{"id":44319,"date":"2017-11-06T01:33:02","date_gmt":"2017-11-06T00:33:02","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=44319"},"modified":"2020-09-01T12:59:55","modified_gmt":"2020-09-01T11:59:55","slug":"elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media","title":{"rendered":"Stare nowe media"},"content":{"rendered":"<p>Wielka wystawa polskiej fotografii i zwi\u0105zanych z ni\u0105 tzw. nowych medi\u00f3w z okresu od lat czterdziestych do siedemdziesi\u0105tych niesie ze sob\u0105 kilka powa\u017cnych kwestii problemowych. Pierwsza z nich to historia tych medi\u00f3w oraz jej obraz, jaki prezentuje wystawa; druga \u2013 kszta\u0142t zbior\u00f3w z tej dziedziny we wroc\u0142awskim Muzeum Narodowym, gdy\u017c wystawiane dzie\u0142a pochodz\u0105 niemal wy\u0142\u0105cznie z tej kolekcji; trzecia \u2013 sprawy terminologiczne, dotycz\u0105ce zar\u00f3wno tytu\u0142owego okre\u015blenia \u201enowe media\u201d, jak i paru innych poj\u0119\u0107 oraz wywo\u0142anych przez nie zagadnie\u0144 teoretycznych.<\/p>\n<figure id=\"attachment_44341\" aria-describedby=\"caption-attachment-44341\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-001.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-44341\" title=\"(\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Miesi\u0119cznika \u201eOdra\u201d)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-001-540x723.jpg\" alt=\"(\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Miesi\u0119cznika \u201eOdra\u201d)\" width=\"540\" height=\"723\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-001-540x723.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-001-672x900.jpg 672w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-001-576x771.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-001.jpg 2160w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-44341\" class=\"wp-caption-text\">Kryspin Sawicz, \u201ePrzes\u0142anie dla L.J.B.\u201d, 1974\u00a0(\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Miesi\u0119cznika \u201eOdra\u201d)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Wyra\u017cenie nowe media funkcjonuje w powszechnym u\u017cyciu od kilkudziesi\u0119ciu lat \u2013 pisze Magdalena Szpunar w \u201eStudiach Medioznawczych\u201d \u2013 (\u2026) Warto zauwa\u017cy\u0107, i\u017c w teorii medi\u00f3w nie ma jednoznacznego stanowiska co do tego, czym s\u0105 nowe media. Z jednej strony uwa\u017ca si\u0119, i\u017c wyznacznikiem powstania nowych medi\u00f3w jest telewizja, a one same s\u0105 technikami pozyskiwania, przetwarzania i transmisji danych wprowadzonymi do obiegu p\u00f3\u017aniej ni\u017c telewizja tradycyjna. Z drugiej m\u00f3wi si\u0119, \u017ce przy pr\u00f3bach klasyfikowania nowych medi\u00f3w nale\u017cy stosowa\u0107 kryterium no\u015bnika i interaktywno\u015bci, ze wskazaniem, i\u017c nowe media pozwalaj\u0105 na pe\u0142niejsze i nietradycyjne, tj. wymagaj\u0105ce aktywnego udzia\u0142u odbiorcy, wykorzystanie urz\u0105dze\u0144 elektronicznych. W takim wi\u0119c rozumieniu ca\u0142kowicie nowymi technologiami b\u0119d\u0105 jedynie Internet i komputery, z wy\u0142\u0105czeniem z tej klasyfikacji telewizji<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-1\" id=\"refmark-1\"><sup>[1]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>No w\u0142a\u015bnie. W tytule omawianej wystawy termin \u201enowe media\u201d u\u017cyty jest jeszcze w innym znaczeniu: takim, jakie przyj\u0119\u0142o si\u0119 na terenie sztuki, a konkretnie \u2013 w sztukach wizualnych. Wyra\u017anie zreszt\u0105 wskazuje na takie skonkretyzowanie znaczeniowe podtytu\u0142 wystawy: <em>Nowe zjawiska w sztuce polskiej w latach 1945\u20131981<\/em>. Odnosi si\u0119 on tutaj do medi\u00f3w o charakterze mechanicznym (w odr\u00f3\u017cnieniu od tradycyjnych technik manualnych, jak malarstwo czy rze\u017aba), kt\u00f3re zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 od czwartej dekady XIX wieku (fotografia) a\u017c do czas\u00f3w obecnych, czyli obejmuje \u2013 opr\u00f3cz fotografii \u2013 film, wideo i wszelkie dzia\u0142ania w technice cyfrowej. \u017beby jeszcze bardziej skomplikowa\u0107 spraw\u0119, na uczelniach artystycznych ju\u017c samo s\u0142owo \u201emedia\u201d wywo\u0142uje konotacj\u0119 \u201enowych medi\u00f3w\u201d i w r\u00f3\u017cnych wersjach (\u201eintermedia\u201d, \u201esztuka medi\u00f3w\u201d, \u201emultimedia\u201d) oznacza niedawno powsta\u0142e nowe kierunki studi\u00f3w, czyli nowe dziedziny sztuk wizualnych. Tymczasem w ostatnich dw\u00f3ch, mniej wi\u0119cej, dziesi\u0119cioleciach \u201enowe media\u201d tak zdominowa\u0142y obszar sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej, \u017ce stosowane s\u0105 we wszystkich jej dziedzinach, a szczeg\u00f3lnie w najnowszych, jak instalacja czy performans. Jak wi\u0119c mo\u017cna porozumie\u0107 si\u0119, kiedy terminu \u201enowe media\u201d w innym zupe\u0142nie znaczeniu u\u017cywa medioznawca, a w innym \u2013 artysta czy krytyk sztuki, a tak\u017ce, kiedy na samym terenie dzia\u0142a\u0144 artystycznych nie bardzo wiadomo, o czym mowa: o technice czy o dziedzinie sztuki?<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-44319 gallery-columns-3 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-003'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-003-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"(\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Miesi\u0119cznika \u201eOdra\u201d)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-44337\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-44337'>\n\t\t\t\t(\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Miesi\u0119cznika \u201eOdra\u201d)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-006'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-006-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"(\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Miesi\u0119cznika \u201eOdra\u201d)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-44338\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-44338'>\n\t\t\t\t(\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Miesi\u0119cznika \u201eOdra\u201d)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-002'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-002-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"(\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Miesi\u0119cznika \u201eOdra\u201d)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-44339\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-44339'>\n\t\t\t\t(\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Miesi\u0119cznika \u201eOdra\u201d)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-005'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-005-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"(\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Miesi\u0119cznika \u201eOdra\u201d)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-44340\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-44340'>\n\t\t\t\t(\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Miesi\u0119cznika \u201eOdra\u201d)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-001'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-001-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"(\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Miesi\u0119cznika \u201eOdra\u201d)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-44341\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-44341'>\n\t\t\t\t(\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Miesi\u0119cznika \u201eOdra\u201d)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>To pytanie wi\u0105\u017ce si\u0119 zreszt\u0105 z bardzo newralgicznym problemem, kt\u00f3ry powsta\u0142 ju\u017c pod koniec XIX wieku, szybko po upowszechnieniu si\u0119 fotografii: czy sztuka jest jedna i w\u0142a\u015bnie zyska\u0142a now\u0105 technik\u0119, czy te\u017c fotografia, z racji nowych, mechanicznych mo\u017cliwo\u015bci tworzenia obrazu, jest odr\u0119bn\u0105 dziedzin\u0105 w kulturze, kt\u00f3ra mo\u017ce, ale nie musi, \u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 ze sztuk\u0105? Odmienne odpowiedzi na to pytanie podzieli\u0142y pos\u0142uguj\u0105cych si\u0119 tym nowym w\u00f3wczas (dzi\u015b ju\u017c niemal 180-letnim) medium na dwa odr\u0119bne obozy: artyst\u00f3w r\u00f3\u017cnych dziedzin, si\u0119gaj\u0105cych okazjonalnie do tej techniki, oraz fotograf\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 zasadniczo obrazowaniem dokumentalnym, kt\u00f3rzy s\u0105dzili, \u017ce fotografia wcale nie musi by\u0107 sztuk\u0105, aby by\u0142a wielkim dzie\u0142em \u2013 ale w swojej w\u0142asnej dziedzinie. Tak w\u0142a\u015bnie podchodzi\u0142 do tego nowego medium Albert Renger-Patzsch, fotograf nurtu \u201enowej rzeczowo\u015bci\u201d w latach dwudziestych, apeluj\u0105c: Pozw\u00f3lcie nam pozostawi\u0107 sztuk\u0119 artystom i u\u017cywa\u0107 medium fotografii do tworzenia zdj\u0119\u0107, kt\u00f3re przetrwaj\u0105 z powodu swoich warto\u015bci fotograficznych. A jednak, co znamienne, jego dzie\u0142a przesz\u0142y do historii sztuki \u2013 rozszerzaj\u0105cej w XX wieku swoje granice\u2026<\/p>\n<p>Zatem m\u00f3wi\u0105c nawet o takim \u201estarym nowym medium\u201d, jakim jest fotografia, nie zawsze wiemy, czy chodzi o technik\u0119 w sztuce, czy o now\u0105 dziedzin\u0119 kultury \u2013 a mo\u017ce now\u0105 dziedzin\u0119 sztuki? Zam\u0119t pog\u0142\u0119bia si\u0119, kiedy dochodz\u0105 nowsze od fotografii \u201enowe media\u201d.<\/p>\n<figure id=\"attachment_44340\" aria-describedby=\"caption-attachment-44340\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-005.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-44340\" title=\"(\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Miesi\u0119cznika \u201eOdra\u201d)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-005-540x672.jpg\" alt=\"(\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Miesi\u0119cznika \u201eOdra\u201d)\" width=\"540\" height=\"672\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-005-540x672.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-005-722x900.jpg 722w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-005-576x717.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-005.jpg 2260w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-44340\" class=\"wp-caption-text\">(\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Miesi\u0119cznika \u201eOdra\u201d)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Co wi\u0119c zosta\u0142o pokazane na wystawie <em>Nowe horyzonty w nowych mediach. Zjawiska sztuki polskiej w latach 1945\u20131981<\/em>? Niemal wy\u0142\u0105cznie fotografia, i to powsta\u0142a \u201eanalogowo\u201d, czyli w technice negatywowo-pozytywowej, czarno-bia\u0142a, kopiowana na papierze \u015bwiat\u0142oczu\u0142ym, a tak\u017ce nieliczne filmy, r\u00f3wnie\u017c wykonane na celuloidowej ta\u015bmie, a obecnie skopiowane na no\u015bniki cyfrowe. Zbiory Dzia\u0142u Fotografii Muzeum Narodowego we Wroc\u0142awiu, kompletowane od ponad ju\u017c czterdziestu lat przez kustosza Adama Sobot\u0119, zawieraj\u0105 ponad dziesi\u0119\u0107 tysi\u0119cy obiekt\u00f3w, kt\u00f3re starannie spisane zosta\u0142y w wydanym w 2007 roku obszernym katalogu. Na wystawie, w imponuj\u0105cych wn\u0119trzach pawilonu Czterech Kopu\u0142, pokazane zosta\u0142o 156 prac, a wi\u0119c niewielki fragment zbior\u00f3w, wyselekcjonowanych na ekspozycj\u0119 zar\u00f3wno ze wzgl\u0119du na reprezentatywno\u015b\u0107 dla kolejnych okres\u00f3w historycznych, dla r\u00f3\u017cnych estetyk, jak i ze wzgl\u0119du na nowatorstwo oraz wizualn\u0105 atrakcyjno\u015b\u0107 konkretnych dzie\u0142. Co wa\u017cne, solidny obj\u0119to\u015bciowo i ciekawie zaprojektowany katalog nie dokumentuje charakteru wystawy, ale stanowi jej naukowe uzupe\u0142nienie. Jest to przejrzy\u015bcie u\u0142o\u017cone, wed\u0142ug chronologicznie podanych rozdzia\u0142\u00f3w, wielkie kompendium wiedzy o przemianach tematyki i estetyki, istotnych wystawach, czasopismach, grupach tw\u00f3rczych i poszczeg\u00f3lnych fotografach.<\/p>\n<p>Tytu\u0142owe \u201ezjawiska\u201d s\u0105 wi\u0119c bardziej widoczne w ksi\u0105\u017cce ni\u017c na wystawie, prezentuj\u0105cej ci\u0105g\u0142\u0105 narracj\u0119 chronologiczn\u0105, w ramach kt\u00f3rej przeplataj\u0105 si\u0119 prace \u015bci\u015ble dokumentalne z dokumentem metaforycznym i dzie\u0142ami ju\u017c \u015bci\u015ble kreacyjnymi. Taka koncepcja pozwala dobrze poczu\u0107 \u201educha czasu\u201d, zauwa\u017cy\u0107, w jakich warunkach spo\u0142ecznych, zrelacjonowanych przez fotografie dokumentalne, tworzyli fotografowie, kt\u00f3rzy poszukiwali nowych form wyrazu dla swoich autorskich wypowiedzi w ramach sztuki. Klimat epoki podkre\u015blaj\u0105 jeszcze projekcje (na ma\u0142ych ekranach telewizyjnych) oficjalnych kronik filmowych \u2013 co bardzo mo\u017ce by\u0107 pomocne w zrozumieniu kontekstu, szczeg\u00f3lnie dla m\u0142odych widz\u00f3w.<\/p>\n<figure id=\"attachment_44338\" aria-describedby=\"caption-attachment-44338\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-006.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-44338\" title=\"(\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Miesi\u0119cznika \u201eOdra\u201d)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-006-540x757.jpg\" alt=\"(\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Miesi\u0119cznika \u201eOdra\u201d)\" width=\"540\" height=\"757\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-006-540x757.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-006-641x900.jpg 641w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-006-576x808.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-006.jpg 3408w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-44338\" class=\"wp-caption-text\">Stefan Wojnecki, \u201eTwarz\u201d, 1956\u00a0(\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Miesi\u0119cznika \u201eOdra\u201d)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Spo\u015br\u00f3d zdj\u0119\u0107 najlepszych polskich reporter\u00f3w wybrane zosta\u0142y te, kt\u00f3re dokumentowa\u0142y prawdziwe \u017cycie w \u00f3wczesnej Polsce. Powojenne ruiny na cz\u0119sto publikowanych fotografiach Leonarda Sempoli\u0144skiego czy Krystyny Gorazdowskiej s\u0105siaduj\u0105 ze znakomitym zdj\u0119ciem Adama \u015amieta\u0144skiego, znacznie mniej znanego fotografa, pokazuj\u0105cym warunki podr\u00f3\u017cy w poci\u0105gach wioz\u0105cych uchod\u017ac\u00f3w zza Buga na Ziemie Odzyskane. Poszczeg\u00f3lne tematy (ruiny, osadnicy, Nowa Huta, pogrzeb Bieruta) pokazane s\u0105 jednak, jak wyrazi\u0142 si\u0119 na otwarciu wystawy kurator Adam Sobota, na zasadzie \u201eczubka g\u00f3ry lodowej\u201d, czyli zasygnalizowane pojedynczymi zdj\u0119ciami. To o wiele za ma\u0142o, \u017ceby temat dobrze wybrzmia\u0142, wi\u0119c wielokrotnie czu\u0142am w trakcie ogl\u0105dania wystawy rozczarowanie, \u017ce nie mam mo\u017cliwo\u015bci obejrzenia szerszego zestawu fotografii danego autora na konkretny temat. Mo\u017ce jednak warto by\u0142o zrobi\u0107 ostrzejsz\u0105 selekcj\u0119 eksponat\u00f3w na rzecz uwydatnienia pewnych temat\u00f3w czy bardziej wyczerpuj\u0105cej prezentacji jednego autora?<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p>\u201eCzubki g\u00f3r lodowych\u201d jeszcze bardziej budzi\u0142y poczucie braku w przypadku dzie\u0142 kreacyjnych, przy kt\u00f3rych poznanie osobowo\u015bci autora jest szczeg\u00f3lnie wa\u017cne. Brakowa\u0142o mi obszerniejszych serii prac Zbigniewa D\u0142ubaka (szczeg\u00f3lnie <em>Ob\u0142oku Magellana<\/em>), Edwarda Hartwiga, Zdzis\u0142awa Beksi\u0144skiego, Jerzego Lewczy\u0144skiego, Zofii Rydet (cho\u0107 w tym przypadku by\u0142y przynajmniej cztery fotografie z <em>Zapisu socjologicznego<\/em>), Stefana Wojneckiego, Marka Piaseckiego, Andrzeja R\u00f3\u017cyckiego, Mariusza Hermanowicza\u2026 Dla widz\u00f3w mniej obeznanych z histori\u0105 polskiej fotografii \u2013 szczeg\u00f3lnie dla m\u0142odych, dla kt\u00f3rych powinna to by\u0107 wystawa edukacyjna \u2013 \u015bwietne postacie polskiej fotografii pozosta\u0142y w\u0142a\u015bciwie nieczytelne, zla\u0142y si\u0119 z fotografami, kt\u00f3rym okazjonalnie uda\u0142o si\u0119 zrobi\u0107 ciekawe zdj\u0119cie. Ponadto \u2013 pojedyncze zdj\u0119cie z serii niezwyk\u0142ych abstrakcyjnych obiekt\u00f3w fotograficznych Piaseckiego czy jedno z cyklu <em>Negatyw\u00f3w<\/em> Lewczy\u0144skiego albo samotne Hermanowicza z <em>Widok\u00f3w z mojego okna<\/em> nie daje wyobra\u017cenia o estetyce i sensie tych serii. Ale ten problem wywo\u0142uje zasadnicze pytanie: czy historia sztuki to historia pr\u0105d\u00f3w estetycznych, czy wielkich osobowo\u015bci artystycznych?<\/p>\n<figure id=\"attachment_44337\" aria-describedby=\"caption-attachment-44337\" style=\"width: 481px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-003.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-44337\" title=\"(\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Miesi\u0119cznika \u201eOdra\u201d)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-003-481x800.jpg\" alt=\"(\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Miesi\u0119cznika \u201eOdra\u201d)\" width=\"481\" height=\"800\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-003-481x800.jpg 481w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-003-541x900.jpg 541w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-003.jpg 1936w\" sizes=\"(max-width: 481px) 100vw, 481px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-44337\" class=\"wp-caption-text\">Jerzy Lewczy\u0144ski, \u201eNegatyw znaleziony na ulicy\u201d, 1971\u00a0(\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Miesi\u0119cznika \u201eOdra\u201d)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Ju\u017c sam tytu\u0142 wystawy (<em>Nowe horyzonty\u2026<\/em>) wskazuje, \u017ce jej ide\u0105 jest prezentacja g\u0142\u00f3wnie tych dzie\u0142, kt\u00f3re wprowadza\u0142y nowe formy do j\u0119zyka fotografii. St\u0105d sporo miejsca po\u015bwi\u0119cono dzia\u0142aniom lat siedemdziesi\u0105tych, kiedy fotografia zacz\u0119\u0142a wyst\u0119powa\u0107 w nowej roli no\u015bnika konceptualnych idei. W tej cz\u0119\u015bci ekspozycji znalaz\u0142y si\u0119 prace Natalii LL i Andrzeja Lachowicza, J\u00f3zefa Robakowskiego, Leszka Brogowskiego, Romualda i Anny Kuter\u00f3w, a tak\u017ce ko\u0144cz\u0105ca wystaw\u0119 d\u0142uga seria Wojciecha Bruszewskiego <em>Horyzont<\/em>, podejmuj\u0105ca temat ogranicze\u0144 j\u0119zyka obrazu fotograficznego. Opr\u00f3cz tych awangardowych dzia\u0142a\u0144 rozwijane by\u0142o jednak (nawet cz\u0119\u015bciowo jeszcze w tym samym czasie) szczeg\u00f3lnego rodzaju przedsi\u0119wzi\u0119cie, znacznie bardziej tradycyjne estetycznie, ale oparte na konsekwentnie stosowanym programie i specyficzne dla polskiej fotografii powojennej: kielecka szko\u0142a krajobrazu. By\u0142a to grupa fotograf\u00f3w z regionu \u015bwi\u0119tokrzyskiego, przez niemal trzydzie\u015bci lat uprawiaj\u0105ca fotografi\u0119 pejza\u017cow\u0105; promowali w ten spos\u00f3b rodzinn\u0105 ziemi\u0119, poszukuj\u0105c zarazem w rolniczym krajobrazie geometrycznych struktur. Mam wra\u017cenie, \u017ce teraz, kiedy i awangarda sta\u0142a si\u0119 ju\u017c klasyk\u0105, warto by\u0142oby pokaza\u0107 tak szczeg\u00f3lne zjawisko w historii polskiej fotografii, bo obecnie mo\u017cna spojrze\u0107 na nie z innej ju\u017c perspektywy.<\/p>\n<p>Jaki wi\u0119c obraz tej fotografii i innych \u201enowych medi\u00f3w\u201d wynika z wystawy? S\u0105dz\u0119, \u017ce dobrym posuni\u0119ciem by\u0142o urwanie prezentacji na pocz\u0105tku lat osiemdziesi\u0105tych, kiedy gwa\u0142townie zacz\u0119\u0142a si\u0119 zmienia\u0107 tematyka, estetyka i technologia, wraz z pojawieniem si\u0119 Solidarno\u015bci, stanem wojennym i wej\u015bciem na szersz\u0105 skal\u0119 obraz\u00f3w ruchomych. Charakter sztuki \u201enowych medi\u00f3w\u201d w PRL pokazanej na wystawie jest dzi\u0119ki temu bardzo historyczny, to znaczy \u2013 wyra\u017anie wida\u0107, jak wielka przepa\u015b\u0107 dzieli obecne dzia\u0142ania w tej dziedzinie od tamtego okresu. Fotografia jako technika sta\u0142a si\u0119 teraz jednym z g\u0142\u00f3wnych medi\u00f3w sztuki, wykorzystywanych na r\u00f3\u017cne sposoby, przede wszystkim w postaci wydruk\u00f3w w wielkich formatach. Zatraci\u0142a ju\u017c niemal swoj\u0105 funkcj\u0119 reporterskiego dokumentu, kt\u00f3r\u0105 przej\u0105\u0142 od niej film. Natomiast arty\u015bci pracuj\u0105 d\u0142ugimi seriami, realizuj\u0105c za\u0142o\u017con\u0105 z g\u00f3ry koncepcj\u0119 \u2013 pojedyncze zdj\u0119cie jako syntetyczna refleksja nad pewnym tematem nie ma ju\u017c w\u0142a\u015bciwie racji bytu.<\/p>\n<figure id=\"attachment_44339\" aria-describedby=\"caption-attachment-44339\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-002.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-44339\" title=\"(\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Miesi\u0119cznika \u201eOdra\u201d)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-002-540x426.jpg\" alt=\"(\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Miesi\u0119cznika \u201eOdra\u201d)\" width=\"540\" height=\"426\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-002-540x426.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-002-900x711.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-002-576x455.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-002.jpg 2688w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-44339\" class=\"wp-caption-text\">Adam \u015amieta\u0144ski, \u201ePodr\u00f3\u017c do Opola\u201d, 1945\u00a0(\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Miesi\u0119cznika \u201eOdra\u201d)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Na wystawie w Pawilonie Czterech Kopu\u0142, na \u015bcianach ol\u015bniewaj\u0105cych czyst\u0105 biel\u0105 \u015bwie\u017co wyremontowanego budynku te stare, czarno-bia\u0142e, niewielkie na og\u00f3\u0142 fotografie wygl\u0105daj\u0105 tym bardziej jak z zamierzch\u0142ej epoki, co nadaje prezentacji nieco nostalgiczny wyraz. Wzmaga to wra\u017cenie minimalna tylko obecno\u015b\u0107 innych medi\u00f3w, jak film, wideo i dzia\u0142ania fotografi\u0105 w przestrzeni. W\u015br\u00f3d nielicznych przyk\u0142ad\u00f3w pokazana zosta\u0142a kapitalna Kolejka (w\u0142a\u015bciwie: <em>Akcja pr\u00f3bna 2<\/em>) grupy SEM z 1978 roku: naklejony na zakr\u0119caj\u0105c\u0105 \u015bcian\u0119 rz\u0105d czarno-bia\u0142ych fotografii, kt\u00f3re przedstawiaj\u0105 niemal naturalnej wielko\u015bci ludzi stoj\u0105cych w d\u0142ugiej kolejce. Jest rze\u017aba Aliny Szapocznikow z wtopion\u0105 fotografi\u0105 twarzy, kilka film\u00f3w: Robakowskiego (w tym rewelacyjny <em>Rynek<\/em>), Natalii LL, Zdzis\u0142awa Sosnowskiego (s\u0142ynny <em>Goalkeeper<\/em>). Marzy\u0142oby mi si\u0119 jednak zobaczy\u0107 odtworzon\u0105 pierwsz\u0105 polsk\u0105 fotograficzn\u0105 instalacj\u0119 przestrzenn\u0105: <em>Ikonosfer\u0119<\/em> D\u0142ubaka z 1967 roku czy <em>Dokumentacj\u0119 totaln\u0105<\/em> Wies\u0142awa Hudona z 1970 roku \u2013 pierwsz\u0105 instalacj\u0119 konceptualn\u0105. A tak\u017ce na przyk\u0142ad niezwyk\u0142y stukilogramowy projektor skonstruowany pod koniec lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych przez Andrzeja Paw\u0142owskiego do wy\u015bwietlania jego osza\u0142amiaj\u0105cych <em>Kineform<\/em>. Taka \u201ewystawa marze\u0144\u201d musia\u0142aby jednak by\u0107 du\u017co wi\u0119kszym przedsi\u0119wzi\u0119ciem od strony organizacyjnej i \u2013 przede wszystkim \u2013 finansowej.<\/p>\n<p>Starannie i z wielkim znawstwem tematu kompletowana przez Adama Sobot\u0119 kolekcja polskiej fotografii powojennej, pokazana we fragmencie na wystawie, ujawnia inny jej obraz, ni\u017c rysowa\u0142 si\u0119 na bie\u017c\u0105co w czasach PRL-u. Do kolekcji wyszukane zosta\u0142y znakomite fotografie dokumentalne, kt\u00f3re w swoim czasie gin\u0119\u0142y w\u015br\u00f3d bardziej widocznych nijakich zdj\u0119\u0107 publikowanych za zgod\u0105 cenzury albo w og\u00f3le nie doczeka\u0142y si\u0119 publikacji. Tote\u017c ta fotografia, zyskuj\u0105ca jeszcze na znaczeniach z up\u0142ywem czasu, mo\u017ce by\u0107 dla dzisiejszego widza ciekawym odkryciem, mimo \u017ce reporta\u017c by\u0142 w og\u00f3le w czasach PRL (z oczywistych wzgl\u0119d\u00f3w) s\u0142abo reprezentowany, w przeciwie\u0144stwie do kraj\u00f3w Europy Zachodniej, gdzie stanowi\u0142 w tym czasie wiod\u0105cy rodzaj fotografii. Natomiast polsk\u0105 specyfik\u0105 (co troch\u0119 za ma\u0142o widoczne jest na wystawie) sta\u0142 si\u0119 dokument metaforyczny, znany pod nazw\u0105 \u201esubiektywnego dokumentu\u201d. W tej dziedzinie niezast\u0105pieni byli Jerzy Lewczy\u0144ski, Wojciech Pra\u017cmowski i Mariusz Hermanowicz, kt\u00f3rych brak mi na wystawie w nale\u017cnym im wymiarze. Dobrze za to widoczna jest r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 wszelkich artystycznych eksperyment\u00f3w z form\u0105 fotografii, co by\u0142o bardzo znamienne dla polskiej fotografii w tamtym czasie.<\/p>\n<p>W tytule wystawy terminem \u201esztuka\u201d obj\u0119te zosta\u0142y jednak nie tylko te awangardowe dzia\u0142ania, ale tak\u017ce tak mocno reprezentowana na niej klasyczna fotografia dokumentalna. S\u0105dz\u0119, \u017ce ten w\u0142a\u015bnie zabieg w spos\u00f3b bardzo znacz\u0105cy oddaje charakter dzisiejszej perspektywy, z jakiej patrzymy na tamt\u0105 fotografi\u0119. Jeszcze do niedawna (na pewno do lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych w\u0142\u0105cznie) dokument i dzia\u0142ania artystyczne przebiega\u0142y w Polsce w odr\u0119bnych \u015brodowiskach i rzadko kiedy styka\u0142y si\u0119 ze sob\u0105. W latach siedemdziesi\u0105tych dokumentacja fotograficzna by\u0142a, co prawda, wykorzystywana cz\u0119sto przez konceptualist\u00f3w, ale z tego powodu w\u0142a\u015bnie, \u017ce medium to mia\u0142o dla plastyk\u00f3w charakter nieartystyczny. Obecnie dzieje si\u0119 na odwr\u00f3t: fotograficzny dokument cz\u0119sto pokazywany jest w\u0142a\u015bnie jako sztuka; tradycyjn\u0105 fotografi\u0119 dokumentaln\u0105 spokojnie mo\u017cna wi\u0119c po\u0142\u0105czy\u0107 z innymi dzia\u0142aniami kreacyjnymi i obj\u0105\u0107 wsp\u00f3lnym has\u0142em \u201esztuka\u201d (co niekoniecznie jest korzystne i dla sztuki, i dla fotografii dokumentalnej). Ogl\u0105daj\u0105c t\u0119 wystaw\u0119, mia\u0142am r\u00f3wnie cz\u0119sto wra\u017cenie, \u017ce to dzie\u0142a kreacyjne wpisuj\u0105 si\u0119 w silny nurt dokumentalny, b\u0119d\u0105c swoistym dokumentem swojego czasu: i ze wzgl\u0119du na historyczn\u0105 ju\u017c technik\u0119, i minione postawy estetyczne. U\u015bwiadomienie sobie tego umykaj\u0105cego zwykle uwadze podw\u00f3jnego \u201enowego horyzontu\u201d w spojrzeniu na minion\u0105 polsk\u0105 fotografi\u0119 to niew\u0105tpliwa warto\u015b\u0107 tej wystawy.<\/p>\n<div id=\"footnote-list\" style=\"display:inherit\"><span id=fn-heading>Poka\u017c przypisy<\/span> &nbsp;&nbsp;&nbsp;(\u21b5 returns to text)<\/p>\n<ol>\n<li id=\"footnote-1\" class=\"fn-text\">M. Szpunar,\u00a0\u201eStudia medioznawcze\u201d,\u00a0<em>Czym s\u0105 nowe media \u2013 pr\u00f3ba konceptualizacji<\/em>, nr 4\/35, 2008.<a href=\"#refmark-1\">\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Na wystawie, w imponuj\u0105cych wn\u0119trzach pawilonu Czterech Kopu\u0142, pokazane zosta\u0142o 156 prac, a wi\u0119c niewielki fragment zbior\u00f3w, wyselekcjonowanych na ekspozycj\u0119 zar\u00f3wno ze wzgl\u0119du na reprezentatywno\u015b\u0107 dla kolejnych okres\u00f3w historycznych, dla r\u00f3\u017cnych estetyk, jak i ze wzgl\u0119du na nowatorstwo oraz wizualn\u0105 atrakcyjno\u015b\u0107 konkretnych dzie\u0142. Co wa\u017cne, solidny obj\u0119to\u015bciowo i ciekawie zaprojektowany katalog nie dokumentuje charakteru wystawy, ale stanowi jej naukowe uzupe\u0142nienie. Jest to przejrzy\u015bcie u\u0142o\u017cone, wed\u0142ug chronologicznie podanych rozdzia\u0142\u00f3w, wielkie kompendium wiedzy o przemianach tematyki i estetyki, istotnych wystawach, czasopismach, grupach tw\u00f3rczych i poszczeg\u00f3lnych fotografach.<\/p>\n","protected":false},"author":66,"featured_media":44337,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[6621,606,6620,6354,4428],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[966],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Stare nowe media \u2013 Polska fotografia w Pawilonie Czterech Kopu\u0142<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"El\u017cbieta \u0141ubowicz: Wielka wystawa polskiej fotografii i zwi\u0105zanych z ni\u0105 tzw. nowych medi\u00f3w z okresu od lat czterdziestych do siedemdziesi\u0105tych niesie ze sob\u0105 kilka powa\u017cnych kwestii problemowych.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media\/2\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-003.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-003.jpg\",\"width\":\"1936\",\"height\":\"3216\",\"caption\":\"(\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Miesi\u0119cznika \u201eOdra\u201d)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media\",\"name\":\"Stare nowe media \u2013 Polska fotografia w Pawilonie Czterech Kopu\u0142\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2017-11-06T00:33:02+00:00\",\"dateModified\":\"2020-09-01T11:59:55+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/770c16c9c9107ec63e095288f7018ad6\"},\"description\":\"El\u017cbieta \u0141ubowicz: Wielka wystawa polskiej fotografii i zwi\u0105zanych z ni\u0105 tzw. nowych medi\u00f3w z okresu od lat czterdziestych do siedemdziesi\u0105tych niesie ze sob\u0105 kilka powa\u017cnych kwestii problemowych.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Stare nowe media\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/770c16c9c9107ec63e095288f7018ad6\",\"name\":\"El\u017cbieta \u0141ubowicz\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/elzbieta-lubowicz\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Stare nowe media \u2013 Polska fotografia w Pawilonie Czterech Kopu\u0142","description":"El\u017cbieta \u0141ubowicz: Wielka wystawa polskiej fotografii i zwi\u0105zanych z ni\u0105 tzw. nowych medi\u00f3w z okresu od lat czterdziestych do siedemdziesi\u0105tych niesie ze sob\u0105 kilka powa\u017cnych kwestii problemowych.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media","next":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media\/2","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-003.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media-2017-11-06-003.jpg","width":"1936","height":"3216","caption":"(\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Miesi\u0119cznika \u201eOdra\u201d)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media","name":"Stare nowe media \u2013 Polska fotografia w Pawilonie Czterech Kopu\u0142","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media#primaryimage"},"datePublished":"2017-11-06T00:33:02+00:00","dateModified":"2020-09-01T11:59:55+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/770c16c9c9107ec63e095288f7018ad6"},"description":"El\u017cbieta \u0141ubowicz: Wielka wystawa polskiej fotografii i zwi\u0105zanych z ni\u0105 tzw. nowych medi\u00f3w z okresu od lat czterdziestych do siedemdziesi\u0105tych niesie ze sob\u0105 kilka powa\u017cnych kwestii problemowych.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/elzbieta-lubowicz-stare-nowe-media#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Stare nowe media"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/770c16c9c9107ec63e095288f7018ad6","name":"El\u017cbieta \u0141ubowicz","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/elzbieta-lubowicz"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44319"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/66"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=44319"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44319\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/44337"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=44319"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=44319"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=44319"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=44319"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=44319"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}