest jednak w tym kuriozalnym ge\u015bcie schowania si\u0119 pod garnkiem co\u015b z dzieci\u0119cej zabawy: albo wi\u0119c t\u0119sknota za beztrosk\u0105 witalno\u015bci\u0105 rodem z abstrakcji malowanych przez Austriaczk\u0119 w latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych, albo starcze zdziecinnienie. Niedo\u0142\u0119\u017cne cia\u0142o, pozbawione sprawczo\u015bci, pozbawione mo\u017cliwo\u015bci gestu b\u0119dzie powraca\u0142o w tw\u00f3rczo\u015bci artystki coraz cz\u0119\u015bciej i dosadniej, a jednocze\u015bnie, w innych pracach Lassnig podejmie wysi\u0142ek pogoni za wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci\u0105, czego wyraz da w <em>Ma\u0142ym autoportrecie science-fiction<\/em>.<\/p>\n<p>Mistyka ostatniego dzie\u0142a. Zwykli\u015bmy przywi\u0105zywa\u0107 jak\u0105\u015b szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 do ostatniej pracy artysty, uwag\u0119 tym wi\u0119ksz\u0105 i romantyczniej usposobion\u0105, im bardziej dzie\u0142o pozostaje nieuko\u0144czone. Tak jest i w tym przypadku. Ostatni autoportret artystki \u2013 a jak\u017ce: z p\u0119dzlem \u2013 wy\u0142ania si\u0119 z surowej bieli p\u0142\u00f3tna. I mo\u017ce na tym ekfrazowanie zako\u0144czmy, nie odbieraj\u0105c przyjemno\u015bci tym, kt\u00f3rzy jeszcze nie widzieli.<\/p>\n<p>Wsp\u00f3\u0142czesna historia od\u017cegnuje si\u0119 od Vasaria\u0144skiego paradygmatu monografii, mimo to wystawom monograficznym zdaje si\u0119 jednak nie zbywa\u0107 na popularno\u015bci. Jakkolwiek nie mo\u017cna mie\u0107 za z\u0142e kuratorce wystawy \u2013 Kasi Redzisz \u2013 przyj\u0119cia tak klasycznej formy narracji, prezentuj\u0105cej wybrane dzie\u0142a artystki zmieniaj\u0105cej si\u0119 na przestrzeni lat, to jednak w kazamatach swojego imaginacyjnego muzeum zaczynam przegrzebywa\u0107 fiszki z nazwiskami, kombinuj\u0105c z czyim malarstwem mo\u017cna by Mari\u0119 Lassnig zestawi\u0107, bo sztuka Austriaczki jest na tyle otwarta, uniwersalna w podejmowanej tematyce i j\u0119zyku malarskim, \u017ce znakomicie nadaje si\u0119 do por\u00f3wna\u0144.<\/p>\n<p>Wystawa Marii Lassnig w warszawskiej Zach\u0119cie zdaje si\u0119 potwierdza\u0107 tez\u0119, \u017ce rozw\u00f3j artystyczny nie jest, a w ka\u017cdym razie by\u0107 nie musi, teleologicznym ci\u0105giem, wiod\u0105cym ku formom coraz bardziej wysubtelnionym, do jakiego\u015b malarskiego <em>akme<\/em>. P\u00f3\u017ane obrazy artystki to jakby kumulacja materii zm\u0119czonej, gromadzonej w obr\u0119bie p\u0142\u00f3tna przez zm\u0119czone cia\u0142o. I mo\u017ce w\u0142a\u015bnie w tych, nieodleg\u0142ych od nas czasowo, obrazach najpe\u0142niej objawia si\u0119 zespolenie malarskiej metafizyki i <em>par excellence<\/em> fizycznego zniedo\u0142\u0119\u017cnienia. Zespolenie bezpretensjonalnie wzruszaj\u0105ce, rozczulaj\u0105ce bezsilnym buntem, opowiadaj\u0105ce o pozornie oczywistych prawach przemijania.<\/p>\n<p>Kuchenne utensylia, jakie\u015b podejrzanie frapuj\u0105ce lapidarium codzienno\u015bci, wojny wa\u0142k\u00f3w do ciasta, kawalkady blik\u00f3w na tarce, to wszystko skrzy si\u0119 jak \u0142y\u017cka durszlakowa Bia\u0142oszewskiego, pyszni\u0105c si\u0119 swoj\u0105 obecno\u015bci\u0105, rozbijaj\u0105c tabu, ka\u017c\u0105ce sztuce milcze\u0107 o rzeczach niewznios\u0142ych. Lassnig ustanawia\u0142a nowe dekorum, pobrzmiewaj\u0105ce dadaistycznym dowcipem. Boy-\u017bele\u0144ski napisa\u0142, \u017ce Wojtkiewicz by\u0142 poet\u0105 wypowiadaj\u0105cym si\u0119 \u015brodkami doskonale malarskimi. S\u0142owa te mo\u017cna odnie\u015b\u0107 do Lassnig; cho\u0107 \u2013 rzecz jasna \u2013 poetyka jej dzia\u0142a\u0144 jest zgo\u0142a odmienna od Wojtkiewicza.<\/p>\n<p>Obrazy Austriaczki to malarska wypowied\u017a nie tylko skrajnie osobista, ale tak\u017ce pe\u0142na swady, niekiedy groteskowego humoru rodem niemal z Ensora, niekiedy cierpkiej dosadno\u015bci; niemal zawsze<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/C:\/Users\/Kamila\/Dysk%20Google\/OPL-redakcja\/magazyn\/teksty\/autorzy-teksty-zamawiane\/pawe%C5%82-bie%C5%84-ma%C5%82y-autoportret-2017-09-01-kl.docx#_ftn1\">[1]<\/a> Lassnig pozostaje jednak wytrawn\u0105 kolorystk\u0105, dbaj\u0105c\u0105 nie tylko o przyjemno\u015b\u0107 wyp\u0142ywaj\u0105c\u0105 z kontemplacji ka\u017cdej plamy barwnej oddzielnie, ale tak\u017ce obrazu jako znakomicie przeczutej ca\u0142o\u015bci.<\/p>\n<p>Przyjemno\u015b\u0107 jest tym wi\u0119ksza, \u017ce dzie\u0142a malarki prezentowane s\u0105 w Polsce po raz pierwszy. Przygotowana przez Zach\u0119t\u0119 wystawa jest wi\u0119c s\u0142usznie podj\u0119t\u0105 decyzj\u0105 o nadrobieniu istotnej straty. Obrazy Lassnig obecne s\u0105 w inwentarzach wielu presti\u017cowych muze\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie, a wchodz\u0105c tydzie\u0144 temu do paryskiego Centre Pompidou \u2013 ku swojemu zaskoczeniu \u2013 zobaczy\u0142em rega\u0142 z poczt\u00f3wkowymi reprodukcjami dzie\u0142 Lassnig, le\u017c\u0105cych w jednym chlubnym rz\u0119dzie obok nazwisk takich tytan\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci jak Rothko, Klein czy Hockney. I jakkolwiek miejsca sprzeda\u017cy poczt\u00f3wek nie traktuj\u0119 jako godny bezwzgl\u0119dnego zaufania miernik artystycznej klasy i historycznej pozycji, to jednak w\u0119sz\u0119 w tym dow\u00f3d obecno\u015bci w \u015bwiadomo\u015bci odbiorc\u00f3w. Prace Marii Lassnig sprzedaj\u0105 si\u0119 zreszt\u0105 bynajmniej nie tylko w formie poczt\u00f3wkowych reprodukcji \u2013 Sotheby\u2019s ma w swojej przepastnej ofercie r\u00f3wnie\u017c obrazy Austriaczki. Po cenach jednak nieco wi\u0119kszych ni\u017c poczt\u00f3wki z Centre Pompidou.<\/p>\n<p>Kiedy podczas wernisa\u017cu t\u0142umy truchta\u0142y przez poskrzypuj\u0105ce parkiety sal Zach\u0119ty, odnie\u015b\u0107 mo\u017cna by\u0142o wra\u017cenie, \u017ce najwi\u0119ksz\u0105 uwag\u0105 ciesz\u0105 si\u0119 obrazy najp\u00f3\u017aniejsze. Kiedy widzia\u0142em wystaw\u0119 po raz drugi i trzeci, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce bezkonkurencyjny jest <em>Autoportret z kijem<\/em>, \u015bci\u0105gaj\u0105cy na siebie mo\u017ce nawet nie tyle wzrok go\u015bci galerii, co obiektywy ich aparat\u00f3w. I \u2013 cho\u0107 wola\u0142bym jednak tak nie my\u015ble\u0107 \u2013 by\u0107 mo\u017ce to w\u0142a\u015bnie najwi\u0119kszy komplement, kt\u00f3rym sztuk\u0119 uraczy\u0107 mo\u017ce wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107.<\/p>\n[[1]] Niekiedy, szczeg\u00f3lnie w latach 90. i na pocz\u0105tku XXI stulecia zdarza\u0142y jej si\u0119 tony zbyt jaskrawe, jak np. neonowe zielenie, wypadaj\u0105ce sztucznie i niezbornie. [[1]]\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Na tle ameryka\u0144skiej flagi starsza pani w okularach, uhonorowana papierow\u0105 koron\u0105, trzyma \u2013 gestem zapo\u017cyczonym ze Statuy Wolno\u015bci \u2013 puszk\u0119 coca-coli. To Maria Lassnig: austriacka pionierka informelu, \u201ec\u00f3rka marnotrawna\u201d figuracji, niestrudzona eksploratorka semantycznych granic autoportretu. Kobieta, kt\u00f3ra w swojej sztuce postawi\u0142a niemal znak r\u00f3wno\u015bci mi\u0119dzy kobiecym cia\u0142em a dzie\u0142em, odmieniaj\u0105c cielesno\u015b\u0107 przez wszystkie plastyczne przypadki.<\/p>\n","protected":false},"author":665,"featured_media":44162,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[1820,5248,849,190,4065],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[5247],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Ma\u0142y autoportret science-fiction i wi\u0119kszy \u2013 z rondlem. Maria Lassnig<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Maria Lassnig: austriacka pionierka informelu, \u201ec\u00f3rka marnotrawna\u201d figuracji, niestrudzona eksploratorka semantycznych granic autoportretu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-maly-autoportret-science-fiction-i-wiekszy-z-rondlem\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-maly-autoportret-science-fiction-i-wiekszy-z-rondlem#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/marta-lassnig-zacheta-warszawa-2017-07-10-001.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/marta-lassnig-zacheta-warszawa-2017-07-10-001.jpg\",\"width\":\"628\",\"height\":\"780\",\"caption\":\"Maria Lassnig, \u201eDame mit Hirn (Lady with Brain)\u201d, 1990 \u00a9 Maria Lassnig Foundation (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-maly-autoportret-science-fiction-i-wiekszy-z-rondlem#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-maly-autoportret-science-fiction-i-wiekszy-z-rondlem\",\"name\":\"Ma\u0142y autoportret science-fiction i wi\u0119kszy \u2013 z rondlem. Maria Lassnig\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-maly-autoportret-science-fiction-i-wiekszy-z-rondlem#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2017-10-17T10:00:20+00:00\",\"dateModified\":\"2017-10-17T08:21:50+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/6497469df21f978f797124a10aeb66c0\"},\"description\":\"Maria Lassnig: austriacka pionierka informelu, \u201ec\u00f3rka marnotrawna\u201d figuracji, niestrudzona eksploratorka semantycznych granic autoportretu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-maly-autoportret-science-fiction-i-wiekszy-z-rondlem#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-maly-autoportret-science-fiction-i-wiekszy-z-rondlem\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-maly-autoportret-science-fiction-i-wiekszy-z-rondlem#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Ma\u0142y autoportret science-fiction i wi\u0119kszy \u2013 z rondlem\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/6497469df21f978f797124a10aeb66c0\",\"name\":\"Pawe\u0142 Bie\u0144\",\"description\":\"PAWE\u0141 BIE\u0143 \u2013 absolwent Kolegium MISH Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego oraz MISH Uniwersytetu Warszawskiego.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/pawel-bien\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ma\u0142y autoportret science-fiction i wi\u0119kszy \u2013 z rondlem. Maria Lassnig","description":"Maria Lassnig: austriacka pionierka informelu, \u201ec\u00f3rka marnotrawna\u201d figuracji, niestrudzona eksploratorka semantycznych granic autoportretu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-maly-autoportret-science-fiction-i-wiekszy-z-rondlem","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-maly-autoportret-science-fiction-i-wiekszy-z-rondlem#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/marta-lassnig-zacheta-warszawa-2017-07-10-001.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/marta-lassnig-zacheta-warszawa-2017-07-10-001.jpg","width":"628","height":"780","caption":"Maria Lassnig, \u201eDame mit Hirn (Lady with Brain)\u201d, 1990 \u00a9 Maria Lassnig Foundation (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-maly-autoportret-science-fiction-i-wiekszy-z-rondlem#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-maly-autoportret-science-fiction-i-wiekszy-z-rondlem","name":"Ma\u0142y autoportret science-fiction i wi\u0119kszy \u2013 z rondlem. Maria Lassnig","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-maly-autoportret-science-fiction-i-wiekszy-z-rondlem#primaryimage"},"datePublished":"2017-10-17T10:00:20+00:00","dateModified":"2017-10-17T08:21:50+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/6497469df21f978f797124a10aeb66c0"},"description":"Maria Lassnig: austriacka pionierka informelu, \u201ec\u00f3rka marnotrawna\u201d figuracji, niestrudzona eksploratorka semantycznych granic autoportretu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-maly-autoportret-science-fiction-i-wiekszy-z-rondlem#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-maly-autoportret-science-fiction-i-wiekszy-z-rondlem"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/pawel-bien-maly-autoportret-science-fiction-i-wiekszy-z-rondlem#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ma\u0142y autoportret science-fiction i wi\u0119kszy \u2013 z rondlem"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/6497469df21f978f797124a10aeb66c0","name":"Pawe\u0142 Bie\u0144","description":"PAWE\u0141 BIE\u0143 \u2013 absolwent Kolegium MISH Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego oraz MISH Uniwersytetu Warszawskiego.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/pawel-bien"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44160"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/665"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=44160"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44160\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/44162"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=44160"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=44160"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=44160"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=44160"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=44160"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}