{"id":44806,"date":"2017-12-18T00:00:41","date_gmt":"2017-12-17T23:00:41","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=44806"},"modified":"2017-12-18T09:36:28","modified_gmt":"2017-12-18T08:36:28","slug":"sum-ergo-sum-natalia-ll-csw-znaki-czasu-torun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2017\/sum-ergo-sum-natalia-ll-csw-znaki-czasu-torun","title":{"rendered":"Sum ergo sum w Znakach Czasu"},"content":{"rendered":"

W okresie od 19 maja do 1 pa\u017adziernika 2017 roku w toru\u0144skim Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej Znaki Czasu mia\u0142a miejsce retrospektywna wystawa tw\u00f3rczo\u015bci artystycznej jednej z najwybitniejszych polskich artystek drugiej po\u0142owy XX wieku, Natalii LL.<\/p>\n

\"Natalia<\/a>
Natalia LL, \u201eAksamitny terror\u201d, 1970 (\u017ar\u00f3d\u0142o: Wikimedia Commons)<\/figcaption><\/figure>\n

Sum ergo sum<\/em> by\u0142a niezwykle udan\u0105 pr\u00f3b\u0105 pokazania trudnego do jednoznacznego okre\u015blenia bogatego dorobku tw\u00f3rczego Natalii Lach-Lachowicz, obecnej nieprzerwanie na scenie polskiej sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej od lat 60. XX wieku. By\u0142 to nie tylko \u201eprzegl\u0105d\u201d jej wieloletniego dorobku, lecz niejednokrotnie (w odniesieniu do wybranych serii dzie\u0142) \u201ewgl\u0105d\u201d w warsztat tw\u00f3rczy artystki z Wroc\u0142awia, z du\u017cym akcentem po\u0142o\u017conym \u2013 poza ideologiczn\u0105 i teoretyczn\u0105 warstw\u0105 zjawisk, zagadnie\u0144 i temat\u00f3w, jakich ta sztuka dotyka \u2013 na uwarunkowania techniczne i kwestie warsztatowe, charakterystyczne w poszczeg\u00f3lnych okresach powstawania dzie\u0142, kt\u00f3rych ostateczny efekt by\u0142 nie tylko wynikiem, zmieniaj\u0105cych si\u0119 mo\u017cliwo\u015bci, jakie przynosi\u0142 ze sob\u0105 rozw\u00f3j technik fotograficznych i audiowizualnych od lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych XX wieku, ale r\u00f3wnie\u017c w obszarze klasycznych i tradycyjnych metod i materia\u0142\u00f3w. W salach wystawowych pojawi\u0142y si\u0119 zar\u00f3wno prace powsta\u0142e we wczesnym okresie akademickim, jak i te najnowsze \u2013 sygnowane dat\u0105 2016.<\/p>\n

Wyb\u00f3r Torunia na t\u0119 najwi\u0119ksz\u0105 do tej pory w karierze artystki wystaw\u0119 indywidualn\u0105 w Polsce (ju\u017c chocia\u017cby ze wzgl\u0119du na ogromn\u0105 przestrze\u0144 wystawiennicz\u0105) nie by\u0142 przypadkowy. Natalia LL kojarzy Toru\u0144 z pocz\u0105tkami swojej kariery artystycznej. Tutaj w 1962 roku zdoby\u0142a pierwsz\u0105 nagrod\u0119 podczas Festiwalu Fotografii Studenckiej. W jury zasiada\u0142o w\u00f3wczas wielu wybitnych fotografik\u00f3w, za\u015b prac\u0105, kt\u00f3ra w\u00f3wczas zwyci\u0119\u017cy\u0142a, by\u0142a czarno-bia\u0142a fotografia analogowa Egzystencje I<\/em>, przedstawiaj\u0105ca siostr\u0119 artystki, wchodz\u0105ca w sk\u0142ad Cyklu Egzystencje<\/em>, w kt\u00f3rym Agnieszka Kwiecie\u0144 dopatruje si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142a fundamentalnych warto\u015bci sztuki Natalii LL \u2013 kt\u00f3rymi s\u0105 szeroko rozumiane poszukiwanie miejsca cz\u0142owieka w otaczaj\u0105cym go \u015bwiecie oraz jego obecno\u015b\u0107 w obrazie[1]<\/sup><\/a>. \u201eWydawa\u0142o mi si\u0119 \u2013 m\u00f3wi\u0142a artystka \u2013 \u017ce fotografia umo\u017cliwia zmian\u0119 zwyk\u0142ej banalnej rzeczywisto\u015bci w niepowtarzalne i tajemnicze zdarzenie, fenomen. Na pewno moje dzia\u0142ania fotograficzne by\u0142y pr\u00f3b\u0105 odnalezienia niezwyk\u0142o\u015bci, niecodzienno\u015bci w otaczaj\u0105cym \u015bwiecie. By\u0142o dla mnie fascynuj\u0105ce, \u017ce zdawa\u0142oby si\u0119 wiarygodnie fotografia niezwyk\u0142o\u015b\u0107 t\u0119 pokazywa\u0142a w spos\u00f3b bardziej pe\u0142ny i bezpo\u015bredni ni\u017c np. grafika i malarstwo. Fotografi\u0119, kt\u00f3r\u0105 wtedy uprawia\u0142am, nazwa\u0142abym egzystencjalistyczn\u0105\u201d[2]<\/sup><\/a>.<\/p>\n

Natalia LL jest znana przede wszystkim ze swoich dokona\u0144 w latach siedemdziesi\u0105tych XX wieku (o czym \u015bwiadczy cho\u0107by statystyczna liczba reprodukowanych dzie\u0142 artystki z tego okresu). St\u0105d te\u017c za pewnik uzna\u0107 mo\u017cna, \u017ce najcz\u0119\u015bciej prezentowanym cyklem jest jej Sztuka konsumpcyjna<\/em>. Wystawa w toru\u0144skim CSW skupi\u0142a si\u0119 jednak g\u0142\u00f3wnie na pokazaniu dzie\u0142, kt\u00f3re wystawiane by\u0142y sporadycznie lub w og\u00f3le nie by\u0142y znane szerszej grupie odbiorc\u00f3w, a nawet badaczy jej tw\u00f3rczo\u015bci. Niezwykle wa\u017cne i nowatorskie jednocze\u015bnie w toru\u0144skiej prezentacji jest to, i\u017c jej m\u0142ody, dwudziestopi\u0119cioletni kurator Mateusz Kozieradzki, zrezygnowa\u0142 z nudnego prezentowania prac w uk\u0142adzie chronologicznym. By\u0142 to, jak si\u0119 wydaje, dobry punkt wyj\u015bcia w kierunku skonstruowania wystawy zar\u00f3wno dynamicznej, jak monumentalnej w swoim og\u00f3lnym wyrazie.<\/p>\n

Ponad dwa tysi\u0105ce metr\u00f3w kwadratowych w toru\u0144skim Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej Znaki Czasu, podzielonych zosta\u0142o na sze\u015b\u0107 grup tematycznych, kt\u00f3re ilustrowa\u0142y g\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142a zainteresowa\u0144 tw\u00f3rczych artystki. Najwa\u017cniejszym elementem w tw\u00f3rczo\u015bci Natalii LL jest samo \u201ebadanie\u201d przez artystk\u0119 \u2013 cz\u0142owieka i jego zachowa\u0144, a przede wszystkim stawianie pyta\u0144 o jego miejsca w otaczaj\u0105cym go \u015bwiecie. I \u2013 co nale\u017cy dopowiedzie\u0107 \u2013 tematyka ta nie jest analizowana przez Natali\u0119 LL jedynie pod wzgl\u0119dem doczesnej egzystencji. Artystka wielokrotnie podejmowa\u0142a pr\u00f3by symbolicznego przybli\u017cenia widzowi temat\u00f3w zwi\u0105zanych ze \u015bmierci\u0105 cz\u0142owieka i jej nast\u0119pstwami.<\/p>\n

I od tego miejsca, od tego tematu, cz\u0142owieka we wszech\u015bwiecie kurator rozpocz\u0105\u0142 narracj\u0119 ca\u0142ej wystawy. W pierwszej sali zaprezentowa\u0142 dzie\u0142a, kt\u00f3re obrazuj\u0105 cz\u0142owieka w otaczaj\u0105cej go naturze. Opowie\u015b\u0107 zbudowana zosta\u0142a wok\u00f3\u0142 domu artystki w Micha\u0142kowej w G\u00f3rach Sowich, kt\u00f3ry Natalia LL kupi\u0142a wraz z m\u0119\u017cem Andrzejem Lachowiczem pod koniec lat siedemdziesi\u0105tych XX w. Jest to nadal \u017cywy dom pracy tw\u00f3rczej, umiejscowiony malowniczo na wzg\u00f3rzu, w kt\u00f3rym przez blisko ju\u017c pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat powsta\u0142o wiele prac artystki. Z miejscem tym zwi\u0105zany jest cykl wielkoformatowych kompozycji, kt\u00f3ry stanowi\u0142 centraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 pierwszej ekspozycyjnej sali \u2013 Dusza drzewa<\/em>, cykl obraz\u00f3w, kt\u00f3re wykonano z trocin pi\u0142owanych drzew. Artystka tak opisywa\u0142a swoj\u0105 realizacj\u0119: \u201eZ wierzbowych patyk\u00f3w i li\u015bci, kt\u00f3re zarastaj\u0105 m\u00f3j ruczaj, pragn\u0119 uczyni\u0107 dzie\u0142o sztuki. Nawi\u0105za\u0107 wi\u0119c pragn\u0119 kontakt z dusz\u0105 drzewa, mojego drzewa. Rosn\u0105ce w maniackim uporze drzewo, rozkrzewione na cienkie witki zamieni\u0107 pragn\u0119 na tworzywo z kt\u00f3rego powstaje obraz. A wi\u0119c wszystkie wierzbowe witki miel\u0119 na drobny proszek, aby dotrze\u0107 do j\u0105dra istotnego. Ten proszek w\u0142a\u015bnie przylepiam i pragn\u0119 na zawsze przylepi\u0107 do p\u0142\u00f3tna obrazu, aby sta\u0142 si\u0119 zaczynem Sztuki czyli Tajemnicy\u201d.
\n