{"id":44388,"date":"2017-11-13T00:00:20","date_gmt":"2017-11-12T23:00:20","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=44388"},"modified":"2020-09-01T13:49:31","modified_gmt":"2020-09-01T12:49:31","slug":"oskar-i-zofia-hansen-muzeum-sztuki-nowoczesnej-warszawa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/oskar-i-zofia-hansen-muzeum-sztuki-nowoczesnej-warszawa","title":{"rendered":"Otwieranie formy"},"content":{"rendered":"<p>Szcz\u0119\u015bliwie uda\u0142o si\u0119 unikn\u0105\u0107 hagiografii. Utrefiona w cudowno\u015b\u0107, z i\u015bcie Vasaria\u0144skim sznytem i mitoma\u0144skim rozmachem, sylwetka artyst\u00f3w-demiurg\u00f3w, to bardziej sfera postromantycznej legendy ni\u017c zainteresowania kurator\u00f3w odbywaj\u0105cej si\u0119 w Muzeum Sztuki Nowoczesnej wystawy. Ca\u0142e szcz\u0119\u015bcie. Prezentowana w warszawie opowie\u015b\u0107 o Hansenach to nie lapidarium ciekawostek \u2013 pr\u00f3\u017cno szuka\u0107 w niej czego\u015b na kszta\u0142t sztambucha p\u0119kaj\u0105cego w szwach od bon mot\u00f3w na ka\u017cd\u0105 artystyczn\u0105 czy towarzysk\u0105 okazj\u0119 \u2013 to pr\u00f3ba spojrzenia na dzie\u0142o przez pryzmat cz\u0142owieka. Architektura jest przecie\u017c t\u0105 ze sztuk, kt\u00f3ra najsilniej i najg\u0142\u0119biej wchodzi w interakcj\u0119 z codzienno\u015bci\u0105.<\/p>\n<figure id=\"attachment_44400\" aria-describedby=\"caption-attachment-44400\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-001.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-44400\" title=\"Oskar i Zofia Hansenowie (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-001-540x344.jpg\" alt=\"Oskar i Zofia Hansenowie (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"344\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-001-540x344.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-001-900x574.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-001-576x367.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-001.jpg 1648w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-44400\" class=\"wp-caption-text\">Oskar i Zofia Hansenowie (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>\u201eArchitektura jest g\u0142\u0119boko zakorzeniona w metafizycznych problemach podmiotu i \u015bwiata, wn\u0119trza i zewn\u0119trza, czasu i trwania, \u017cycia i \u015bmierci\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-1\" id=\"refmark-1\"><sup>[1]<\/sup><\/a> \u2013 czytamy u Pallasmy, kt\u00f3remu przecie\u017c antropologiczne spojrzenie na architektur\u0119 wydaje si\u0119 drog\u0105, je\u015bli nie jedyn\u0105, to w ka\u017cdym razie najs\u0142uszniejsz\u0105. Czy jednak s\u0142owo \u201earchitektura\u201d jest terminem wystarczaj\u0105co pojemnym? Sami tw\u00f3rcy ekspozycji zaznaczaj\u0105 ju\u017c na wst\u0119pie, \u017ce \u201eprezentuje (ona) r\u00f3\u017cne aspekty teorii Formy Otwartej\u201d uznawanej za \u201eo\u015b dzia\u0142alno\u015bci architektonicznej, artystycznej i pedagogicznej\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-2\" id=\"refmark-2\"><sup>[2]<\/sup><\/a> Hansen\u00f3w.<\/p>\n<p>Otterlo, rok 1959. Podczas Mi\u0119dzynarodowego Kongresu Architektury Nowoczesnej CIAM, Oskar Hansen, w nienagannie skrojonym garniturze, deklaruje konieczno\u015b\u0107 otwarcie si\u0119 architektury na potrzeby jej u\u017cytkownik\u00f3w. Brzmi to pi\u0119knie, ale o potencja\u0142 rewolucyjny trudno pos\u0105dzi\u0107 tak\u0105 deklaracj\u0119 z\u0142o\u017con\u0105 kilkana\u015bcie lat po Le Corbusierze, funkcjonalizmie czy Bauhausie. Dopiero kiedy delegat z Polski doprecyzowuje swoj\u0105 koncepcj\u0119, wiele si\u0119 wyja\u015bnia. Architektura \u201ezamkni\u0119ta\u201d jest pomnikiem tw\u00f3rcy, \u201eotwarta\u201d za\u015b nakre\u015bla jedynie ramy, w obr\u0119bie kt\u00f3rych mo\u017ce \u2013 w jakim\u015b, oby jak najwi\u0119kszym, stopniu \u2013 rozwija\u0107 si\u0119 kreatywno\u015b\u0107 odbiorcy, dostosowuj\u0105cego przestrze\u0144 do indywidualnych potrzeb i upodoba\u0144.<\/p>\n<p>Dodajmy dla przypomnienia: jeszcze trzy lata wcze\u015bniej w Polsce trwa\u0142a socrealistyczna maskarada z \u201ema\u0142ymi mieszkankami na Mariensztacie\u201d i ludem wkraczaj\u0105cym do \u015ar\u00f3dmie\u015bcia, a hipertrofia skali i prymitywizowany detal straszy\u0142y z daleka. Postaci z MDM-owych relief\u00f3w strasz\u0105 co wra\u017cliwszych do tej pory, w niczym nie przypominaj\u0105c na przyk\u0142ad poczciwej matki z prozy Gorkiego.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-44388 gallery-columns-3 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/oskar-i-zofia-hansen-muzeum-sztuki-nowoczesnej-warszawa\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-003'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-003-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"skar Hansen podczas wystawy w Teatrze \u017bydowskim w Warszawie (Salon \u201ePo Prostu\u201d), 1957 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-44395\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-44395'>\n\t\t\t\tskar Hansen podczas wystawy w Teatrze \u017bydowskim w Warszawie (Salon \u201ePo Prostu\u201d), 1957 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/oskar-i-zofia-hansen-muzeum-sztuki-nowoczesnej-warszawa\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-006'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-006-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Oskar Hansen, Linearny System Ci\u0105g\u0142y. Pasmo Zachodnie, 1968 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-44396\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-44396'>\n\t\t\t\tOskar Hansen, Linearny System Ci\u0105g\u0142y. Pasmo Zachodnie, 1968 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/oskar-i-zofia-hansen-muzeum-sztuki-nowoczesnej-warszawa\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-004'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-004-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Oskar Hansen, Zofia Hansen, Osiedle im. Juliusza S\u0142owackiego w Lublinie, lata 70. XX w. (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-44397\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-44397'>\n\t\t\t\tOskar Hansen, Zofia Hansen, Osiedle im. Juliusza S\u0142owackiego w Lublinie, lata 70. XX w. (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/oskar-i-zofia-hansen-muzeum-sztuki-nowoczesnej-warszawa\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-005'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-005-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Widok wystawy, fot. Bartosz Stawiarski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-44398\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-44398'>\n\t\t\t\tWidok wystawy, fot. Bartosz Stawiarski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/oskar-i-zofia-hansen-muzeum-sztuki-nowoczesnej-warszawa\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-002'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-002-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Widok wystawy, fot. Bartosz Stawiarski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-44399\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-44399'>\n\t\t\t\tWidok wystawy, fot. Bartosz Stawiarski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/oskar-i-zofia-hansen-muzeum-sztuki-nowoczesnej-warszawa\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-001'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-001-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Oskar i Zofia Hansenowie (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-44400\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-44400'>\n\t\t\t\tOskar i Zofia Hansenowie (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Wr\u00f3\u0107my jednak do Hansena. Architektura ma by\u0107 \u201et\u0142em zdarze\u0144\u201d, m\u00f3wi, cho\u0107 w domy\u015ble u\u015bci\u015bla zapewne, \u017ce nie chodzi tu o operetkowo-triumfaln\u0105 opraw\u0119 pochod\u00f3w, tylko o skal\u0119 zdecydowanie mikro. Wida\u0107 zatem, jak wyra\u017anie akcentuje si\u0119 podmiotowo\u015b\u0107 jednostki. U\u017cytkownik architektury nie jest ju\u017c biernym odbiorc\u0105 skazanym na arbitralne wyroki omnipotentnego projektatna-demiurga, a sam staje si\u0119 w znacznej mierze tw\u00f3rc\u0105. Oczywi\u015bcie, w tej beczce teoretycznego miodu, znale\u017a\u0107 musia\u0142a si\u0119 i \u0142y\u017cka praktycznego dziegciu.<\/p>\n<p>J\u00f3zef Szajna zleci\u0142 Hansenowi przygotowanie projektu adaptacji wn\u0119trz Teatru Studio tak, by odpowiada\u0142y one potrzebom eksperymentalnej sceny artystycznej. Mo\u017cna si\u0119 spodziewa\u0107, \u017ce architekt przyst\u0105pi\u0142 do pracy z niema\u0142\u0105 werw\u0105, bowiem pojawi\u0142a si\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107 zastosowania teorii Formy Otwartej nie tylko w budownictwie mieszkaniowym, ale tak\u017ce \u2013 budynku u\u017cyteczno\u015bci publicznej. A je\u015bli dodamy do tego, ze Studio mie\u015bci si\u0119 w samym Pa\u0142acu Kultury i Nauki, b\u0119d\u0105cym dla Hansena kwintesencj\u0105 formy zamkni\u0119tej \u2013 propozycja musia\u0142a by\u0107 w dw\u00f3jnas\u00f3b kusz\u0105ca. Na wystawie prezentowane s\u0105 rysunki: prostok\u0105t o wyoblonych naro\u017cach, zakreskowany przy kraw\u0119dziach przywodzi na my\u015bl schemat pantofelka z gimnazjalnej lekcji biologii, kt\u00f3remu towarzyszy okr\u0105g mog\u0105cy znaczy\u0107 tyle co jaka\u015b kom\u00f3rka; organiczne formy zbli\u017caj\u0105 si\u0119 do siebie, co dodatkowo podkre\u015bla silnie zaznaczony flamastrem wektor, czasami przenikaj\u0105c si\u0119. Biologicznym konotacjom nie ma ko\u0144ca, a chodzi o plastyczne uj\u0119cie relacji mi\u0119dzy scen\u0105 a widowni\u0105. Zapewne ciekawie wypad\u0142oby por\u00f3wnanie z koncepcj\u0105 Syrkus\u00f3w.<\/p>\n<p>Ale nie tylko Teatr Studio. Na osiedlu im. Juliusza S\u0142owackiego w Lublinie, Zofia i Oskar Hansenowie zaprojektowali w 1963 roku Teatr Formy Otwartej. Jednoprzestrzenne wn\u0119trza mia\u0142y bez problemu przepoczwarza\u0107 si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od inscenizacyjnego zamys\u0142u.<\/p>\n<figure id=\"attachment_44395\" aria-describedby=\"caption-attachment-44395\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-003.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-44395 \" title=\"Oskar Hansen podczas wystawy w Teatrze \u017bydowskim w Warszawie (Salon \u201ePo Prostu\u201d), 1957 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-003-540x355.jpg\" alt=\"Oskar Hansen podczas wystawy w Teatrze \u017bydowskim w Warszawie (Salon \u201ePo Prostu\u201d), 1957 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"355\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-003-540x355.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-003-900x593.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-003-576x379.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-003.jpg 1554w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-44395\" class=\"wp-caption-text\">Oskar Hansen podczas wystawy w Teatrze \u017bydowskim w Warszawie (Salon \u201ePo Prostu\u201d), 1957 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Fascynuj\u0105ce jest to, \u017ce wystawa nie tyle dzieje si\u0119 w przestrzeni, co sama jest przestrzeni\u0105. Zabieg niby znany, ale nie zbywa mu na \u015bwie\u017co\u015bci, szczeg\u00f3lnie w przypadku ekspozycji po\u015bwi\u0119conych architekturze. Wchodzimy zatem w przestrze\u0144 \u201epokre\u015blon\u0105\u201d olbrzymimi figurami podwieszonymi pod sufitem, przestrze\u0144 maj\u0105c\u0105 w sobie co\u015b z r\u0119kopisu \u2013 krzepni\u0119cia dynamicznego procesu. Przechodz\u0105c, rzucamy cienie na wielk\u0105 form\u0119 z wyci\u0119tym okr\u0119giem (kt\u00f3ra, jak widz\u0119, szturmem podbija Instagram). Trywializuj\u0105c nieco, mo\u017cna by rzec, \u017ce wystawa opowiada o frapuj\u0105cej architekturze, ale i sama architektura wystawy \u2013 za kt\u00f3r\u0105 odpowiada tandem Simone De Iacobis i Ma\u0142gorzata Kuciewicz \u2013 nie jest mniej zajmuj\u0105ca.<\/p>\n<p>Pracownia Bry\u0142 i Kompozycji P\u0142aszczyzn \u2013 tak\u0105 tabliczk\u0119 (o ile w og\u00f3le by\u0142a to tabliczka) mija\u0142 Hansen wchodz\u0105c do Wydzia\u0142u Rze\u017aby warszawskiej Akademii Sztuk Pi\u0119knych, w kt\u00f3rej wyk\u0142ada\u0142 w latach 1952\u20131983. Porusza\u0142 problem rytmu, kt\u00f3ry w sztuce polskiej ma tradycj\u0119 d\u0142ug\u0105 i chlubn\u0105 \u2013 by wspomnie\u0107 mi\u0119dzywojennych rytmist\u00f3w \u2013 ale tak\u017ce zapoznawa\u0142 m\u0142odych tw\u00f3rc\u00f3w z teori\u0105 formy otwartej; by robi\u0107 to skuteczniej, skonstruowa\u0142 \u201eaparat dydaktyczny\u201d, kt\u00f3rego kopi\u0119 ogl\u0105da\u0107 mo\u017cemy na wystawie i szkoda tylko, \u017ce nie mo\u017cna go u\u017cy\u0107.<\/p>\n<p>Ekspozycja wydaje si\u0119 by\u0107 archipelagiem tematycznych wysp \u2013 ka\u017cda omawia inne zagadnienie, dotycz\u0105ce koncepcji i aktywno\u015bci Hansenowskiej Formy Otwartej, mo\u017cemy zatem \u2013 jak w Cortazarowskiej\u00a0<em>Grze w klasy<\/em>\u00a0\u2013 porusza\u0107 si\u0119 swobodnie, tworz\u0105c w\u0142asn\u0105, unikaln\u0105 narracj\u0119. Dla cz\u0119\u015bci publiczno\u015bci, przyzwyczajonej do linearnej narracji wystawy, zabieg ten jest nieco konfunduj\u0105cy, a tradycyjne, zadawane nie\u015bmia\u0142ym szeptem pytanie o \u201ekierunek zwiedzania\u201d nie wychodzi z u\u017cycia. Zdecydowanie sprawdza si\u0119 w tych warunkach otwarta przestrze\u0144 nadwi\u015bla\u0144skiego pawilonu Muzeum Sztuki Nowoczesnej.<\/p>\n<figure id=\"attachment_44399\" aria-describedby=\"caption-attachment-44399\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-002.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-44399\" title=\"Widok wystawy, fot. Bartosz Stawiarski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-002-540x360.jpg\" alt=\"Widok wystawy, fot. Bartosz Stawiarski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"360\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-002-540x360.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-002-900x600.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-002-576x384.jpg 576w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-44399\" class=\"wp-caption-text\">Widok wystawy, fot. Bartosz Stawiarski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Utar\u0142o si\u0119, \u017ce wystawy dotycz\u0105ce architektury to sa\u0142atka z makiet i plan\u00f3w. Makiet, kt\u00f3re bywaj\u0105 \u015bmiertelnie nudne i \u201egordyjskich\u201d plan\u00f3w, kt\u00f3rych nieprzygotowany widz nie rozsup\u0142a. Kuratorka wystawy \u2013 Aleksandra K\u0119dziorek, notabene b\u0119d\u0105ca, wraz z \u0141ukaszem Rondud\u0105, autork\u0105 ksi\u0105\u017cki <em>Oskar Hansen \u2013 Opening Modernism<\/em><a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-3\" id=\"refmark-3\"><sup>[3]<\/sup><\/a> \u2013 pokaza\u0142a makiety, ale w ilo\u015bci strawnej i akceptowalnej. Oczywistym jest, \u017ce bezpo\u015bredni ogl\u0105d dzie\u0142a architektonicznego zdoby\u0107 mo\u017cemy jedynie widz\u0105c je we w\u0142a\u015bciwym mu kontek\u015bcie przestrzennym, dlatego ka\u017cda tego typu wystawa skazana jest na form\u0119 zapo\u015bredniczenia; niemniej, ekspozycja dotyczy mo\u017ce nawet nie tyle samej architektury co formy otwartej, rozumianej jako odniesienie si\u0119 nie tylko do namys\u0142u nad \u201et\u0142em teatru codzienno\u015bci\u201d, ale tak\u017ce przejawiaj\u0105cej si\u0119 w formach quasi-malarskich.<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p>Za takie formy uwa\u017cam cykl impresji nawi\u0105zuj\u0105cych do Linearnego Systemu Ci\u0105g\u0142ego, o kt\u00f3rym pisa\u0142 tak\u017ce Springer w ksi\u0105\u017cce po\u015bwi\u0119conej ma\u0142\u017ce\u0144stwu architekt\u00f3w<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-4\" id=\"refmark-4\"><sup>[4]<\/sup><\/a>. Powstaj\u0105ce w latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych kompozycje, wykonane przy pomocy flamastr\u00f3w, intryguj\u0105 przede wszystkim niebanalnym rytmem (chcia\u0142oby si\u0119 powiedzie\u0107: synkopowym), feeryczn\u0105 barwno\u015bci\u0105 rodem z dzieci\u0119cych rysunk\u00f3w. Je\u015bli bawi\u0107 si\u0119 w poszukiwania analogii, przejdziemy szlak od fowist\u00f3w po Strzemi\u0144skiego z jego p\u0142ynn\u0105, taneczn\u0105 lini\u0105. Niekiedy p\u0142aszczyzn\u0119 organizuje geometryczny rygor, innym zn\u00f3w razem \u2013 nieodmiennie znakomicie wywa\u017cona \u2013 kompozycja przedstawiaj\u0105ca organiczne formy. A\u017c chcia\u0142oby si\u0119 w jakim\u015b egzaltowanym zachwycie zaprzeczy\u0107 R\u00f3\u017cewiczowskiemu rozpoznaniu: \u201emarnieje religia filozofia sztuka \/ malej\u0105 naturalne zasoby \/ j\u0119zyka\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-5\" id=\"refmark-5\"><sup>[5]<\/sup><\/a>. Chyba jednak nieprawda.<\/p>\n<p>System Linearny Ci\u0105g\u0142y naniesiony na map\u0119 Polski to co\u015b, czego zabrakn\u0105\u0107 nie mog\u0142o. I nie zabrak\u0142o. Ale opowie\u015b\u0107 o tej brawurowej koncepcji zabudowy ilustruje tak\u017ce projekt elewacji jednego z budynk\u00f3w.\u00a0<em>Studium Zabudowy Wielorodzinnej Oparte o Linearny System Ci\u0105g\u0142y \u2013 Przekr\u00f3j Pod\u0142.<\/em>\u00a0przedstawia zasmucaj\u0105co typow\u0105 elewacj\u0119 graj\u0105c\u0105 za pomoc\u0105 najbardziej popularnych (by nie u\u017cy\u0107 s\u0142owa: sztampowych) gest\u00f3w tak zwanego stylu mi\u0119dzynarodowego. Horyzontalizm fasady akcentowany pasowymi uk\u0142adami okien, urozmaicony wertykalnym akcentem pionu klatki schodowej. Czy w tak \u201etypowym\u201d budynku nawet indywidualnie zaaran\u017cowana przestrze\u0144 spe\u0142ni oczekiwania mieszka\u0144c\u00f3w?<\/p>\n<figure id=\"attachment_44396\" aria-describedby=\"caption-attachment-44396\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-006.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-44396\" title=\"Oskar Hansen, Linearny System Ci\u0105g\u0142y. Pasmo Zachodnie, 1968 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-006-540x357.jpg\" alt=\"Oskar Hansen, Linearny System Ci\u0105g\u0142y. Pasmo Zachodnie, 1968 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"357\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-006-540x357.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-006-576x381.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-006.jpg 800w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-44396\" class=\"wp-caption-text\">Oskar Hansen, Linearny System Ci\u0105g\u0142y. Pasmo Zachodnie, 1968 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Bo przecie\u017c, jak podaje Andrzej Basista, najwi\u0119kszym problemem blokowisk jest potr\u00f3jna anonimowo\u015b\u0107: osiedla w mie\u015bcie, budynku w osiedlu i mieszkania w budynku<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-6\" id=\"refmark-6\"><sup>[6]<\/sup><\/a>. O ile na t\u0119 trzeci\u0105 bol\u0105czk\u0119 koncepcja Hansen\u00f3w stanowi jakie\u015b remedium, o tyle dwie pierwsze pozostaj\u0105 k\u0142opotami nierozwi\u0105zanymi. Cytowany ju\u017c Pallasmaa przyzna\u0142 otwarcie, \u017ce modernizm \u2013 w sferze estetycznej \u2013 jest sztuk\u0105 okulocentrycznego sybarytyzmu, a przecie\u017c antropologiczny rys koncepcji polskiego duetu zak\u0142ada\u0142 chyba co\u015b znacznie szerszego.<\/p>\n<p>Ale, ko\u0144cz\u0105c t\u0119 filipik\u0119 na modernizm, mo\u017ce warto spojrze\u0107 na problem z drugiej strony. Przychodz\u0105 mi na my\u015bl s\u0142owa Leopolda Tyrmanda, b\u0119d\u0105cego przecie\u017c z wykszta\u0142cenia architektem, zanotowane w <em>Dzienniku 1954<\/em>: \u201eWida\u0107 tam jeszcze kawa\u0142 starej Warszawy sprzed kataklizmu (mowa o ulicach \u017belaznej i Leszno \u2013 wtr\u0105cenie P.B.). Brzydkie czynsz\u00f3wki z prze\u0142omu wiek\u00f3w, przedmiot bezbrze\u017cnej pogardy przedwojennych estet\u00f3w i spo\u0142ecznik\u00f3w marz\u0105cych o szklanych domach, nabieraj\u0105 dzi\u015b jakiej\u015b urzekaj\u0105cej patyny (\u2026). Kszta\u0142tuj\u0105 poczucie niedawnej tandety, kt\u00f3ra si\u0119 ju\u017c nostalgicznie uszlachetni\u0142a\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-7\" id=\"refmark-7\"><sup>[7]<\/sup><\/a>. Hansenom taki sentyment wydaje si\u0119 by\u0107 obcy. Nie by\u0142o mowy o powrocie do historyzmu prze\u0142omu wiek\u00f3w. Socrealizm przypiecz\u0119towa\u0142 chyba niech\u0119\u0107 do \u201epompierstwa\u201d, niezale\u017cnie od tego, czy w wydaniu \u201ebur\u017cuazyjnym\u201d czy \u201erobotniczym\u201d. Hansenowie patrzyli w przysz\u0142o\u015b\u0107 z i\u015bcie pozytywistycznym zapa\u0142em i modernistycznym kultem \u015bwiat\u0142a, powietrza, wolnego planu. Na ile jednak mo\u017cliwe by\u0142o wcielanie w \u017cycie plan\u00f3w w dobie PRL-owskich normatyw\u00f3w, prefabrykacji i typizacji?<\/p>\n<figure id=\"attachment_44397\" aria-describedby=\"caption-attachment-44397\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-004.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-44397\" title=\"Oskar Hansen, Zofia Hansen, Osiedle im. Juliusza S\u0142owackiego w Lublinie, lata 70. XX w. (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-004-540x331.jpg\" alt=\"Oskar Hansen, Zofia Hansen, Osiedle im. Juliusza S\u0142owackiego w Lublinie, lata 70. XX w. (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"331\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-004-540x331.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-004-900x553.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-004-576x354.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-004.jpg 3195w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-44397\" class=\"wp-caption-text\">Oskar Hansen, Zofia Hansen, Osiedle im. Juliusza S\u0142owackiego w Lublinie, lata 70. XX w. (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Kiedy ogl\u0105da si\u0119 prace Hansen\u00f3w, korzystaj\u0105cych z wdzi\u0119kiem i swobod\u0105 z r\u00f3\u017cnych medi\u00f3w, odnie\u015b\u0107 mo\u017cna wra\u017cenie, \u017ce w ich postaciach realizuje si\u0119 recepta, kt\u00f3r\u0105 na idealnego architekta poda\u0142 przed laty Nikolaus Pevsner, pisz\u0105c \u201e(\u2026) musi \u0142\u0105czy\u0107 rze\u017abiarski i malarski spos\u00f3b widzenia ze swoj\u0105 wyobra\u017ani\u0105 przestrzenn\u0105\u201d \u2013 sw\u00f3j wyw\u00f3d wie\u0144cz\u0105cy peanem \u2013 \u201eArchitektura jest wi\u0119c najbardziej wszechstronna ze wszystkich sztuk wizualnych\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-8\" id=\"refmark-8\"><sup>[8]<\/sup><\/a>. Archiwalne fotografie ukazuj\u0105ce wystaw\u0119 indywidualn\u0105 w Teatrze \u017bydowskim w Warszawie, kt\u00f3ra odby\u0142a si\u0119 w czasach postalinowskiej odwil\u017cy, ukazuj\u0105 nie tylko formy malarskie, ale tak\u017ce wielkie instalacje wchodz\u0105ce w dialog z architektonicznymi ograniczeniami wn\u0119trza. Pr\u0119ty tworz\u0105ce abstrakcyjn\u0105 siatk\u0119 cz\u0119\u015bciowo przys\u0142aniaj\u0105 obrazy, cz\u0119\u015bciowo tworz\u0105 dla nich ramy, koncentruj\u0105c uwag\u0119 widza, poprzez wyszukane uk\u0142ady napi\u0119\u0107. Podobny efekt uda\u0142o si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 na prezentowanej ekspozycji. Dzi\u015b, w dobie intermedialno\u015bci, zabieg taki wydaje si\u0119 popularny i warto\u015bciowy.<\/p>\n<p>O\u0142\u00f3wek, tusz, akwarela, papier, rok 1956. Oskar Hansen wraz ze Zbigniewem Kaj\u0105 przygotowuj\u0105 <em>Studium kolorystyczne do Pawilonu Polskiego na Mi\u0119dzynarodowych Targach w Izmirze. Environment okoliczno\u015bciowe: malarstwo t\u0142em eksponat\u00f3w i ludzi<\/em>. Ta niezwyk\u0142a, niewielkich rozmiar\u00f3w, praca z kolekcji Muzeum Akademii Sztuk Pi\u0119knych w Warszawie, to jeden w pi\u0119kniejszych dokument\u00f3w przemiany w sztuce doby odwil\u017cy. Jest w niej co\u015b z poetyki akwarel Kandinskiego, jaka\u015b \u017cywio\u0142owo\u015b\u0107 Mir\u00f3, a jednocze\u015bnie niesamowita swoboda \u0142\u0105czenia, pozornie nieskr\u0119powanych formaln\u0105 dyscyplin\u0105, plam koloru z o\u0142\u00f3wkowymi liniami, za pomoc\u0105 kt\u00f3rych oddano niezwykle sugestywnie wn\u0119trze izmirskiego pawilonu. Poza niepodwa\u017calnymi walorami artystycznymi, praca ta ma w sobie tak\u017ce potencja\u0142 bycia znakomit\u0105 puent\u0105, soczewkuj\u0105c\u0105 zar\u00f3wno plastyczn\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107, upodobanie do rytmu, analityczny namys\u0142 oraz szerokie t\u0142o spo\u0142eczno-politycznego pejza\u017cu PRL-u, rezygnuj\u0105cego z doktryny realizmu socjalistycznego we wszystkich dziedzinach sztuki.<\/p>\n<p>Warszawska wystawa stanowi fina\u0142 tourn\u00e9e, kt\u00f3re ekspozycja odby\u0142a, podr\u00f3\u017cuj\u0105c przez MACAB w Barcelonie (2014), Muzeum Serralves w Porto (2015) i Yale School of Architecure w New Haven (2016). Zdradzaj\u0105c utrwalon\u0105 kulturowo sk\u0142onno\u015b\u0107 do podsumowa\u0144, mo\u017cna postawi\u0107 pytanie: czy by\u0142 to poch\u00f3d triumfalny?<\/p>\n<div id=\"footnote-list\" style=\"display:inherit\"><span id=fn-heading>Poka\u017c przypisy<\/span> &nbsp;&nbsp;&nbsp;(\u21b5 returns to text)<\/p>\n<ol>\n<li id=\"footnote-1\" class=\"fn-text\">Juhani Pallasmaa, <em>Oczy sk\u00f3ry. Architektura i zmys\u0142y<\/em>, Instytut Architektury, Krak\u00f3w 2012, s. 23. \u00a0<a href=\"#refmark-1\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-2\" class=\"fn-text\">Z materia\u0142\u00f3w do wystawy.\u00a0<a href=\"#refmark-2\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-3\" class=\"fn-text\">Aleksandra K\u0119dziorek, \u0141ukasz Ronduda, <em>Oskar Hansen \u2013 Opening Modernism<\/em>, Fundacja B\u0119c Zmiana, Warszawa 2014.\u00a0<a href=\"#refmark-3\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-4\" class=\"fn-text\">Filip Springer, <em>Zaczyn. O Zofii i Oskarze Hansenach<\/em>, Wydawnictwo Karakter, Krak\u00f3w 2013.<a href=\"#refmark-4\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-5\" class=\"fn-text\">Tadeusz R\u00f3\u017cewicz, <em>Na powierzchni poematu i w \u015brodku<\/em>, Wydawnictwo Czytelnik, Warszawa 1989, s. 193.<a href=\"#refmark-5\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-6\" class=\"fn-text\">Andrzej Basista, <em>Architektura. Dlaczego jest, jaka jest<\/em>, Wydawnictwo Znak, Krak\u00f3w 2000, s. 138.<a href=\"#refmark-6\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-7\" class=\"fn-text\">Leopold Tyrmand, <em>Dziennik 1954<\/em>, Polonia Book Fund, Londyn 1985, s. 32.<a href=\"#refmark-7\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-8\" class=\"fn-text\">Nikolaus Pevsner, <em>Historia architektury europejskiej<\/em>, Wydawnictwo Arkady, Warszawa 1976, s.12.\u00a0<a href=\"#refmark-8\">\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Szcz\u0119\u015bliwie uda\u0142o si\u0119 unikn\u0105\u0107 hagiografii. Utrefiona w cudowno\u015b\u0107, z i\u015bcie Vasaria\u0144skim sznytem i mitoma\u0144skim rozmachem, sylwetka artyst\u00f3w-demiurg\u00f3w, to bardziej sfera postromantycznej legendy ni\u017c zainteresowania kurator\u00f3w odbywaj\u0105cej si\u0119 w Muzeum Sztuki Nowoczesnej wystawy. Ca\u0142e szcz\u0119\u015bcie. Prezentowana w warszawie opowie\u015b\u0107 o Hansenach to nie lapidarium ciekawostek \u2013 pr\u00f3\u017cno szuka\u0107 w niej czego\u015b na kszta\u0142t sztambucha p\u0119kaj\u0105cego w szwach od bon mot\u00f3w na ka\u017cd\u0105 artystyczn\u0105 czy towarzysk\u0105 okazj\u0119 \u2013 to pr\u00f3ba spojrzenia na dzie\u0142o przez pryzmat cz\u0142owieka. Architektura jest przecie\u017c t\u0105 ze sztuk, kt\u00f3ra najsilniej i najg\u0142\u0119biej wchodzi w interakcj\u0119 z codzienno\u015bci\u0105.<\/p>\n","protected":false},"author":665,"featured_media":44395,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[214,357,5248,3075],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[5247],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Otwieranie formy \u2013 Wystawa Oskar i Zofia Hansenowie w MSN<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Pawe\u0142 Bie\u0144: Wystawa Oskar i Zofia Hansenowie w Muzeum Sztuki Nowoczesnej, Warszawa. Szcz\u0119\u015bliwie uda\u0142o si\u0119 unikn\u0105\u0107 hagiografii. Utrefiona w cudowno\u015b\u0107, z i\u015bcie Vasaria\u0144skim sznytem...\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/oskar-i-zofia-hansen-muzeum-sztuki-nowoczesnej-warszawa\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/oskar-i-zofia-hansen-muzeum-sztuki-nowoczesnej-warszawa\/2\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/oskar-i-zofia-hansen-muzeum-sztuki-nowoczesnej-warszawa#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-003.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-003.jpg\",\"width\":\"1554\",\"height\":\"1024\",\"caption\":\"skar Hansen podczas wystawy w Teatrze \u017bydowskim w Warszawie (Salon \u201ePo Prostu\u201d), 1957 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/oskar-i-zofia-hansen-muzeum-sztuki-nowoczesnej-warszawa#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/oskar-i-zofia-hansen-muzeum-sztuki-nowoczesnej-warszawa\",\"name\":\"Otwieranie formy \u2013 Wystawa Oskar i Zofia Hansenowie w MSN\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/oskar-i-zofia-hansen-muzeum-sztuki-nowoczesnej-warszawa#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2017-11-12T23:00:20+00:00\",\"dateModified\":\"2020-09-01T12:49:31+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/6497469df21f978f797124a10aeb66c0\"},\"description\":\"Pawe\u0142 Bie\u0144: Wystawa Oskar i Zofia Hansenowie w Muzeum Sztuki Nowoczesnej, Warszawa. Szcz\u0119\u015bliwie uda\u0142o si\u0119 unikn\u0105\u0107 hagiografii. Utrefiona w cudowno\u015b\u0107, z i\u015bcie Vasaria\u0144skim sznytem...\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/oskar-i-zofia-hansen-muzeum-sztuki-nowoczesnej-warszawa#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/oskar-i-zofia-hansen-muzeum-sztuki-nowoczesnej-warszawa\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/oskar-i-zofia-hansen-muzeum-sztuki-nowoczesnej-warszawa#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Otwieranie formy\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/6497469df21f978f797124a10aeb66c0\",\"name\":\"Pawe\u0142 Bie\u0144\",\"description\":\"PAWE\u0141 BIE\u0143 \u2013 absolwent Kolegium MISH Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego oraz MISH Uniwersytetu Warszawskiego.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/pawel-bien\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Otwieranie formy \u2013 Wystawa Oskar i Zofia Hansenowie w MSN","description":"Pawe\u0142 Bie\u0144: Wystawa Oskar i Zofia Hansenowie w Muzeum Sztuki Nowoczesnej, Warszawa. Szcz\u0119\u015bliwie uda\u0142o si\u0119 unikn\u0105\u0107 hagiografii. Utrefiona w cudowno\u015b\u0107, z i\u015bcie Vasaria\u0144skim sznytem...","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/oskar-i-zofia-hansen-muzeum-sztuki-nowoczesnej-warszawa","next":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/oskar-i-zofia-hansen-muzeum-sztuki-nowoczesnej-warszawa\/2","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/oskar-i-zofia-hansen-muzeum-sztuki-nowoczesnej-warszawa#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-003.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/oskar-i-zofia-hansen-msn-2017-11-13-003.jpg","width":"1554","height":"1024","caption":"skar Hansen podczas wystawy w Teatrze \u017bydowskim w Warszawie (Salon \u201ePo Prostu\u201d), 1957 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/oskar-i-zofia-hansen-muzeum-sztuki-nowoczesnej-warszawa#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/oskar-i-zofia-hansen-muzeum-sztuki-nowoczesnej-warszawa","name":"Otwieranie formy \u2013 Wystawa Oskar i Zofia Hansenowie w MSN","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/oskar-i-zofia-hansen-muzeum-sztuki-nowoczesnej-warszawa#primaryimage"},"datePublished":"2017-11-12T23:00:20+00:00","dateModified":"2020-09-01T12:49:31+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/6497469df21f978f797124a10aeb66c0"},"description":"Pawe\u0142 Bie\u0144: Wystawa Oskar i Zofia Hansenowie w Muzeum Sztuki Nowoczesnej, Warszawa. Szcz\u0119\u015bliwie uda\u0142o si\u0119 unikn\u0105\u0107 hagiografii. Utrefiona w cudowno\u015b\u0107, z i\u015bcie Vasaria\u0144skim sznytem...","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/oskar-i-zofia-hansen-muzeum-sztuki-nowoczesnej-warszawa#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/oskar-i-zofia-hansen-muzeum-sztuki-nowoczesnej-warszawa"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/oskar-i-zofia-hansen-muzeum-sztuki-nowoczesnej-warszawa#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Otwieranie formy"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/6497469df21f978f797124a10aeb66c0","name":"Pawe\u0142 Bie\u0144","description":"PAWE\u0141 BIE\u0143 \u2013 absolwent Kolegium MISH Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego oraz MISH Uniwersytetu Warszawskiego.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/pawel-bien"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44388"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/665"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=44388"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44388\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/44395"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=44388"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=44388"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=44388"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=44388"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=44388"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}