{"id":44588,"date":"2017-11-28T11:14:59","date_gmt":"2017-11-28T10:14:59","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=44588"},"modified":"2020-11-04T14:26:04","modified_gmt":"2020-11-04T13:26:04","slug":"sztuka-robienia-wynalazkow-krakowk-mocak-nonsensowne-technologie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/sztuka-robienia-wynalazkow-krakowk-mocak-nonsensowne-technologie","title":{"rendered":"Sztuka robienia wynalazk\u00f3w"},"content":{"rendered":"<p>Muzeum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej w Krakowie rozpocz\u0119\u0142o jesienny sezon wernisa\u017cem a\u017c sze\u015bciu wystaw czasowych, kt\u00f3re ogl\u0105da\u0107 b\u0119dzie mo\u017cna w najbli\u017cszych miesi\u0105cach. W g\u0142\u00f3wnym gmachu MOCAK-u otwarto monograficzn\u0105 wystaw\u0119 <em>Nonsensowne technologie<\/em> Przemys\u0142awa Jasielskiego i Rainera Prohaski<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-1\" id=\"refmark-1\"><sup>[1]<\/sup><\/a>. Czym jest tytu\u0142owy nonsens w technologiach zaaplikowanych przez artyst\u00f3w do stworzenia prac? Czy przejawia si\u0119 w skomplikowanej do granic absurdu procedurze, jak w s\u0142ynnym modelu maszyny Rube Goldberga? A mo\u017ce jest refleksj\u0105 bardziej uniwersaln\u0105, kwestionuj\u0105c\u0105 bezkrytyczn\u0105 wiar\u0119 pok\u0142adan\u0105 w moc technologii?<\/p>\n<figure id=\"attachment_44590\" aria-describedby=\"caption-attachment-44590\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/przemyslaw-jasielski-photo-robotoid-1-fot-p-jasielski-2017-11-29-003.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-44590\" title=\"Przemys\u0142aw Jasielski, \u201ePhoto Robotoid\u201d, 2017, fot. Przemys\u0142aw Jasielski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/przemyslaw-jasielski-photo-robotoid-1-fot-p-jasielski-2017-11-29-003-540x359.jpg\" alt=\"Przemys\u0142aw Jasielski, \u201ePhoto Robotoid\u201d, 2017, fot. Przemys\u0142aw Jasielski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"359\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/przemyslaw-jasielski-photo-robotoid-1-fot-p-jasielski-2017-11-29-003-540x359.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/przemyslaw-jasielski-photo-robotoid-1-fot-p-jasielski-2017-11-29-003-900x599.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/przemyslaw-jasielski-photo-robotoid-1-fot-p-jasielski-2017-11-29-003-576x383.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/przemyslaw-jasielski-photo-robotoid-1-fot-p-jasielski-2017-11-29-003.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-44590\" class=\"wp-caption-text\">Przemys\u0142aw Jasielski, \u201ePhoto Robotoid\u201d, 2017, fot. Przemys\u0142aw Jasielski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y w\u0142asne artysty)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Przedstawiaj\u0105c swoje rozumienie nonsensownych technologii, Jasielski i Prohaska odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do koncepcji technopolu Neila Postmana, zgodnie z kt\u00f3r\u0105, wraz z nadej\u015bciem totalitarnej technokracji, kultur\u0105 zaw\u0142adnie niepodzielnie technika<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-2\" id=\"refmark-2\"><sup>[2]<\/sup><\/a>. Skutkiem ubocznym tak fetyszyzowanego dzi\u015b post\u0119pu technicznego jest swoisty autokanibalizm medi\u00f3w, o czym przypomina\u0142 <em>The Dead Media Project<\/em> Bruce\u2019a Sterlinga (1995). Zwraca\u0142 on uwag\u0119 na r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy przyjemno\u015bci\u0105 p\u0142yn\u0105c\u0105 z korzystania z nowych technologii, a zrozumieniem tego, jak w\u0142a\u015bciwie dzia\u0142aj\u0105. Tu zazwyczaj jeste\u015bmy bezradni, a projektanci technologii nie u\u0142atwiaj\u0105 nam zadania<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-3\" id=\"refmark-3\"><sup>[3]<\/sup><\/a>. St\u0105d liczne wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie inicjatywy dzielenia si\u0119 wiedz\u0105 w tym zakresie, przez taktyki \u201ezr\u00f3b to sam\u201d (ang. D.I.Y) i nauk\u0119 hakowania u\u017cywanych na co dzie\u0144 urz\u0105dze\u0144, po wprowadzenie do tzw. \u201ekrytycznej in\u017cynierii\u201d, praktykowane w ramach dzia\u0142alno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 zalicza\u0107 mo\u017cna ju\u017c do sztuki subwersywnej<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-4\" id=\"refmark-4\"><sup>[4]<\/sup><\/a>. Do tego rodzaju aktywno\u015bci zalicza si\u0119 nurt zwany artystycznym majsterkowaniem (<em>artistic tinkering<\/em>), b\u0105d\u017a, w wolnym przek\u0142adzie, krytycznym wytw\u00f3rstwem (<em>critical making<\/em>)<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-5\" id=\"refmark-5\"><sup>[5]<\/sup><\/a>. Ta idea tworzenia, wynikaj\u0105cego z wiedzy technicznej przy wsparciu krytycznego nastawienia oraz horyzont\u00f3w bliskich sztuce konceptualnej, znajduje swoje doskona\u0142e wcielenie w pracach Jasielskiego i Prohaski. Obaj dzia\u0142aj\u0105 w duchu bliskim <em>critical making<\/em>, cz\u0119sto zreszt\u0105 uprawianym przez tw\u00f3rc\u00f3w przemieszczaj\u0105cych si\u0119 swobodnie mi\u0119dzy polem sztuki i in\u017cynierii. Tak\u017ce niejako wstecz, w ramach tzw. in\u017cynierii \u201eodwrotnej\u201d (<em>reverse engineering<\/em>), maj\u0105cej wiele wsp\u00f3lnego z taktycznymi mediami<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-6\" id=\"refmark-6\"><sup>[6]<\/sup><\/a> oraz designem spekulatywnym.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-44588 gallery-columns-3 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/sztuka-robienia-wynalazkow-krakowk-mocak-nonsensowne-technologie\/rainer-prohaska-cargo-fot-jacek-zydorowicz-2017-11-29-001'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/rainer-prohaska-cargo-fot-jacek-zydorowicz-2017-11-29-001-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Rainer Prohaska, \u201eMS CARGO\u201d, fot. Jacek Zydorowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y autora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-44589\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-44589'>\n\t\t\t\tRainer Prohaska, \u201eMS CARGO\u201d, fot. Jacek Zydorowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y autora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/sztuka-robienia-wynalazkow-krakowk-mocak-nonsensowne-technologie\/przemyslaw-jasielski-photo-robotoid-1-fot-p-jasielski-2017-11-29-003'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/przemyslaw-jasielski-photo-robotoid-1-fot-p-jasielski-2017-11-29-003-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Przemys\u0142aw Jasielski, \u201ePhoto Robotoid\u201d, 2017, fot. Przemys\u0142aw Jasielski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y w\u0142asne artysty)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-44590\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-44590'>\n\t\t\t\tPrzemys\u0142aw Jasielski, \u201ePhoto Robotoid\u201d, 2017, fot. Przemys\u0142aw Jasielski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y w\u0142asne artysty)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/sztuka-robienia-wynalazkow-krakowk-mocak-nonsensowne-technologie\/przemyslaw-jasielski-oracle-2017-11-29-005'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/przemyslaw-jasielski-oracle-2017-11-29-005-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Przemys\u0142aw Jasielski, \u201eOracle\u201d, 2017 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y w\u0142asne artysty)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-44591\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-44591'>\n\t\t\t\tPrzemys\u0142aw Jasielski, \u201eOracle\u201d, 2017 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y w\u0142asne artysty)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/sztuka-robienia-wynalazkow-krakowk-mocak-nonsensowne-technologie\/przemyslaw-jasielski-technical-drawings-2017-fot-p-jasielski-2017-11-29-002'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/przemyslaw-jasielski-technical-drawings-2017-fot-p-jasielski-2017-11-29-002-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Przemys\u0142aw Jasielski, \u201eTechnical Drawings\u201d, 2017, fot. Przemys\u0142aw Jasielski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y w\u0142asne artysty)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-44592\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-44592'>\n\t\t\t\tPrzemys\u0142aw Jasielski, \u201eTechnical Drawings\u201d, 2017, fot. Przemys\u0142aw Jasielski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y w\u0142asne artysty)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/sztuka-robienia-wynalazkow-krakowk-mocak-nonsensowne-technologie\/rainer-prohaska-hd-flstn-2017-fot-ewa-wojtowicz-2017-11-29-004'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/rainer-prohaska-hd-flstn-2017-fot-ewa-wojtowicz-2017-11-29-004-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Rainer Prohaska, \u201eHD FLSTN \/ Rearranged\u201d, 2017, fot. Ewa W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y w\u0142asne autorki)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-44593\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-44593'>\n\t\t\t\tRainer Prohaska, \u201eHD FLSTN \/ Rearranged\u201d, 2017, fot. Ewa W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y w\u0142asne autorki)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/sztuka-robienia-wynalazkow-krakowk-mocak-nonsensowne-technologie\/rainer-prohaska-shoppingcart-2017-fot-p-jasielski-2017-11-29-006'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/rainer-prohaska-shoppingcart-2017-fot-p-jasielski-2017-11-29-006-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Rainer Prohaska, \u201eShoppingcart\u201d, 2017, fot. Przemys\u0142aw Jasielski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y w\u0142asne artysty)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-44594\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-44594'>\n\t\t\t\tRainer Prohaska, \u201eShoppingcart\u201d, 2017, fot. Przemys\u0142aw Jasielski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y w\u0142asne artysty)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>W tego rodzaju sie\u0107 znacze\u0144 prace Jasielskiego i Prohaski z powodzeniem si\u0119 wpisuj\u0105, cho\u0107 ka\u017cdy z artyst\u00f3w czyni to w inny spos\u00f3b. Obiekty Jasielskiego s\u0105 w ka\u017cdym wypadku precyzyjne i estetyczne zarazem, tyle, \u017ce za perfekcyjn\u0105 fasad\u0105 kryj\u0105 zawsze jakie\u015b semantyczne p\u0119kni\u0119cie: mo\u017ce to by\u0107 nieadekwatno\u015b\u0107 materii do pe\u0142nionej przez urz\u0105dzenie roli, albo za\u0142o\u017cona z g\u00f3ry dysfunkcjonalno\u015b\u0107<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-7\" id=\"refmark-7\"><sup>[7]<\/sup><\/a>. Projekty Rainera Prohaski utrzymuj\u0105 natomiast potencja\u0142 spekulatywny za spraw\u0105 podejmowanej przez artyst\u0119 wnikliwej obserwacji rzeczywisto\u015bci i wykorzystywaniu jej sk\u0142adowych jako modularnych element\u00f3w, kt\u00f3rych uk\u0142ad mo\u017cna zmienia\u0107. S\u0142u\u017c\u0105 do tego mi\u0119dzy innymi pasy i zaciski, kt\u00f3rymi artysta spina poszczeg\u00f3lne elementy swoich instalacji, co pozwala na ich sprawny monta\u017c, przy jednoczesnym utrzymaniu wra\u017cenia pozornej prowizoryczno\u015bci. Tak jest w przypadku <em>HD FLSTN \/ Rearranged<\/em> (2017)&nbsp;\u2013 motocykla marki Harley Davidson, kt\u00f3ry zosta\u0142 przez artyst\u0119 zdekonstruowany i z\u0142o\u017cony w inn\u0105 form\u0119 za pomoc\u0105 opasek zaciskowych. Sam Prohaska nazywa swoje modularne formy performansem architektonicznym, z uwagi na wpisan\u0105 w nie mo\u017cliwo\u015b\u0107 ci\u0105g\u0142ej reorganizacji sk\u0142adowych. To okre\u015blenie przywodzi na my\u015bl architektur\u0119 performatywn\u0105, czyli dzia\u0142anie na pograniczu samowoli budowlanej i rze\u017aby spo\u0142ecznej. Najwyra\u017aniej wida\u0107 to w du\u017cej instalacji przestrzennej <em>Shopping Cart Motor Home<\/em> (2017) \u2013 kompozytowej formie \u201emaszyny do mieszkania\u201d wyrastaj\u0105cej ze sklepowego w\u00f3zka na zakupy. W przestrzeni instytucji sztuki obiekt taki dzia\u0142a jednak inaczej, ni\u017c napotkany na ulicy, na przyk\u0142ad w Los Angeles, sk\u0105d artysta zaczerpn\u0105\u0142 inspiracj\u0119, obserwuj\u0105c mobilne koczowiska tamtejszych bezdomnych<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-8\" id=\"refmark-8\"><sup>[8]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<figure id=\"attachment_44589\" aria-describedby=\"caption-attachment-44589\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/rainer-prohaska-cargo-fot-jacek-zydorowicz-2017-11-29-001.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-44589\" title=\"Rainer Prohaska, MS CARGO, fot. Jacek Zydorowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/rainer-prohaska-cargo-fot-jacek-zydorowicz-2017-11-29-001-540x360.jpg\" alt=\"Rainer Prohaska, MS CARGO, fot. Jacek Zydorowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"360\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/rainer-prohaska-cargo-fot-jacek-zydorowicz-2017-11-29-001-540x360.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/rainer-prohaska-cargo-fot-jacek-zydorowicz-2017-11-29-001-900x600.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/rainer-prohaska-cargo-fot-jacek-zydorowicz-2017-11-29-001-576x384.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/rainer-prohaska-cargo-fot-jacek-zydorowicz-2017-11-29-001.jpg 1500w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-44589\" class=\"wp-caption-text\">Rainer Prohaska, \u201eMS CARGO\u201d, 2014, fot. Jacek Zydorowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y w\u0142asne autora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Mobilno\u015b\u0107 wpisana jest tak\u017ce w projekt Prohaski <em>Boring River<\/em> (2015), a w nim tytu\u0142ow\u0105, nudn\u0105 rzek\u0105 jest Dunaj, kt\u00f3ry artysta przep\u0142yn\u0105\u0142 w ci\u0105gu dw\u00f3ch letnich miesi\u0119cy w roku 2014, na samodzielnie skonstruowanym trimaranie MS CARGO<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-9\" id=\"refmark-9\"><sup>[9]<\/sup><\/a>. Trasa sp\u0142ywu w d\u00f3\u0142 rzeki bieg\u0142a od Melk w Austrii a\u017c do uj\u015bcia w pobli\u017cu Suliny w delcie Dunaju na terenie Rumunii, rejestruj\u0105c przebieg podr\u00f3\u017cy w prawie godzinnym filmie typu <em>slow video<\/em>. Sam trimaran wystawiony zosta\u0142 przed MOCAK-iem jako niezale\u017cna forma, dope\u0142niaj\u0105ca ekspozycj\u0119 we wn\u0119trzach Muzeum.<\/p>\n<p>Pierwsze spotkanie widz\u00f3w wystawy z <em>Nonsensownymi technologiami<\/em> rozpoczyna si\u0119 od niepozornego obiektu, kt\u00f3rym jest ga\u015bnica po\u0142\u0105czona ta\u015bm\u0105 ze \u015bwiec\u0105 i wtyczk\u0105 elektryczn\u0105. To praca Rainera Prohaski <em>Unplugger US Version<\/em> (2016), przygotowana na wystaw\u0119 <em>Nonsensownych technologii<\/em> w Cleveland. Ga\u015bnica zabezpieczy przed po\u017carem, kt\u00f3ry mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 \u015bwieca, zapalona, gdy umieszczenie specjalnie spreparowanej wtyczki w kontakcie wysadzi bezpieczniki. Praca zdaje si\u0119 by\u0107 drwin\u0105 z przezorno\u015bci <em>preppers\u00f3w<\/em> i&nbsp;\u2013 jak\u017ce ameryka\u0144skiej \u2013 paranoi bezpiecze\u0144stwa. Inne \u201eod\u0142\u0105czniki\u201d Prohaski tak\u017ce maj\u0105 wyd\u017awi\u0119k subwersywny: pierwsza to skromny, ale skuteczny <em>Unplugger Ars Electronica Edition<\/em> (2002\u20132017). To wtyczka, w kt\u00f3rej oba bieguny s\u0105 po\u0142\u0105czone, co po w\u0142o\u017ceniu jej do kontaktu ma skutkowa\u0107 zwarciem instalacji<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-10\" id=\"refmark-10\"><sup>[10]<\/sup><\/a>. Druga to <em>Giant Unplugger<\/em> (2017), znacznie bardziej efektowna za spraw\u0105 skali. Prace te s\u0105 celowo nieinteraktywne; ich \u201eu\u017cycie\u201d wywo\u0142a\u0142oby awari\u0119. Wewn\u0119trzna sprzeczno\u015b\u0107 wpisana jest tak\u017ce w prac\u0119 Prohaski <em>PLAY TIME Laser Edition<\/em> (2017), w kt\u00f3rej po miniaturowych szynach porusza si\u0119 kolejka, a czas powolnego przejazdu odpowiada czasowi trwania wystawy.<\/p>\n<p>Natomiast wi\u0119kszo\u015b\u0107 prac Przemys\u0142awa Jasielskiego zach\u0119ca widz\u00f3w do interakcji, a poprzez uwidocznienie jej procesu wyzwala refleksj\u0119 na temat mo\u017cliwo\u015bci interaktywnego kontaktu z robotycznym <em>Innym<\/em>. Najwi\u0119cej zainteresowania wywo\u0142ywa\u0142 fotografuj\u0105cy widz\u00f3w <em>Photo Robotoid<\/em> (2016). Wykonywane przez maszyn\u0119 fotografie portretowe wydaj\u0105 si\u0119 powstawa\u0107 wskutek autonomicznych decyzji robota, nie za spraw\u0105 obecno\u015bci modela. Podczas wernisa\u017cu wystawy, drukowane na miejscu odbitki, stopniowo zas\u0142a\u0142y pod\u0142og\u0119 przed maszyn\u0105, a widzowie (zw\u0142aszcza m\u0142odsi) niekiedy podejmowali z ni\u0105 gr\u0119 interakcji. Od strony estetycznej <em>Photo Robotoid<\/em> przypomina\u0142 nieco prace Edwarda Ihnatowicza lub <em>Robota K-456<\/em> (1964), kt\u00f3rego zbudowali Nam June Paik i Shuya Abe. Paik ze swoim nieco uszczypliwym podej\u015bciem do regu\u0142 sztuki, wydaje si\u0119 zreszt\u0105 patronowa\u0107 postawom artystycznym reprezentowanym poprzez <em>Nonsensowne technologie<\/em>.<\/p>\n<figure id=\"attachment_44591\" aria-describedby=\"caption-attachment-44591\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/przemyslaw-jasielski-oracle-2017-11-29-005.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-44591\" title=\"Przemys\u0142aw Jasielski, \u201eOracle\u201d, 2017 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/przemyslaw-jasielski-oracle-2017-11-29-005-540x359.jpg\" alt=\"Przemys\u0142aw Jasielski, \u201eOracle\u201d, 2017 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"359\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/przemyslaw-jasielski-oracle-2017-11-29-005-540x359.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/przemyslaw-jasielski-oracle-2017-11-29-005-900x599.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/przemyslaw-jasielski-oracle-2017-11-29-005-576x383.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/przemyslaw-jasielski-oracle-2017-11-29-005.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-44591\" class=\"wp-caption-text\">Przemys\u0142aw Jasielski, \u201eOracle\u201d, 2017 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y w\u0142asne artysty)<\/figcaption><\/figure>\n<p>R\u00f3wnie atrakcyjnym dla widz\u00f3w by\u0142, usytuowany w pobliskiej przestrzeni, <em>Zestaw do kontroli emocji<\/em> (2015)<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-11\" id=\"refmark-11\"><sup>[11]<\/sup><\/a>; praca Przemys\u0142awa Jasielskiego z cyklu <em>Control Units<\/em>, czyli urz\u0105dze\u0144 maj\u0105cych kontrolowa\u0107 niezale\u017cne od cz\u0142owieka procesy natury<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-12\" id=\"refmark-12\"><sup>[12]<\/sup><\/a>. Stylizowany na retro-radioodbiornik obiekt, wykonany z ciemnego drewna z chromowanymi elementami i analogowymi zegarami, okre\u015bla\u0142 poziom wra\u017ce\u0144 \u201edoznawanych\u201d wskutek obecno\u015bci widz\u00f3w. Za spraw\u0105 kontroler\u00f3w Arduino, <em>Zestaw&#8230;<\/em> \u201ereagowa\u0142\u201d w spos\u00f3b wiarygodny, a spektrum odczu\u0107 waha\u0142o si\u0119 od relaksu poprzez l\u0119k czy niech\u0119\u0107, jednak \u2013 podobnie jak i w przypadku idiosynkratycznych emocji ludzkich&nbsp;\u2013 nie zawsze mo\u017cna by\u0142o jasno powi\u0105za\u0107 je z okre\u015blonym bod\u017acem.<\/p>\n<p>Analogiczny proces zachodzi\u0142 w przypadku instalacji <em>Oracle<\/em> (2017), pe\u0142ni\u0105cej rol\u0119 wyroczni, w kt\u00f3rej widzowie, k\u0142ad\u0105c d\u0142o\u0144 na czytniku, mogli oczekiwa\u0107 wr\u00f3\u017cby od elektronicznego chiromanty. Istotna by\u0142a tak\u017ce architektura wyroczni \u0142\u0105cz\u0105ca aspekty futurystyczne z pierwotnym kszta\u0142tem tolosa. Budzi to skojarzenie z futurologicznymi prognozami Hansa Moraveca, kt\u00f3ry zak\u0142ada, \u017ce za oko\u0142o \u0107wier\u0107 wieku maszyny zdolne b\u0119d\u0105 odczuwa\u0107 i wyra\u017ca\u0107 emocje to\u017csame z ludzkimi. W kontakcie z <em>Zestawem<\/em>&nbsp;czy wyroczni\u0105 zachodzi jednak raczej, znany z przebiegu eksperyment\u00f3w ze sztuczn\u0105 inteligencj\u0105, \u201eefekt ELIZY\u201d polegaj\u0105cy na projekcji uczu\u0107 widz\u00f3w, antropomorfizuj\u0105cych maszyn\u0119 w przekonaniu, \u017ce reaguje na ich obecno\u015b\u0107.<\/p>\n<figure id=\"attachment_44592\" aria-describedby=\"caption-attachment-44592\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/przemyslaw-jasielski-technical-drawings-2017-fot-p-jasielski-2017-11-29-002.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-44592\" title=\"Przemys\u0142aw Jasielski, \u201eTechnical Drawings\u201d, 2017, fot. Przemys\u0142aw Jasielski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/przemyslaw-jasielski-technical-drawings-2017-fot-p-jasielski-2017-11-29-002-540x359.jpg\" alt=\"Przemys\u0142aw Jasielski, \u201eTechnical Drawings\u201d, 2017, fot. Przemys\u0142aw Jasielski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"359\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/przemyslaw-jasielski-technical-drawings-2017-fot-p-jasielski-2017-11-29-002-540x359.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/przemyslaw-jasielski-technical-drawings-2017-fot-p-jasielski-2017-11-29-002-900x599.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/przemyslaw-jasielski-technical-drawings-2017-fot-p-jasielski-2017-11-29-002-576x383.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/przemyslaw-jasielski-technical-drawings-2017-fot-p-jasielski-2017-11-29-002.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-44592\" class=\"wp-caption-text\">Przemys\u0142aw Jasielski, \u201eTechnical Drawings\u201d, 2017, fot. Przemys\u0142aw Jasielski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y w\u0142asne arysty)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Na d\u017awi\u0119kow\u0105 instalacj\u0119 Jasielskiego <em>Lewiata<\/em>n (2013) przeznaczono osobn\u0105, mniejsz\u0105 i zaciemnion\u0105 sal\u0119. Dobrze dobrano tu skal\u0119 instalacji do wn\u0119trza, kt\u00f3re nieco zoomorficzny korpus Lewiatana zdawa\u0142 si\u0119 wype\u0142nia\u0107, ale w przypadku tej pracy korzystne by\u0142oby silniejsze oddzia\u0142ywanie d\u017awi\u0119kiem z niskotonowych g\u0142o\u015bnik\u00f3w dla potrzeb wyra\u017aniejszego oddzia\u0142ania pracy na zmys\u0142y odbiorc\u00f3w.<\/p>\n<p>O ile Jasielski w swoich pracach stawia na interaktywne do\u015bwiadczenie odbiorcy z wpisanym we\u0144 elementem suspensu, o tyle prace Rainera Prohaski przypominaj\u0105 o ja\u0142owym wysi\u0142ku interakcji, jak w przypadku instalacji <em>KRFTWRK Enlightement II<\/em> (2017) sk\u0142adaj\u0105cej si\u0119 z trzech obiekt\u00f3w, przypominaj\u0105cych lunety na statywach. Widz, kr\u0119c\u0105c korbk\u0105, uruchamia o\u015bwietlenie wn\u0119trza tuby, mo\u017ce wi\u0119c dzi\u0119ki temu zobaczy\u0107 jej wn\u0119trze i odczyta\u0107, na przyk\u0142ad, napis: \u201eJestem dzie\u0142em sztuki\u201d (<em>Black Box Edition L-Size \/ I AM THE ARTWORK<\/em>).<\/p>\n<p>Nieoczekiwane warto\u015bci estetyczne w wymiarze czysto obrazowym ujawniaj\u0105 tak\u017ce prace Przemys\u0142awa Jasielskiego z serii <em>Rejected Projects<\/em> (2015\/2017), wykonane technik\u0105 grawerowania na stalowych p\u0142ytach. Prezentuj\u0105 szkice z projekt\u00f3w z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w przez artyst\u0119 zarzuconych, czy to za spraw\u0105 nieuzyskania funduszy, czy te\u017c z przyczyn natury technicznej. Koresponduj\u0105 z nimi prace Rainera Prohaski <em>Blueprint &#8211; Bird of Prey<\/em> (2015) przedstawiaj\u0105ce zoomorficzne formy odnosz\u0105ce si\u0119 do obiekt\u00f3w lataj\u0105cych konstruowanych na podobie\u0144stwo ptak\u00f3w drapie\u017cnych, na opalizuj\u0105cym papierze w odcieniu lapis-lazuli.<\/p>\n<figure id=\"attachment_44594\" aria-describedby=\"caption-attachment-44594\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/rainer-prohaska-shoppingcart-2017-fot-p-jasielski-2017-11-29-006.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-44594\" title=\"Rainer Prohaska, \u201eShoppingcart\u201d, 2017, fot. Przemys\u0142aw Jasielski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/rainer-prohaska-shoppingcart-2017-fot-p-jasielski-2017-11-29-006-540x359.jpg\" alt=\"Rainer Prohaska, \u201eShoppingcart\u201d, 2017, fot. Przemys\u0142aw Jasielski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"359\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/rainer-prohaska-shoppingcart-2017-fot-p-jasielski-2017-11-29-006-540x359.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/rainer-prohaska-shoppingcart-2017-fot-p-jasielski-2017-11-29-006-900x599.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/rainer-prohaska-shoppingcart-2017-fot-p-jasielski-2017-11-29-006-576x383.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/rainer-prohaska-shoppingcart-2017-fot-p-jasielski-2017-11-29-006.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-44594\" class=\"wp-caption-text\">Rainer Prohaska, \u201eShoppingcart\u201d, 2017, fot. Przemys\u0142aw Jasielski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y w\u0142asne artysty)<\/figcaption><\/figure>\n<p>O pracach zaprezentowanych na wystawie <em>Nonsensowne technologie<\/em>, mo\u017cna by pisa\u0107 j\u0119zykiem zaczerpni\u0119tym z ponad stuletniego poradnika dla aspiruj\u0105cych wynalazc\u00f3w: \u201ewyrabiaj znane ju\u017c przedmioty z innych materia\u0142\u00f3w\u201d, \u201espo\u017cytkuj form\u0119 ju\u017c znan\u0105 do innych cel\u00f3w ni\u017c te, do kt\u00f3rych pierwotnie obmy\u015blan\u0105 by\u0142a\u201d, czy wreszcie: \u201ezestaw dwa przedmioty nie maj\u0105ce ze sob\u0105 nic wsp\u00f3lnego w jedno, to znaczy zr\u00f3b z nich nowy przedmiot\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-13\" id=\"refmark-13\"><sup>[13]<\/sup><\/a>. To w\u0142a\u015bnie czyni\u0105 zar\u00f3wno Jasielski, jak i Prohaska, zar\u00f3wno w swojej indywidualnej praktyce artystycznej, jak i w ramach wsp\u00f3lnego projektu <em>Nonsensownych technologii<\/em>. Obaj wdra\u017caj\u0105 w \u017cycie zasady \u201esztuki robienia wynalazk\u00f3w\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-14\" id=\"refmark-14\"><sup>[14]<\/sup><\/a>, wyprzedzili te\u017c tendencje zwane <em>artistic tinkering<\/em> i <em>critical making<\/em>, zanim sta\u0142y si\u0119 modne.<\/p>\n<p>Przemys\u0142aw Jasielski od czasu swego artystycznego debiutu realizuje autorsk\u0105 koncepcj\u0119, w kt\u00f3rej \u0142\u0105czy podej\u015bcie artysty z wnikliwo\u015bci\u0105 konstruktora i wynalazcy. Rainer Prohaska jest z wykszta\u0142cenia zar\u00f3wno in\u017cynierem, jak i artyst\u0105, co pozwala mu na swobodne \u0142\u0105czenie wiedzy i umiej\u0119tno\u015bci technicznych. Przede wszystkim jednak, co podkre\u015bla Przemys\u0142aw Jasielski: \u201e[d]la mnie i&nbsp;Rainera to&nbsp;w\u0142a\u015bnie humor, cz\u0119sto absurdalny, jest elementem, kt\u00f3ry&nbsp;sprawia, \u017ce&nbsp;kreacja mo\u017ce zaistnie\u0107 w&nbsp;szczelinach pomi\u0119dzy sztuk\u0105 a&nbsp;technologi\u0105 czy sztuk\u0105 a&nbsp;nauk\u0105\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-15\" id=\"refmark-15\"><sup>[15]<\/sup><\/a>. To pozwala na przek\u0142ucie balonu powagi, kt\u00f3ry zbyt cz\u0119sto nadyma si\u0119 przy okazji wystaw maj\u0105cych za sw\u00f3j przewodni temat technologi\u0119. Wyeksploatowana ju\u017c para poj\u0119\u0107 \u201esztuka i technologia\u201d sta\u0142a si\u0119 niemal pusta znaczeniowo albo odnosi si\u0119 do&nbsp;\u2013 realizowanych z niema\u0142\u0105 dezynwoltur\u0105&nbsp;\u2013 pompatycznych prac, r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 od efektownych gad\u017cet\u00f3w jedynie skal\u0105. Jej cech\u0105 by\u0142by, opisywany przez Evgeny Morozova solucjonizm, wynikaj\u0105cy z naiwnego przekonania, i\u017c progres technologiczny jest remedium na wszelkie problemy<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-16\" id=\"refmark-16\"><sup>[16]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<figure id=\"attachment_44593\" aria-describedby=\"caption-attachment-44593\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/rainer-prohaska-hd-flstn-2017-fot-ewa-wojtowicz-2017-11-29-004.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-44593\" title=\"Rainer Prohaska, \u201eHD FLSTN \/ Rearranged\u201d, 2017, fot. Ewa W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y w\u0142asne autorki)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/rainer-prohaska-hd-flstn-2017-fot-ewa-wojtowicz-2017-11-29-004-540x405.jpg\" alt=\"Rainer Prohaska, \u201eHD FLSTN \/ Rearranged\u201d, 2017, fot. Ewa W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y w\u0142asne autorki)\" width=\"540\" height=\"405\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/rainer-prohaska-hd-flstn-2017-fot-ewa-wojtowicz-2017-11-29-004-540x405.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/rainer-prohaska-hd-flstn-2017-fot-ewa-wojtowicz-2017-11-29-004-900x675.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/rainer-prohaska-hd-flstn-2017-fot-ewa-wojtowicz-2017-11-29-004-576x432.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/rainer-prohaska-hd-flstn-2017-fot-ewa-wojtowicz-2017-11-29-004.jpg 1500w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-44593\" class=\"wp-caption-text\">Rainer Prohaska, \u201eHD FLSTN \/ Rearranged\u201d, 2017, fot. Ewa W\u00f3jtowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y w\u0142asne autorki)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Mo\u017cliwym kluczem do odczytania tw\u00f3rczo\u015bci Jasielskiego i Prohaski jest, zastosowane w tytule ich ameryka\u0144skiej wystawy, poj\u0119cie retrogresji, rozumianej jako proces przeciwnego do prostolinijnie rozumianego progresu technicznego. Jak wyja\u015bniaj\u0105 sami arty\u015bci: \u201eTechnologia staje si\u0119 tu metod\u0105 zadawania pyta\u0144 i procesem badawczym bez zak\u0142adania jednoznacznych rezultat\u00f3w\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-17\" id=\"refmark-17\"><sup>[17]<\/sup><\/a>. W ten spos\u00f3b wydaj\u0105 si\u0119 aktualizowa\u0107 staro\u017cytn\u0105 koncepcj\u0119 jatrofizyki, czyli \u201esystemu, kt\u00f3ry sprowadza\u0142 wszystkie si\u0142y \u017cyciowe do czynno\u015bci mechanicznych: nacisku i luzowania, dzia\u0142aj\u0105cych za po\u015brednictwem d\u017awigni, sznur\u00f3w, miech\u00f3w, rur, filtr\u00f3w\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-18\" id=\"refmark-18\"><sup>[18]<\/sup><\/a>. Jednak sztuka, lepiej od czystej nauki, radzi sobie ze skutkami konceptualnych paradoks\u00f3w, dzi\u0119ki temu, \u017ce j\u0119zyk paradoksu bywa dla niej j\u0119zykiem rodzimym. Dlatego <em>Nonsensowne technologie<\/em>, to wystawa, po kt\u00f3rej obejrzeniu mo\u017cna spojrze\u0107 z dystansem na rzeczywisto\u015b\u0107 pe\u0142n\u0105, rzekomo niezb\u0119dnych i wci\u0105\u017c nowszych, technologii, a przy tym zaczerpn\u0105\u0107 inspiracji do krytycznej dekonstrukcji gotowych, konsumpcyjnych rozwi\u0105za\u0144, nie trac\u0105c r\u00f3wnocze\u015bnie z oczu obecnego w postawie obu artyst\u00f3w poczucia humoru.<\/p>\n<div id=\"footnote-list\" style=\"display:inherit\"><span id=fn-heading>Poka\u017c przypisy<\/span> &nbsp;&nbsp;&nbsp;(\u21b5 returns to text)<\/p>\n<ol>\n<li id=\"footnote-1\" class=\"fn-text\">Tytu\u0142 <em>Nonsensowne technologie<\/em> wynika z realizowanego od dw\u00f3ch lat wsp\u00f3lnego przedsi\u0119wzi\u0119cia (www.nonsensetechnologies.com), kt\u00f3rego ide\u0119 wyra\u017ca film <em>making of<\/em>: komunikacja werbalna mi\u0119dzy artystami zredukowana zosta\u0142a do \u015bmiechu.<a href=\"#refmark-1\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-2\" class=\"fn-text\">Por. N. Postman,<em> Technopol. Triumf techniki nad kultur\u0105<\/em>, prze\u0142. A. Tanalska-Dul\u0119ba, P.I.W., Warszawa 1995 (wyd. I).<a href=\"#refmark-2\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-3\" class=\"fn-text\">B. Sterling, <em>The DEAD MEDIA Project. A Modest Proposal and a Public Appeal<\/em>, online: http:\/\/www.deadmedia.org\/modest-proposal.html (07.11.2017).<a href=\"#refmark-3\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-4\" class=\"fn-text\">Por. <em>Critical Engineering<\/em> (www.criticalengineering.org).<a href=\"#refmark-4\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-5\" class=\"fn-text\">Termin zaproponowa\u0142 w 2008 roku Matt Ratto z Uniwersytetu w Toronto. Polski przek\u0142ad s\u0142owa <em>maker<\/em> mo\u017cna by oprze\u0107 o t\u0142umaczenie Waltera Benjamina: \u201eTw\u00f3rca jako wytw\u00f3rca\u201d.<a href=\"#refmark-5\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-6\" class=\"fn-text\">Poj\u0119cie taktycznych medi\u00f3w odnosi si\u0119 do my\u015bli Michela de Certeau i zosta\u0142o ukute przez Geerta Lovinka i Davida Garci\u0119 And\u00fajara. Por. G. Lovink, <em>The ABC of Tactical Media<\/em> (1997).<a href=\"#refmark-6\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-7\" class=\"fn-text\">Tak jest w przypadku pracy Jasielskiego <em>Paper Clock<\/em> (2017), czyli wykonanego z papieru monumentalnego zegara. Praca ta zaprezentowana zosta\u0142a na wcze\u015bniejszych ods\u0142onie projektu <em>Nonsense Technologies<\/em> w Centrum Sztuki WRO we Wroc\u0142awiu.<a href=\"#refmark-7\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-8\" class=\"fn-text\">Nasuwa to skojarzenie ze s\u0142ynnym <em>Pojazdem bezdomnych<\/em> (1988), kt\u00f3ry w roku zaprojektowa\u0142 Krzysztof Wodiczko. Por. P. Piotrowski, <em>W cieniu Duchampa. Notatki nowojorskie<\/em>, Wyd. Obserwator, Pozna\u0144 1996.<a href=\"#refmark-8\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-9\" class=\"fn-text\">Zob. www.rainer-prohaska.net\/cargo.<a href=\"#refmark-9\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-10\" class=\"fn-text\">W cytowanym wywiadzie Przemys\u0142aw Jasielski przytacza anegdot\u0119 o tym, jak Rainer Prohaska w ramach edycji festiwalu Ars Electronica w roku 2002 odbywaj\u0105cej si\u0119 pod has\u0142em <em>Unplugged<\/em>, zasugerowa\u0142 publicznie, \u017ce taka wtyczka mog\u0142aby zosta\u0107 u\u017cyta i sparali\u017cowa\u0107 wszystkie wydarzenia w ramach festiwalu \u2013 co by\u0142oby przecie\u017c ironicznym spe\u0142nieniem si\u0119 przewodniego has\u0142a wystawy. Por. A. Kubicka-Dzieduszycka, <em>Do czego s\u0142u\u017cy ta maszyna&#8230;<\/em>, dz. cyt. online: www.wrocenter.pl\/pl\/not-to-be-seen-2\/ (07.11.2017).<a href=\"#refmark-10\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-11\" class=\"fn-text\">Zaprezentowany na wystawie zestaw do kontroli emocji zosta\u0142 zrealizowany we wsp\u00f3\u0142pracy z Aleksandr\u0105 Jasielsk\u0105 (konsultacja psychologiczna) i Szymonem Kaliskim (programowanie).<a href=\"#refmark-11\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-12\" class=\"fn-text\">Pierwsz\u0105 prac\u0105 z tego cyklu by\u0142 zestaw kontroluj\u0105cy pr\u0119dko\u015b\u0107 obrotow\u0105 kuli ziemskiej (<em>Earth Rotation Speed Control Unit<\/em>) zaprezentowany na wystawie w OPTICA Centre for Contemporary Art w Montrealu w Kanadzie (2003).<a href=\"#refmark-12\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-13\" class=\"fn-text\">B. Londy\u0144ski, <em>Sztuka robienia wynalazk\u00f3w. Pr\u00f3ba metody oparta na praktyce i do\u015bwiadczeniu \u017cycia powszedniego. Poradnik dla tych, co chcieliby i mog\u0105, a nie umiej\u0105 spostrzega\u0107 i tworzy\u0107<\/em>, Drukarnia nak\u0142adowa, Chrzan\u00f3w 1910, s. 32,26 i 39.<a href=\"#refmark-13\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-14\" class=\"fn-text\">Tam\u017ce.<a href=\"#refmark-14\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-15\" class=\"fn-text\">A. Kubicka-Dzieduszycka, Do czego s\u0142u\u017cy ta maszyna i czy w og\u00f3le da si\u0119 to zobaczy\u0107? Podstawowy zestaw pyta\u0144 do wystawy krytycznie zorientowanej sztuki in\u017cynieryjnej Rainera Prohaski i Przemys\u0142awa Jasielskiego, online: www.wrocenter.pl\/pl\/not-to-be-seen-2\/ (07.11.2017).<a href=\"#refmark-15\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-16\" class=\"fn-text\">Por. E. Morozov, <em>To Save Everything Clicke Here<\/em>, Public Affairs, New York, 2014.<a href=\"#refmark-16\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-17\" class=\"fn-text\">Nonsense Technologies. Idea, online: www.nonsensetechnologies.com (07.11.2017).<a href=\"#refmark-17\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-18\" class=\"fn-text\"><em>Ma\u0142y s\u0142ownik termin\u00f3w medycznych<\/em>, [w:] E. Trillat, <em>Historia histerii<\/em>, prze\u0142. Z. Podg\u00f3rska-Klawe, E. Jamrozik, Wroc\u0142aw\u2013Warszawa\u2013Krak\u00f3w, Zak\u0142ad Narodowy im. Ossoli\u0144skich, 1993, s. 242.<a href=\"#refmark-18\">\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czym jest tytu\u0142owy nonsens w technologiach zaaplikowanych przez artyst\u00f3w do stworzenia prac? Czy przejawia si\u0119 w skomplikowanej do granic absurdu procedurze, jak w s\u0142ynnym modelu maszyny Rube Goldberga? A mo\u017ce jest refleksj\u0105 bardziej uniwersaln\u0105, kwestionuj\u0105c\u0105 bezkrytyczn\u0105 wiar\u0119 pok\u0142adan\u0105 w moc technologii?<\/p>\n","protected":false},"author":76,"featured_media":44589,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1,14066],"tags":[80,1773,2592,6658],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[14127],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Nonsensowne technologie, MOCAK, Ewa W\u00f3jtowicz<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Ewa W\u00f3jtowicz: W g\u0142\u00f3wnym gmachu MOCAK-u otwarto monograficzn\u0105 wystaw\u0119 Nonsensowne technologie Przemys\u0142awa Jasielskiego i Rainera Prohaski.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/sztuka-robienia-wynalazkow-krakowk-mocak-nonsensowne-technologie\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/sztuka-robienia-wynalazkow-krakowk-mocak-nonsensowne-technologie#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/rainer-prohaska-cargo-fot-jacek-zydorowicz-2017-11-29-001.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/rainer-prohaska-cargo-fot-jacek-zydorowicz-2017-11-29-001.jpg\",\"width\":\"1500\",\"height\":\"1000\",\"caption\":\"Rainer Prohaska, \u201eMS CARGO\u201d, fot. Jacek Zydorowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y autora)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/sztuka-robienia-wynalazkow-krakowk-mocak-nonsensowne-technologie#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/sztuka-robienia-wynalazkow-krakowk-mocak-nonsensowne-technologie\",\"name\":\"Nonsensowne technologie, MOCAK, Ewa W\u00f3jtowicz\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/sztuka-robienia-wynalazkow-krakowk-mocak-nonsensowne-technologie#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2017-11-28T10:14:59+00:00\",\"dateModified\":\"2020-11-04T13:26:04+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/ce75e842f0a848780333dd0f7a466260\"},\"description\":\"Ewa W\u00f3jtowicz: W g\u0142\u00f3wnym gmachu MOCAK-u otwarto monograficzn\u0105 wystaw\u0119 Nonsensowne technologie Przemys\u0142awa Jasielskiego i Rainera Prohaski.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/sztuka-robienia-wynalazkow-krakowk-mocak-nonsensowne-technologie#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/sztuka-robienia-wynalazkow-krakowk-mocak-nonsensowne-technologie\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/sztuka-robienia-wynalazkow-krakowk-mocak-nonsensowne-technologie#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Sztuka robienia wynalazk\u00f3w\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/ce75e842f0a848780333dd0f7a466260\",\"name\":\"Ewa W\u00f3jtowicz\",\"description\":\"EWA W\u00d3JTOWICZ \u2013 dr hab. nauk humanistycznych, absolwentka pozna\u0144skiej ASP. Autorka ksi\u0105\u017cek Net art (2008), Sztuka w kulturze postmedialnej (2016) oraz tekst\u00f3w po\u015bwi\u0119conych sztuce medi\u00f3w. Wyk\u0142ada na Uniwersytecie Artystycznym w Poznaniu.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/ewa-wojtowicz\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Nonsensowne technologie, MOCAK, Ewa W\u00f3jtowicz","description":"Ewa W\u00f3jtowicz: W g\u0142\u00f3wnym gmachu MOCAK-u otwarto monograficzn\u0105 wystaw\u0119 Nonsensowne technologie Przemys\u0142awa Jasielskiego i Rainera Prohaski.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/sztuka-robienia-wynalazkow-krakowk-mocak-nonsensowne-technologie","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/sztuka-robienia-wynalazkow-krakowk-mocak-nonsensowne-technologie#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/rainer-prohaska-cargo-fot-jacek-zydorowicz-2017-11-29-001.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/rainer-prohaska-cargo-fot-jacek-zydorowicz-2017-11-29-001.jpg","width":"1500","height":"1000","caption":"Rainer Prohaska, \u201eMS CARGO\u201d, fot. Jacek Zydorowicz (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y autora)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/sztuka-robienia-wynalazkow-krakowk-mocak-nonsensowne-technologie#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/sztuka-robienia-wynalazkow-krakowk-mocak-nonsensowne-technologie","name":"Nonsensowne technologie, MOCAK, Ewa W\u00f3jtowicz","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/sztuka-robienia-wynalazkow-krakowk-mocak-nonsensowne-technologie#primaryimage"},"datePublished":"2017-11-28T10:14:59+00:00","dateModified":"2020-11-04T13:26:04+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/ce75e842f0a848780333dd0f7a466260"},"description":"Ewa W\u00f3jtowicz: W g\u0142\u00f3wnym gmachu MOCAK-u otwarto monograficzn\u0105 wystaw\u0119 Nonsensowne technologie Przemys\u0142awa Jasielskiego i Rainera Prohaski.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/sztuka-robienia-wynalazkow-krakowk-mocak-nonsensowne-technologie#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/sztuka-robienia-wynalazkow-krakowk-mocak-nonsensowne-technologie"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/sztuka-robienia-wynalazkow-krakowk-mocak-nonsensowne-technologie#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Sztuka robienia wynalazk\u00f3w"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/ce75e842f0a848780333dd0f7a466260","name":"Ewa W\u00f3jtowicz","description":"EWA W\u00d3JTOWICZ \u2013 dr hab. nauk humanistycznych, absolwentka pozna\u0144skiej ASP. Autorka ksi\u0105\u017cek Net art (2008), Sztuka w kulturze postmedialnej (2016) oraz tekst\u00f3w po\u015bwi\u0119conych sztuce medi\u00f3w. Wyk\u0142ada na Uniwersytecie Artystycznym w Poznaniu.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/ewa-wojtowicz"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44588"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/76"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=44588"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44588\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48422,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44588\/revisions\/48422"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/44589"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=44588"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=44588"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=44588"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=44588"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=44588"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}