{"id":45480,"date":"2018-02-28T00:00:23","date_gmt":"2018-02-27T23:00:23","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=45480"},"modified":"2018-03-06T09:24:17","modified_gmt":"2018-03-06T08:24:17","slug":"szlak-bojowy-podporucznika-wladyslaw-strzeminski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/szlak-bojowy-podporucznika-wladyslaw-strzeminski","title":{"rendered":"Szlak bojowy podporucznika W\u0142adys\u0142awa Strzemi\u0144skiego"},"content":{"rendered":"<p>Jedna z pierwszych scen <em>Powidok\u00f3w<\/em> Andrzeja Wajdy jest zaskakuj\u0105ca. Oto plener student\u00f3w PWSSP w \u0141odzi. W\u015br\u00f3d malowniczych pag\u00f3rk\u00f3w i \u0142\u0105k m\u0142odzie\u017c czeka na wyk\u0142adowc\u0119. Pojawia si\u0119 wkr\u00f3tce, stoi chwil\u0119 na wzniesieniu g\u00f3ruj\u0105cym nad \u0142\u0105k\u0105 i nagle \u201eopuszcza si\u0119\u201d na d\u00f3\u0142 turlaj\u0105c po zboczu. Mog\u0142aby to by\u0107 tylko pewna ekstrawagancja gdyby nie fakt, \u017ce mistrz przekroczy\u0142 ju\u017c pi\u0119\u0107dziesi\u0105tk\u0119 i na co dzie\u0144 porusza si\u0119 o kulach (pozbawiony nogi i cz\u0119\u015bci przedramienia). Niezale\u017cnie od tego czy wydarzy\u0142a si\u0119 naprawd\u0119, scena ta mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 ma\u0142o wiarygodna. Jednak zupe\u0142nie inaczej wygl\u0105da w \u015bwietle dzia\u0142alno\u015bci bojowej W\u0142adys\u0142awa Strzemi\u0144skiego na froncie I wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n<figure id=\"attachment_45509\" aria-describedby=\"caption-attachment-45509\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-002.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-45509\" title=\"Iwona Luba, Ewa Paulina Wawer, \u201eW\u0142adys\u0142aw Strzemi\u0144ski \u2013 zawsze w awangardzie. Rekonstrukcja nieznanej biografii 1893\u20131917\u201d, Muzeum Sztuki w \u0141odzi, 2017, fot. Julia Kostarska-Talaga (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-002-540x360.jpg\" alt=\"Iwona Luba, Ewa Paulina Wawer, \u201eW\u0142adys\u0142aw Strzemi\u0144ski \u2013 zawsze w awangardzie. Rekonstrukcja nieznanej biografii 1893\u20131917\u201d, Muzeum Sztuki w \u0141odzi, 2017, fot. Julia Kostarska-Talaga (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"360\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-002-540x360.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-002-900x600.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-002-576x384.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-002.jpg 2739w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-45509\" class=\"wp-caption-text\">Iwona Luba, Ewa Paulina Wawer, \u201eW\u0142adys\u0142aw Strzemi\u0144ski \u2013 zawsze w awangardzie. Rekonstrukcja nieznanej biografii 1893\u20131917\u201d, Muzeum Sztuki w \u0141odzi, 2017, fot. Julia Kostarska-Talaga (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Szczeg\u00f3\u0142owych informacji o tym okresie \u017cycia, opartych na raportach wojskowych dost\u0119pnych w Pa\u0144stwowym Archiwum Wojskowo-Historycznym w Moskwie, dostarcza ksi\u0105\u017cka Iwony Luby i Ewy Pauliny Wawer pt. <em>W\u0142adys\u0142aw<\/em>\u00a0<em>Strzemi\u0144ski \u2013 zawsze w awangardzie<\/em>.\u00a0<em>Rekonstrukcja nieznanej biografii 1893\u20131917<\/em>. Na siedem rozdzia\u0142\u00f3w ksi\u0105\u017cki trzy po\u015bwi\u0119cone s\u0105 opisowi dzia\u0142a\u0144 wojennych w tym wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cej si\u0119 aktywno\u015bci bojowej przysz\u0142ego artysty. Lecz to przecie\u017c nie I wojna \u015bwiatowa mia\u0142a by\u0107 tematem zaplanowanej pracy. \u201eIntrygowa\u0142a nas kwestia jego niez\u0142omnej postawy. Postanowi\u0142y\u015bmy dociec, co spowodowa\u0142o, \u017ce po amputacji dw\u00f3ch ko\u0144czyn w bardzo m\u0142odym wieku nie za\u0142ama\u0142 si\u0119, lecz na nowo zdefiniowa\u0142 siebie i nie przyjmowa\u0142 do wiadomo\u015bci swojej niepe\u0142nosprawno\u015bci (\u2026).\u201d \u2013 wyznaj\u0105 autorki we Wst\u0119pie. To ciekawe zagadnienie nie zostaje jednak w ksi\u0105\u017cce poddane om\u00f3wieniu \u2013 nie obejmuje ona swym zasi\u0119giem \u017cycia artysty w dwudziestoleciu mi\u0119dzywojennym, a tym bardziej po II wojnie \u015bwiatowej, a wi\u0119c w okresie gdy \u201em\u00f3g\u0142 na nowo zdefiniowa\u0107 siebie\u201d, by\u0142 bardzo czynny zawodowo i tw\u00f3rczy. W innym miejscu czytamy, \u017ce \u201eksi\u0105\u017cka dostarcza szczeg\u00f3\u0142owych informacji z dzieci\u0144stwa i m\u0142odo\u015bci Strzemi\u0144skiego\u201d.<\/p>\n<p>Autorki przyj\u0119\u0142y na siebie trudne zadanie, gdy\u017c jak same przyznaj\u0105 dalej \u201enie zachowa\u0142y si\u0119 \u017cadne osobiste dokumenty Strzemi\u0144skiego z okresu, dzieci\u0144stwa i m\u0142odo\u015bci \u2013 ani fotografie ani listy, ani dzienniki ani inne zapiski. Nie ma \u017cadnych pami\u0105tek materialnych, brak te\u017c jakichkolwiek relacji znaj\u0105cych go w\u00f3wczas os\u00f3b\u201d.Wykorzystano zatem istniej\u0105ce \u017ar\u00f3d\u0142a dotycz\u0105ce Mi\u0144ska po\u0142owy XIX wieku oraz stylu \u017cycia rodzin szlacheckich opieraj\u0105c si\u0119 cz\u0119\u015bciowo na wspomnieniach Marii Czapskiej* oraz ksi\u0105\u017cce Ireny Doma\u0144skiej-Kubiak. Przedstawiony zosta\u0142 rodow\u00f3d rodziny Strzemi\u0144skich, przypomniani zostali dziadowie i pradziadowie przysz\u0142ego artysty ze strony ojca, a tak\u017ce stary r\u00f3d Olechnowicz\u00f3w herbu Leliwa, z kt\u00f3rego wywodzi\u0142a si\u0119 matka W\u0142adys\u0142awa. Odnotowano, \u017ce obydwaj synowie (W\u0142adys\u0142aw i m\u0142odszy, Walerian) zostali wpisani do Departamentu Heroldii Senatu Imperium Rosyjskiego w Sankt Petersburgu, a tak\u017ce do ksi\u0105g szlachectwa rodu Strzemi\u0144skich guberni grodzie\u0144skiej.<\/p>\n<p>Szczeg\u00f3\u0142owo opisano karier\u0119 wojskow\u0105 ojca Maksymiliana Strzemi\u0144skiego (\u0142\u0105cznie z drobiazgowo przedstawionym, wielokrotnym atakiem na twierdz\u0119 w Plewnie w czasie wojny rosyjsko-tureckiej). W 1902 roku zako\u0144czy\u0142 on s\u0142u\u017cb\u0119 w rosyjskiej armii w randze podpu\u0142kownika z prawem do emerytury i wyuczonym zawodem buchaltera, kt\u00f3r\u0105 to funkcj\u0119 sprawowa\u0142 \u2013 po odej\u015bciu ze s\u0142u\u017cby \u2013 w mi\u0144skiej kasie zapomogowo-po\u017cyczkowej.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-45480 gallery-columns-3 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/szlak-bojowy-podporucznika-wladyslaw-strzeminski\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-001'><img width=\"400\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-001-400x240.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Iwona Luba, Ewa Paulina Wawer, \u201eW\u0142adys\u0142aw Strzemi\u0144ski \u2013 zawsze w awangardzie. Rekonstrukcja nieznanej biografii 1893\u20131917\u201d, Muzeum Sztuki w \u0141odzi, 2017, fot. Julia Kostarska-Talaga (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-45508\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-45508'>\n\t\t\t\tIwona Luba, Ewa Paulina Wawer, \u201eW\u0142adys\u0142aw Strzemi\u0144ski \u2013 zawsze w awangardzie. Rekonstrukcja nieznanej biografii 1893\u20131917\u201d, Muzeum Sztuki w \u0141odzi, 2017, fot. Julia Kostarska-Talaga (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/szlak-bojowy-podporucznika-wladyslaw-strzeminski\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-002'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-002-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Iwona Luba, Ewa Paulina Wawer, \u201eW\u0142adys\u0142aw Strzemi\u0144ski \u2013 zawsze w awangardzie. Rekonstrukcja nieznanej biografii 1893\u20131917\u201d, Muzeum Sztuki w \u0141odzi, 2017, fot. Julia Kostarska-Talaga (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-45509\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-45509'>\n\t\t\t\tIwona Luba, Ewa Paulina Wawer, \u201eW\u0142adys\u0142aw Strzemi\u0144ski \u2013 zawsze w awangardzie. Rekonstrukcja nieznanej biografii 1893\u20131917\u201d, Muzeum Sztuki w \u0141odzi, 2017, fot. Julia Kostarska-Talaga (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/szlak-bojowy-podporucznika-wladyslaw-strzeminski\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-003'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-003-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Iwona Luba, Ewa Paulina Wawer, \u201eW\u0142adys\u0142aw Strzemi\u0144ski \u2013 zawsze w awangardzie. Rekonstrukcja nieznanej biografii 1893\u20131917\u201d, Muzeum Sztuki w \u0141odzi, 2017, fot. Julia Kostarska-Talaga (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-45510\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-45510'>\n\t\t\t\tIwona Luba, Ewa Paulina Wawer, \u201eW\u0142adys\u0142aw Strzemi\u0144ski \u2013 zawsze w awangardzie. Rekonstrukcja nieznanej biografii 1893\u20131917\u201d, Muzeum Sztuki w \u0141odzi, 2017, fot. Julia Kostarska-Talaga (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/szlak-bojowy-podporucznika-wladyslaw-strzeminski\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-004'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-004-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Iwona Luba, Ewa Paulina Wawer, \u201eW\u0142adys\u0142aw Strzemi\u0144ski \u2013 zawsze w awangardzie. Rekonstrukcja nieznanej biografii 1893\u20131917\u201d, Muzeum Sztuki w \u0141odzi, 2017, fot. Julia Kostarska-Talaga (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-45511\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-45511'>\n\t\t\t\tIwona Luba, Ewa Paulina Wawer, \u201eW\u0142adys\u0142aw Strzemi\u0144ski \u2013 zawsze w awangardzie. Rekonstrukcja nieznanej biografii 1893\u20131917\u201d, Muzeum Sztuki w \u0141odzi, 2017, fot. Julia Kostarska-Talaga (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Pr\u00f3\u017cno jednak szuka\u0107 jakich\u015b informacji, epizod\u00f3w, wspomnie\u0144 rzucaj\u0105cych cho\u0107by s\u0142abe \u015bwiat\u0142o na dzieci\u0144stwo W\u0142adys\u0142awa. Jedynym obrazkiem z tego okresu jest przytoczony obszerny cytat z pami\u0119tnik\u00f3w Niki Strzemi\u0144skiej o ma\u0142ym W\u0142adziu \u2013 \u201eamatorze owoc\u00f3w zrywanych prosto z drzew i przysmaku, jakim by\u0142y dla niego og\u00f3rki oblane miodem zajadane na umocowanym na drzewie \u201egnie\u017adzie\u201d. Dlatego trudno zrozumie\u0107, na czym autorki opieraj\u0105 swe przekonanie, \u017ce ksi\u0105\u017cka \u201ediametralnie zmienia postrzeganie tego okresu jego \u017cycia. Rzuca nowe \u015bwiat\u0142o na jego osobowo\u015b\u0107, postaw\u0119, wybory, sztuk\u0119 i nauczanie\u201d. By wype\u0142ni\u0107 niejako rozdzia\u0142 zwi\u0105zany z tym okresem, zwracaj\u0105 uwag\u0119 na dynamiczny rozw\u00f3j Mi\u0144ska w latach 40. XIX wieku, kt\u00f3ry zw\u0142aszcza za rz\u0105d\u00f3w prezydenta miasta, hrabiego J\u00f3zefa Aleksandra Hutten-Czapskiego, nabiera\u0142 prawdziwie europejskiego charakteru. Opisuj\u0105 tak\u017ce domowe obyczaje, zw\u0142aszcza zasady dobrego wychowania dzieci, nie wychodz\u0105c jednak poza opis og\u00f3lnie znanych regu\u0142. O domowych nauczycielach W\u0142adys\u0142awa nic nie wiemy. Mo\u017cna jedynie si\u0119 domy\u015bla\u0107, \u017ce skoro dziesi\u0119cioletni W\u0142adzio zosta\u0142 wys\u0142any z rodzinnego Mi\u0144ska wprost do Moskwy, do tamtejszego Korpusu Kadet\u00f3w, musia\u0142 ju\u017c dysponowa\u0107 sporym zasobem wiedzy.<\/p>\n<p>Trudno tak\u017ce w kolejnych rozdzia\u0142ach dotycz\u0105cych nauki Strzemi\u0144skiego w Moskwie i Petersburgu poszukiwa\u0107 informacji dotycz\u0105cych bezpo\u015brednio jego osoby. Znajdziemy wiele interesuj\u0105cych informacji o obydwu szko\u0142ach \u2013 3 Moskiewskim Korpusie Kadet\u00f3w Imperatora Aleksandra II oraz Miko\u0142ajewskiej Szkole In\u017cynieryjnej w Petersburgu. Odnotowano w szczeg\u00f3\u0142ach program nauczania, obowi\u0105zuj\u0105ce przedmioty, zaj\u0119cia pozaszkolne, zwyczaj koncertowania szkolnych orkiestr, opisano \u015bwietnie wyposa\u017cone pracownie \u2013 w tym plastyczn\u0105. Przy okazji autorki przypominaj\u0105 o Petersburgu pocz\u0105tku XX wieku. Opieraj\u0105c si\u0119 na \u015bwiadectwach z epoki przyznaj\u0105, \u017ce by\u0142a to wspania\u0142a metropolia licz\u0105ca w roku 1911 dwa miliony mieszka\u0144c\u00f3w; o\u015brodek kulturalny t\u0119tni\u0105cy \u017cyciem i stwarzaj\u0105cy wielkie mo\u017cliwo\u015bci rozwoju artystycznego. Kilka stron po\u015bwi\u0119caj\u0105 Polonii w Petersburgu przypominaj\u0105c, \u017ce w mie\u015bcie studiowa\u0142o wielu Polak\u00f3w kszta\u0142c\u0105c si\u0119 w r\u00f3\u017cnych zawodach.<\/p>\n<p>Posta\u0107 W\u0142adys\u0142awa Strzemi\u0144skiego jawi si\u0119 dopiero z chwil\u0105 gdy 4 sierpnia 1914 roku, bezpo\u015brednio po uko\u0144czeniu Szko\u0142y In\u017cynieryjnej, jako m\u0142odszy oficer trafia do 1 Osowieckiej Fortecznej Kompanii Saper\u00f3w. Odt\u0105d narracja ksi\u0105\u017cki zostaje zdominowana szczeg\u00f3\u0142owym opisem dzia\u0142a\u0144 wojennych. Dowiadujemy si\u0119 mi\u0119dzy innymi o wysadzeniu most\u00f3w kolejowych przez podleg\u0142y Strzemi\u0144skiemu oddzia\u0142 i o jego udziale w s\u0142ynnym kontrataku \u201etrup\u00f3w\u201d, gdy zdo\u0142a\u0142 poprowadzi\u0107 os\u0142abionych atakiem gazowym \u017co\u0142nierzy do dalszej walki i przej\u0119cia inicjatywy. Bra\u0142 tak\u017ce czynny udzia\u0142 w ewakuacji Twierdzy Osowiec wysadzaj\u0105c, wraz z podleg\u0142ym mu oddzia\u0142em, jej fortyfikacje. Rutynowe dzia\u0142ania mia\u0142y miejsce noc\u0105, gdy trzeba by\u0142o naprawia\u0107 polowe umocnienia zniszczone przez nieprzyjacielskie szturmy.<\/p>\n<figure id=\"attachment_45510\" aria-describedby=\"caption-attachment-45510\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-003.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-45510\" title=\"Iwona Luba, Ewa Paulina Wawer, \u201eW\u0142adys\u0142aw Strzemi\u0144ski \u2013 zawsze w awangardzie. Rekonstrukcja nieznanej biografii 1893\u20131917\u201d, Muzeum Sztuki w \u0141odzi, 2017, fot. Julia Kostarska-Talaga (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-003-540x360.jpg\" alt=\"Iwona Luba, Ewa Paulina Wawer, \u201eW\u0142adys\u0142aw Strzemi\u0144ski \u2013 zawsze w awangardzie. Rekonstrukcja nieznanej biografii 1893\u20131917\u201d, Muzeum Sztuki w \u0141odzi, 2017, fot. Julia Kostarska-Talaga (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"360\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-003-540x360.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-003-900x600.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-003-576x384.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-003.jpg 2502w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-45510\" class=\"wp-caption-text\">Iwona Luba, Ewa Paulina Wawer, \u201eW\u0142adys\u0142aw Strzemi\u0144ski \u2013 zawsze w awangardzie. Rekonstrukcja nieznanej biografii 1893\u20131917\u201d, Muzeum Sztuki w \u0141odzi, 2017, fot. Julia Kostarska-Talaga (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Luba i Wawer przytaczaj\u0105 wiele raport\u00f3w z W\u0142adys\u0142awem Strzemi\u0144skim w g\u0142\u00f3wnej roli. Wymieniaj\u0105 rodzaje odznacze\u0144, kt\u00f3rymi by\u0142 wyr\u00f3\u017cniany. To mi\u0119dzy innymi Order \u015bw. Stanis\u0142awa 3 klasy z mieczami i kokard\u0105, order \u015bw. W\u0142odzimierza 4 klasy i szczeg\u00f3lnie ceniony Wojskowy Order \u015awi\u0119tego M\u0119czennika i Zwyci\u0119zcy Jerzego 4 klasy przyznany za walk\u0119 na Pozycji So\u015bnie\u0144skiej Twierdzy Osowiec. Ponadto za umacnianie wraz z plutonem saper\u00f3w czo\u0142owych pozycji w Puszczy Nalibockiej zosta\u0142 odznaczony Orderem \u015bw. Stanis\u0142awa 2 klasy z mieczami. W listopadzie 1916 roku zostaje awansowany na porucznika.**<\/p>\n<p>Autorki nie kryj\u0105 dumy: \u201erezultaty naszych bada\u0144 archiwalnych w Moskwie i Petersburgu przesz\u0142y naj\u015bmielsze oczekiwania i doprowadzi\u0142y do rewizji dotychczasowego stanu wiedzy o Strzemi\u0144skim\u201d. Przypomnijmy, \u017ce ta wiedza wydobyta z archiw\u00f3w dotyczy wy\u0142\u0105cznie okresu od 4 sierpnia 1914 roku do 17 lipca 1917, czyli pobytu Strzemi\u0144skiego (z przerwami na leczenie) na froncie. Na tym \u201erekonstrukcja\u201d biografii si\u0119 ko\u0144czy.<\/p>\n<p>Rewizja, o kt\u00f3rej pisz\u0105 autorki dotyczy okoliczno\u015bci, w kt\u00f3rych artysta straci\u0142 nog\u0119 i cz\u0119\u015b\u0107 przedramienia. Faktycznie koryguj\u0105 podane przez Nik\u0119 Strzemi\u0144sk\u0105 informacje. Wykazuj\u0105, \u017ce wypadek w okopach, w konsekwencji kt\u00f3rego mia\u0142 on straci\u0107 nog\u0119 i r\u0119k\u0119, nie wydarzy\u0142 si\u0119 w maju 1915 roku, gdy\u017c po tym czasie by\u0142 jeszcze w pe\u0142ni sprawnym \u017co\u0142nierzem i aktywnie uczestniczy\u0142 w walkach. Wykluczona zostaje tak\u017ce \u2013 w \u015bwietle dokument\u00f3w Pa\u0144stwowego Archiwum Historyczno-Wojskowego w Moskwie \u2013 amputacja jako bezpo\u015brednia konsekwencja ci\u0119\u017ckich ran odniesionych w walce. Strzemi\u0144ski jest wprawdzie kilkakrotnie hospitalizowany, lecz kr\u00f3tko i wraca na front. Podwa\u017cona wi\u0119c zosta\u0142a wersja o wypadku w okopach, kt\u00f3ra wesz\u0142a ju\u017c do popularnego obiegu. Natomiast nie zdo\u0142ano wyja\u015bni\u0107 samych okoliczno\u015bci amputacji. Przyj\u0119to wi\u0119c interpretacj\u0119, wed\u0142ug kt\u00f3rej konieczno\u015b\u0107 zabiegu mog\u0142a nast\u0105pi\u0107 o wiele p\u00f3\u017aniej, (a na pewno po 17 lipca 1917 roku) w wyniku powik\u0142a\u0144 niezaleczonych do ko\u0144ca ran, oraz obra\u017ce\u0144, kt\u00f3re Strzemi\u0144ski odni\u00f3s\u0142 w wyniku ataku broni\u0105 chemiczn\u0105, ale tak\u017ce w wyniku odmro\u017ce\u0144 doznanych w okopach Puszczy Nalibockiej. Na poparcie tej tezy przytoczono opinie lekarzy specjalist\u00f3w.<\/p>\n<figure id=\"attachment_45508\" aria-describedby=\"caption-attachment-45508\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-001.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-45508\" title=\"Iwona Luba, Ewa Paulina Wawer, \u201eW\u0142adys\u0142aw Strzemi\u0144ski \u2013 zawsze w awangardzie. Rekonstrukcja nieznanej biografii 1893\u20131917\u201d, Muzeum Sztuki w \u0141odzi, 2017, fot. Julia Kostarska-Talaga (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-001-540x360.jpg\" alt=\"Iwona Luba, Ewa Paulina Wawer, \u201eW\u0142adys\u0142aw Strzemi\u0144ski \u2013 zawsze w awangardzie. Rekonstrukcja nieznanej biografii 1893\u20131917\u201d, Muzeum Sztuki w \u0141odzi, 2017, fot. Julia Kostarska-Talaga (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"360\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-001-540x360.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-001-1400x933.jpg 1400w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-001-1920x1280.jpg 1920w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-001-800x533.jpg 800w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-001-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-001-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-001-120x80.jpg 120w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-001-90x60.jpg 90w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-001-320x213.jpg 320w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-001-560x373.jpg 560w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-001-1160x773.jpg 1160w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-001-900x600.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-001-576x384.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-001-scaled.jpg 2560w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-45508\" class=\"wp-caption-text\">Iwona Luba, Ewa Paulina Wawer, \u201eW\u0142adys\u0142aw Strzemi\u0144ski \u2013 zawsze w awangardzie. Rekonstrukcja nieznanej biografii 1893\u20131917\u201d, Muzeum Sztuki w \u0141odzi, 2017, fot. Julia Kostarska-Talaga (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Przypomnijmy, \u017ce wed\u0142ug zachowanej dokumentacji 14 maja 1917 roku wojskowa komisja lekarska skierowa\u0142a go na dalsze leczenie, a 17 lipca, jako zdolny do dalszej s\u0142u\u017cby, odkomenderowany zosta\u0142 do 39. Samodzielnej Kompanii Saper\u00f3w. Na tym informacje si\u0119 urywaj\u0105. Autorki przyznaj\u0105, \u017ce nie uda\u0142o im si\u0119 dotrze\u0107 do \u017cadnych akt osobowych W\u0142adys\u0142awa Strzemi\u0144skiego w tym dokument\u00f3w po\u015bwiadczaj\u0105cych jego s\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105 po 17 lipca 1917 roku.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">* * * *<\/p>\n<p>Autorki nie ukrywaj\u0105 swego emocjonalnego stosunku do pami\u0119tnik\u00f3w Niki Strzemi\u0144skiej. Sta\u0142y si\u0119 one g\u0142\u00f3wnym punktem odniesienia dla pisanego tekstu, a tak\u017ce wyznaczy\u0142y jego kompozycj\u0119. Ka\u017cdy rozdzia\u0142 ksi\u0105\u017cki rozpoczyna si\u0119 od cytatu ze <em>Sztuki, mi\u0142o\u015bci i nienawi\u015bci<\/em> \u2013 nie jest to jednak uk\u0142on w stron\u0119 c\u00f3rki artysty i jedynego jak dotychczas znanego \u015bwiadectwa rodzinnego, lecz okazja do jego dezawuowania.<\/p>\n<p>Ma si\u0119 wr\u0119cz wra\u017cenie, \u017ce ksi\u0105\u017cka I. Luby i E.P Wawer powsta\u0142a nie tylko \u2013 jak deklaruj\u0105 autorki \u2013 z ch\u0119ci weryfikacji informacji zawartych w ksi\u0105\u017cce Niki Strzemi\u0144skiej, lecz tak\u017ce z ch\u0119ci dobitnego wykazania, \u017ce myli si\u0119 ona w swoich wspomnieniach. Formu\u0142uj\u0105c zarzuty pod adresem c\u00f3rki artysty, autorki powinny uwzgl\u0119dni\u0107 specyfik\u0119 okresu, w kt\u00f3rym pisa\u0142a swe wspomnienia. Dopiero po wielu dekadach otworzy\u0142a si\u0119 szansa zajrzenia do rosyjskich archiw\u00f3w wojskowych i do archiw\u00f3w prywatnych, z kt\u00f3rych obficie skorzysta\u0142y autorki weryfikuj\u0105c wa\u017cne fakty z okresu walk Strzemi\u0144skiego na froncie I wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n<p>\u201eW ojcu musia\u0142 tkwi\u0107 pot\u0119\u017cny talent artystyczny, kt\u00f3ry nagle eksplodowa\u0142. Mo\u017ce zosta\u0142by zaprzepaszczony, gdyby nie nieszcz\u0119\u015bliwy wypadek i kalectwo. Przecie\u017c trudno sobie wyobrazi\u0107, by w Korpusie Kadet\u00f3w, Szkole In\u017cynieryjnej, twierdzy Osowiec, a tym bardziej na froncie mia\u0142 czas i mo\u017cliwo\u015bci zaj\u0119cia si\u0119 sztuk\u0105.\u201d \u2013 pisze Nika Strzemi\u0144ska. \u201eW tym wypadku Nika Strzemi\u0144ska ponownie ca\u0142kowicie mija si\u0119 z prawd\u0105\u201d \u2013 orzekaj\u0105 autorki twierdz\u0105c, \u017ce: \u201e[i]nformacje podane w poprzednich rozdzia\u0142ach wskazuj\u0105 jasno na fakt, \u017ce kariera wojskowa nie kolidowa\u0142a w \u017caden spos\u00f3b z karier\u0105 artystyczn\u0105\u201d.<\/p>\n<figure id=\"attachment_45511\" aria-describedby=\"caption-attachment-45511\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-004.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-45511\" title=\"Iwona Luba, Ewa Paulina Wawer, \u201eW\u0142adys\u0142aw Strzemi\u0144ski \u2013 zawsze w awangardzie. Rekonstrukcja nieznanej biografii 1893\u20131917\u201d, Muzeum Sztuki w \u0141odzi, 2017, fot. Julia Kostarska-Talaga (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-004-540x360.jpg\" alt=\"Iwona Luba, Ewa Paulina Wawer, \u201eW\u0142adys\u0142aw Strzemi\u0144ski \u2013 zawsze w awangardzie. Rekonstrukcja nieznanej biografii 1893\u20131917\u201d, Muzeum Sztuki w \u0141odzi, 2017, fot. Julia Kostarska-Talaga (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"360\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-004-540x360.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-004-900x600.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-004-576x384.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-004.jpg 2405w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-45511\" class=\"wp-caption-text\">Iwona Luba, Ewa Paulina Wawer, \u201eW\u0142adys\u0142aw Strzemi\u0144ski \u2013 zawsze w awangardzie. Rekonstrukcja nieznanej biografii 1893\u20131917\u201d, Muzeum Sztuki w \u0141odzi, 2017, fot. Julia Kostarska-Talaga (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Ot\u00f3\u017c I. Luba oraz E.P. Wawer nie podaj\u0105 \u017cadnych informacji, kt\u00f3re wskazywa\u0142yby, \u017ce Strzemi\u0144ski rozpocz\u0105\u0142 w Rosji karier\u0119 artystyczn\u0105. Nie znalaz\u0142y te\u017c \u015bwiadectw m\u00f3wi\u0105cych o tym, \u017ce w Korpusie Kadet\u00f3w, czy te\u017c Szkole In\u017cynieryjnej, zacz\u0105\u0142 pasjonowa\u0107 si\u0119 rysunkiem czy malarstwem. Nie pozosta\u0142y \u017cadne tego \u015blady. Oczywi\u015bcie na pewno rysowa\u0142, wiele si\u0119 nauczy\u0142 w pracowniach plastycznych obu uczelni, zaj\u0119cia da\u0142y mu wspania\u0142y warsztat, kt\u00f3ry pozwoli\u0142 mu w p\u00f3\u017aniejszych powojennych latach sta\u0107 si\u0119 artyst\u0105. Nie bez znaczenia by\u0142a te\u017c atmosfera przedwojennego Petersburga, mo\u017cliwo\u015b\u0107 ogl\u0105dania wystaw zapowiadaj\u0105cych nowe pr\u0105dy w sztuce, z kt\u00f3rych to mo\u017cliwo\u015bci Strzemi\u0144ski zapewne korzysta\u0142. Mo\u017cemy jednak tylko si\u0119 tego domy\u015bla\u0107, autorki \u2013 wbrew temu, co pisz\u0105 \u2013 nie przedstawiaj\u0105 \u017cadnych fakt\u00f3w m\u00f3wi\u0105cych o artystycznej aktywno\u015bci Strzemi\u0144skiego podczas studi\u00f3w i w czasie wojny. Informacja o programie nauczania w \u00f3wczesnych szko\u0142ach wojskowych Rosji, kt\u00f3r\u0105 przywo\u0142uj\u0105 na potwierdzenie swego przekonania nie stanowi \u017cadnego dowodu na prawdziwo\u015b\u0107 ich tezy: \u201eProgram edukacji wojskowej na poziomie \u015brednim i wy\u017cszym zrealizowany przez Strzemi\u0144skiego uwzgl\u0119dnia\u0142 nauk\u0105 rysunku technicznego oraz stwarza\u0142 dogodne warunku rozwoju jego zdolno\u015bci tw\u00f3rczych\u201d. Luba i Wawer staraj\u0105 si\u0119 tak\u017ce wykaza\u0107, \u017ce Strzemi\u0144ski ju\u017c w trakcie s\u0142u\u017cby mia\u0142 okazj\u0119 ujawni\u0107 swoje plastyczne zdolno\u015bci. W 1915 roku w Twierdzy Osowiec przebywa\u0142 specjalny Oddzia\u0142 Artystyczny, kt\u00f3ry dokona\u0142 dokumentacji kilkuset fotografii i kilkudziesi\u0119ciu rysunk\u00f3w. Nie jest wykluczone, \u017ce mog\u0142y by\u0107 w\u015br\u00f3d nich rysunki przysz\u0142ego artysty. Trudno to jednak uzna\u0107 za pocz\u0105tek kariery artystycznej, kt\u00f3ry autorki upatruj\u0105 w tym fakcie. Wydaje si\u0119, \u017ce id\u0105 za daleko w swoich wnioskach maj\u0105c \u201ena poparcie\u201d jedynie og\u00f3lne informacje o szkolnych programach nauczania, w kt\u00f3rych uczestniczy\u0142 Strzemi\u0144ski.<\/p>\n<p>Nie mia\u0142 on takich szans i mo\u017cliwo\u015bci z jakich korzysta\u0142 porucznik Paw\u0142owskiego Pu\u0142ku Lejb Gwardii, Stanis\u0142aw Ignacy Witkiewicz. Wiemy, \u017ce w czasie jego pobytu w Rosji powsta\u0142o wiele obraz\u00f3w. Te, kt\u00f3re zdo\u0142a\u0142 przywie\u017a\u0107 do Polski pokazywa\u0142 na pierwszej w kraju wystawie futuryst\u00f3w. Zachowa\u0142o si\u0119 tak\u017ce kilka spo\u015br\u00f3d malowanych przez niego portret\u00f3w. Swoistym \u015bladem tamtego okresu s\u0105 trzy: <em>Autoportret z samowarem<\/em>, <em>Autoportret w mundurze z lutego i lipca 1917 roku<\/em> oraz reprezentacyjny <em>Autoportret w paradnym mundurze Paw\u0142owskiego Pu\u0142ku<\/em>.<\/p>\n<p>Ksi\u0105\u017ck\u0119 wyr\u00f3\u017cnia oprawa graficzna autorstwa Tomasza Kadry\u0144skego nawi\u0105zuj\u0105ca do dokona\u0144 Strzemi\u0144skiego jako tw\u00f3rcy awangardowej typografii. Jej warto\u015b\u0107 zwi\u0119kszaj\u0105 tak\u017ce bezcenne fotografie z epoki (niekt\u00f3re publikowane po raz pierwszy) ukazuj\u0105ce mi\u0119dzy innymi wn\u0119trza 3 Moskiewskiego Korpusu Kadet\u00f3w. Znajdziemy w niej tak\u017ce du\u017co dokumentacji zwi\u0105zanej w dzia\u0142aniami wojennymi \u2013 plan twierdzy Osowiec, zdj\u0119cia z okop\u00f3w, decyzje o nadaniu odznacze\u0144, fotografi\u0119 oddzia\u0142u saper\u00f3w, a nawet zdj\u0119cie lotnicze ukazuj\u0105ce niemiecki atak gazowy dokonany na stanowiska rosyjskie.<\/p>\n<p>Jednak najbardziej poruszaj\u0105ce jest jedyne w ksi\u0105\u017cce zdj\u0119cie Strzemi\u0144skiego. Wraz z \u017con\u0105 Katarzyn\u0105 Kobro siedzi na nadmorskiej wydmie, w tle wida\u0107 morze. Oboje w kostiumach k\u0105pielowych \u2013 mo\u017ce chwil\u0119 przedtem kapali si\u0119 w morzu? Strzemi\u0144ski obejmuje \u017con\u0119 patrzy z u\u015bmiechem w obiektyw \u2013 ona spogl\u0105da w bok jakby chcia\u0142a uciec przed spojrzeniem fotografa. Jest 28 sierpnia 1928 roku.<\/p>\n<p>* Nazwisko Marii Czapskiej figuruje wprawdzie w indeksie nazwisk jednak w przypisie zabrak\u0142o tytu\u0142u ksi\u0105\u017cki \u2013 <em>Europa w rodzinie<\/em> \u2013 na kt\u00f3r\u0105 zapewne powo\u0142uj\u0105 si\u0119 autorki.<\/p>\n<p>** Dramatyczne losy wojenne by\u0142y udzia\u0142em wielu polskich oficer\u00f3w wykszta\u0142conych w rosyjskich uczelniach wojskowych. Najbardziej znanym z nich jest Stanis\u0142aw Ignacy Witkiewicz. Jako porucznik dowodz\u0105cy kompani\u0105 1 batalionu Paw\u0142owskiego Pu\u0142ku od 14 do 17 lipca 1915 roku bra\u0142 udzia\u0142 w krwawej bitwie pod Witonie\u017cem, w kt\u00f3rej wojska rosyjskie ponios\u0142y ogromne starty (pierwszego dnia szturmu zgin\u0119\u0142o 2700 \u017co\u0142nierzy w tym wielu rannych traci\u0142o \u017cycie w mokrad\u0142ach i rozlewiskach rzeki Stochod).Udzia\u0142 w szturmie, podczas kt\u00f3rego prowadzi\u0142 swych \u017co\u0142nierzy do ataku pozostawi\u0142 niezatarty \u015blad w psychice artysty.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jedna z pierwszych scen Powidok\u00f3w Andrzeja Wajdy jest zaskakuj\u0105ca. Oto plener student\u00f3w PWSSP w \u0141odzi. W\u015br\u00f3d malowniczych pag\u00f3rk\u00f3w i \u0142\u0105k m\u0142odzie\u017c czeka na wyk\u0142adowc\u0119. Pojawia si\u0119 wkr\u00f3tce, stoi chwil\u0119 na wzniesieniu g\u00f3ruj\u0105cym nad \u0142\u0105k\u0105 i nagle \u201eopuszcza si\u0119\u201d na d\u00f3\u0142 turlaj\u0105c po zboczu. Mog\u0142aby to by\u0107 tylko pewna ekstrawagancja gdyby nie fakt, \u017ce mistrz przekroczy\u0142 ju\u017c pi\u0119\u0107dziesi\u0105tk\u0119 i na co dzie\u0144 porusza si\u0119 o kulach (pozbawiony nogi i cz\u0119\u015bci przedramienia). Niezale\u017cnie od tego czy wydarzy\u0142a si\u0119 naprawd\u0119, scena ta mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 ma\u0142o wiarygodna. Jednak zupe\u0142nie inaczej wygl\u0105da w \u015bwietle dzia\u0142alno\u015bci bojowej W\u0142adys\u0142awa Strzemi\u0144skiego na froncie I wojny \u015bwiatowej. Szczeg\u00f3\u0142owych informacji o tym okresie \u017cycia, opartych na raportach wojskowych dost\u0119pnych w Pa\u0144stwowym Archiwum Wojskowo-Historycznym w Moskwie, dostarcza ksi\u0105\u017cka Iwony Luby i Ewy Pauliny Wawer pt. <em>W\u0142adys\u0142aw Strzemi\u0144ski \u2013 zawsze w awangardzie. Rekonstrukcja nieznanej biografii 1893\u20131917<\/em>\ufeff.<\/p>\n","protected":false},"author":690,"featured_media":45508,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[6838,6837,5401,219,793],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[5400],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>W\u0142adys\u0142aw Strzemi\u0144ski \u2013 zawsze w awangardzie, recenzja<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Jedna z pierwszych scen Powidok\u00f3w Andrzeja Wajdy jest zaskakuj\u0105ca. Oto plener student\u00f3w PWSSP w \u0141odzi. W\u015br\u00f3d malowniczych pag\u00f3rk\u00f3w i \u0142\u0105k m\u0142odzie\u017c czeka na wyk\u0142adowc\u0119. Strzemi\u0144ski pojawia si\u0119 wkr\u00f3tce, stoi chwil\u0119 na wzniesieniu g\u00f3ruj\u0105cym nad \u0142\u0105k\u0105 i nagle \u201eopuszcza si\u0119\u201d na d\u00f3\u0142 turlaj\u0105c po zboczu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/szlak-bojowy-podporucznika-wladyslaw-strzeminski\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/szlak-bojowy-podporucznika-wladyslaw-strzeminski#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-001-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-001-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1707,\"caption\":\"Iwona Luba, Ewa Paulina Wawer, \u201eW\u0142adys\u0142aw Strzemi\u0144ski \u2013 zawsze w awangardzie. Rekonstrukcja nieznanej biografii 1893\u20131917\u201d, Muzeum Sztuki w \u0141odzi, 2017, fot. Julia Kostarska-Talaga (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/szlak-bojowy-podporucznika-wladyslaw-strzeminski#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/szlak-bojowy-podporucznika-wladyslaw-strzeminski\",\"name\":\"W\u0142adys\u0142aw Strzemi\u0144ski \u2013 zawsze w awangardzie, recenzja\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/szlak-bojowy-podporucznika-wladyslaw-strzeminski#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2018-02-27T23:00:23+00:00\",\"dateModified\":\"2018-03-06T08:24:17+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/42857b99a697b07117cf05ae43844ae6\"},\"description\":\"Jedna z pierwszych scen Powidok\u00f3w Andrzeja Wajdy jest zaskakuj\u0105ca. Oto plener student\u00f3w PWSSP w \u0141odzi. W\u015br\u00f3d malowniczych pag\u00f3rk\u00f3w i \u0142\u0105k m\u0142odzie\u017c czeka na wyk\u0142adowc\u0119. Strzemi\u0144ski pojawia si\u0119 wkr\u00f3tce, stoi chwil\u0119 na wzniesieniu g\u00f3ruj\u0105cym nad \u0142\u0105k\u0105 i nagle \u201eopuszcza si\u0119\u201d na d\u00f3\u0142 turlaj\u0105c po zboczu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/szlak-bojowy-podporucznika-wladyslaw-strzeminski#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/szlak-bojowy-podporucznika-wladyslaw-strzeminski\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/szlak-bojowy-podporucznika-wladyslaw-strzeminski#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Szlak bojowy podporucznika W\u0142adys\u0142awa Strzemi\u0144skiego\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/42857b99a697b07117cf05ae43844ae6\",\"name\":\"Monika Malessa-Drohomirecka\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/monika-malessa-drohomirecka\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"W\u0142adys\u0142aw Strzemi\u0144ski \u2013 zawsze w awangardzie, recenzja","description":"Jedna z pierwszych scen Powidok\u00f3w Andrzeja Wajdy jest zaskakuj\u0105ca. Oto plener student\u00f3w PWSSP w \u0141odzi. W\u015br\u00f3d malowniczych pag\u00f3rk\u00f3w i \u0142\u0105k m\u0142odzie\u017c czeka na wyk\u0142adowc\u0119. Strzemi\u0144ski pojawia si\u0119 wkr\u00f3tce, stoi chwil\u0119 na wzniesieniu g\u00f3ruj\u0105cym nad \u0142\u0105k\u0105 i nagle \u201eopuszcza si\u0119\u201d na d\u00f3\u0142 turlaj\u0105c po zboczu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/szlak-bojowy-podporucznika-wladyslaw-strzeminski","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/szlak-bojowy-podporucznika-wladyslaw-strzeminski#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-001-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/strzeminski-zawsze-w-awangardzie-msl-2018-02-28-001-scaled.jpg","width":2560,"height":1707,"caption":"Iwona Luba, Ewa Paulina Wawer, \u201eW\u0142adys\u0142aw Strzemi\u0144ski \u2013 zawsze w awangardzie. Rekonstrukcja nieznanej biografii 1893\u20131917\u201d, Muzeum Sztuki w \u0141odzi, 2017, fot. Julia Kostarska-Talaga (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/szlak-bojowy-podporucznika-wladyslaw-strzeminski#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/szlak-bojowy-podporucznika-wladyslaw-strzeminski","name":"W\u0142adys\u0142aw Strzemi\u0144ski \u2013 zawsze w awangardzie, recenzja","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/szlak-bojowy-podporucznika-wladyslaw-strzeminski#primaryimage"},"datePublished":"2018-02-27T23:00:23+00:00","dateModified":"2018-03-06T08:24:17+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/42857b99a697b07117cf05ae43844ae6"},"description":"Jedna z pierwszych scen Powidok\u00f3w Andrzeja Wajdy jest zaskakuj\u0105ca. Oto plener student\u00f3w PWSSP w \u0141odzi. W\u015br\u00f3d malowniczych pag\u00f3rk\u00f3w i \u0142\u0105k m\u0142odzie\u017c czeka na wyk\u0142adowc\u0119. Strzemi\u0144ski pojawia si\u0119 wkr\u00f3tce, stoi chwil\u0119 na wzniesieniu g\u00f3ruj\u0105cym nad \u0142\u0105k\u0105 i nagle \u201eopuszcza si\u0119\u201d na d\u00f3\u0142 turlaj\u0105c po zboczu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/szlak-bojowy-podporucznika-wladyslaw-strzeminski#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/szlak-bojowy-podporucznika-wladyslaw-strzeminski"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/szlak-bojowy-podporucznika-wladyslaw-strzeminski#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Szlak bojowy podporucznika W\u0142adys\u0142awa Strzemi\u0144skiego"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/42857b99a697b07117cf05ae43844ae6","name":"Monika Malessa-Drohomirecka","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/monika-malessa-drohomirecka"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45480"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/690"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=45480"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45480\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/45508"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=45480"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=45480"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=45480"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=45480"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=45480"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}