{"id":45291,"date":"2018-02-02T10:09:13","date_gmt":"2018-02-02T09:09:13","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=45291"},"modified":"2020-11-04T14:24:45","modified_gmt":"2020-11-04T13:24:45","slug":"miroslaw-balka-zuzanna-sokolowska-przeblyski-w-ciemnosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/miroslaw-balka-zuzanna-sokolowska-przeblyski-w-ciemnosci","title":{"rendered":"Przeb\u0142yski w ciemno\u015bci"},"content":{"rendered":"<p>Znajduj\u0105ca si\u0119 w Holu Centralnym Muzeum \u015al\u0105skiego Galeria Jednego Dzie\u0142a jest stref\u0105 szczeg\u00f3ln\u0105, w kt\u00f3rej nie ma miejsca na dystans pomi\u0119dzy artyst\u0105 a widzem. W tej przestrzeni publiczno\u015b\u0107 bezpo\u015brednio do\u015bwiadcza obecno\u015bci prac tw\u00f3rc\u00f3w \u2013 mo\u017ce ich bezpardonowo dotyka\u0107, nie ma \u017cadnych barier czy sztywno ustalonych granic. Najnowsza wystawa, kt\u00f3rej autorem jest jeden z najwybitniejszych polskich artyst\u00f3w, Miros\u0142aw Ba\u0142ka, jest ekspozycj\u0105, kt\u00f3ra mo\u017ce widz\u00f3w jednocze\u015bnie zaskoczy\u0107 i rozczarowa\u0107, cho\u0107 wszystko tak naprawd\u0119 zale\u017cy od oczekiwa\u0144 odwiedzaj\u0105cych, kt\u00f3rzy do ko\u0144ca nie wiedz\u0105, czego mog\u0105 si\u0119 spodziewa\u0107 i przede wszystkim \u2013 co przyjdzie im zobaczy\u0107. Ba\u0142ka, realizuj\u0105c swoj\u0105 najnowsz\u0105 prac\u0119, odwo\u0142ywa\u0142 si\u0119 do burzliwej historii \u015al\u0105ska, do pokopalnianego krajobrazu i zanieczyszczonego powietrza, dlatego te\u017c jego monumentalna, wykonana z blachy trapezowej rze\u017aba, przypomina swoj\u0105 form\u0105 ludzkie p\u0142uca. Pracy nie mo\u017cna zobaczy\u0107 od zewn\u0105trz \u2013 widz, kt\u00f3ry odwiedza wystaw\u0119 Ba\u0142ki natychmiast znajduje si\u0119 w \u015brodku samego dzie\u0142a. Ale na tym zaskoczenia si\u0119 nie ko\u0144cz\u0105.<\/p>\n<figure id=\"attachment_45302\" aria-describedby=\"caption-attachment-45302\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/miroslaw-balka-muzeum-slaskie-katowice-2018-02-02-002.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-45302\" title=\"Miros\u0142aw Ba\u0142ka, [(.;,:?!\u2013\u2026)], Muzeum \u015al\u0105skie w Katowicach (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/miroslaw-balka-muzeum-slaskie-katowice-2018-02-02-002-540x360.jpg\" alt=\"Miros\u0142aw Ba\u0142ka, [(.;,:?!\u2013\u2026)], Muzeum \u015al\u0105skie w Katowicach (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"360\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/miroslaw-balka-muzeum-slaskie-katowice-2018-02-02-002-540x360.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/miroslaw-balka-muzeum-slaskie-katowice-2018-02-02-002-900x600.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/miroslaw-balka-muzeum-slaskie-katowice-2018-02-02-002-576x384.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/miroslaw-balka-muzeum-slaskie-katowice-2018-02-02-002.jpg 1920w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-45302\" class=\"wp-caption-text\">Miros\u0142aw Ba\u0142ka, [(.;,:?!\u2013\u2026)], Muzeum \u015al\u0105skie w Katowicach (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Enigmatyczny jest ju\u017c sam tytu\u0142 ekspozycji: <em>[(.;,:?!\u2013\u2026)]<\/em>. Tworz\u0105 go znaki przestankowe alfabetu \u0142aci\u0144skiego; kropka sygnalizuj\u0105ca koniec wypowiedzi, znak zapytania wyra\u017caj\u0105cy w\u0105tpliwo\u015b\u0107, wykrzyknik sugeruj\u0105cy emocje, a tak\u017ce wielokropek kojarz\u0105cy si\u0119 z niedopowiedzeniem, niedoko\u0144czeniem, podsk\u00f3rnie odczuwan\u0105 niepewno\u015bci\u0105. Innymi s\u0142owy \u2013 tytu\u0142 sugeruje wszystko, a zarazem nic, bo tak naprawd\u0119, na pierwszy rzut oka, jest kompletnie nieczytelny. Nie mo\u017cna oprze\u0107 si\u0119 wra\u017ceniu, \u017ce zabieg Ba\u0142ki odwo\u0142uje si\u0119 mniej lub bardziej bezpo\u015brednio do wsp\u00f3\u0142czesnych element\u00f3w komunikacji, jakimi sta\u0142y si\u0119, zast\u0119puj\u0105ce opis uczu\u0107 i nastroj\u00f3w, emotikony \u2013 one tak\u017ce zbudowane s\u0105 ze znak\u00f3w przestankowych, z nawias\u00f3w, my\u015blnik\u00f3w, dwukropk\u00f3w. Ba\u0142ka, rezygnuj\u0105c z pretensjonalnej dos\u0142owno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 mo\u017ce sugerowa\u0107 tytu\u0142 ekspozycji, znosi w ten spos\u00f3b jak\u0105kolwiek jednoznaczn\u0105 interpretacj\u0119 swojej najnowszej pracy. I trzeba przyzna\u0107, ta trudna sztuka bez w\u0105tpienia mu si\u0119 udaje.<\/p>\n<p>Aby zobaczy\u0107 sam\u0105 wystaw\u0119, trzeba przemierzy\u0107 d\u0142ugi, podziemny korytarz, rozja\u015bnionym s\u0142abym snopem \u015bwiat\u0142a wydobywaj\u0105cym si\u0119 z \u017c\u00f3\u0142tych, kwadratowych okienek. Z ka\u017cdym momentem robi si\u0119 coraz bardziej szarawo, a nagle, zupe\u0142nie znienacka, znajdujemy si\u0119 w \u015brodku rze\u017aby Ba\u0142ki, w kt\u00f3rej panuje ca\u0142kowita ciemno\u015b\u0107. Realizacja artysty rezygnuje z wizualno\u015bci stawiaj\u0105c na maksymalne do\u015bwiadczenie. W ciemno\u015bci widz skazany jest tylko na swoje dwa zmys\u0142y \u2013 dotyk i s\u0142uch. Przemierzaj\u0105c ciemne korytarze pr\u00f3bujemy z\u0142apa\u0107 r\u00f3wnowag\u0119 pomi\u0119dzy potrzeb\u0105 natychmiastowego wyj\u015bcia i jednoczesn\u0105, przemo\u017cn\u0105 ch\u0119ci\u0105 zostania w obezw\u0142adniaj\u0105cej pracy Ba\u0142ki. Realizacja bez w\u0105tpienia wymaga skupienia i cierpliwo\u015bci, a po\u015bpiech nie jest w tym miejscu wskazany, zw\u0142aszcza, kiedy publiczno\u015b\u0107 nastawia si\u0119 na wizualne do\u015bwiadczenie, kt\u00f3re artysta w tym przypadku ca\u0142kowicie porzuci\u0142. W tej przestrzeni trzeba zosta\u0107 d\u0142u\u017cej, oswoi\u0107 j\u0105 za pomoc\u0105 dotyku i powoli przyzwyczajaj\u0105cego si\u0119 do ciemno\u015bci wzroku, kt\u00f3ry skazany jest na s\u0142abe przeb\u0142yski \u015bwiat\u0142a wydobywaj\u0105ce si\u0119 z dw\u00f3ch, \u017c\u00f3\u0142tych, kopalnianych lamp prowadz\u0105cych do samego wn\u0119trza rze\u017aby. Istotnym elementem jest tak\u017ce zmiana temperatury. Im ni\u017cej, tym cieplej i bardziej parno, w \u015brodku rze\u017aby przeciwnie \u2013 robi si\u0119 ch\u0142odniej. Wszystkie te wra\u017ceniowe niuanse maja sw\u00f3j sens i nie s\u0105 przypadkowe. \u017b\u00f3\u0142te kwadraciki, kt\u00f3re prowadz\u0105 widz\u00f3w do wn\u0119trza rze\u017aby nawi\u0105zuj\u0105 do kanark\u00f3w, kt\u00f3re wypuszczano w ciemne korytarze kopalni, aby mog\u0142y przestrzec przed zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 wybuchem. W kopalni g\u00f3rnicy nara\u017ceni s\u0105 na zmiany temperatur, kt\u00f3re wahaj\u0105 si\u0119 miejscami od 28 do nawet 35 stopni. Nawiasy w tytule wystawy odnosz\u0105 si\u0119 do symbolicznego zamkni\u0119cia \u2013 kiedy g\u00f3rnicy zje\u017cd\u017caj\u0105 pod ziemi\u0119, ryzykuj\u0105, \u017ce mog\u0105 utkn\u0105\u0107 w podziemnych korytarzach ju\u017c na zawsze, w ca\u0142kowitej ciemno\u015bci. Podobnie rzecz ma si\u0119 z czarn\u0105 blach\u0105 trapezow\u0105, kt\u00f3ra budzi skojarzenia z jak\u0105\u015b niedoko\u0144czon\u0105 budow\u0105, jak i form\u0105 samej rze\u017aby, nawi\u0105zuj\u0105c\u0105 do anatomicznego kszta\u0142tu p\u0142uc \u2013 czarnych, zanieczyszczonych przez py\u0142y, coraz gorzej radz\u0105cych sobie ze swobodnym oddychaniem, choruj\u0105cych. Ba\u0142ka pozostawia jednak du\u017ce pole dla wyobra\u017ani widz\u00f3w \u2013 gdyby pozbawi\u0107 prac\u0119 kontekstu, w jakim zosta\u0142a umieszczona, wra\u017cenia, jakie mog\u0105 ujawni\u0107 si\u0119 w obcowaniu z najnowszym dzie\u0142em artysty s\u0105 zgo\u0142a inne. Pojawiaj\u0105 si\u0119 bardzo intymne, osobiste, a tak\u017ce skrajne skojarzenia i wra\u017cenia. L\u0119k przed \u015bmierci\u0105, przed ca\u0142kowitym znikni\u0119ciem, a tak\u017ce spokojne zanurzenie w ciemno\u015bci, kiedy nie odczuwa si\u0119 strachu, ale dwuznaczn\u0105, wr\u0119cz kontemplacyjn\u0105 przyjemno\u015b\u0107.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-45291 gallery-columns-3 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/miroslaw-balka-zuzanna-sokolowska-przeblyski-w-ciemnosci\/miroslaw-balka-muzeum-slaskie-katowice-2018-02-02-001'><img width=\"400\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/miroslaw-balka-muzeum-slaskie-katowice-2018-02-02-001-400x240.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Miros\u0142aw Ba\u0142ka, [(.;,:?!\u2013\u2026)], Muzeum \u015al\u0105skie w Katowicach (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-45301\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-45301'>\n\t\t\t\tMiros\u0142aw Ba\u0142ka, [(.;,:?!\u2013\u2026)], Muzeum \u015al\u0105skie w Katowicach (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/miroslaw-balka-zuzanna-sokolowska-przeblyski-w-ciemnosci\/miroslaw-balka-muzeum-slaskie-katowice-2018-02-02-002'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/miroslaw-balka-muzeum-slaskie-katowice-2018-02-02-002-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Miros\u0142aw Ba\u0142ka, [(.;,:?!\u2013\u2026)], Muzeum \u015al\u0105skie w Katowicach (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-45302\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-45302'>\n\t\t\t\tMiros\u0142aw Ba\u0142ka, [(.;,:?!\u2013\u2026)], Muzeum \u015al\u0105skie w Katowicach (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/miroslaw-balka-zuzanna-sokolowska-przeblyski-w-ciemnosci\/miroslaw-balka-muzeum-slaskie-katowice-2018-02-02-006'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/miroslaw-balka-muzeum-slaskie-katowice-2018-02-02-006-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Miros\u0142aw Ba\u0142ka, [(.;,:?!\u2013\u2026)], Muzeum \u015al\u0105skie w Katowicach (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-45303\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-45303'>\n\t\t\t\tMiros\u0142aw Ba\u0142ka, [(.;,:?!\u2013\u2026)], Muzeum \u015al\u0105skie w Katowicach (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/miroslaw-balka-zuzanna-sokolowska-przeblyski-w-ciemnosci\/miroslaw-balka-muzeum-slaskie-katowice-2018-02-02-003'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/miroslaw-balka-muzeum-slaskie-katowice-2018-02-02-003-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Miros\u0142aw Ba\u0142ka, [(.;,:?!\u2013\u2026)], Muzeum \u015al\u0105skie w Katowicach (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-45304\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-45304'>\n\t\t\t\tMiros\u0142aw Ba\u0142ka, [(.;,:?!\u2013\u2026)], Muzeum \u015al\u0105skie w Katowicach (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/miroslaw-balka-zuzanna-sokolowska-przeblyski-w-ciemnosci\/miroslaw-balka-muzeum-slaskie-katowice-2018-02-02-004'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/miroslaw-balka-muzeum-slaskie-katowice-2018-02-02-004-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Miros\u0142aw Ba\u0142ka, [(.;,:?!\u2013\u2026)], Muzeum \u015al\u0105skie w Katowicach (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-45305\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-45305'>\n\t\t\t\tMiros\u0142aw Ba\u0142ka, [(.;,:?!\u2013\u2026)], Muzeum \u015al\u0105skie w Katowicach (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/miroslaw-balka-zuzanna-sokolowska-przeblyski-w-ciemnosci\/miroslaw-balka-muzeum-slaskie-katowice-2018-02-02-005'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/miroslaw-balka-muzeum-slaskie-katowice-2018-02-02-005-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Miros\u0142aw Ba\u0142ka, [(.;,:?!\u2013\u2026)], Muzeum \u015al\u0105skie w Katowicach (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-45306\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-45306'>\n\t\t\t\tMiros\u0142aw Ba\u0142ka, [(.;,:?!\u2013\u2026)], Muzeum \u015al\u0105skie w Katowicach (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>W trakcie w\u0119dr\u00f3wki po tej niezwyk\u0142ej wystawie, s\u0142ycha\u0107 komentarze widz\u00f3w, kt\u00f3rzy natr\u0119tnie, po omacku, szukaj\u0105 czego\u015b, do czego mogliby przyklei\u0107 sw\u00f3j wzrok. \u201eTutaj przecie\u017c nic nie ma!\u201d, \u201eAle co to ma by\u0107? Ja tu niczego nie widz\u0119\u201d! , \u201eCzuj\u0119 si\u0119 tak, jakbym wr\u00f3ci\u0142 w miejsce, w kt\u00f3rym by\u0142em przed urodzeniem\u201d \u2013 to skrajnie r\u00f3\u017cne i skrajnie emocjonalne wypowiedzi, kt\u00f3re najbardziej zapadaj\u0105 w pami\u0119\u0107. Pomimo tych opinii, od totalnego rozczarowania po ekstatyczny zachwyt, widzowie pchani jakim\u015b podsk\u00f3rnie odczuwanym instynktem, przekonaniem, \u017ce mogli co\u015b przeoczy\u0107, pragn\u0105 raz jeszcze wej\u015b\u0107 do rze\u017aby. Trzeba przyzna\u0107, \u017ce realizacja artysty jest totalnie r\u00f3\u017cna od tego, co dotychczas pokazywano w Galerii Jednego Dzie\u0142a, cho\u0107 nie brak tutaj i pewnych podobie\u0144stw. Motyw kanarka obecny by\u0142 u Carole Beznaken podczas wystawy<em> Mi\u2019ma\u2019amakim<\/em>. Artystka stworzy\u0142a instalacj\u0119 r\u00f3wnie\u017c nawi\u0105zuj\u0105c\u0105 do przesz\u0142o\u015bci \u015al\u0105ska, w kt\u00f3rej dominowa\u0142y odg\u0142osy przera\u017conych ptak\u00f3w, usi\u0142uj\u0105cych wydosta\u0107 si\u0119 na zewn\u0105trz z podziemi kopalni. Tymczasem Dani Karavan, ostatni artysta, kt\u00f3ry przed Ba\u0142k\u0105 pokazywa\u0142 tu swoj\u0105 realizacj\u0119 <em>Reflection\/Odbicie<\/em>, postawi\u0142 na o\u015blepiaj\u0105ce \u015bwiat\u0142o i lustra. Z jasno\u015bci, kt\u00f3ra obna\u017ca wszelkie szczeg\u00f3\u0142y oraz niedoskona\u0142o\u015bci, widzowie zostaj\u0105 nagle przeniesieni w silnie kontrastuj\u0105c\u0105, mroczn\u0105 prac\u0119 Ba\u0142ki, w kt\u00f3rej nic nie wida\u0107, a wszelkie potencjalne przeczucia musz\u0105 by\u0107 nadrobione wyobra\u017ani\u0105.<\/p>\n<figure id=\"attachment_45306\" aria-describedby=\"caption-attachment-45306\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/miroslaw-balka-muzeum-slaskie-katowice-2018-02-02-005.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-45306\" title=\"Miros\u0142aw Ba\u0142ka, [(.;,:?!\u2013\u2026)], Muzeum \u015al\u0105skie w Katowicach (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/miroslaw-balka-muzeum-slaskie-katowice-2018-02-02-005-540x360.jpg\" alt=\"Miros\u0142aw Ba\u0142ka, [(.;,:?!\u2013\u2026)], Muzeum \u015al\u0105skie w Katowicach (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"360\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/miroslaw-balka-muzeum-slaskie-katowice-2018-02-02-005-540x360.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/miroslaw-balka-muzeum-slaskie-katowice-2018-02-02-005-900x600.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/miroslaw-balka-muzeum-slaskie-katowice-2018-02-02-005-576x384.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/miroslaw-balka-muzeum-slaskie-katowice-2018-02-02-005.jpg 1920w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-45306\" class=\"wp-caption-text\">Miros\u0142aw Ba\u0142ka, [(.;,:?!\u2013\u2026)], Muzeum \u015al\u0105skie w Katowicach (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Nie jest to pierwsza praca artysty, kt\u00f3ra nawi\u0105zuje do ciemno\u015bci. Wystarczy w tym miejscu wspomnie\u0107 o jego pracy <em>How It Is<\/em>(2009) pokazywanej w Tate Modern w Londynie. Ba\u0142ka skonstruowa\u0142 kontener, do kt\u00f3rego publiczno\u015b\u0107 mog\u0142a swobodnie wej\u015b\u0107, a w kt\u00f3rym panowa\u0142a absolutna, trudna do szybkiego oswojenia ciemno\u015b\u0107. Zygmunt Bauman w rozmowie na temat realizacji zauwa\u017cy\u0142, \u017ce kiedy mia\u0142 pisa\u0107 o londy\u0144skiej ekspozycji, by\u0142 \u201erozchwiany pomi\u0119dzy biegunem odnajdywania wsp\u00f3lnoty ludzkiej w ciemno\u015bciach kontenera, a poczuciem potwornego zagro\u017cenia, kt\u00f3rego nawet ta wsp\u00f3lnota nie jest w stanie zneutralizowa\u0107 czy znie\u015b\u0107\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-1\" id=\"refmark-1\"><sup>[1]<\/sup><\/a>. \u201eTa ciemno\u015b\u0107 by\u0142a \u2013 moim zdaniem \u2013 Pa\u0144skim g\u0142\u00f3wnym materia\u0142em artystycznym. Ciemno\u015b\u0107 jest jednak materia\u0142em nietrwa\u0142ym. Jest pokrewna milczeniu i oczom szeroko zamkni\u0119tym, z drugiej \u2013 wszystko mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107, mamy zatem do czynienia z wielk\u0105 szans\u0105 niezwyk\u0142ego prze\u017cycia\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-2\" id=\"refmark-2\"><sup>[2]<\/sup><\/a> \u2013 m\u00f3wi\u0142 Bauman. Dlatego te\u017c zjawisko ciemno\u015bci jest tak trudne do zwerbalizowania. Przy jej opisie ko\u0144cz\u0105 si\u0119 s\u0142owa, mo\u017cna jedynie operowa\u0107 znakami, tak jak w przypadku Ba\u0142ki \u2013 przestankowymi, kt\u00f3re odsy\u0142aj\u0105 do indywidualnego, prywatnego j\u0119zyka emocji. Przytoczone wy\u017cej s\u0142owa Baumana, m\u00f3wi\u0105cego o szansie niezwyk\u0142ego prze\u017cycia, sprawdzaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce w przypadku katowickiej wystawy artysty. Mo\u017cna t\u0119 ekspozycj\u0119 ca\u0142kowicie odrzuci\u0107, mo\u017cna si\u0119 ni\u0105 totalnie zachwyci\u0107 i podda\u0107 bezw\u0142adnie ciemno\u015bci, do\u015bwiadczaj\u0105c silnej konfrontacji zar\u00f3wno z w\u0142asn\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105, jak i ukrytymi na co dzie\u0144 l\u0119kami. Ale jedno jest pewne \u2013 ta wystawa, bez wzgl\u0119du na to, co tak naprawd\u0119 my\u015bli o niej publiczno\u015b\u0107, d\u0142ugo jeszcze b\u0119dzie siedzie\u0107 w g\u0142owie widza, kt\u00f3ry wychodz\u0105c z Muzeum, czuje si\u0119 zm\u0119czony zbyt intensywnym, zbyt dos\u0142ownym \u015bwiat\u0142em dnia. Ba\u0142ka tymczasem w swojej fascynuj\u0105cej rze\u017abie ca\u0142y czas utrzymuje stan niepowiedzenia, jakiego\u015b trudnego do uchwycenia braku i t\u0119sknoty. Lepka, wilgotna ciemno\u015b\u0107 przyczepia si\u0119 do sk\u00f3ry i oka, kt\u00f3re zaczyna obserwowa\u0107 pojawiaj\u0105ce si\u0119 powoli powidoki, \u015blady barwnych do\u015bwiadcze\u0144 zmys\u0142owych, kt\u00f3re trudno jest normalnie dostrzec w \u015bwietle, a do kt\u00f3rych zaczyna si\u0119 natychmiast t\u0119skni\u0107 po opuszczeniu rze\u017aby. Mo\u017cna w niej dostrzec jednocze\u015bnie wszystko i nic. Ale nie mo\u017cna przej\u015b\u0107 obok oboj\u0119tnie.<\/p>\n<figure id=\"attachment_45305\" aria-describedby=\"caption-attachment-45305\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/miroslaw-balka-muzeum-slaskie-katowice-2018-02-02-004.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-45305\" title=\"Miros\u0142aw Ba\u0142ka, [(.;,:?!\u2013\u2026)], Muzeum \u015al\u0105skie w Katowicach (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/miroslaw-balka-muzeum-slaskie-katowice-2018-02-02-004-540x363.jpg\" alt=\"Miros\u0142aw Ba\u0142ka, [(.;,:?!\u2013\u2026)], Muzeum \u015al\u0105skie w Katowicach (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"363\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/miroslaw-balka-muzeum-slaskie-katowice-2018-02-02-004-540x363.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/miroslaw-balka-muzeum-slaskie-katowice-2018-02-02-004-900x606.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/miroslaw-balka-muzeum-slaskie-katowice-2018-02-02-004-576x387.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/miroslaw-balka-muzeum-slaskie-katowice-2018-02-02-004.jpg 1920w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-45305\" class=\"wp-caption-text\">Miros\u0142aw Ba\u0142ka, [(.;,:?!\u2013\u2026)], Muzeum \u015al\u0105skie w Katowicach (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Bauman m\u00f3wi\u0105c o Ba\u0142ce przytoczy\u0142 s\u0142owa Erwina Panofsky\u2019ego dotycz\u0105ce \u015bwiadomo\u015bci artysty: \u201e[a]rtysta wie tylko o tym, co pokazuje (what he parades), ale nie o tym, co zdradza (what he betrays). Nie wie, co wyniknie, z tego, co zrobi\u0142, co wymyka si\u0119 jego kontroli. W tym sensie nawet artysta nie panuje nad swoim dzie\u0142em. Ba\u0142ka jest artyst\u0105 \u015bwiadomym jak ma\u0142o kt\u00f3ry tw\u00f3rca; si\u0119gni\u0119cie po kawa\u0142ek materia\u0142u poprzedzone jest tutaj przez olbrzymi\u0105 prac\u0119 my\u015bli. Ju\u017c przecie\u017c sam ten wyb\u00f3r jest swego rodzaju przes\u0142aniem. Jakby si\u0119 Pan jednak nie stara\u0142, to poza zaplanowanym, przemy\u015blanym przekazem jest co\u015b, co Pa\u0144skie dzie\u0142o zdradza, a czego w Pa\u0144skich intencjach ani planach nie by\u0142o. G\u0142os artysty jest bowiem na tych samych prawach, co g\u0142os odbiorcy\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-3\" id=\"refmark-3\"><sup>[3]<\/sup><\/a> \u2013 konstatuje Bauman. Rze\u017aba Ba\u0142ki wymyka si\u0119 ustalonym, potencjalnym granicom, sprawiaj\u0105c, \u017ce wystawa <em>[(.;,:?!\u2013\u2026)]<\/em>staje si\u0119 wielowymiarowa, docieraj\u0105ca do najg\u0142\u0119bszych pok\u0142ad\u00f3w wra\u017cliwo\u015bci i \u015bwiadomo\u015bci widza. T\u0119 ekspozycj\u0119 po prostu trzeba nie tyle zobaczy\u0107, co poczu\u0107 ka\u017cd\u0105 kom\u00f3rk\u0105 cia\u0142a, ka\u017cdym oddechem i ka\u017cdym gestem, daj\u0105c si\u0119 ponie\u015b\u0107 przede wszystkim w\u0142asnej intuicji. A to wszystko tylko (albo a\u017c) po to, by pokona\u0107 ograniczenia w\u0142asnej ja\u017ani.<\/p>\n<div id=\"footnote-list\" style=\"display:inherit\"><span id=fn-heading>Poka\u017c przypisy<\/span> &nbsp;&nbsp;&nbsp;(\u21b5 returns to text)<\/p>\n<ol>\n<li id=\"footnote-1\" class=\"fn-text\"><em>Bauman\/Ba\u0142ka<\/em>, red. K. Bojarska, wyd. Narodowe Centrum Kultury, 2013.<a href=\"#refmark-1\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-2\" class=\"fn-text\">Tam\u017ce, s. 56.<a href=\"#refmark-2\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-3\" class=\"fn-text\">Tam\u017ce, s. 48.<a href=\"#refmark-3\">\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Znajduj\u0105ca si\u0119 w Holu Centralnym Muzeum \u015al\u0105skiego Galeria Jednego Dzie\u0142a jest stref\u0105 szczeg\u00f3ln\u0105, w kt\u00f3rej nie ma miejsca na dystans pomi\u0119dzy artyst\u0105 a widzem. W tej przestrzeni publiczno\u015b\u0107 bezpo\u015brednio do\u015bwiadcza obecno\u015bci prac tw\u00f3rc\u00f3w \u2013 mo\u017ce ich bezpardonowo dotyka\u0107, nie ma \u017cadnych barier czy sztywno ustalonych granic. Najnowsza wystawa, kt\u00f3rej autorem jest jeden z najwybitniejszych polskich artyst\u00f3w, Miros\u0142aw Ba\u0142ka, jest ekspozycj\u0105, kt\u00f3ra mo\u017ce widz\u00f3w jednocze\u015bnie zaskoczy\u0107 i rozczarowa\u0107, cho\u0107 wszystko tak naprawd\u0119 zale\u017cy od oczekiwa\u0144 odwiedzaj\u0105cych, kt\u00f3rzy do ko\u0144ca nie wiedz\u0105, czego mog\u0105 si\u0119 spodziewa\u0107 i przede wszystkim \u2013 co przyjdzie im zobaczy\u0107.<\/p>\n","protected":false},"author":26,"featured_media":45301,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[167,6810,93,1405],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[14401],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Przeb\u0142yski w ciemno\u015bci \u2013 Miros\u0142aw Ba\u0142ka [(.;,:?!\u2013\u2026)]<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Najnowsza wystawa, kt\u00f3rej autorem jest jeden z najwybitniejszych polskich artyst\u00f3w, Miros\u0142aw Ba\u0142ka, jest ekspozycj\u0105, kt\u00f3ra mo\u017ce widz\u00f3w jednocze\u015bnie zaskoczy\u0107 i rozczarowa\u0107, cho\u0107 wszystko tak naprawd\u0119 zale\u017cy od oczekiwa\u0144 odwiedzaj\u0105cych, kt\u00f3rzy do ko\u0144ca nie wiedz\u0105, czego mog\u0105 si\u0119 spodziewa\u0107 i przede wszystkim \u2013 co przyjdzie im zobaczy\u0107.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/miroslaw-balka-zuzanna-sokolowska-przeblyski-w-ciemnosci\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/miroslaw-balka-zuzanna-sokolowska-przeblyski-w-ciemnosci#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/miroslaw-balka-muzeum-slaskie-katowice-2018-02-02-001.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/miroslaw-balka-muzeum-slaskie-katowice-2018-02-02-001.jpg\",\"width\":1920,\"height\":1280,\"caption\":\"Miros\u0142aw Ba\u0142ka, [(.;,:?!\u2013\u2026)], Muzeum \u015al\u0105skie w Katowicach (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/miroslaw-balka-zuzanna-sokolowska-przeblyski-w-ciemnosci#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/miroslaw-balka-zuzanna-sokolowska-przeblyski-w-ciemnosci\",\"name\":\"Przeb\u0142yski w ciemno\u015bci \u2013 Miros\u0142aw Ba\u0142ka [(.;,:?!\u2013\u2026)]\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/miroslaw-balka-zuzanna-sokolowska-przeblyski-w-ciemnosci#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2018-02-02T09:09:13+00:00\",\"dateModified\":\"2020-11-04T13:24:45+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/ac1bdf883946a5d13a834ff1dad9a7c5\"},\"description\":\"Najnowsza wystawa, kt\u00f3rej autorem jest jeden z najwybitniejszych polskich artyst\u00f3w, Miros\u0142aw Ba\u0142ka, jest ekspozycj\u0105, kt\u00f3ra mo\u017ce widz\u00f3w jednocze\u015bnie zaskoczy\u0107 i rozczarowa\u0107, cho\u0107 wszystko tak naprawd\u0119 zale\u017cy od oczekiwa\u0144 odwiedzaj\u0105cych, kt\u00f3rzy do ko\u0144ca nie wiedz\u0105, czego mog\u0105 si\u0119 spodziewa\u0107 i przede wszystkim \u2013 co przyjdzie im zobaczy\u0107.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/miroslaw-balka-zuzanna-sokolowska-przeblyski-w-ciemnosci#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/miroslaw-balka-zuzanna-sokolowska-przeblyski-w-ciemnosci\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/miroslaw-balka-zuzanna-sokolowska-przeblyski-w-ciemnosci#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Przeb\u0142yski w ciemno\u015bci\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/ac1bdf883946a5d13a834ff1dad9a7c5\",\"name\":\"Zuzanna Soko\u0142owska\",\"description\":\"ZUZANNA SOKO\u0141OWSKA (1982) \u2013 absolwentka historii i filozofii, wyk\u0142adowca akademicki. Publikowa\u0142a na \u0142amach Arteonu, Polskiego Portalu Kultury O.pl, Rity Baum, artPapieru oraz czasopisma kulturalnego Fragile.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/zuzanna-sokolowska\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Przeb\u0142yski w ciemno\u015bci \u2013 Miros\u0142aw Ba\u0142ka [(.;,:?!\u2013\u2026)]","description":"Najnowsza wystawa, kt\u00f3rej autorem jest jeden z najwybitniejszych polskich artyst\u00f3w, Miros\u0142aw Ba\u0142ka, jest ekspozycj\u0105, kt\u00f3ra mo\u017ce widz\u00f3w jednocze\u015bnie zaskoczy\u0107 i rozczarowa\u0107, cho\u0107 wszystko tak naprawd\u0119 zale\u017cy od oczekiwa\u0144 odwiedzaj\u0105cych, kt\u00f3rzy do ko\u0144ca nie wiedz\u0105, czego mog\u0105 si\u0119 spodziewa\u0107 i przede wszystkim \u2013 co przyjdzie im zobaczy\u0107.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/miroslaw-balka-zuzanna-sokolowska-przeblyski-w-ciemnosci","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/miroslaw-balka-zuzanna-sokolowska-przeblyski-w-ciemnosci#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/miroslaw-balka-muzeum-slaskie-katowice-2018-02-02-001.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/miroslaw-balka-muzeum-slaskie-katowice-2018-02-02-001.jpg","width":1920,"height":1280,"caption":"Miros\u0142aw Ba\u0142ka, [(.;,:?!\u2013\u2026)], Muzeum \u015al\u0105skie w Katowicach (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/miroslaw-balka-zuzanna-sokolowska-przeblyski-w-ciemnosci#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/miroslaw-balka-zuzanna-sokolowska-przeblyski-w-ciemnosci","name":"Przeb\u0142yski w ciemno\u015bci \u2013 Miros\u0142aw Ba\u0142ka [(.;,:?!\u2013\u2026)]","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/miroslaw-balka-zuzanna-sokolowska-przeblyski-w-ciemnosci#primaryimage"},"datePublished":"2018-02-02T09:09:13+00:00","dateModified":"2020-11-04T13:24:45+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/ac1bdf883946a5d13a834ff1dad9a7c5"},"description":"Najnowsza wystawa, kt\u00f3rej autorem jest jeden z najwybitniejszych polskich artyst\u00f3w, Miros\u0142aw Ba\u0142ka, jest ekspozycj\u0105, kt\u00f3ra mo\u017ce widz\u00f3w jednocze\u015bnie zaskoczy\u0107 i rozczarowa\u0107, cho\u0107 wszystko tak naprawd\u0119 zale\u017cy od oczekiwa\u0144 odwiedzaj\u0105cych, kt\u00f3rzy do ko\u0144ca nie wiedz\u0105, czego mog\u0105 si\u0119 spodziewa\u0107 i przede wszystkim \u2013 co przyjdzie im zobaczy\u0107.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/miroslaw-balka-zuzanna-sokolowska-przeblyski-w-ciemnosci#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/miroslaw-balka-zuzanna-sokolowska-przeblyski-w-ciemnosci"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/miroslaw-balka-zuzanna-sokolowska-przeblyski-w-ciemnosci#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Przeb\u0142yski w ciemno\u015bci"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/ac1bdf883946a5d13a834ff1dad9a7c5","name":"Zuzanna Soko\u0142owska","description":"ZUZANNA SOKO\u0141OWSKA (1982) \u2013 absolwentka historii i filozofii, wyk\u0142adowca akademicki. Publikowa\u0142a na \u0142amach Arteonu, Polskiego Portalu Kultury O.pl, Rity Baum, artPapieru oraz czasopisma kulturalnego Fragile.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/zuzanna-sokolowska"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45291"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/26"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=45291"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45291\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48419,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45291\/revisions\/48419"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/45301"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=45291"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=45291"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=45291"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=45291"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=45291"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}