{"id":44539,"date":"2017-11-24T00:00:20","date_gmt":"2017-11-23T23:00:20","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=44539"},"modified":"2017-11-25T13:52:55","modified_gmt":"2017-11-25T12:52:55","slug":"shusterman-richard-somaestetyka-myslenie-ciala","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/shusterman-richard-somaestetyka-myslenie-ciala","title":{"rendered":"T\u0142o naszych dzia\u0142a\u0144"},"content":{"rendered":"

Nasze \u017cycie nieodzownie toczy si\u0119 w trybie somatycznym. Je\u015bli wi\u0119c chcemy je ulepszy\u0107, powinni\u015bmy dok\u0142adniej pozna\u0107 nasze cia\u0142o i sprawniej je kontrolowa\u0107 \u2013 jako \u017ce cia\u0142o to zasadnicze narz\u0119dzie lub niezb\u0119dne medium, poprzez kt\u00f3re dzia\u0142amy na tym \u015bwiecie. To podstawa rozwa\u017ca\u0144 snutych przez Richarda Shustermana w jego najnowszej ksi\u0105\u017cce My\u015blenie cia\u0142a.\u00a0Eseje z zakresu somaestetyki<\/em>, po\u015bwi\u0119conych tw\u00f3rczo\u015bci artystycznej i odbiorowi sztuki, kt\u00f3re nie mog\u0105 obej\u015b\u0107 si\u0119 bez zmys\u0142\u00f3w, dzia\u0142a\u0144 i dozna\u0144.<\/p>\n

\"Richard<\/a>
Richard Shusterman, \u201eMy\u015blenie cia\u0142a. Eseje z zakresu somaestetyki\u201d, Wydawnictwo Ksi\u0105\u017cka i Prasa, Warszawa 2016.<\/figcaption><\/figure>\n

Autor ksi\u0105\u017cki, profesor filozofii na Florida Atlantic University oraz dyrektor tamtejszego Center for Body, Mind and Culture, w spos\u00f3b teoretyczny i praktyczny obja\u015bnia role somaestetyki<\/em> dla \u017cycia wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka. Shusterman jest autorem wielu ksi\u0105\u017cek, z kt\u00f3rych w j\u0119zyku polskim ukaza\u0142y si\u0119 Estetyka pragmatyczna<\/em> (1998, 2015), Praktyka filozofii, filozofia praktyki<\/em> (2005), \u015awiadomo\u015b\u0107 cia\u0142a. Dociekania z zakresu somaestetyki<\/em> (2008) i wreszcie My\u015blenie cia\u0142a<\/em> (2016).<\/p>\n

Jak ju\u017c zosta\u0142o zasygnalizowane, somaestetyka za punkt wyj\u015bcia obiera pragmatyczne przekonanie, \u017ce cia\u0142o odgrywa g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 w tworzeniu i odbiorze sztuki. Filozof stawia przy tym akcent na \u201esom\u0119\u201d jako \u017cywe, \u015bwiadomie dzia\u0142aj\u0105ce cia\u0142o, stanowi\u0105ce tak\u017ce czynnik wszelkiego postrzegania. S\u0142owo \u201esoma\u201d dotyczy \u015bwiadomego, odczuwaj\u0105cego, \u017cyj\u0105cego cia\u0142a, a nie tylko cia\u0142a w sensie fizycznym. S\u0142owo to obejmuje te\u017c wszelkie wymiary cielesnej podmiotowo\u015bci i sposoby percepcji. Zatem somastetyka (po\u0142\u0105czenie \u201esomy\u201d i \u201eestetyki\u201d) to przedsi\u0119wzi\u0119cie polegaj\u0105ce na po\u015bwi\u0119ceniu cia\u0142u innej ni\u017c do tej pory uwagi. Przestaje by\u0107 one traktowane jedynie przedmiotowo \u2013 jako symbol wdzi\u0119ku czy pi\u0119kna, ale tak\u017ce podmiotowo, bo postrzega te wszystkie cechy oraz somatycznie do\u015bwiadcza towarzysz\u0105cych im estetycznych przyjemno\u015bci.<\/p>\n

D\u0105\u017cenie do odkrycia siebie, sensu w\u0142asnego istnienia i jego celu oraz \u017cyciowej satysfakcji jest tym, co popycha cz\u0142owieka do ci\u0105g\u0142ych poszukiwa\u0144, do rozwoju. Cz\u0142owiek pragnie szcz\u0119\u015bcia i poczucia, \u017ce jego \u017cycie jest warto\u015bciowe, a zarazem uczy si\u0119, \u017ce musi si\u0119 o nie stara\u0107. Im wi\u0119ksz\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 posiada, tym lepiej zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce nie chodzi tu o pod\u0105\u017canie za w\u0142asn\u0105 wynikaj\u0105c\u0105 z biologii pop\u0119dowo\u015bci\u0105. \u015alepa pogo\u0144 za przyjemno\u015bci\u0105 nie daje pe\u0142nej satysfakcji. \u015awiat ze swoj\u0105 nieprzewidywalno\u015bci\u0105 i zmienno\u015bci\u0105 sam w sobie nigdy nie pozwoli zyska\u0107 tego stanu, nie zapewni go r\u00f3wnie\u017c bogactwo. Istotne jest natomiast to, czym zajmuje si\u0119 psychologia i co zawiera si\u0119 te\u017c w naukach Wschodu: \u017ce gwarantem zadowolenia z \u017cycia jest psychika cz\u0142owieka, jego percepcja \u015bwiata, spos\u00f3b wchodzenia z nim w relacje, a tak\u017ce system warto\u015bci i znacze\u0144 nadawanych zdarzeniom. Psychologia definiuje cz\u0142owieka jako osob\u0119, a nie osobnika b\u0119d\u0105cego zwyk\u0142ym przedstawicielem swojego gatunku, osobnika umo\u017cliwiaj\u0105cego pe\u0142ne poznanie innych. W uj\u0119ciu tej nauki ka\u017cdy cz\u0142owiek jest kim\u015b wi\u0119cej ni\u017c zespo\u0142em biologicznych i chemicznych proces\u00f3w; jest indywidualno\u015bci\u0105, posiada niejednorodn\u0105 struktur\u0119 potrzeb i d\u0105\u017ce\u0144.<\/p>\n

Istota ludzka podejmuje dzia\u0142ania intencjonalnie, a nie jedynie w wyniku mechanicznego adaptowania si\u0119 do zmieniaj\u0105cych si\u0119 okoliczno\u015bci \u2013 wobec tego jest odpowiedzialna za w\u0142asny rozw\u00f3j i zdolna do prze\u0142amania determinizmu natury. Ma zdolno\u015b\u0107 my\u015blenia refleksyjnego, nadaje znaczenia zdarzeniom, kt\u00f3re pomagaj\u0105 je warto\u015bciowa\u0107 oraz umo\u017cliwiaj\u0105 podejmowanie decyzji, formu\u0142owanie koncepcji \u015bwiata oraz swojego bycia w nim. Wed\u0142ug tej teorii egzystencja osoby w \u015bwiecie to jej aktywne rozwijanie si\u0119, wchodzenie w dialog z innymi a tak\u017ce samym sob\u0105.<\/p>\n

Cz\u0142owiek rozwija si\u0119, przekracza wci\u0105\u017c w\u0142asne granice i zapewnia sobie mo\u017cliwo\u015b\u0107 odczuwania satysfakcji z coraz to wy\u017cszego poziomu jako\u015bci \u017cycia. Bior\u0105c pe\u0142n\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za kszta\u0142t w\u0142asnego istnienia, d\u0105\u017c\u0105c do harmonii we wszystkich wymiarach, ma szans\u0119 wypracowa\u0107 w sobie poczucie rado\u015bci \u017cycia i zachowa\u0107 je nawet w okoliczno\u015bciach wyj\u0105tkowo dramatycznych.<\/p>\n

*<\/p>\n

Somaestetyka ma rozleg\u0142e korzenie a na jej powstanie wp\u0142yn\u0119\u0142y r\u00f3\u017cne czynniki. Zrodzi\u0142a si\u0119 ona tak z r\u00f3\u017cnorodno\u015bci idei filozoficznych, jak i zainspirowana zosta\u0142a terapiami somatycznymi oraz innymi dyscyplinami cielesnymi i kultur\u0105 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 jako tak\u0105. Mo\u017ce by\u0107 traktowana jako wyraz pragmatystycznej polityki kulturowej. Celem jej nie jest formu\u0142owanie definicji filozoficznych, lecz scalenie i wykorzystanie wszystkiego, co wiadomo o uciele\u015bnionym postrzeganiu i dzia\u0142aniu oraz o spo\u0142ecznie utrwalonych normach cielesnych i praktykach somatycznych dyscyplin, aby dzi\u0119ki tej wiedzy poszerzy\u0107 granice naszego do\u015bwiadczania.<\/p>\n

Jedn\u0105 z form praktyki somatycznej jest medytacja, stanowi\u0105ca istotny element wielu system\u00f3w religijnych i filozoficznych. Coraz wi\u0119cej os\u00f3b si\u0119ga po ni\u0105, nie wyznaj\u0105c \u017cadnego z tych system\u00f3w; a niekt\u00f3rzy psychoterapeuci wykorzystuj\u0105 j\u0105 w prowadzonej przez siebie terapii. To efekt pog\u0142\u0119bienia bada\u0144 dotycz\u0105cych wp\u0142ywu medytacji na cia\u0142o i umys\u0142, kt\u00f3re u\u015bwiadamiaj\u0105, \u017ce nie jest ona zwyk\u0142ym rytua\u0142em, wa\u017cnym jedynie z powodu wierze\u0144 i tradycji kulturowych.<\/p>\n

Techniki relaksacyjne, oddechowe maj\u0105 na celu doskonalsze poznania w\u0142asnego cia\u0142a, co z kolei umo\u017cliwia lepsze zrozumienie swoich potrzeb psychoruchowych. Ruch s\u0142u\u017cy relaksowi i stymuluje wyra\u017canie w\u0142asnych emocji. Dzi\u0119ki kontroli mi\u0119\u015bni oraz pracy nad oddechem mo\u017cliwe jest poznanie w\u0142asnego organizmu i wzbogacenie jego zasob\u00f3w. Uk\u0142ad przywsp\u00f3\u0142czulny mo\u017cna stymulowa\u0107 poprzez taniec i inne interwencje cia\u0142a i umys\u0142u; przy tym czynno\u015bci tego rodzaju wspomagaj\u0105 leczenie chor\u00f3b wywo\u0142anych przez stres. Podnoszenie \u015bwiadomo\u015bci cia\u0142a w celu osi\u0105gni\u0119cia wi\u0119kszej samo\u015bwiadomo\u015bci i lepszego u\u017cytkowania swego organizmu jest sednem somaestetyki i zwi\u0105zane jest z tradycyjnymi celami filozofii \u2013 poznaniem, samowiedz\u0105, cnot\u0105, szcz\u0119\u015bciem i sprawiedliwo\u015bci\u0105.<\/p>\n

*<\/p>\n

Richard Shusterman opowiada o drodze, jak\u0105 przeszed\u0142 od filozofii analitycznej do interdyscyplinarnych bada\u0144 nad cia\u0142em, m.in. poprzez zg\u0142\u0119bienie buddyzmu Zen czy metody Feldenkraisa. A tak\u017ce przez \u201eprze\u015bwietlenie\u201d \u015brodowiska tancerzy, kt\u00f3rym m\u00f3g\u0142 przyjrze\u0107 si\u0119 z bliska. W wywiadzie dla dwutygodnik.com autor My\u015blenia cia\u0142a m\u00f3wi<\/em>, \u017ce tancerze s\u0105 wyposa\u017ceni w\u00a0pewien rodzaj wiedzy, kt\u00f3ra bywa lekcewa\u017cona, poniewa\u017c wykracza poza ramy dyskursu akademickiego. W ta\u0144cu uczucia odzwierciedlaj\u0105 zmiany stanu cia\u0142a, wywo\u0142ane przez \u015bwiat zewn\u0119trzny. Poprzez udzia\u0142 w trzech obszarach: podmiotowo\u015bci, empatii i refleksyjno\u015bci \u2013 nast\u0119puje tu reakcja uciele\u015bnionego do\u015bwiadczenia. Praca na tych trzech p\u0142aszczyznach pomaga w skupieniu si\u0119 na byciu tu i teraz. Powtarzalna i rytmiczna synchronizacja ruchu mi\u0119dzy lud\u017ami ma pozytywny wp\u0142yw tak\u017ce na postrzeganie relacji spo\u0142ecznych i stanowi wa\u017cny czynnik w codziennej interakcji. Dzia\u0142anie w synchronizacji z innymi rozwija nasz\u0105 zdolno\u015b\u0107 do wsp\u00f3\u0142pracy i wzmacnia wi\u0119zi mi\u0119dzyludzkie.<\/p>\n

Taniec wp\u0142ywa r\u00f3wnie\u017c na samo\u015bwiadomo\u015b\u0107 jednostki, uczy najprostszego rozr\u00f3\u017cnienia mi\u0119dzy swoim spo\u0142ecznym i fizycznym otoczeniem oraz zach\u0119ca, by sta\u0107 si\u0119 przedmiotem w\u0142asnej uwagi. Za pionierk\u0119 ta\u0144ca improwizowanego uznaje si\u0119 Isador\u0119 Duncan. Jej g\u0142\u00f3wn\u0105 ide\u0105 by\u0142o sprowadzenie ta\u0144ca do jego pierwotnych \u017ar\u00f3de\u0142; natomiast drog\u0105 do uzyskania tego celu mia\u0142o by\u0107 odrodzenie ta\u0144ca staro\u017cytnej Grecji, charakteryzuj\u0105cego si\u0119 prostot\u0105, swobod\u0105 i naturalno\u015bci\u0105\u0328. Improwizacja w tym przypadku oznacza potrzeb\u0119 uznania roli cia\u0142a i jego mo\u017cliwo\u015bci ekspresyjnych w ta\u0144cu. Przynosi ona wiele satysfakcji, dzi\u0119ki kt\u00f3rym pozbywamy si\u0119 napi\u0119cia psychicznego i mi\u0119\u015bniowego. Improwizacja to zdolno\u015b\u0107 do spontanicznego tworzenia nowych gest\u00f3w i ruch\u00f3w; za\u0142o\u017ceniem jej mo\u017ce by\u0107 wcze\u015bniej zaplanowany ruch, kopiowanie go a\u017c po uzyskanie nowych mo\u017cliwo\u015bci ruchowych cia\u0142a.<\/p>\n

Z nowej roli ta\u0144ca wynikaj\u0105 jako\u015bciowe zadania dotycz\u0105ce tworzenia warunk\u00f3w zaspokajania potrzeb niematerialnych, kt\u00f3re w spos\u00f3b znacz\u0105cy wp\u0142ywaj\u0105 na zdrowie, a tym samym na jako\u015b\u0107 \u017cycia. Na kondycj\u0119 cz\u0142owieka maj\u0105 wp\u0142yw zar\u00f3wno determinuj\u0105ce czynniki genetyczne, jak i istotne czynniki \u015brodowiskowe.<\/p>\n

Przywo\u0142ywany w tej ksi\u0105\u017cce Maurice Merleau-Ponty wyja\u015bnia, \u017ce istnieje pewna dwuznaczno\u015b\u0107 dotycz\u0105ca kwestii cielesnych; analizuje on zagadnienie \u201euciele\u015bnionego poznania\u201d, polegaj\u0105cego przede wszystkim na relacji cia\u0142o-osoba poruszaj\u0105ca si\u0119, czyli osoba, kt\u00f3ra do\u015bwiadcza \u015bwiata. Osoba funkcjonuje bowiem w \u015brodowisku, kt\u00f3re jest zar\u00f3wno fizyczne, jak i spo\u0142eczne. W pracy Fenomenologia percepcji<\/em> Merleau-Ponty po dokonaniu krytycznej analizy intelektualizmu i empiryzmu, kt\u00f3re le\u017c\u0105 u podstaw naukowego my\u015blenia o cz\u0142owieku, przedstawia program skupiony wok\u00f3\u0142 cielesno\u015bci, kt\u00f3ra przejawia si\u0119 swoj\u0105 przestrzenno\u015bci\u0105, motoryczno\u015bci\u0105, zdolno\u015bci\u0105 do syntezy percepcyjnej i do\u015bwiadczania. Tak ujmowana cielesno\u015b\u0107 ma nie tylko mo\u017cliwo\u015bci uczenia si\u0119 i nadawania sensu, lecz r\u00f3wnie\u017c integrowania tego, co wewn\u0119trzne, z tym, co zewn\u0119trzne, i tego, co pozaracjonalne, z tym, co racjonalne.<\/p>\n

Richard Shusterman, zainspirowany te\u017c koncepcj\u0105 \u201ecia\u0142o-umys\u0142u\u201d Johna Deweya, doceniaj\u0105c spontaniczny charakter naszej cielesno\u015bci, przestrzega jednocze\u015bnie przed jej przeszacowaniem. Zwraca uwag\u0119 na konieczno\u015b\u0107 refleksyjnej kontroli somatycznych automatyzm\u00f3w, podkre\u015blaj\u0105c przy tym, \u017ce potrzeba sprawdzania i ewentualnego korygowania cielesnych nawyk\u00f3w wzrasta zw\u0142aszcza teraz, gdy wsp\u00f3\u0142czesny cz\u0142owiek wci\u0105gany jest coraz g\u0142\u0119biej w wir wirtualnych \u015bwiat\u00f3w. Shusterman uwa\u017ca, \u017ce zdolno\u015b\u0107 somatycznego czucia i cielesnej auto-praktyki u przeci\u0119tnego mieszka\u0144ca Zachodu jest nieprawid\u0142owa i \u017ce u\u0142omno\u015b\u0107 ta jest zazwyczaj nieu\u015bwiadomiona.<\/p>\n

Poznawanie i budowanie \u201emapy w\u0142asnego cia\u0142a\u201d to pierwsza odpowied\u017a, jak\u0105 cz\u0142owiek mo\u017ce uzyska\u0107 w swoim \u017cyciu na pytanie: Kim jestem? \u2013 odpowied\u017a buduj\u0105ca zr\u0119by ludzkiej samo\u015bwiadomo\u015bci. Jest ona pierwszym krokiem w poznaniu siebie i rozumieniu w\u0142asnych czyn\u00f3w oraz emocji.<\/p>\n

*<\/p>\n

Temat cia\u0142a i jego znaczenie dla funkcjonowania cz\u0142owieka jest w ostatnich latach cz\u0119sto podejmowany jako przedmiot bada\u0144 i rozwa\u017ca\u0144 w r\u00f3\u017cnych dziedzinach nauki. Pocz\u0105tkowo prace dotycz\u0105ce tego zagadnienia zdominowane by\u0142y przez autor\u00f3w o orientacji neurobiologicznej i ogranicza\u0142y si\u0119 do badania samego tradycyjnie pojmowanego cia\u0142a (sylwetki, ruch\u00f3w itp.). R\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142cze\u015bni neurologowie podkre\u015blaj\u0105, \u017ce cz\u0142owiek nie rodzi si\u0119 z obrazem w\u0142asnego cia\u0142a, ale z jego \u201eschematem\u201d, kt\u00f3ry jest zbiorem neuronowych reprezentacji i funkcji znajduj\u0105cych si\u0119 w m\u00f3zgu.<\/p>\n

Shusterman przechodzi dalej do tematu \u201estylu somatycznego\u201d, kt\u00f3ry mo\u017ce by\u0107 zar\u00f3wno gatunkowy, jak osobisty. Poprzez styl somatyczny rozumie spos\u00f3b poruszania si\u0119, kt\u00f3ry cz\u0119sto przesi\u0105kni\u0119ty jest nawykami wpojonymi wskutek wykonywania konkretnych zawod\u00f3w (tak\u017ce cho\u0107by w subkulturach muzycznych, jak np. hip-hopowa). Oczywistym rodzajem stylu jest specyfika p\u0142ci: kobiecy wygl\u0105d, ch\u00f3d, gestykulacja itp.,w przeciwie\u0144stwie do m\u0119skiej postury i ruch\u00f3w. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, i\u017c ka\u017cdy ma sw\u00f3j unikalny styl osobisty.<\/p>\n

W somaestetyce przegl\u0105da si\u0119 rodzaj pragmatystycznej filozofii edukacji, zajmuj\u0105cej si\u0119 podnoszeniem naszej zdolno\u015bci do nauki na drodze z poznawania i korzystania z somy. Mo\u017cemy patrze\u0107 na ni\u0105 jako na prawdziwie interdyscyplinarne przedsi\u0119wzi\u0119cie. Wielu naukowc\u00f3w, artyst\u00f3w z r\u00f3\u017cnych dziedzin podj\u0119\u0142o si\u0119 ostatnio w swych dzia\u0142aniach zbadania u\u017cyteczno\u015bci projektu somaestetycznego. To co\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko teoretyczne poznanie i artykulacja kluczowej roli cia\u0142a w postrzeganiu, dzia\u0142aniu i my\u015bleniu. To o wiele wi\u0119cej ni\u017c rozwijanie tego tematu w konwencjonalnych dyskursywnych formach pisania, czytania czy omawiania tekst\u00f3w. Uciele\u015bniona filozofia oznacza tak\u017ce rozpatrywanie cia\u0142a w somatycznym stylu i zachowaniu, demonstrowanie filozofii w swoim w\u0142asnym ciele, wyra\u017canie jej w sposobie \u017cycia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nasze \u017cycie nieodzownie toczy si\u0119 w trybie somatycznym. Je\u015bli wi\u0119c chcemy je ulepszy\u0107, powinni\u015bmy dok\u0142adniej pozna\u0107 nasze cia\u0142o i sprawniej je kontrolowa\u0107 \u2013 jako \u017ce cia\u0142o to zasadnicze narz\u0119dzie lub niezb\u0119dne medium, poprzez kt\u00f3re dzia\u0142amy na tym \u015bwiecie. To podstawa rozwa\u017ca\u0144 snutych przez Richarda Shustermana w jego najnowszej ksi\u0105\u017cce My\u015blenie cia\u0142a. Eseje z zakresu somaestetyki<\/em>, po\u015bwi\u0119conych tw\u00f3rczo\u015bci artystycznej i odbiorowi sztuki, kt\u00f3re nie mog\u0105 obej\u015b\u0107 si\u0119 bez zmys\u0142\u00f3w, dzia\u0142a\u0144 i dozna\u0144.<\/p>\n","protected":false},"author":799,"featured_media":44585,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[6648,6649,6650,6647,6646,6651],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[6645],"yoast_head":"\nRichard Shusterman, My\u015blenie cia\u0142a. Eseje z zakresu somaestetyki<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Shusterman jest autorem wielu ksi\u0105\u017cek, z kt\u00f3rych w j\u0119zyku polskim ukaza\u0142y si\u0119 Estetyka pragmatyczna (1998, 2015)...\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/shusterman-richard-somaestetyka-myslenie-ciala\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/shusterman-richard-somaestetyka-myslenie-ciala#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/myslenie-ciala-shusterman-2017-11-25.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/myslenie-ciala-shusterman-2017-11-25.jpg\",\"width\":\"794\",\"height\":\"1275\",\"caption\":\"Richard Shusterman, \u201eMy\u015blenie cia\u0142a. Eseje z zakresu somaestetyki\u201d, Wydawnictwo Ksi\u0105\u017cka i Prasa, Warszawa 2016.\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/shusterman-richard-somaestetyka-myslenie-ciala#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/shusterman-richard-somaestetyka-myslenie-ciala\",\"name\":\"Richard Shusterman, My\u015blenie cia\u0142a. Eseje z zakresu somaestetyki\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/shusterman-richard-somaestetyka-myslenie-ciala#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2017-11-23T23:00:20+00:00\",\"dateModified\":\"2017-11-25T12:52:55+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/68b43db40eaa7ad288bccd66ccbf1067\"},\"description\":\"Shusterman jest autorem wielu ksi\u0105\u017cek, z kt\u00f3rych w j\u0119zyku polskim ukaza\u0142y si\u0119 Estetyka pragmatyczna (1998, 2015)...\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/shusterman-richard-somaestetyka-myslenie-ciala#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/shusterman-richard-somaestetyka-myslenie-ciala\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/shusterman-richard-somaestetyka-myslenie-ciala#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"T\u0142o naszych dzia\u0142a\u0144\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/68b43db40eaa7ad288bccd66ccbf1067\",\"name\":\"Agnieszka Zygmont\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/a-zygmont\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Richard Shusterman, My\u015blenie cia\u0142a. Eseje z zakresu somaestetyki","description":"Shusterman jest autorem wielu ksi\u0105\u017cek, z kt\u00f3rych w j\u0119zyku polskim ukaza\u0142y si\u0119 Estetyka pragmatyczna (1998, 2015)...","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/shusterman-richard-somaestetyka-myslenie-ciala","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/shusterman-richard-somaestetyka-myslenie-ciala#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/myslenie-ciala-shusterman-2017-11-25.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/myslenie-ciala-shusterman-2017-11-25.jpg","width":"794","height":"1275","caption":"Richard Shusterman, \u201eMy\u015blenie cia\u0142a. Eseje z zakresu somaestetyki\u201d, Wydawnictwo Ksi\u0105\u017cka i Prasa, Warszawa 2016."},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/shusterman-richard-somaestetyka-myslenie-ciala#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/shusterman-richard-somaestetyka-myslenie-ciala","name":"Richard Shusterman, My\u015blenie cia\u0142a. Eseje z zakresu somaestetyki","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/shusterman-richard-somaestetyka-myslenie-ciala#primaryimage"},"datePublished":"2017-11-23T23:00:20+00:00","dateModified":"2017-11-25T12:52:55+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/68b43db40eaa7ad288bccd66ccbf1067"},"description":"Shusterman jest autorem wielu ksi\u0105\u017cek, z kt\u00f3rych w j\u0119zyku polskim ukaza\u0142y si\u0119 Estetyka pragmatyczna (1998, 2015)...","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/shusterman-richard-somaestetyka-myslenie-ciala#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/shusterman-richard-somaestetyka-myslenie-ciala"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/shusterman-richard-somaestetyka-myslenie-ciala#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"T\u0142o naszych dzia\u0142a\u0144"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/68b43db40eaa7ad288bccd66ccbf1067","name":"Agnieszka Zygmont","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/a-zygmont"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44539"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/799"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=44539"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44539\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/44585"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=44539"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=44539"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=44539"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=44539"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=44539"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}