Najbardziej znan\u0105 powie\u015b\u0107 tegorocznego noblisty U schy\u0142ku dnia<\/em> przeni\u00f3s\u0142 na ekran James Ivory w 1993 roku. Angielski tytu\u0142 The Remains of the Day<\/em> zosta\u0142 w Polsce przet\u0142umaczony jako Okruchy dnia<\/em>. Znacznie p\u00f3\u017aniej, w 2010 roku powsta\u0142 film Marka Romanka Nie opuszczaj mnie<\/em> na podstawie powie\u015bci pod tym samym tytu\u0142em, kt\u00f3r\u0105 Ishiguro napisa\u0142 w 2005 roku. Ta sama powie\u015b\u0107 zainspirowa\u0142a tak\u017ce japo\u0144ski serial z 2016 roku.<\/p>\n Poszukiwanie to\u017csamo\u015bci<\/strong><\/p>\n Kazuo Ishiguro urodzi\u0142 si\u0119 w 1954 roku w Nagasaki, ale opu\u015bci\u0142 Japoni\u0119 wraz z rodzicami jako pi\u0119cioletnie dziecko. Odebra\u0142 typowe angielskie wykszta\u0142cenie, perfekcyjnie opanowa\u0142 j\u0119zyk, przyswoi\u0142 sobie angielski spos\u00f3b bycia i maniery. Mo\u017cna zaryzykowa\u0107 twierdzenie, \u017ce przybra\u0142 brytyjsk\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107. T\u0142umaczy\u0142oby to przekonuj\u0105co fakt, \u017ce jednym z g\u0142\u00f3wnych motyw\u00f3w jego tw\u00f3rczo\u015bci jest w\u0142a\u015bnie problem to\u017csamo\u015bci; bohaterowie pr\u00f3buj\u0105 zg\u0142\u0119bi\u0107 swoje obecne \u017cycie i przesz\u0142o\u015b\u0107, by odnale\u017a\u0107 klucz do w\u0142asnej osobowo\u015bci, zg\u0142\u0119bi\u0107 tajemnic\u0119 swej kondycji.<\/p>\n Ishiguro zacz\u0105\u0142 pisa\u0107 ju\u017c w szkole, ale pocz\u0105tkowo my\u015bla\u0142 o karierze muzycznej. Pisa\u0142 teksty piosenek, gra\u0142 na gitarze, prezentowa\u0142 swoje demo kolejnym wytw\u00f3rniom. Bez powodzenia. Zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 w stron\u0119 literatury, studiuj\u0105c kreatywne pisarstwo na Uniwersytecie Wschodniej Anglii. Pr\u00f3bki tej wczesnej tw\u00f3rczo\u015bci mo\u017cna znale\u017a\u0107 w archiwum autora w Harry Ransom Center (Uniwersytet Teksa\u0144ski w Austin). Ishiguro czasem nawi\u0105zywa\u0142 do nich, cho\u0107 okre\u015bli\u0142 dopiero rok 1979 jako prze\u0142omowy dla swojego \u017cycia i tw\u00f3rczo\u015bci. W 1982 roku wyda\u0142 pierwsz\u0105 powie\u015b\u0107 Pejza\u017c w kolorze sepii<\/em>, kolejne powstawa\u0142y w kilkuletnich odst\u0119pach \u2212 Malarz \u015bwiata u\u0142udy<\/em> (1986), Okruchy dnia<\/em> (1989), Niepocieszony<\/em> (1995), Kiedy byli\u015bmy sierotami<\/em> (2000), Nie opuszczaj mnie<\/em> (2005), Nokturny<\/em> (2009), Pogrzebany olbrzym<\/em> (2015).<\/p>\n Rezultaty wsp\u00f3\u0142pracy Ishigury z filmem s\u0105 zaskakuj\u0105co r\u00f3\u017cnorodne, co nie jest tylko spraw\u0105 odmiennych indywidualno\u015bci re\u017cyser\u00f3w, kt\u00f3rzy si\u0119gaj\u0105 po jego powie\u015bci b\u0105d\u017a scenariusze. Mo\u017ce przede wszystkim wynika to z charakteru tw\u00f3rczo\u015bci samego pisarza, w kt\u00f3rej mo\u017cna znale\u017a\u0107 nader subteln\u0105 analiz\u0119 z\u0142o\u017conych temat\u00f3w poszukiwania to\u017csamo\u015bci, zmiennych konfiguracji pami\u0119ci, nostalgiczne klimaty wypraw \u201ew poszukiwaniu straconego czasu\u201d, sposob\u00f3w przepracowania traumy. Ishiguro b\u0119dzie te\u017c inspirowa\u0142 poszukiwania formalne, pasjonowa\u0142o go bowiem zawsze to, jak ludzie wykorzystuj\u0105 j\u0119zyk, gdy pr\u00f3buj\u0105 oszuka\u0107 innych i usprawiedliwi\u0107 siebie we w\u0142asnych oczach. Tak na fundamencie rzeczywisto\u015bci nadbudowane zostaj\u0105 historie fikcyjne za spraw\u0105 niewiarygodnego narratora.<\/p>\n Ishiguro pisze swoje powie\u015bci (z wyj\u0105tkiem Pogrzebanego olbrzyma<\/em>) w pierwszej osobie. Narrator jest zarazem bohaterem, kt\u00f3ry opowiada swoj\u0105 histori\u0119 tak, jak chcia\u0142by, \u017ceby odbierali j\u0105 inni, ale to przecie\u017c autor tworzy narratora i zarazem go zdradza; poprzez szczeliny i luki w jego narracji b\u0105d\u017a ujawniaj\u0105c jego k\u0142amstwa, pozwala, by czytelnik na podstawie uzyskanych informacji budowa\u0142 drug\u0105 histori\u0119. W powie\u015bci ta druga historia jest nam dana jedynie implicytnie, lecz w wypadku adaptacji materializuje si\u0119 na naszych oczach wbrew wysi\u0142kom tego, kt\u00f3ry pr\u00f3buje j\u0105 opowiedzie\u0107 po swojemu.<\/p>\n Nie trzymaj\u0105c si\u0119 chronologii kontakt\u00f3w Ishigury z kinem, spr\u00f3buj\u0119 je zrelacjonowa\u0107 w inny spos\u00f3b: zaczynaj\u0105c od adaptacji, kt\u00f3ra nie tyle transformuje, ile wpisuje jego powie\u015b\u0107 w film, poprzez te utwory, gdzie jest go mniej, a ko\u0144cz\u0105c na \u015bladowej, praktycznie niewyczuwalnej jego obecno\u015bci. Droga ta prowadzi od Okruch\u00f3w dnia do Najsmutniejszej muzyki \u015bwiata.<\/p>\n Opowie\u015bci niewiarygodne<\/strong><\/p>\n Figura niewiarygodnego narratora, kt\u00f3ra organizuje \u015bwiat przedstawiony Okruch\u00f3w dnia<\/em>, nie jest ani wynalazkiem Ishigury w literaturze, ani Ivory\u2019ego w filmie. Kino zna j\u0105 od zarania swoich dziej\u00f3w, a koronnym przyk\u0142adem pozostaje Gabinet doktora Caligari<\/em> (1920) Roberta Wienego. Tradycyjne funkcjonowania postaci niewiarygodnego narratora \u2212 przypomina Ishiguro w wywiadzie udzielonym Lindzie Richards \u2212 polega na tym, \u017ce wprowadza on dystans mi\u0119dzy w\u0142asnym k\u0142amstwem, szale\u0144stwem, aberracj\u0105 a otaczaj\u0105cym go \u015bwiatem, u\u015bwiadamia nam ten dystans. Ale nie zawsze tak to dzia\u0142a. Nie wszyscy pierwszoosobowi narratorzy w powie\u015bciach Ishigury s\u0105 niewiarygodni (nie dotyczy to na przyk\u0142ad narratorki Nie opuszczaj mnie<\/em>), lecz gdy ju\u017c nimi s\u0105, to niekoniecznie na \u00f3w klasyczny spos\u00f3b.<\/p>\n W Malarzu \u015bwiata u\u0142udy<\/em> i Okruchach dnia<\/em> mamy <\/span>do czynienia z sytuacj\u0105, w kt\u00f3rej chronologicznie snuta opowie\u015b\u0107, ewokuj\u0105ca okre\u015blony \u015bwiat przedstawiony, zaczyna wy\u0142ania\u0107 z siebie drug\u0105 opowie\u015b\u0107, kt\u00f3rej narrator wcale nie pr\u00f3buje nam zrelacjonowa\u0107, lecz kt\u00f3ra poza jego wiedz\u0105, wol\u0105 i \u015bwiadomo\u015bci\u0105 zaczyna dociera\u0107 do czytelnika. Masuji Ono, bohater pierwszej z wymienionych powie\u015bci, malarz oddany bez reszty ideologii japo\u0144skiego militaryzmu, zmierza do tego, by przedstawi\u0107 siebie jako godnego starca na emeryturze, kt\u00f3ry nie ma si\u0119 czego wstydzi\u0107 i niczego nie \u017ca\u0142uje ze swojej m\u0142odo\u015bci. Jednak w miar\u0119 jak rozwija sw\u0105 opowie\u015b\u0107, czytelnik uzyskuje obraz zgo\u0142a odmienny. Podobnie w Okruchach dnia<\/em> James Stevens pr\u00f3buje nas zjedna\u0107 dla kieruj\u0105cej jego \u017cyciem ideologii nieposzlakowanej i oddanej s\u0142u\u017cby, kt\u00f3ra wymaga wspania\u0142ych przymiot\u00f3w, takich jak godno\u015b\u0107, lojalno\u015b\u0107 i oddanie.<\/p>\n W tym momencie warto otworzy\u0107 nawias, by przypomnie\u0107, \u017ce posta\u0107 Stevensa narodzi\u0142a si\u0119 ju\u017c wcze\u015bniej, w p\u00f3\u0142dokumentalnym Profilu Arthura J. Masona<\/em>. W notatkach Ishigury z jego archiwum znajdujemy wzmiank\u0119, \u017ce tam po raz pierwszy wprowadzi\u0142 posta\u0107 lokaja, kt\u00f3r\u0105 kapitalnie zagra\u0142 Bernard Hepton. \u201eKiedy zacz\u0105\u0142em prace na Okruchami dnia i pomy\u015bla\u0142em o postaci Stevensa \u2212 pisze \u2212 zobaczy\u0142em jak \u017cyw\u0105 twarz i spos\u00f3b bycia Heptona\u201d.<\/p>\n Film Ivory\u2019ego uj\u0119ty jest w klamry metafor dopowiadaj\u0105cych to, czego nie znajdziemy w powie\u015bci. Zaczyna si\u0119 typow\u0105 figur\u0105 \u201ewej\u015bcia w film\u201d, podkre\u015blon\u0105 chwytem przenikania: przenikamy przez makietow\u0105 fasad\u0119 Darlington Hall, by znale\u017a\u0107 si\u0119 w cudownym angielskim, zielonym pejza\u017cu. Uzyskujemy obietnic\u0119 poznania czego\u015b, co jest przes\u0142oni\u0119te, ukryte. Fina\u0142 za\u015b przedstawia wyp\u0142aszanie go\u0142\u0119bia z pa\u0142acu. W mitologii greckiej go\u0142\u0105b jest ptakiem Afrodyty, symbolem mi\u0142o\u015bci, dla kt\u00f3rej nie ma miejsca w Darlington Hall. Jest tu wymowna aluzja do tego, \u017ce dom ten opu\u015bci\u0142a mi\u0142o\u015b\u0107, a nadzieje Stevensa, \u017ce zdo\u0142a j\u0105 odzyska\u0107, nie zi\u015bci\u0142y si\u0119.<\/p>\n T\u0142umione uczucia<\/strong><\/p>\n Osi\u0105 fabularn\u0105 filmu jest podr\u00f3\u017c Stevensa, kt\u00f3ry otrzymawszy kilka dni urlopu i samoch\u00f3d nowego pracodawcy, ameryka\u0144skiego milionera Faradaya, jedzie odwiedzi\u0107 dawn\u0105 ochmistrzyni\u0119, kt\u00f3ra opu\u015bci\u0142a swego czasu Darlington Hall, by wyj\u015b\u0107 za m\u0105\u017c. Stevens ma nadziej\u0119, \u017ce nam\u00f3wi j\u0105 do powrotu \u2212 nie tylko z my\u015bl\u0105 pozyskania idealnej wsp\u00f3\u0142pracowniczki, lecz tak\u017ce ze wzgl\u0119d\u00f3w osobistych. Podr\u00f3\u017c, kt\u00f3r\u0105 wype\u0142niaj\u0105 b\u0142ahe, nieistotne epizody, ma jeszcze inne, g\u0142\u0119bsze znaczenie. Bohater wraca my\u015bl\u0105 w przesz\u0142o\u015b\u0107 z nadziej\u0105, \u017ce uchwyci sens tego, co mu si\u0119 przed laty przydarzy\u0142o. Wraz z nim cofamy si\u0119 o 20 lat, gdy Stevens i miss Kenton byli jeszcze stosunkowo m\u0142odzi.<\/p>\n Ogl\u0105damy wydarzenia oczami Stevensa, tak jak on je chce nam przedstawi\u0107, dopuszczaj\u0105c do g\u0142osu jedne fakty, a przemilczaj\u0105c inne. Zostajemy jednak w por\u0119 ostrze\u017ceni, by mu do ko\u0144ca nie wierzy\u0107. Skoro Stevens-bohater k\u0142amie, czemu\u017c by mia\u0142 nie k\u0142ama\u0107 jako narrator?<\/p>\n Wspania\u0142y samoch\u00f3d sprawia, \u017ce ludzie bior\u0105 go za d\u017centelmena, a on konsekwentnie gra kogo\u015b innego, ni\u017c jest. Raz ol\u015bniewa przypadkowych s\u0142uchaczy opowie\u015bciami o wspania\u0142ej przesz\u0142o\u015bci Darlington Hall, innym razem wypiera si\u0119 swojej s\u0142u\u017cby u lorda, kt\u00f3ry aktywnie dzia\u0142aj\u0105c na rzecz przyja\u017ani angielsko-niemieckiej, zmar\u0142 jako cz\u0142owiek skompromitowany.<\/p>\n Mo\u017cemy zdemaskowa\u0107 tak\u017ce k\u0142amstwa Stevensa-narratora, bowiem w filmie jest jeszcze inna instancja narracyjna, obdarzona wi\u0119ksz\u0105 wiedz\u0105 i w\u0142adz\u0105 nad \u015bwiatem przedstawionym. Dysponentem opowiadania jest re\u017cyser, tym samym kamera w pewien spos\u00f3b \u201erywalizuje\u201d ze Stevensem-narratorem, gdy\u017c dla niej jest on obiektem takim jak inne. Jest zarazem tym, kt\u00f3ry patrzy, i tym, kt\u00f3ry jest widziany. Dzi\u0119ki temu warstwa powie\u015bci, kt\u00f3ra realizuje si\u0119 tylko w domy\u015ble czytelnika, zostaje zobrazowana. Z narracji literackiej wiemy, \u017ce Stevens jest cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry nigdy nie pozwala sobie na okazywanie emocji. W filmie widziany jego walk\u0119 z uczuciami, zw\u0142aszcza w scenach z miss Kenton i w obliczu \u015bmierci ojca.<\/p>\n Konsekwencj\u0105 interwencji drugiej instancji narracyjnej jest fakt, \u017ce obok historii opowiedzianej przez Stevensa, kt\u00f3ry przedstawia siebie jako powo\u0142anego do roli idealnego majordomusa, rozgrywa si\u0119 inna historia, pretenduj\u0105ca do miana prawdziwej (w my\u015bl za\u0142o\u017cenia, \u017ce kamera nie k\u0142amie) \u2212 historia niespe\u0142nionej mi\u0142o\u015bci, st\u0142umionych uczu\u0107, emocjonalnego gwa\u0142tu, kt\u00f3rego bohater dokonuje na samym sobie.<\/p>\n <\/p>\n Dawcy<\/strong><\/p>\n Adaptacja powie\u015bci Nie opuszczaj mnie<\/em>, o kt\u00f3rej scenarzysta Alex Garland, bliski przyjaciel Ishigury, my\u015bla\u0142, nim jeszcze pisarz sko\u0144czy\u0142 swoj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119, nale\u017cy do kategorii tych, kt\u00f3re tradycyjnie okre\u015bla\u0142o si\u0119 mianem \u201ewiernych\u201d. Zar\u00f3wno \u201eliterze\u201d, jak i \u201educhowi\u201d prozy.<\/p>\n Ani Ishiguro, ani re\u017cyser Mark Romanek nie si\u0119gaj\u0105 po sztafa\u017c gatunku science fiction<\/em>, cho\u0107 cz\u0119sto i ksi\u0105\u017cka, i film tak s\u0105 reklamowane. In medias res<\/em> wprowadzaj\u0105 nas napisy wst\u0119pne, informuj\u0105ce o post\u0119pach bada\u0144 medycznych po II wojnie \u015bwiatowej, kt\u00f3re to badania za spraw\u0105 transplantacji organ\u00f3w pozwalaj\u0105 ludziom \u017cy\u0107 sto lat ju\u017c w drugiej po\u0142owie XX wieku. Wszystkie choroby sta\u0142y si\u0119 uleczalne. Dzi\u015b, w dobie handlu organami i mno\u017c\u0105cych si\u0119 nadu\u017cy\u0107 w tej dziedzinie, opowie\u015b\u0107 o dzieciach-klonach, hodowanych na dawc\u00f3w organ\u00f3w, nie ma w sobie posmaku fantastyki, sygnalizuje wa\u017cki problem etyczny, kt\u00f3ry stoi przed ludzko\u015bci\u0105 ju\u017c dzi\u015b, a nie w bli\u017cej nieokre\u015blonej przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n Pierwszoosobow\u0105 narratork\u0105 zar\u00f3wno powie\u015bci, jak i filmu jest Kathy H., kt\u00f3ra zaczyna swoj\u0105 opowie\u015b\u0107 jako kobieta 28-letnia, wspominaj\u0105c dzieci\u0144stwo w szkole-internacie Hailsham, lata nastoletnie sp\u0119dzone na farmie i lata pracy, kt\u00f3r\u0105 podj\u0119\u0142a jako opiekunka. Kathy nie jest narratork\u0105 niewiarygodn\u0105, jedynie niekiedy (tylko w powie\u015bci) napomyka, \u017ce by\u0107 mo\u017ce czego\u015b nie zapami\u0119ta\u0142a dok\u0142adnie. W filmie opowie\u015b\u0107 ma struktur\u0119 trzycz\u0119\u015bciow\u0105 i przedstawia zdarzenia w porz\u0105dku chronologicznym: cz\u0119\u015b\u0107 I \u2212 Hailsham, cz\u0119\u015b\u0107 II \u2212 Farma, III \u2212 Zej\u015bcia. Prezentowane wydarzenia poddane s\u0105 selekcji, ale z zachowaniem g\u0142\u00f3wnej osi, kt\u00f3ra je organizuje. Film wcze\u015bniej ni\u017c powie\u015b\u0107 informuje zar\u00f3wno postaci wewn\u0105trz opowie\u015bci, jak i widz\u00f3w, kim s\u0105 dzieci kszta\u0142cone w Hailsham i dlaczego s\u0105 tak wyj\u0105tkowe. W powie\u015bci ta wiedza dawkowana jest nam stopniowo, ma\u0142ymi porcjami. O tym, \u017ce obdarzone imionami, ale pozbawione nazwisk dzieci s\u0105 klonami, dowiadujemy si\u0119 stosunkowo p\u00f3\u017ano, podobnie jak bohaterowie, kt\u00f3rzy reaguj\u0105 panicznie i pr\u00f3buj\u0105 szuka\u0107 swoich pierwowzor\u00f3w.<\/p>\n W Hailsham dzieci kszta\u0142cone s\u0105 nader starannie; szko\u0142a k\u0142adzie szczeg\u00f3lny nacisk na kreatywno\u015b\u0107, zach\u0119caj\u0105c do malarstwa, rze\u017aby i poezji. Najlepsze prace gromadzi Galeria, kierowana przez protektork\u0119 szko\u0142y, tajemnicz\u0105 Madame. Dzieci utrzymywane s\u0105 w stanie wiedzy-niewiedzy o swoim statusie: wiedz\u0105, \u017ce r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od personelu i ludzi \u017cyj\u0105cych poza obr\u0119bem Hailsham, ale nie zdaj\u0105 sobie sprawy dlaczego. W filmie jedna z nauczycielek informuje je, \u017ce nie b\u0119d\u0105 mia\u0142y \u017cadnej przysz\u0142o\u015bci. Gdy dorosn\u0105, stan\u0105 si\u0119 dawcami organ\u00f3w, umr\u0105 m\u0142odo, bowiem zdolne s\u0105 prze\u017cy\u0107 tylko kilka donacji.<\/p>\n Film znacznie os\u0142abia bardzo istotny w powie\u015bci w\u0105tek obrzydzenia, a nawet pewnego rodzaju l\u0119ku, jaki budz\u0105 te dzieci. Personel stara si\u0119 ich nie dotyka\u0107, Madame nie potrafi ukry\u0107 odrazy, same dzieci to dostrzegaj\u0105. W ko\u0144cowej rozmowie (bardzo rozbudowanej w ksi\u0105\u017cce, a znacznie skr\u00f3conej w filmie) Miss Emily m\u00f3wi o tym, \u017ce spo\u0142ecze\u0144stwo skwapliwie korzystaj\u0105ce z klon\u00f3w odmawia im statusu istot ludzkich, nie chce wiedzie\u0107 o tym, sk\u0105d si\u0119 bior\u0105 organy, jakby dostarcza\u0142a je jaka\u015b fabryka. Hailsham by\u0142o wyj\u0105tkiem, tylko tutaj troszczono si\u0119 o etyczny wymiar problemu. Dzieci otrzymywa\u0142y wykszta\u0142cenie, rozwija\u0142y swoje zdolno\u015bci, tworzy\u0142y sztuk\u0119. Lecz to by\u0142 eksperyment, kt\u00f3remu szybko po\u0142o\u017cono kres \u2212 zabrak\u0142o sponsor\u00f3w, a klony hoduje si\u0119 teraz na podobie\u0144stwo zwierz\u0105t i ro\u015blin, bez troski o to, co w nich jest ludzkie.<\/p>\n Elegia starego \u015bwiata<\/strong><\/p>\n Historia opowiedziana w Nie opuszczaj mnie<\/em> to przede wszystkim historia mi\u0142osna, rozgrywaj\u0105ca si\u0119 w tr\u00f3jk\u0105cie Kathy H., Tommy D. i Ruth C., i historia przyja\u017ani-nienawi\u015bci mi\u0119dzy dziewcz\u0119tami. Kathy i Tommy s\u0105 sobie bliscy od dzieci\u0144stwa, \u015bwietnie si\u0119 rozumiej\u0105, rodzi si\u0119 mi\u0119dzy nimi g\u0142\u0119bokie porozumienie, kt\u00f3re wyzwala czu\u0142o\u015b\u0107. Zazdrosna Ruth, zdolna manipulatorka, umiej\u0119tnie zaw\u0142aszcza ch\u0142opca, cho\u0107 nie jest nim naprawd\u0119 zainteresowana, i w konsekwencji to oni staj\u0105 si\u0119 par\u0105. Kathy wyje\u017cd\u017ca, podejmuj\u0105c prac\u0119 opiekunki. Spotkaj\u0105 si\u0119 po dziesi\u0119ciu latach, gdy Ruth i Tommy s\u0105 ju\u017c donatorami. Bliska \u015bmierci Ruth chce naprawi\u0107 sw\u00f3j b\u0142\u0105d i da\u0107 im szans\u0119.<\/p>\n Ot\u00f3\u017c od lat kr\u0105\u017cy\u0142a opowie\u015b\u0107 o tym, \u017ce wychowankowie Hailsham, gdy naprawd\u0119 si\u0119 kochaj\u0105 i potrafi\u0105 tego dowie\u015b\u0107, mog\u0105 na kilka lat uzyska\u0107 odroczenie wyroku i prze\u017cy\u0107 je wolni od powinno\u015bci opieku\u0144stwa i donacji. Nikt jednak nie wie, co trzeba uczyni\u0107 i do kogo si\u0119 zwr\u00f3ci\u0107, by ubiega\u0107 si\u0119 o odroczenie. Ruth daje Tommy\u2019emu adres Madame. Para decyduje si\u0119 spr\u00f3bowa\u0107. Dochodz\u0105 do wniosku, \u017ce ich prace dostarczane Galerii \u015bwiadcz\u0105 o ich osobowo\u015bci, o tym, co kryj\u0105 ich dusze, a wi\u0119c dowiod\u0105 szczero\u015bci ich uczu\u0107.<\/p>\n Tytu\u0142 Nie opuszczaj mnie<\/em> pochodzi od piosenki, kt\u00f3r\u0105 Kathy stale sobie puszcza z ta\u015bmy. Raz nawet (jeszcze jako dziecko) ta\u0144czy do jej wt\u00f3ru, tul\u0105c do piersi poduszk\u0119. W filmie nie ma tej sceny. W powie\u015bci Madame widzi ta\u0144cz\u0105c\u0105 dziewczynk\u0119 i p\u0142acze. Kathy to dostrzega i w ostatniej rozmowie pyta, dlaczego w\u00f3wczas p\u0142aka\u0142a. \u201ePatrz\u0105c tamtego dnia, jak ta\u0144czysz (\u2026), widzia\u0142am nadchodz\u0105cy raptownie nowy \u015bwiat. Owszem, bardziej naukowy i racjonalny. Radz\u0105cy sobie ze starymi chorobami. Bardzo dobrze. Lecz jednocze\u015bnie \u015bwiat, kt\u00f3ry jest surowy i okrutny. I zobaczy\u0142am ma\u0142\u0105 dziewczynk\u0119 z zamkni\u0119tymi oczyma, przyciskaj\u0105c\u0105 do piersi ten stary mi\u0142y \u015bwiat, o kt\u00f3rym w g\u0142\u0119bi serca wie, \u017ce si\u0119 ko\u0144czy. Przyciska go do piersi i prosi, \u017ceby jej nie opuszcza\u0142\u201d.<\/p>\n \u015awiaty u\u0142udy<\/strong><\/p>\n Bia\u0142a hrabina<\/em> sprawia wra\u017cenie swego rodzaju pojedynku mi\u0119dzy scenariuszem Ishigury a wystawnym spektaklem charakterystycznym dla wi\u0119kszo\u015bci produkcji tandemu Merchant\u2212Ivory. W recepcji krytycznej pojawia\u0142y si\u0119 g\u0142osy, w my\u015bl kt\u00f3rych s\u0142abo\u015b\u0107 filmu wynika\u0142a w przewa\u017caj\u0105cej mierze z \u201eanemicznego, nadto wyszukanego, idiosynkratycznego scenariusza\u201d. Zarzucano mu brak dramatycznego napi\u0119cia, niedostatek wydarze\u0144, blady w\u0105tek romansowy. Plusy odnotowano po stronie realizacyjno-produkcyjnej: kunsztowna inscenizacja, \u015bwietna gra aktorska Natashy Richardson i Ralpha Fiennesa, rozmach scen fina\u0142owych. O ile w Okruchach dnia<\/em> Ivory idealnie zr\u00f3wnowa\u017cy\u0142 literacko\u015b\u0107 i filmowo\u015b\u0107, tutaj poradzi\u0142 sobie z tym gorzej.<\/p>\n Ishiguro pozosta\u0142 sob\u0105. Jego scenariusz w formie istotnie nader wyrafinowanej realizuje g\u0142\u00f3wne wyznaczniki tematyczne, charakterystyczne dla wszystkich powie\u015bci tego autora. Motyw wyparcia i samooszukiwania pojawia si\u0119 w postaci doskonale czystej, bohaterowie d\u0105\u017c\u0105 do tego, by \u017cy\u0107 w \u015bwiecie u\u0142udy, ignoruj\u0105c rzeczywisto\u015b\u0107.<\/p>\n Akcja filmu rozgrywa si\u0119 w Szanghaju, w drugiej po\u0142owie lat 30. Todd Jackson, by\u0142y urz\u0119dnik ameryka\u0144skiego Departamentu Stanu i dyplomata, traci \u017con\u0119 i dzieci w zamachu terrorystycznym. On sam \u015blepnie. Fizyczny brak jest tu znakiem \u015blepoty jako postawy wobec \u015bwiata. Jackson nie dostrzega otaczaj\u0105cej go rzeczywisto\u015bci, w kt\u00f3rej gwa\u0142townie narastaj\u0105 konflikty wewn\u0119trzne Chin (komuni\u015bci kontra Kuomintang) oraz spi\u0119cia chi\u0144sko-japo\u0144skie. \u017byje samotnie, piel\u0119gnuj\u0105c marzenie o tym, by stworzy\u0107 oaz\u0119 idealnego pi\u0119kna i harmonii w postaci lokalu wysokiej klasy, innego ni\u017c te, po kt\u00f3rych snuje si\u0119 w bezsenne noce.<\/p>\n W jednym z takich miejsc spotyka hrabin\u0119 Sofi\u0119 Bieli\u0144skaj\u0119, dzi\u015b tancerk\u0119 i hostess\u0119, kt\u00f3ra ratuje go z opresji, dostrzegaj\u0105c opryszk\u00f3w zamierzaj\u0105cych napa\u015b\u0107 i obrabowa\u0107 niewidomego. Sofia jest emigrantk\u0105 chroni\u0105c\u0105 si\u0119 w Szanghaju wraz z rodzin\u0105 przed rewolucj\u0105, kt\u00f3ra nieodwo\u0142alnie zburzy\u0142a jej \u015bwiat. M\u0105\u017c Sofii nie \u017cyje, ona pozosta\u0142a z ma\u0142\u0105 c\u00f3reczk\u0105 Kati\u0105, te\u015bciow\u0105 i jej c\u00f3rk\u0105 oraz wujostwem. Rodzina nie ma \u015brodk\u00f3w do \u017cycia; jedynie Sofia pracuje na ich utrzymanie, wykonuj\u0105c to upokarzaj\u0105ce zaj\u0119cie. Arystokratyczna rodzina gardzi ni\u0105 i poni\u017ca na ka\u017cdym kroku, piel\u0119gnuj\u0105c swoje pretensje i iluzje, niepomna na otaczaj\u0105c\u0105 ich rzeczywisto\u015b\u0107. Sofia znosi sw\u00f3j los cierpliwie i z pokor\u0105. Ona nie przynale\u017cy nigdzie: ani do \u015bwiata stworzonego przez Todda Jacksona w otwartym przez niego lokalu \u201eBia\u0142a Hrabina\u201d, gdzie Sofia jest g\u0142\u00f3wn\u0105 hostess\u0105, ani tym bardziej do \u015bwiata, z kt\u00f3rego rodzina konsekwentnie j\u0105 wyklucza.<\/p>\n Pracuj\u0105c dla Jacksona, Sofia jest wolna od najbardziej upokarzaj\u0105cych aspekt\u00f3w swojej profesji, lecz nie zmienia to jej relacji z rodzin\u0105 ani nie buduje pomostu do \u015bwiata, w kt\u00f3rym jej pracodawca odgrodzi\u0142 si\u0119 od rzeczywisto\u015bci. Z czasem ich formalne stosunki ulegaj\u0105 niedostrzegalnym, subtelnym zmianom. Widz raczej mo\u017ce si\u0119 domy\u015bla\u0107 ni\u017c dostrzega\u0107, \u017ce tych dwoje si\u0119 kocha.<\/p>\n![\"Kadr](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/kazuo-ishiguro-2017-12-19-003.jpg\" "\\"Kadr")
<\/a><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>