{"id":4547,"date":"2011-03-21T16:08:45","date_gmt":"2011-03-21T15:08:45","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=4547"},"modified":"2013-01-23T22:47:02","modified_gmt":"2013-01-23T21:47:02","slug":"etgar-keret-literatura-jak-rollercoaster","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/etgar-keret-literatura-jak-rollercoaster","title":{"rendered":"Literatura jak rollercoaster"},"content":{"rendered":"

Z Etgarem Keretem rozmawia Piotr Czerkawski<\/p>\n

Piotr Czerkawski: <\/strong>Cz\u0119sto powtarzasz, \u017ce na pocz\u0105tku kariery pisanie stanowi\u0142o dla ciebie form\u0119 autoterapii po \u015bmierci przyjaciela. Od tego wydarzenia min\u0119\u0142o sporo czasu, uda\u0142o ci si\u0119 zdoby\u0107 uznanie i zyska\u0107 oddane grono wielbicieli. Jak bardzo Keret \u2013 uznany mistrz r\u00f3\u017cni si\u0119 od Kereta \u2013 nieopierzonego debiutanta?<\/em><\/p>\n

Etgar Keret<\/strong>: Odk\u0105d zacz\u0105\u0142em tworzy\u0107, rzeczywi\u015bcie wiele si\u0119 zmieni\u0142o. Zosta\u0142em doceniony, zrobi\u0142em si\u0119 bardziej pewny siebie, ale gdy siadam do pisania nie my\u015bl\u0119 o tym, jaki nak\u0142ad osi\u0105gn\u0119\u0142y moje powie\u015bci i na ile j\u0119zyk\u00f3w je przet\u0142umaczono. Proces tworzenia pozosta\u0142 taki sam. Wci\u0105\u017c stanowi dialog mi\u0119dzy umys\u0142em a pod\u015bwiadomo\u015bci\u0105. Kiedy sko\u0144cz\u0119 opowiadanie, zaczynam my\u015ble\u0107 o tym, gdzie je opublikuj\u0119, ile zarobi\u0119 i innych tego typu rzeczach, ale gdy pisz\u0119, nie liczy si\u0119 dla mnie nic poza tworzon\u0105 histori\u0105. Pod tym wzgl\u0119dem od pocz\u0105tku kariery zachowuj\u0119 si\u0119 dok\u0142adnie tak samo. Nie wiem, czy za 10 lat wci\u0105\u017c b\u0119d\u0119 w stanie pisa\u0107, ale je\u015bli tak, to moja postawa na pewno si\u0119 nie zmieni.<\/p>\n

\"Etgar<\/a>
Etgar Keret, 2005, fot. Moti Kakayon<\/figcaption><\/figure>\n

\u2013<\/strong> Chcesz\u00a0 powiedzie\u0107, \u017ce boisz si\u0119 sytuacji, w kt\u00f3rej usi\u0105dziesz przed pust\u0105 kartk\u0105 papieru i nie b\u0119dziesz w stanie zapisa\u0107 na niej s\u0142owa?<\/em><\/p>\n

\u2013 Zdolno\u015b\u0107 pisania i umiej\u0119tno\u015b\u0107 wykorzystania tej zdolno\u015bci to dwie osobne sprawy. Nie mam obaw, \u017ce zablokuj\u0119 si\u0119 na przyk\u0142ad przez to, \u017ce strac\u0119 popularno\u015b\u0107. Natomiast nigdy nie mog\u0119 by\u0107 pewny, \u017ce w danej chwili b\u0119d\u0119 potrafi\u0142 wyposa\u017cy\u0107 moj\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 w odpowiedni\u0105 dawk\u0119 szczero\u015bci i przenikliwo\u015bci. Istniej\u0105 cztery przypadki, w kt\u00f3rych czuj\u0119 si\u0119 pozbawiony kontroli nad tera\u017aniejszo\u015bci\u0105: gdy pisz\u0119, gdy bawi\u0119 si\u0119 ze swoim synem, gdy uprawiam seks i gdy pal\u0119 trawk\u0119.<\/p>\n

\u2013 Boj\u0119 si\u0119 pyta\u0107, co z tego zestawu sprawia ci najwi\u0119ksz\u0105 przyjemno\u015b\u0107\u2026 Gdy \u015bledz\u0119 twoj\u0105 karier\u0119, odnosz\u0119 wra\u017cenie, \u017ce nie brakuje ci powod\u00f3w do rado\u015bci. Jeste\u015b cenionym pisarzem, w Izraelu robisz furor\u0119 tak\u017ce jako satyryk i tw\u00f3rca komiks\u00f3w, a gdy chwyci\u0142e\u015b za kamer\u0119, by nakr\u0119ci\u0107 pierwszy film, wyjecha\u0142e\u015b z Cannes z nagrod\u0105 za najlepszy debiut. Wszystko, czego dotkniesz, zamienia si\u0119 w z\u0142oto. To b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo czy przekle\u0144stwo?<\/em><\/p>\n

\u2013\u00a0 Z pewno\u015bci\u0105 sukces jest dla mnie b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem. <\/strong>To zabawne, bo gdy zaczyna\u0142em pisa\u0107, nie mia\u0142em wra\u017cenia, \u017ce moje \u017cycie jest szczeg\u00f3lnie udane. Cz\u0119sto odczuwa\u0142em co\u015b, co Francuzi nazywaj\u0105 esprit de escalier<\/em> \u2013 zdawa\u0142em sobie spraw\u0119, \u017ce powinienem co\u015b zrobi\u0107, gdy by\u0142o ju\u017c o dzie\u0144 lub dwa za p\u00f3\u017ano. Potem zyska\u0142em mo\u017cliwo\u015b\u0107, \u017ceby przenie\u015b\u0107 wiele moich emocji i aspiracji w wymy\u015blon\u0105 przestrze\u0144 literatury. Mimo wszystko, ci\u0105gle mam wra\u017cenie, \u017ce okre\u015blenie \u201espe\u0142niony pisarz\u201d jest do\u015b\u0107 oksymoroniczne. Je\u015bli jeste\u015b spe\u0142niony, nie jeste\u015b pisarzem. Kiedy na przyk\u0142ad sprzedajesz samochody, masz pewno\u015b\u0107, \u017ce wszystko dzieje si\u0119 naprawd\u0119 i dzi\u0119ki temu osi\u0105gniesz wymierne korzy\u015bci. Tymczasem gdy zamykasz drzwi od pokoju i zaczynasz pisa\u0107 o ludziach, kt\u00f3rzy nie istniej\u0105 i sytuacjach, kt\u00f3re nigdy si\u0119 nie wydarzy\u0142y, czujesz si\u0119 bardzo nienaturalnie.<\/p>\n

\u2013\u00a0 Ten niepowa\u017cny zaw\u00f3d zdajesz si\u0119 traktowa\u0107 bardzo serio. Twoje opowiadania od lat charakteryzuje przecie\u017c niezmienna, bardzo precyzyjna struktura formalna. Kolejne tomy r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 jednak od siebie tematyk\u0105 i nastrojem. <\/em><\/p>\n

\u2013 Kiedy por\u00f3wnasz opowiadania z debiutanckiego tomu Rury<\/em> z tymi zamieszczonymi w 8 % z niczego<\/em>, dostrze\u017cesz, \u017ce moich starych tekstach by\u0142o wi\u0119cej gwa\u0142towno\u015bci i przemocy. P\u00f3\u017aniejsze opowiadaj\u0105 bardziej o temperaturze zwi\u0105zk\u00f3w i charakterze mi\u0119dzyludzkich relacji. Du\u017cy wp\u0142yw na to, co pisz\u0119, mia\u0142y narodziny mojego syna. Do tej pory bardzo lubi\u0142em pisa\u0107 swoje opowiadania z perspektywy dziecka. Odk\u0105d zosta\u0142em ojcem, nie potrafi\u0119 ju\u017c tego robi\u0107. W swoim ostatnim zbiorze zawar\u0142em du\u017co opowiada\u0144 o dzieciach, ale przyjmuj\u0119 w nich punkt widzenia rodzica. Gdybym nie by\u0142 ojcem, z pewno\u015bci\u0105 nigdy nie by\u0142bym w stanie ich napisa\u0107.<\/p>\n

\u2013\u00a0 Dzi\u0119ki synowi odby\u0142e\u015b przyspieszony kurs doros\u0142o\u015bci?<\/em><\/p>\n

\u2013 Za spraw\u0105 dziecka zyskujesz \u015bwiadomo\u015b\u0107 w\u0142asnej niekompetencji. Zdajesz sobie spraw\u0119, \u017ce nie rozumiesz \u015bwiata i nie potrafisz go kontrolowa\u0107. Wiem, \u017ce od swojego syna mog\u0119 si\u0119 wiele nauczy\u0107. Pami\u0119tam, \u017ce gdy pewnego razu si\u0119 nim opiekowa\u0142em, powiedzia\u0142em, \u017ce ma do wyboru dwa warianty: mo\u017cemy albo zosta\u0107 w domu albo wyj\u015b\u0107 na zewn\u0105trz. Moje trzyletnie wtedy dziecko zastanowi\u0142o si\u0119 przez chwil\u0119 i zapyta\u0142o: \u201eTato, jeste\u015b pewien, \u017ce nie istnieje trzecia opcja?\u201d. Pomy\u015bla\u0142em sobie, \u017ce to najlepsza definicja pisania, jak\u0105 kiedykolwiek us\u0142ysza\u0142em! Przecie\u017c chodzi w nim w\u0142a\u015bnie o to, by by\u0107 w \u015brodku i na zewn\u0105trz jednocze\u015bnie.<\/p>\n

\u2013 <\/strong>Cz\u0119sto podkre\u015blasz, \u017ce\u00a0 kolejno\u015b\u0107 opowiada\u0144 w ka\u017cdym tomie jest przez ciebie starannie przemy\u015blana. Jaki jest tw\u00f3j autorski przepis, na podstawie kt\u00f3rego zestawiasz ze sob\u0105 kolejne teksty?<\/em><\/p>\n

\u2013 Konstrukcja tych tom\u00f3w wydaje mi si\u0119 bardzo muzyczna. Nie lubi\u0119, gdy opowiadania obok siebie s\u0105 utrzymane w tym samym tonie i odrzucam proste my\u015blenie typu: \u201emam dwa bardzo smutne teksty, wi\u0119c umieszcz\u0119 obok nich jaki\u015b weso\u0142y\u201d. Nie chcia\u0142bym, \u017ceby opowiadania w zbiorze by\u0142y jak kolejne rozdzia\u0142y tej samej powie\u015bci. Wol\u0119, by dzia\u0142a\u0142y na czytelnika jak przeja\u017cd\u017cka rollercoasterem: najpierw bawi\u0142y, relaksowa\u0142y, by potem niespodziewanie go przerazi\u0107.<\/p>\n

\u2013 Cho\u0107 cz\u0119sto okre\u015bla si\u0119 twoj\u0105 \u201erollercoasterow\u0105\u201d proz\u0119 jako poetyck\u0105, zarzekasz si\u0119, \u017ce nigdy nie napisa\u0142e\u015b ani jednej linijki wiersza. Czujesz, \u017ce prozaik t\u0142amsi w tobie poet\u0119?<\/em><\/p>\n

\u2013 My\u015bl\u0119, \u017ce moja proza mo\u017ce by\u0107 poetycka w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce nie potrafi\u0119 pisa\u0107 poezji. Mam naturaln\u0105 tendencj\u0119 do chwytania si\u0119 lu\u017anych skojarzeniami i braku my\u015blowej sp\u00f3jno\u015bci. Tym, co chroni mnie przed popadni\u0119ciem w zupe\u0142ny be\u0142kot i czyni moje my\u015bli zrozumia\u0142ymi dla czytelnik\u00f3w, jest w\u0142a\u015bnie prozatorska fabu\u0142a. Przypomina kr\u0119gos\u0142up dziwacznego mutanta, kt\u00f3rym jest ca\u0142a moja literacka tw\u00f3rczo\u015b\u0107. To zabawne, bo pewien brak komunikatywno\u015bci jest charakterystyczny dla ca\u0142ej mojej rodziny.
\n
\n\u2013 Wa\u017cne role w twoim \u017cyciu zawsze odgrywa\u0142y silne i barwne postacie kobiece. Mam tu na my\u015bli cho\u0107by matk\u0119 okre\u015blaj\u0105c\u0105 ci\u0119 jako \u201epolskiego pisarza na uchod\u017astwie\u201d, siostr\u0119- ortodoksyjn\u0105 matk\u0119 dziesi\u0119ciorga dzieci czy \u017con\u0119 \u2013 znan\u0105 dramatopisark\u0119 i poetk\u0119. Czy w\u0142a\u015bnie kontakt z tymi osobami rozwin\u0105\u0142 w tobie zdolno\u015b\u0107 empatii i sprawi\u0142, \u017ce zdarza ci si\u0119 czasem pisa\u0107 opowiadania z \u017ce\u0144skiej perspektywy?<\/em><\/p>\n

\u2013 To fascynuj\u0105ce w zawodzie pisarza, \u017ce w jednej chwili mog\u0119 wciela\u0107 si\u0119 w posta\u0107 starego cz\u0142owieka, dziecka czy kobiety. Pisanie z \u017ce\u0144skiej perspektywy jest dla mnie, najtrudniejsze, poniewa\u017c w og\u00f3le nie rozumiem kobiet. Oczywi\u015bcie nie przeszkadza mi to, \u017ceby si\u0119 nimi fascynowa\u0107, bo bardzo cz\u0119sto pasjonuje nas to, czego nie pojmujemy. Musz\u0119 jednocze\u015bnie przyzna\u0107, \u017ce nie znosz\u0119 feminizmu spod znaku Seksu w wielkim mie\u015bcie<\/em>. To postawa, kt\u00f3ra w\u0142a\u015bciwie podchodzi ju\u017c pod szowinizm. Bohaterki wyszukuj\u0105 facet\u00f3w z wielkimi penisami i traktuj\u0105 ich jak kolejny luksusowy towar ze sklepu. Mo\u017ce jestem staromodny, ale uwa\u017cam, \u017ce to bardzo dziwna metoda walki o r\u00f3wnouprawnienie.<\/p>\n

\"Etgar<\/a>
Etgar Keret, 2005, fot. Moti Kakayon<\/figcaption><\/figure>\n

\u2013 <\/strong>Pami\u0119tam jak przekonywa\u0142e\u015b, \u017ce nazwa\u0142e\u015b jedno ze swych opowiada\u0144<\/em> <\/strong>T\u0119skni\u0105c za Kissingerem, poniewa\u017c ludziom brakuje dzi\u015b kogo\u015b, kto \u2013 \u00a0tak jak niegdy\u015b Kissinger w polityce \u2013 pom\u00f3g\u0142by za\u017cegna\u0107 ich prywatne konflikty i wypracowa\u0107 rozs\u0105dne kompromisy. Czy my\u015blisz, \u017ce jako pisarz m\u00f3g\u0142by\u015b okaza\u0107 si\u0119 takim Kissingerem?<\/em><\/p>\n

\u2013 <\/em>I tak, i nie. W pewnym sensie literatura mo\u017ce pe\u0142ni\u0107 funkcj\u0119 mediatora. Gdy ja co\u015b napisz\u0119, a ty to przeczytasz, ksi\u0105\u017cka staje si\u0119 przestrzeni\u0105 naszego spotkania. Literatura ma w sobie ogromn\u0105, humanistyczn\u0105 si\u0142\u0119, bo pozwala lepiej zrozumie\u0107 ludzi. Gdybym opowiedzia\u0142 ci o Raskolnikowie, pomy\u015bla\u0142by\u015b, \u017ce to po prostu zwyrodnialec, kt\u00f3ry zamordowa\u0142 star\u0105 kobiet\u0119. Tymczasem gdy przeczytasz Zbrodni\u0119 i kar\u0119<\/em>, tw\u00f3j stosunek do tej postaci nie b\u0119dzie ju\u017c tak oczywisty. Z drugiej strony, mam wra\u017cenie, \u017ce skuteczno\u015b\u0107 literatury jest jednak bardzo ograniczona. \u017beby mog\u0142a osi\u0105gn\u0105\u0107 swoje cele, nie wystarczy przecie\u017c talent pisarza. Jeszcze wa\u017cniejszy wydaje mi si\u0119 talent czytelnika. Wielu ludzi czyta mn\u00f3stwo ksi\u0105\u017cek, ale nie potrafi prawdziwie otworzy\u0107 si\u0119 na ich tre\u015b\u0107 i wymow\u0119. Ubolewam nad tym, ale mam wra\u017cenie, \u017ce sam jestem lepszym pisarzem ni\u017c czytelnikiem. Zazdroszcz\u0119 ludziom, kt\u00f3rzy potrafi\u0105 wynie\u015b\u0107 z lektury kolejnych tekst\u00f3w wi\u0119cej ni\u017c ja.<\/p>\n

\u2013 Twierdzisz, \u017ce nie jeste\u015b najlepszym czytelnikiem, ale mo\u017ce mo\u017cna nazwa\u0107 ci\u0119 np. koneserem malarstwa? Krytycy przekonuj\u0105, \u017ce twoja proza jest bardzo plastyczna, a ty \u2013 \u00a0cho\u0107 cz\u0119sto opowiadasz o inspiracjach literackich \u2013 prawie nigdy nie wspominasz o fascynacjach wizualnych.<\/em><\/p>\n

\u2013 Malarstwo nie wp\u0142ywa na mnie bezpo\u015brednio, bo w taki spos\u00f3b inspiruj\u0105 mnie tylko te dziedziny sztuki, kt\u00f3re s\u0105 zwi\u0105zane z narracj\u0105 i opowiadaniem historii. Uwielbiam obrazy i gdy kr\u0119ci\u0142em film Meduzy<\/em>, <\/em>kaza\u0142em operatorowi stylizowa\u0107 pojedyncze kadry na konkretne dzie\u0142a sztuki. Niemniej \u2013 w przeciwie\u0144stwie na przyk\u0142ad do piosenek \u2013 obrazy nigdy nie inspirowa\u0142y mnie do wymy\u015blania konkretnych fabu\u0142.<\/em><\/p>\n

\u2013 Podobno inspirujesz si\u0119 za to filmami braci Coen. Gdy ogl\u0105da\u0142em ich znakomitego <\/em>Powa\u017cnego cz\u0142owieka, mia\u0142em wra\u017cenie, \u017ce jego wzmagaj\u0105cy si\u0119 z w\u0142asnym \u017cydowskim pochodzeniem bohater m\u00f3g\u0142by by\u0107 bohaterem kt\u00f3rego\u015b z twoich opowiada\u0144. Rzeczywi\u015bcie widzia\u0142by\u015b dla niego miejsce w swoim uniwersum?<\/em><\/p>\n

\u2013 <\/em> Uwielbiam braci Coen, ale musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce ich trzy ostatnie filmy mi si\u0119 nie podoba\u0142y. Wszystkie s\u0105 szalone i nonszalanckie, ale nie widz\u0119 w nich si\u0142y, kt\u00f3r\u0105 dostrzega\u0142em w Bartonie Finku<\/em> czy \u015acie\u017cce strachu<\/em>. Powa\u017cny cz\u0142owiek<\/em> opowiada histori\u0119 nieszcz\u0119\u015bliwego m\u0119\u017cczyzny odrzuconego przez \u017con\u0119 i najbli\u017cszych, ale nie widz\u0119 w nim \u017cadnej istotnej refleksji na temat \u017cydowskiej to\u017csamo\u015bci. To raczej pozbawiona wi\u0119kszej g\u0142\u0119bi dekoracja. My\u015bl\u0119, \u017ce Coenowie znacznie ciekawiej podeszli do tego tematu w Big Lebowskim<\/em>. Grany przez Johna Goodmana Walter Sobchak, kt\u00f3ry \u017ceni si\u0119 z \u017byd\u00f3wk\u0105 i decyduje, \u017ce sam b\u0119dzie uwa\u017ca\u0142 si\u0119 za \u017byda, zwraca uwag\u0119 na bardzo ciekawy problem. Nasza to\u017csamo\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 religijna b\u0105d\u017a etniczna. Ta druga jest tak z\u0142o\u017cona, \u017ce nie mo\u017cna okre\u015bli\u0107 precyzyjnych kryteri\u00f3w i jednoznacznie jej rozpozna\u0107. Postawa Sobchaka prowokuje, by zada\u0107 pytanie: co czyni ze mnie \u017byda? To, \u017ce obchodz\u0119 szabas? To, \u017ce nazi\u015bci zabijali moich przodk\u00f3w? To, \u017ce jestem obrzezany?A mo\u017ce jeszcze co\u015b innego?<\/em><\/p>\n

\u2013 Ciekawe spostrze\u017cenia. M\u00f3g\u0142by\u015b zosta\u0107 krytykiem filmowym<\/em>.<\/strong><\/p>\n

– Z przyjemno\u015bci\u0105. Pogadaj ze swoim naczelnym. Mo\u017ce by co\u015b dla mnie mia\u0142?<\/p>\n

\u2013 Lepiej nie, bo jeszcze zajmiesz moje miejsce. Wybacz, ale nie mog\u0119 si\u0119 powstrzyma\u0107 przed zadaniem tego pytania: Woody Allen czy Phillip Roth?<\/em><\/p>\n

\u2013 Franz Kafka. Lubi\u0119 zar\u00f3wno Allena, jak i Rotha (zabawne, \u017ce Allen ub\u00f3stwia Rotha, a Roth odp\u0142aca mu si\u0119 serdeczn\u0105 nienawi\u015bci\u0105. To bardzo \u017cydowska relacja), ale zdecydowanie bardziej przemawiaj\u0105 do mnie tacy przedstawiciele \u017cydowskiej kultury jak Izaak Babel, Izaak Bashevis Singer, Szolem Alejchem czy w\u0142a\u015bnie Kafka. Neurozy ameryka\u0144skich \u017byd\u00f3w wydaj\u0105 mi si\u0119 nieatrakcyjne, skupione wok\u00f3\u0142 materializmu. Neurozy europejskie s\u0105 znacznie bardziej sexy.<\/p>\n

\u2013 Przy zachowaniu proporcji i \u015bwiadomo\u015bci geopolitycznej specyfiki, mam wra\u017cenie, \u017ce obecne izraelskie w\u0142adze zachowuj\u0105 si\u0119 podobnie jak rz\u0105dz\u0105ca do niedawna w Polsce narodowa prawica. R\u00f3wnie\u017c korzystaj\u0105 z strategii opartej na polityce moralnego szanta\u017cu, religijnej obsesji i mi\u0119dzynarodowej izolacji.<\/em><\/p>\n

\u2013 Bardzo cz\u0119sto postawa rz\u0105du wydaje mi si\u0119 g\u0142upia, niezrozumia\u0142a i sprawia, \u017ce czasem gdy budz\u0119 si\u0119 rano, jestem po prostu smutny. Niemniej, mi\u0119dzy polsk\u0105, a izraelsk\u0105 paranoj\u0105 jest jedna istotna r\u00f3\u017cnica. W przeciwie\u0144stwie do mojego kraju, wasz nie ma we wszech\u015bwiecie nikogo, komu zale\u017ca\u0142oby na jego zniszczeniu. Dlatego polska paranoja wydaje si\u0119 znacznie bardziej absurdalna.<\/p>\n

\u2013 Czyli nie mogliby\u015bmy leczy\u0107 si\u0119 u jednego psychoanalityka?<\/em><\/p>\n

\u2013 Mogliby\u015bmy, ale wasza kuracja z pewno\u015bci\u0105 b\u0119dzie bardziej skomplikowana.<\/p>\n

Rozmawia\u0142 Piotr Czerkawski<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Piotr Czerkawski: Cz\u0119sto powtarzasz, \u017ce na pocz\u0105tku kariery pisanie stanowi\u0142o dla ciebie form\u0119 autoterapii po \u015bmierci przyjaciela. Od tego wydarzenia min\u0119\u0142o sporo czasu, uda\u0142o ci si\u0119 zdoby\u0107 uznanie i zyska\u0107 oddane grono wielbicieli…<\/p>\n","protected":false},"author":134,"featured_media":4552,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[65],"tags":[7276,484,665,7275],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[974,975],"yoast_head":"\nLiteratura jak rollercoaster<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Etgar Keret: Odk\u0105d zacz\u0105\u0142em tworzy\u0107, rzeczywi\u015bcie wiele si\u0119 zmieni\u0142o. Zosta\u0142em doceniony, zrobi\u0142em si\u0119 bardziej pewny siebie...\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/etgar-keret-literatura-jak-rollercoaster\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/etgar-keret-literatura-jak-rollercoaster\/2\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/etgar-keret-literatura-jak-rollercoaster#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/Etgar-Keret-photo-by-moti-kikayon-2005-2.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/Etgar-Keret-photo-by-moti-kikayon-2005-2.jpg\",\"width\":1000,\"height\":734,\"caption\":\"Etgar Keret, 2005, fot. Moti Kakayon\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/etgar-keret-literatura-jak-rollercoaster#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/etgar-keret-literatura-jak-rollercoaster\",\"name\":\"Literatura jak rollercoaster\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/etgar-keret-literatura-jak-rollercoaster#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2011-03-21T15:08:45+00:00\",\"dateModified\":\"2013-01-23T21:47:02+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/6b137adfc668390c17167492c626b27c\"},\"description\":\"Etgar Keret: Odk\u0105d zacz\u0105\u0142em tworzy\u0107, rzeczywi\u015bcie wiele si\u0119 zmieni\u0142o. Zosta\u0142em doceniony, zrobi\u0142em si\u0119 bardziej pewny siebie...\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/etgar-keret-literatura-jak-rollercoaster#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/etgar-keret-literatura-jak-rollercoaster\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/etgar-keret-literatura-jak-rollercoaster#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Literatura jak rollercoaster\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/6b137adfc668390c17167492c626b27c\",\"name\":\"Piotr Czerkawski\",\"description\":\"Piotr Czerkawski \u2013 krytyk filmowy, dziennikarz kulturalny, festiwalowy obie\u017cy\u015bwiat, kinofil z powo\u0142ania. Regularnie publikuje m.in. w \u201eDzienniku. Gazecie Prawnej\u201d, \u201eKinie\u201d i \u201eEkranach\\\". Wsp\u00f3\u0142autor ksi\u0105\u017cek \u201eLenartowicz \u2013 tw\u00f3rca osobny\u201d , \u201eW drodze do s\u0105siada. Polsko-niemieckie spotkania filmowe\u201d oraz \u201eZanussi \u2013 przewodnik Krytyki Politycznej\u201d (w przygotowaniu). Wierzy, \u017ce w poprzednim wcieleniu by\u0142 r\u00f3\u017cowym flamingiem. Mieszka i pracuje we Wroc\u0142awiu.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/piotr-czerkawski\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Literatura jak rollercoaster","description":"Etgar Keret: Odk\u0105d zacz\u0105\u0142em tworzy\u0107, rzeczywi\u015bcie wiele si\u0119 zmieni\u0142o. Zosta\u0142em doceniony, zrobi\u0142em si\u0119 bardziej pewny siebie...","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/etgar-keret-literatura-jak-rollercoaster","next":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/etgar-keret-literatura-jak-rollercoaster\/2","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/etgar-keret-literatura-jak-rollercoaster#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/Etgar-Keret-photo-by-moti-kikayon-2005-2.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/03\/Etgar-Keret-photo-by-moti-kikayon-2005-2.jpg","width":1000,"height":734,"caption":"Etgar Keret, 2005, fot. Moti Kakayon"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/etgar-keret-literatura-jak-rollercoaster#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/etgar-keret-literatura-jak-rollercoaster","name":"Literatura jak rollercoaster","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/etgar-keret-literatura-jak-rollercoaster#primaryimage"},"datePublished":"2011-03-21T15:08:45+00:00","dateModified":"2013-01-23T21:47:02+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/6b137adfc668390c17167492c626b27c"},"description":"Etgar Keret: Odk\u0105d zacz\u0105\u0142em tworzy\u0107, rzeczywi\u015bcie wiele si\u0119 zmieni\u0142o. Zosta\u0142em doceniony, zrobi\u0142em si\u0119 bardziej pewny siebie...","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/etgar-keret-literatura-jak-rollercoaster#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/etgar-keret-literatura-jak-rollercoaster"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/etgar-keret-literatura-jak-rollercoaster#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Literatura jak rollercoaster"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/6b137adfc668390c17167492c626b27c","name":"Piotr Czerkawski","description":"Piotr Czerkawski \u2013 krytyk filmowy, dziennikarz kulturalny, festiwalowy obie\u017cy\u015bwiat, kinofil z powo\u0142ania. Regularnie publikuje m.in. w \u201eDzienniku. Gazecie Prawnej\u201d, \u201eKinie\u201d i \u201eEkranach\". Wsp\u00f3\u0142autor ksi\u0105\u017cek \u201eLenartowicz \u2013 tw\u00f3rca osobny\u201d , \u201eW drodze do s\u0105siada. Polsko-niemieckie spotkania filmowe\u201d oraz \u201eZanussi \u2013 przewodnik Krytyki Politycznej\u201d (w przygotowaniu). Wierzy, \u017ce w poprzednim wcieleniu by\u0142 r\u00f3\u017cowym flamingiem. Mieszka i pracuje we Wroc\u0142awiu.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/piotr-czerkawski"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4547"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/134"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4547"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4547\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4552"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4547"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4547"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4547"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=4547"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=4547"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}