{"id":44351,"date":"2017-11-08T18:00:25","date_gmt":"2017-11-08T17:00:25","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=44351"},"modified":"2017-11-16T11:19:23","modified_gmt":"2017-11-16T10:19:23","slug":"swiat-zahibernowany-don-delillo-zero-k","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/swiat-zahibernowany-don-delillo-zero-k","title":{"rendered":"\u015awiat zahibernowany"},"content":{"rendered":"

Don DeLillo, najwi\u0119kszy prowokator z pisarzy ameryka\u0144skich, zn\u00f3w serwuje czytelnikom frapuj\u0105c\u0105 powie\u015b\u0107. Zero K<\/em> traktuje o kwestiach zasadniczych: mo\u017cliwo\u015bciach przezwyci\u0119\u017cenia \u015bmierci dzi\u0119ki osi\u0105gni\u0119ciom nauki, kondycji ponowoczesnego podmiotu, scalaniu w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci, trudnych relacjach z najbli\u017cszymi. Warto jednak zaznaczy\u0107, \u017ce najnowsza ksi\u0105\u017cka autora Podziemi<\/em> nie wpisuje si\u0119 w tradycyjnie ameryka\u0144ski gatunek jeremiady, diagnozuj\u0105cej upadek zasad moralnych czy erozj\u0119 kultury. DeLillo trudno pos\u0105dzi\u0107 o ton moralizatorski, jednoznaczne opowiedzenie si\u0119 po kt\u00f3rej\u015b ze stron ideologicznej barykady. W Zero K<\/em> nie u\u015bwiadczymy te\u017c przyd\u0142ugich wtr\u0119t\u00f3w eseistycznych, kt\u00f3re mia\u0142yby uwiarygodni\u0107 kompetencje pisarza w zakresie wiedzy o technikach krioprezerwacji. Wplatane w tekst powie\u015bci elementy dyskursu naukowo-technicznego nie odstraszaj\u0105 potencjalnego odbiorcy, jak to by\u0142o w przypadku wydanej w 1976 roku Gwiazdy Ratnera<\/em>. Skondensowany, momentami wr\u0119cz poetycki j\u0119zyk pozwala na uchwycenie dusznej atmosfery opisywanych miejsc oraz rejestracj\u0119 najdrobniejszych porusze\u0144 psychiki bohater\u00f3w. Zwa\u017cywszy na maestri\u0119 lingwistyczn\u0105, Amerykanina mo\u017cna \u015bmia\u0142o zaliczy\u0107 w poczet stylist\u00f3w, umiej\u0119tnie przemycaj\u0105cych w swojej prozie nieodzown\u0105 dawk\u0119 liryczno\u015bci.<\/p>\n

\"\u201eZero<\/a>
\u201eZero K\u201d, Don DeLillo, Oficyna literacka Noir sur Blanc, 2017 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)<\/figcaption><\/figure>\n

Wraz z Jeffreyem Lockhartem, protagonist\u0105 powie\u015bci, udajemy si\u0119 w podr\u00f3\u017c do Konwergencji, o\u015brodka badawczego usytuowanego tu\u017c przy granicy z Kirgistanem. Mie\u015bci si\u0119 on w tajemniczym gmachu, gdzie zabiegowi hibernacji ma zosta\u0107 poddana macocha g\u0142\u00f3wnego bohatera. Cel wizyty jest jasno okre\u015blony \u2013 Jeff chce po\u017cegna\u0107 blisk\u0105 mu osob\u0119, bowiem mocno w\u0105tpi w celowo\u015b\u0107 ca\u0142ego przedsi\u0119wzi\u0119cia i nie wierzy, aby \u015bmier\u0107 mo\u017cna by\u0142o pokona\u0107 dzi\u0119ki zdobyczom wsp\u00f3\u0142czesnej nauki. Innego zdania jest jego ojciec, Ross, dla kt\u00f3rego \u201ezamro\u017cenie\u201d partnerki stanowi wy\u0142\u0105cznie okres przej\u015bciowy na drodze ku osi\u0105gni\u0119ciu nie\u015bmiertelno\u015bci. R\u00f3\u017cnica stanowisk w tym wzgl\u0119dzie trafnie ukazuje napi\u0119cia, jakie towarzysz\u0105 ich skomplikowanej relacji. Ot\u00f3\u017c Ross porzuci\u0142 swoj\u0105 pierwsz\u0105 \u017con\u0119 i syna, gdy ten by\u0142 jeszcze dzieckiem. Jeffrey chcia\u0142by wiedzie\u0107, dlaczego zosta\u0142 opuszczony, ale ka\u017cda pr\u00f3ba odgrzebania przykrych do\u015bwiadcze\u0144 z przesz\u0142o\u015bci ko\u0144czy si\u0119 fiaskiem. Ich rozmowy w przewa\u017caj\u0105cej cz\u0119\u015bci obracaj\u0105 si\u0119 wok\u00f3\u0142 idei promowanych przez Konwergencj\u0119, jednak i w tym przypadku, jak ju\u017c zosta\u0142o wy\u017cej wspomniane, nie dochodz\u0105 do porozumienia. Wypada doda\u0107, \u017ce Ross, bilioner i rekin finansjery, hojnie wspiera dzia\u0142ania o\u015brodka badawczego. Jego niezachwiana wiara w pot\u0119g\u0119 nauki, a raczej w pieni\u0105dz, dzi\u0119ki kt\u00f3remu nauka mo\u017ce si\u0119 rozwija\u0107, podsuwa mu my\u015bl o wprowadzeniu w\u0142asnego cia\u0142a w stan kriostazy.<\/p>\n

DeLillo \u015bni sw\u00f3j sen o nie\u015bmiertelno\u015bci i czyni go przedmiotem najnowszej powie\u015bci, cho\u0107 to nieziszczalne jak dot\u0105d marzenie nawiedza\u0142o umys\u0142y innych wielkich pisarzy przed nim, m. in. Jorge Luisa Borgesa. Bohater opowiadania Argenty\u0144czyka pt. Nie\u015bmiertelny<\/em> \u2013 Joseph Cartaphilus ze Smyrny, z zawodu antykwariusz \u2013 po uci\u0105\u017cliwych poszukiwaniach dociera do Miasta Nie\u015bmiertelnych. Jest nim urzeczony, ale po jakim\u015b czasie spostrzega, \u017ce architektura tego miejsca jest kompletnie bezsensowna, tak jakby kto\u015b zaczyna\u0142 co\u015b tworzy\u0107 z wielkim zamys\u0142em, a potem nie starczy\u0142o mu inwencji, jakby zapomnia\u0142, jaki by\u0142 pierwotny, doskona\u0142y plan. St\u0105d schody zawieszone w powietrzu, po kt\u00f3rych nie mo\u017cna wej\u015b\u0107; wysoko zamontowane, niedosi\u0119\u017cne okna, korytarze prowadz\u0105ce donik\u0105d. Antykwariusz m\u00f3wi do siebie w my\u015blach: \u201eTo miasto jest tak potworne, \u017ce samo jego istnienie i trwanie, nawet w \u015brodku tajemnej pustyni, plami przesz\u0142o\u015b\u0107 i przysz\u0142o\u015b\u0107 (…)\u201d. Jeff, bohater Zero K<\/em>, tak\u017ce zatraca poczucie czasoprzestrzeni. Podobnie jak protagonist\u0119 Nie\u015bmiertelnego<\/em>, prze\u015bladuje go \u201ewra\u017cenie niezmiernej staro\u017cytno\u015bci\u201d. Gdy we wst\u0119pie powie\u015bci zostaje przewieziony \u2013 notabene opancerzonym autem z przyciemnionymi bocznymi szybami \u2013 z l\u0105dowiska do gmachu Konwergencji, wyobra\u017ca go sobie jako \u201emiasto (…) bezimienne, porzucone przez nieznan\u0105 w\u0119drown\u0105 kultur\u0119\u201d. Wewn\u0105trz budynku chodzi zap\u0119tlaj\u0105cymi si\u0119 korytarzami, pomalowanymi na monochromatyczne kolory, mija rz\u0119dy identycznych drzwi, cho\u0107 nigdzie nie zauwa\u017ca okien, co dodatkowo pot\u0119guje jego dezorientacj\u0119. Elektroniczna bransoletka, kt\u00f3r\u0105 musi nosi\u0107 na nadgarstku, nasuwa skojarzenia z sytuacj\u0105 wi\u0119\u017ania, przetrzymywanego w areszcie domowym. Powtarzalno\u015b\u0107, zap\u0119tlenie przestrzeni, mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c odsy\u0142a\u0107 do scenerii rodem z koszmaru. Nieprzypadkowo Jeff w pewnym momencie wyobra\u017ca sobie setki pomieszcze\u0144, zaprojektowanych wed\u0142ug jednego wzoru, o coraz wi\u0119kszej kubaturze, \u201ewszystko w poetyce rygorystycznie zdyscyplinowanego snu\u201d.<\/p>\n

Przeci\u0119tny pisarz zapewne poci\u0105gn\u0105\u0142by ten w\u0105tek, opisuj\u0105c kolejne stadia popadania bohatera w ob\u0142\u0119d, tymczasem DeLillo pod\u0105\u017ca w\u0142asn\u0105 drog\u0105. Miejscem zdarze\u0144 w Zero K<\/em> czyni wyj\u0105tkowo opresyjn\u0105, ascetyczn\u0105 przestrze\u0144 Konwergencji, aby wskaza\u0107 izolacj\u0119 wsp\u00f3\u0142czesnej nauki od realnych problem\u00f3w trawi\u0105cych spo\u0142ecze\u0144stwa, podkre\u015bli\u0107 jej abstrakcyjny \u2013 nieco sekciarski \u2013 charakter. W Gwie\u017adzie Ratnera<\/em>, czwartej powie\u015bci Amerykanina, akcja toczy si\u0119 w gmachu, kt\u00f3ry wygl\u0105dem przypomina cykloid\u0119 lub sfer\u0119 armilarn\u0105, zap\u0119tlony labirynt, a p\u00f3\u017aniej przenosi si\u0119 do podziemi ulokowanych w jaskiniach. Chyba nie trzeba dodawa\u0107, \u017ce taka organizacja przestrzeni obrazuje stosunek samego autora do nauki dos\u0142ownie schodz\u0105cej \u201epod ziemi\u0119\u201d, nie tylko unikaj\u0105cej kontaktu z otoczeniem, ale tak\u017ce strzeg\u0105cej pilnie swoich tajemnic, zastrze\u017conych dla kasty wybranych. Akt zej\u015bcia do podziemi mo\u017ce tak\u017ce oznacza\u0107 utrat\u0119 etycznej kontroli nad coraz bardziej zawoalowanymi ingerencjami luminarzy nauki w ludzki organizm. Podobn\u0105 symbolik\u0105 operuje Zero K<\/em>, cho\u0107 nie ma a\u017c tak jednoznacznego i satyrycznego wyd\u017awi\u0119ku jak Gwiazda Ratnera<\/em>. Aby zobaczy\u0107 ludzi przygotowywanych do \u201eprzej\u015bcia o krok dalej\u201d, Jeff musi wej\u015b\u0107 do specjalnej windy \u2013 oczywi\u015bcie z obstaw\u0105 \u2013 kt\u00f3ra zawozi go numerowanymi pi\u0119trami g\u0142\u0119boko w d\u00f3\u0142: \u201eTowarzyszy\u0142o temu odczucie swobodnego dryfowania w powietrzu, niemal wychodzenia z cia\u0142a\u201d, za\u015b Artis (bo tak ma na imi\u0119 macocha g\u0142\u00f3wnego bohatera) traktuje ca\u0142y teren bada\u0144 jako \u201eprac\u0119 w toku, plac rob\u00f3t ziemnych, dzie\u0142o sztuki ziemi, land art\u201d. Budynek Konwergencji to obiekt na po\u0142y sakralny, gdzie dochodzi do rozmycia w\u0142asnej jednostkowo\u015bci, zawierzenia cia\u0142a i umys\u0142u obietnicy \u015bwieckiego zmartwychwstania. Sterylno\u015b\u0107 pomieszcze\u0144 przywodzi r\u00f3wnie\u017c na my\u015bl wn\u0119trza wsp\u00f3\u0142czesnych galerii sztuki, za\u015b bezg\u0142owe cia\u0142a nasycone krioprezerwantami s\u0105 por\u00f3wnane do eksponat\u00f3w muzealnych, kt\u00f3re w przysz\u0142o\u015bci, tak przynajmniej widzi to sceptyczny wobec idei nie\u015bmiertelno\u015bci Jeff, zostan\u0105 wystawione w salach dom\u00f3w aukcyjnych lub wyl\u0105duj\u0105 w mieszkaniach bogaczy, traktowane niczym my\u015bliwskie trofea. W trakcie jednej z w\u0119dr\u00f3wek, bohaterowi udaje si\u0119 wydosta\u0107 poza mury, ale to, co zastaje na zewn\u0105trz, zn\u00f3w wytr\u0105ca go z r\u00f3wnowagi. Natrafia na dziwn\u0105 konstrukcj\u0119, pe\u0142ni\u0105c\u0105 rol\u0119 krypty, gdzie przechowywane s\u0105 stosy kalekich manekin\u00f3w. Sztuczne cia\u0142a wygl\u0105daj\u0105 jak ofiary wojennej po\u017cogi lub nieudanego eksperymentu medycznego, cho\u0107 r\u00f3wnie dobrze mog\u0105 by\u0107 elementem instalacji artystycznej.<\/p>\n

Jeffrey chcia\u0142by czym pr\u0119dzej wydosta\u0107 si\u0119 z tej przyt\u0142aczaj\u0105cej przestrzeni, jednak wyznaczony termin wprowadzenia Artis w stan hibernacji ulega przesuni\u0119ciu. Korzystaj\u0105c z nadmiaru wolnego czasu, protagonista powie\u015bci zaczyna oddawa\u0107 si\u0119 rozmy\u015blaniom na temat w\u0142asnej przesz\u0142o\u015bci. Prze\u015bladuj\u0105 go traumatyczne wydarzenia, kt\u00f3re najch\u0119tniej wymaza\u0142by z pami\u0119ci, m. in. \u015bmier\u0107 matki i dzie\u0144 odej\u015bcia ojca. Ross wyszed\u0142 z domu, gdy jego syn odrabia\u0142 akurat zadanie z matematyki. Jeff odnosi si\u0119 do tego momentu w nast\u0119puj\u0105cych s\u0142owach: \u201eOwa chwila zwolni\u0142a mnie z wszelkiej odpowiedzialno\u015bci za prywatne liczby ojca, z dat\u0105 narodzin w\u0142\u0105cznie\u201d. Konflikt mi\u0119dzy nimi nie wygasa, jako \u017ce Lockhart senior, nie cierpi\u0105cy na \u017cadne powa\u017cne schorzenia, postanawia do\u0142\u0105czy\u0107 do swojej ukochanej poprzez poddanie si\u0119 zabiegowi krioprezerwacji. G\u0142\u00f3wny bohater nie rozumie, dlaczego kto\u015b z jego najbli\u017cszego otoczenia decyduje si\u0119 na ten ostateczny krok. DeLillo mno\u017cy tropy i nie u\u0142atwia zadania czytelnikom. Czy aby na pewno chodzi o mi\u0142o\u015b\u0107? A mo\u017ce dzia\u0142ania Rossa wynikaj\u0105 ze \u015blepej, granicz\u0105cej wr\u0119cz z fanatyzmem, wiary w ide\u0119 nie\u015bmiertelno\u015bci promowanej przez Konwergencj\u0119? Pierwszoosobowa narracja, prowadzona z perspektywy Jeffa, nie u\u0142atwia odpowiedzi na postawione wy\u017cej pytanie, bowiem pod\u0105\u017camy za \u015bci\u015ble okre\u015blonym tokiem rozumowania \u2013 ten za\u015b niewolny jest od resentyment\u00f3w i wci\u0105\u017c \u017cywych ran. Narrator Zero K<\/em> to wszak cz\u0142owiek zaprawiony w kapitalistycznym dryfie od posady do posady. Wie\u015b\u0107, \u017ce mia\u0142by po \u201e\u015bmierci\u201d Rossa odziedziczy\u0107 spory maj\u0105tek i zacz\u0105\u0107 pracowa\u0107 w jednej z jego firm, wi\u0105\u017ce si\u0119 z wyzwaniem, kt\u00f3remu m\u00f3g\u0142by zwyczajnie nie sprosta\u0107. Oczywi\u015bcie ta my\u015bl nie zostaje w powie\u015bci wyartyku\u0142owana epxlicite<\/em>, gdy\u017c on sam \u017cywi raczej przekonanie, \u017ce gdyby przysta\u0142 na propozycj\u0119 ojca, czu\u0142by si\u0119 ju\u017c na zawsze od niego uzale\u017cniony.<\/p>\n

Z pewno\u015bci\u0105 konstrukcja g\u0142\u00f3wnego bohatera jest, obok nasyconego celnymi metaforami j\u0119zyka, jednym z ja\u015bniejszych punkt\u00f3w najnowszej powie\u015bci autora bestsellerowej Libry<\/em>. Jeffreya Lockharta cechuje imperatyw nieustannego definiowania otaczaj\u0105cych go przedmiot\u00f3w, porz\u0105dkowania napieraj\u0105cej zewsz\u0105d rzeczywisto\u015bci, dzi\u0119ki czemu zyskuje poczucie sensu, w\u0142asnej \u2013 jak to okre\u015bla \u2013 \u201eza\u017cenowanej obecno\u015bci\u201d. Obsesyjno-kompulsywny rys osobowo\u015bci uwidoczni\u0142 si\u0119 u protagonisty Zero K<\/em> ju\u017c w czasach dzieci\u0144stwa, kiedy zamiast zajrze\u0107 do s\u0142ownika, wyt\u0119\u017ca\u0142 umys\u0142 w celu znalezienia okre\u015ble\u0144 trafiaj\u0105cych w samo sedno problemu. Specjalny wa\u0142eczek do usuwania farfocli z odzie\u017cy opisa\u0142 na przyk\u0142ad jako \u201eobrotowe cylindryczne urz\u0105dzenie, kt\u00f3re zbiera lgn\u0105ce do powierzchni ubioru w\u0142\u00f3kienka\u201d, za\u015b od matki us\u0142ysza\u0142 o \u201eob\u0142\u0105czku\u201d (Wikipedia podaje: \u201ebia\u0142awy obszar lu\u017anej sk\u00f3ry u do\u0142u paznokcia\u201d) oraz \u201erynience podnosowej\u201d (znaczenia mo\u017cna si\u0119 \u0142atwo domy\u015bli\u0107). Jeff przyznaje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do m\u0142odzie\u0144czej fascynacji postaci\u0105 Witolda Gombrowicza, a w\u0142a\u015bciwie brzmieniem jego imienia i nazwiska, kt\u00f3re pewnego razu powtarza\u0142 na g\u0142os tak d\u0142ugo, \u017ce w ko\u0144cu zwr\u00f3cono mu uwag\u0119. Ma\u0142o przyjazna przestrze\u0144 Konwergencji sprzyja nawrotom starych nawyk\u00f3w. Bohater odczuwa przymus nadawania imienia ka\u017cdej napotkanej osobie, co z jednej strony wskazuje na arbitralno\u015b\u0107 wszelkich naszych akt\u00f3w j\u0119zykowych, z drugiej \u2013 jeszcze mocniej uwypukla niezwykle introspektywn\u0105, przefiltrowan\u0105 przez \u015bwiadomo\u015b\u0107 Jeffa, rzeczywisto\u015b\u0107 \u015bwiata powie\u015bciowego. Dla czytelnik\u00f3w obeznanych z tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 Dona DeLillo powy\u017csze stwierdzenia zapewne nie oka\u017c\u0105 si\u0119 jak\u0105\u015b cudown\u0105, krytycznoliterack\u0105 nowin\u0105, wszak ogarni\u0119te przer\u00f3\u017cnymi obsesjami postacie zaludniaj\u0105 karty wielu jego wcze\u015bniejszych powie\u015bci, z kolei rozwa\u017cania na temat natury j\u0119zyka to dla Amerykanina chleb powszedni. Je\u015bli jednak o niekt\u00f3rych bohaterach poprzednich ksi\u0105\u017cek mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce pr\u00f3buj\u0105 wyj\u015b\u0107 poza przydzielone im ramy egzystencji, zasmakowa\u0107 w granicznych przedsi\u0119wzi\u0119ciach \u2013 Marek Pary\u017c w szkicu pt. Uwik\u0142any<\/em> wskazuje cho\u0107by na Billa Graya z Mao II<\/em> czy Lyle\u2019a Wynanta z Graczy<\/em> \u2013 to protagonista Zero K<\/em> do ko\u0144ca zachowuje sceptycyzm w obliczu, b\u0105d\u017a co b\u0105d\u017a, prze\u0142omowego projektu, a jego \u017cycie po powrocie do Nowego Jorku biegnie dotychczasowym torem. Autoironicznie komentuje on w\u0142asn\u0105 sytuacj\u0119: \u201e(…) z przyjemno\u015bci\u0105 patrzy\u0142em, jak wszyscy zdecydowanie krocz\u0105 ku swoim sprawom i przedsi\u0119wzi\u0119ciom. (…) Dawa\u0142o mi to poczucie swobody, jakbym wobec ustalonego trybu dyrektorskiej rutyny by\u0142 cz\u0142owiekiem bez zobowi\u0105za\u0144, chocia\u017c w rzeczywisto\u015bci by\u0142em tylko bez pracy.\u201d<\/p>\n

Mimo wskazanych przeze mnie r\u00f3\u017cnic dotycz\u0105cych konstrukcji g\u0142\u00f3wnego bohatera, rdze\u0144 metody tw\u00f3rczej DeLillo pozostaje w Zero K<\/em> niezmienny. Chodzi mianowicie o specyficzny dla niego zabieg narracyjny, polegaj\u0105cy na korzystaniu z technik wypracowanych w obr\u0119bie sztuki filmowej. Jeff w trakcie swoich w\u0119dr\u00f3wek po korytarzach Konwergencji co jaki\u015b czas napotyka ogromne ekrany wysuwaj\u0105ce si\u0119 z sufitu. Wy\u015bwietlane obrazy sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na i\u015bcie katastroficzny katalog problem\u00f3w n\u0119kaj\u0105cych spo\u0142ecze\u0144stwa XXI wieku: tereny ogarni\u0119te wojn\u0105, migracje ludno\u015bci cywilnej, setki ofiar rozlicznych kl\u0119sk naturalnych. Filmy stanowi\u0105 dla bohatera pewnego rodzaju \u0142\u0105cznik ze \u015bwiatem zewn\u0119trznym, chocia\u017c po czasie dochodzi on do wniosku, \u017ce mog\u0105 to by\u0107 tylko \u2013 poddane cyfrowej obr\u00f3bce \u2013 fantazje braci Stenmark\u00f3w, prominentnych ideolog\u00f3w o\u015brodka. Introspektywne analizy Jeffa przeplataj\u0105 si\u0119 tym samym z panoramicznymi uj\u0119ciami zjawisk zbiorowych. Sprawozdawczy ton, w jakim referowane s\u0105 nieme filmy z ekran\u00f3w, szczeg\u00f3\u0142owe opisy zbli\u017ce\u0144 na ludzkie twarze i technik operowania kamer\u0105, wywieraj\u0105 naprawd\u0119 piorunuj\u0105ce wra\u017cenie. Po raz kolejny dostrzegamy u DeLillo podszyt\u0105 groz\u0105 fascynacj\u0119 t\u0142umem, namys\u0142 nad rol\u0105 medi\u00f3w bez wytchnienia donosz\u0105cych o kolejnych aktach przemocy i przetr\u0105conych ludzkich losach, a tak\u017ce pr\u00f3b\u0119 oddania symulacyjnego, zapo\u015bredniczonego charakteru rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n

Nieprzypadkowo Amerykanin sta\u0142 si\u0119 bo\u017cyszczem akademik\u00f3w, z wypiekami na twarzy wertuj\u0105cych dzie\u0142a Jeana Baudrillarda czy Zygmunta Baumana. Wizja \u015bwiata zarysowana w Zero K<\/em> jest bliska ich pojmowaniu kondycji ponowoczesnego podmiotu. Stwierdzenie francuskiego filozofa o tym, \u017ce \u201eodwo\u0142ywalno\u015b\u0107, cykliczne obalanie, anulowanie, wyznacza koniec linearnego czasu\u201d, autor P\u0142ynnej nowoczesno\u015bci<\/em> poszerza o definicj\u0119 \u201ezanikania\u201d: \u201eCzas linearny jest w istocie rzeczy metafor\u0105 lub wizualn\u0105 reprezentacj\u0105 idei \u00abbraku powrotu\u00bb. W odr\u00f3\u017cnieniu od \u015bmierci, zanikanie nie jest ostateczne, nie jest \u00abna zawsze\u00bb, nie istnieje pewno\u015b\u0107 jego trwa\u0142o\u015bci\u201d. Zdania te mogliby z powodzeniem wypowiedzie\u0107 ideolodzy Konwergencji, dla kt\u00f3rych \u015bmier\u0107 to przecie\u017c wy\u0142\u0105cznie kulturowy prze\u017cytek, za\u015b nie\u015bmiertelno\u015b\u0107 le\u017cy w zasi\u0119gu mo\u017cliwo\u015bci cz\u0142owieka. Wystarczy wy\u0142o\u017cy\u0107 okre\u015blon\u0105 sum\u0119 pieni\u0119dzy, wype\u0142ni\u0107 stosowne formularze i czeka\u0107, a\u017c kto\u015b wybudzi nas ze snu w nowym, wspania\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Don DeLillo, najwi\u0119kszy prowokator z pisarzy ameryka\u0144skich, zn\u00f3w serwuje czytelnikom frapuj\u0105c\u0105 powie\u015b\u0107. Zero K<\/em> traktuje o kwestiach zasadniczych: mo\u017cliwo\u015bciach przezwyci\u0119\u017cenia \u015bmierci dzi\u0119ki osi\u0105gni\u0119ciom nauki, kondycji ponowoczesnego podmiotu, scalaniu w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci, trudnych relacjach z najbli\u017cszymi. Warto jednak zaznaczy\u0107, \u017ce najnowsza ksi\u0105\u017cka autora Podziemi<\/em> nie wpisuje si\u0119 w tradycyjnie ameryka\u0144ski gatunek jeremiady, diagnozuj\u0105cej upadek zasad moralnych czy erozj\u0119 kultury. DeLillo trudno pos\u0105dzi\u0107 o ton moralizatorski, jednoznaczne opowiedzenie si\u0119 po kt\u00f3rej\u015b ze stron ideologicznej barykady.<\/p>\n","protected":false},"author":796,"featured_media":44356,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[1311,6619],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[6612],"yoast_head":"\n\u015awiat zahibernowany \u2013 Don DeLillo, Zero K<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Piotr Jemio\u0142o: Don DeLillo, najwi\u0119kszy prowokator z pisarzy ameryka\u0144skich, zn\u00f3w serwuje czytelnikom frapuj\u0105c\u0105 powie\u015b\u0107. Zero K traktuje o...\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/swiat-zahibernowany-don-delillo-zero-k\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/swiat-zahibernowany-don-delillo-zero-k#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/zero-k-don-delillo-noir-sur-blanc-2017-11-08.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/zero-k-don-delillo-noir-sur-blanc-2017-11-08.jpg\",\"width\":\"805\",\"height\":\"1200\",\"caption\":\"\u201eZero K\u201d, Don DeLillo, Oficyna literacka Noir sur Blanc, 2017 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/swiat-zahibernowany-don-delillo-zero-k#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/swiat-zahibernowany-don-delillo-zero-k\",\"name\":\"\u015awiat zahibernowany \u2013 Don DeLillo, Zero K\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/swiat-zahibernowany-don-delillo-zero-k#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2017-11-08T17:00:25+00:00\",\"dateModified\":\"2017-11-16T10:19:23+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/d7dfda15e4285c5584b1df4b879f6ba3\"},\"description\":\"Piotr Jemio\u0142o: Don DeLillo, najwi\u0119kszy prowokator z pisarzy ameryka\u0144skich, zn\u00f3w serwuje czytelnikom frapuj\u0105c\u0105 powie\u015b\u0107. Zero K traktuje o...\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/swiat-zahibernowany-don-delillo-zero-k#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/swiat-zahibernowany-don-delillo-zero-k\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/swiat-zahibernowany-don-delillo-zero-k#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"\u015awiat zahibernowany\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/d7dfda15e4285c5584b1df4b879f6ba3\",\"name\":\"Piotr Jemio\u0142o\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/piotr-jemiolo\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u015awiat zahibernowany \u2013 Don DeLillo, Zero K","description":"Piotr Jemio\u0142o: Don DeLillo, najwi\u0119kszy prowokator z pisarzy ameryka\u0144skich, zn\u00f3w serwuje czytelnikom frapuj\u0105c\u0105 powie\u015b\u0107. Zero K traktuje o...","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/swiat-zahibernowany-don-delillo-zero-k","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/swiat-zahibernowany-don-delillo-zero-k#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/zero-k-don-delillo-noir-sur-blanc-2017-11-08.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/zero-k-don-delillo-noir-sur-blanc-2017-11-08.jpg","width":"805","height":"1200","caption":"\u201eZero K\u201d, Don DeLillo, Oficyna literacka Noir sur Blanc, 2017 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/swiat-zahibernowany-don-delillo-zero-k#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/swiat-zahibernowany-don-delillo-zero-k","name":"\u015awiat zahibernowany \u2013 Don DeLillo, Zero K","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/swiat-zahibernowany-don-delillo-zero-k#primaryimage"},"datePublished":"2017-11-08T17:00:25+00:00","dateModified":"2017-11-16T10:19:23+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/d7dfda15e4285c5584b1df4b879f6ba3"},"description":"Piotr Jemio\u0142o: Don DeLillo, najwi\u0119kszy prowokator z pisarzy ameryka\u0144skich, zn\u00f3w serwuje czytelnikom frapuj\u0105c\u0105 powie\u015b\u0107. Zero K traktuje o...","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/swiat-zahibernowany-don-delillo-zero-k#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/swiat-zahibernowany-don-delillo-zero-k"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/swiat-zahibernowany-don-delillo-zero-k#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"\u015awiat zahibernowany"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/d7dfda15e4285c5584b1df4b879f6ba3","name":"Piotr Jemio\u0142o","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/piotr-jemiolo"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44351"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/796"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=44351"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44351\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/44356"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=44351"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=44351"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=44351"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=44351"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=44351"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}