{"id":45155,"date":"2018-01-22T00:00:29","date_gmt":"2018-01-21T23:00:29","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=45155"},"modified":"2020-11-06T10:48:22","modified_gmt":"2020-11-06T09:48:22","slug":"csw-kronika-prawda-ekranu-prawda-materialu-prawda-prawda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/csw-kronika-prawda-ekranu-prawda-materialu-prawda-prawda","title":{"rendered":"Prawda ekranu, prawda materia\u0142u, prawda-prawda"},"content":{"rendered":"

Zmiany w mediach i komunikacji, jakimi naznaczone zosta\u0142y ostatnie lata, wp\u0142yn\u0119\u0142y na zmiany w j\u0119zyku. Definicje poj\u0119\u0107 przesta\u0142y by\u0107 czym\u015b nienaruszalnym, s\u0142owniki i encyklopedie wcale nie stanowi\u0105 ju\u017c wymiernych punkt\u00f3w odniesienia, bo dzisiaj definicj\u0119 mo\u017cna zinterpretowa\u0107 na nowo, przekszta\u0142ci\u0107, przemie\u015bci\u0107. Problem polega na tym, \u017ce poj\u0119cia prawdy i fa\u0142szu, wraz z tymi zmianami, nabra\u0142y wyj\u0105tkowo politycznych walor\u00f3w i funkcjonowa\u0107 zacz\u0119\u0142y \u2013 szczeg\u00f3lnie w mediach \u2013 pod postaci\u0105 post-prawdy i fake news\u00f3w<\/em>. Fake newsy<\/em>, trolling<\/em> w internecie i medialne formy dezinformacji odgrywaj\u0105 dzi\u015b ogromn\u0105 rol\u0119 nie tylko w kampaniach wyborczych, ale stanowi\u0105 szczeg\u00f3lny rodzaj broni politycznej. W polu niebezpiecznych zmian, w \u015bwiecie, w kt\u00f3rym zmiany w j\u0119zyku zaczynaj\u0105 zarz\u0105dza\u0107 przestrzeni\u0105 publiczn\u0105, CSW Kronika Bytom z kuratorami Stachem Ruksz\u0105 i Emili\u0105 Orzechowsk\u0105, przygotowa\u0142a wystaw\u0119 o wiele obiecuj\u0105cym tytule: Bia\u0142e k\u0142amstwo<\/em>. Zwi\u0105zek frazeologiczny, kt\u00f3ry jest punktem wyj\u015bcia dla ekspozycji, oznacza \u2013 jak wspomniano w przewodniku \u2013 nieprawd\u0119 wypowiadan\u0105 wbrew w\u0142asnym przekonaniom, ale w dobrej wierze. Bior\u0105c pod uwag\u0119 polityczn\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 programu instytucji, po Bia\u0142ym k\u0142amstwie<\/em> spodziewa\u0142am si\u0119 skupienia na wy\u017cej wspomnianych politycznych aspektach prawdy i k\u0142amstwa. W rzeczywisto\u015bci wystawa zaprezentowa\u0142a si\u0119 jako opowie\u015b\u0107 znacznie l\u017cejsza, kt\u00f3ra raczej unika newralgicznych kwestii, w zamian za\u015b odwo\u0142uje si\u0119 do uniwersalnych narracji o materiale, formie, hipokryzji, punkcie widzenia. Co nie znaczy, \u017ce w Kronice zupe\u0142nie zabrak\u0142o prac o wyra\u017anie krytycznym zaci\u0119ciu.<\/p>\n

\"Artur<\/a>
Artur Malewski, \u201ebez tytu\u0142u\u201d, wystawa \u201eBia\u0142e k\u0142amstwo\u201d, kuratorzy: Emilia Orzechowska i Stanis\u0142aw Ruksza, CSW Kronika, Bytom (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n

Jedn\u0105 z nich jest pozbawiona tytu\u0142u rze\u017aba Artura Malewskiego. Cho\u0107 w przewodniku wystawy nie zosta\u0142a oznaczona numerem 1, to jej \u015bnie\u017cnobia\u0142a, masywna bry\u0142a po wej\u015bciu do galerii rzuca si\u0119 w oczy jako pierwsza. Nie znajduje si\u0119 ani najbli\u017cej drzwi, ani nie jest w ich stron\u0119 zwr\u00f3cona, ale bezkonkurencyjnie przyci\u0105ga wzrok odbiorcy. Jednak dostrzec kogo i co przedstawia mo\u017cna dopiero dochodz\u0105c do naro\u017cnika pomieszczenia i okr\u0105\u017caj\u0105c rze\u017ab\u0119 prawie doko\u0142a. Na bia\u0142ym, prostopad\u0142o\u015bciennym bloku, kt\u00f3ry przypomina\u0107 mo\u017ce postument pod pomnik lub rze\u017ab\u0119, ukazana zosta\u0142a sylwetka siedz\u0105cego papie\u017ca Jana Paw\u0142a II. Lekko zgarbiona figura, r\u00f3wnie\u017c ca\u0142a w bieli, trzyma w d\u0142oniach go\u0142\u0119bic\u0119. Ciemnoszara g\u0142\u00f3wka go\u0142\u0119bicy jako jedyna nosi znamiona innego koloru ni\u017c bia\u0142y. Na bloku, na kt\u00f3rym siedzi papie\u017c, znajduje si\u0119 sentencja zaczerpni\u0119ta z Antychrysta<\/em> Fryderyka Nietzschego: \u201eRzeczywi\u015bcie, stanowi to r\u00f3\u017cnic\u0119, w jakim celu si\u0119 k\u0142amie: czy si\u0119 tym zachowuje, czy burzy\u201d. Dob\u00f3r cytatu nie pozostawia w\u0105tpliwo\u015bci co do opinii artysty o postawie papie\u017ca i zwraca uwag\u0119 na ambiwalentny i niejasny status poj\u0119cia k\u0142amstwa. Cytat towarzysz\u0105cy rze\u017abie nie wzbudzi co prawda gwa\u0142townej reakcji bezgranicznych zwolennik\u00f3w Jana Paw\u0142a II, jednak w tym ironicznym zestawieniu bardziej zdystansowany i krytyczny odbiorca dostrze\u017ce zarzut obrony spo\u0142ecznego i politycznego status quo<\/em>. Cho\u0107 w polskiej przestrzeni publicznej nie m\u00f3wi si\u0119 o tym wiele, papie\u017c Polak by\u0142 jednym z najbardziej konserwatywnych przyw\u00f3dc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a, nastawionym negatywnie i krytycznie wobec zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci propozycji zmian i reform. Jako papie\u017c, Wojty\u0142a za wszelk\u0105 cen\u0119 d\u0105\u017cy\u0142 do obrony wizerunku Ko\u015bcio\u0142a, w jego imi\u0119 wydawa\u0142 decyzje nakazuj\u0105ce ukrywanie wielu nieprawid\u0142owo\u015bci, m.in. pedofilii w\u015br\u00f3d ksi\u0119\u017cy. Szczeg\u00f3lnie za\u015b zale\u017ca\u0142o mu na zatrzymaniu emancypacji kobiet: propagowa\u0142 \u201ekobiec\u0105 misj\u0119 macierzy\u0144stwa\u201d i tak zwany \u201echrze\u015bcija\u0144ski feminizm\u201d, dyskredytowa\u0142 u\u017cywanie antykoncepcji (r\u00f3wnie\u017c w krajach afryka\u0144skich, gdzie szala\u0142y epidemie HIV i AIDS), broni\u0142 instytucji do\u017cywotniego ma\u0142\u017ce\u0144stwa, nawet w obliczu maltretowania kobiet. Tej ciemnej strony pontyfikatu Jana Paw\u0142a II w naszym kraju nadal nie chce si\u0119 dostrzega\u0107. Ciemnoszara go\u0142\u0119bica trzymana przez figur\u0119 papie\u017ca w pracy Malewskiego nie jest wi\u0119c go\u0142\u0119bic\u0105 pokoju. Dzi\u0119ki realizacji Malewskiego Bia\u0142e k\u0142amstwo<\/em> wydaje si\u0119 zyskiwa\u0107 symboliczne, ale mocne i krytyczne otwarcie.<\/p>\n