{"id":45588,"date":"2018-03-12T00:00:36","date_gmt":"2018-03-11T23:00:36","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=45588"},"modified":"2020-09-01T12:57:13","modified_gmt":"2020-09-01T11:57:13","slug":"bibliografia-bibliofila-koziolek-keith-houston","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/bibliografia-bibliofila-koziolek-keith-houston","title":{"rendered":"Bibliografia bibliofila. Ksi\u0105\u017cki o ksi\u0105\u017ckach. I o czytaniu."},"content":{"rendered":"<p>Czytanie staje si\u0119 elitarne. Jak zauwa\u017caj\u0105 autorzy raportu Biblioteki Narodowej o stanie czytelnictwa w Polsce, kontakt ze s\u0142owem pisanym nie przypomina ju\u017c pi\u0119terka na piramidzie podstawowych potrzeb nadwi\u015bla\u0144skich <em>homo sapiens<\/em>. Czytanie upodobni\u0142o si\u0119 raczej do rzadko spotykanej pasji w rodzaju sommelierstwa czy seroznawstwa. Dziedziczone jak kapita\u0142 kulturowy, staje si\u0119 prywatn\u0105 czynno\u015bci\u0105 dla wybra\u0144c\u00f3w. A przecie\u017c czytanie rozwija wyobra\u017ani\u0119, wzbogaca j\u0119zyk, u\u0142atwia wyra\u017canie w\u0142asnych opinii. Pozwala nad\u0105\u017ca\u0107 za debat\u0105 publiczn\u0105 i j\u0105 wsp\u00f3\u0142tworzy\u0107. Daje wiedz\u0119. Uwra\u017cliwia. Zwi\u0119ksza empati\u0119 i zmniejsza samotno\u015b\u0107. Bywa \u015bwietn\u0105 rozrywk\u0105. Znane s\u0105 zdrowotne korzy\u015bci z czytania: kontakt ze s\u0142owem pisanym op\u00f3\u017ania demencj\u0119, a fabu\u0142y literackie pe\u0142ni\u0105 dla m\u00f3zgu podobn\u0105 funkcj\u0119, co podr\u00f3\u017ce. Wreszcie, twierdz\u0105 niekt\u00f3rzy, czytanie czyni nas lud\u017ami i jako ludzi nas rozwija.<\/p>\n<figure id=\"attachment_45592\" aria-describedby=\"caption-attachment-45592\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-003.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-45592\" title=\"(\u017ar\u00f3d\u0142o: na licencji Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 International)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-003-540x381.jpg\" alt=\"(\u017ar\u00f3d\u0142o: na licencji Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 International)\" width=\"540\" height=\"381\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-003-540x381.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-003-576x407.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-003.jpg 795w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-45592\" class=\"wp-caption-text\">fot. Latemplanza (\u017ar\u00f3d\u0142o: Wikimedia Commons na licencji cc 4.0)<\/figcaption><\/figure>\n<p>A jednak, czyta coraz mniejsza mniejszo\u015b\u0107. Zamiast narzeka\u0107, mo\u017ce warto uczyni\u0107 z tej sytuacji g\u0142\u00f3wny atut czytaj\u0105cych? Cho\u0107 tworzenie obmurowanej snobizmami subkultury nie jest zbyt wyszukanym \u015brodkiem do celu, a syndrom zamkni\u0119cia przed nieczytaj\u0105cym \u05a6\u201ezewn\u0105trz\u201d wydaje si\u0119 cokolwiek szkodliwy, to seria czytelniczych rytua\u0142\u00f3w i zestaw znak\u00f3w dla wtajemniczonych ujawniaj\u0105 jeden z najbardziej kusz\u0105cych aspekt\u00f3w ksi\u0105\u017cko\u017cerstwa. Czytanie mianowicie jest kwesti\u0105 to\u017csamo\u015bci. Czytelnik mo\u017ce kultywowa\u0107 literatur\u0119 i wsp\u00f3\u0142wyznawa\u0107 mi\u0142o\u015b\u0107 do ksi\u0105\u017cek. Niniejszy tekst powsta\u0142 z takiej w\u0142a\u015bnie potrzeby kultu. Je\u015bli nale\u017cysz do tego rodzaju fanatyk\u00f3w czytania i fetyszyst\u00f3w ksi\u0105\u017cek, kt\u00f3rzy s\u0105 w stanie porzuci\u0107 klasyczn\u0105 powie\u015b\u0107 na rzecz ksi\u0105\u017cki o pisarskich i czytelniczych nawykach jej autora; je\u015bli rozmowa o czytaniu w toalecie czy metodach uk\u0142adania ksi\u0105\u017cek anga\u017cuje ci\u0119 mocniej ni\u017c sama ich tematyka; je\u015bli masz s\u0142abo\u015b\u0107 do zestawie\u0144 ulubionych\/(nie)przeczytanych tytu\u0142\u00f3w i wyznajesz maksym\u0119 \u201ePoka\u017c mi swoj\u0105 biblioteczk\u0119, a powiem ci, kim jeste\u015b\u201d \u2013 poni\u017csza lista ksi\u0105\u017cek o ksi\u0105\u017ckach powinna ci\u0119 zainteresowa\u0107.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-45588 gallery-columns-3 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/bibliografia-bibliofila-koziolek-keith-houston\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-001'><img width=\"400\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-001-400x240.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Keith Houston, \u201eKsi\u0105\u017cka. Najpot\u0119\u017cniejszy przedmiot naszych czas\u00f3w zbadany od deski do deski\u201e, Wydawnictwo Karakter 2017 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-45590\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-45590'>\n\t\t\t\tKeith Houston, \u201eKsi\u0105\u017cka. Najpot\u0119\u017cniejszy przedmiot naszych czas\u00f3w zbadany od deski do deski\u201e, Wydawnictwo Karakter 2017 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/bibliografia-bibliofila-koziolek-keith-houston\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-002'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-002-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Ryszard Kozio\u0142ek, \u201eDobrze si\u0119 my\u015bli literatur\u0105\u201d \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-45591\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-45591'>\n\t\t\t\tRyszard Kozio\u0142ek, \u201eDobrze si\u0119 my\u015bli literatur\u0105\u201d \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/bibliografia-bibliofila-koziolek-keith-houston\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-003'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-003-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"(\u017ar\u00f3d\u0142o: na licencji Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 International)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-45592\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-45592'>\n\t\t\t\t(\u017ar\u00f3d\u0142o: na licencji Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 International)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/bibliografia-bibliofila-koziolek-keith-houston\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-004'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-004-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Pierre Bayard, \u201eJak rozmawia\u0107 o ksi\u0105\u017ckach, kt\u00f3rych si\u0119 nie czyta\u0142o\u201d \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-45593\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-45593'>\n\t\t\t\tPierre Bayard, \u201eJak rozmawia\u0107 o ksi\u0105\u017ckach, kt\u00f3rych si\u0119 nie czyta\u0142o\u201d \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/bibliografia-bibliofila-koziolek-keith-houston\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-005'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-005-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Katarzyna Tubylewicz, Agata Diduszko-Zyglewska, \u201eSzwecja czyta, Polska czyta\u201d \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-45594\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-45594'>\n\t\t\t\tKatarzyna Tubylewicz, Agata Diduszko-Zyglewska, \u201eSzwecja czyta, Polska czyta\u201d \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/bibliografia-bibliofila-koziolek-keith-houston\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-006'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-006-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Jacek Dehnel, \u201eM\u0142odszy ksi\u0119gowy. O ksi\u0105\u017ckach, czytaniu i pisaniu\u201d \u2013 fragment ok\u0142adki (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawnictwa W.A.B.)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-45595\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-45595'>\n\t\t\t\tJacek Dehnel, \u201eM\u0142odszy ksi\u0119gowy. O ksi\u0105\u017ckach, czytaniu i pisaniu\u201d \u2013 fragment ok\u0142adki (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawnictwa W.A.B.)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p><em><strong>Najpot\u0119\u017cniejszy przedmiot naszych czas\u00f3w&#8230;<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em>&#8230;zbadany od deski do deski.<\/em> Tak brzmi adekwatnie (na grzbiecie) umiejscowiony podtytu\u0142<em> Ksi\u0105\u017cki<\/em> Keitha Houstona. Wydaje si\u0119, \u017ce gdyby ten znawca historii pisma i typografii znalaz\u0142 si\u0119 na Marsie, z t\u0119sknoty za szelestem kartek zaraz przygotowa\u0142by ksi\u0105\u017ck\u0119 ze schowanych w torbie ziemniak\u00f3w, ze sk\u00f3ry tubylca lub z ca\u0142un\u00f3w otulaj\u0105cych marsja\u0144skich nieboszczyk\u00f3w. W wydanej przez Karakter publikacji, Houston \u0142\u0105czy wiedz\u0119 o tajnikach materia\u0142oznawstwa i chemicznych zakl\u0119ciach z historyczn\u0105 anegdot\u0105, wznosz\u0105c pomnik na cze\u015b\u0107 najs\u0142ynniejszego artefaktu wiedzy, jaki stworzy\u0142a ziemska cywilizacja. Pocz\u0105tkowo szeroko\u015b\u0107 geograficzna z jej flor\u0105, faun\u0105, temperatur\u0105 i wilgotno\u015bci\u0105; nast\u0119pnie post\u0119p technologiczny danej kultury i pomys\u0142owo\u015b\u0107 po\u0142\u0105czona z i\u015bcie wariack\u0105 odwag\u0105 wynalazc\u00f3w; wreszcie obyczajowo\u015b\u0107, religijne przes\u0105dy, PKB i potrzeby intelektualne obywateli \u2013 wszystko to wp\u0142ywa\u0142o (i nadal wp\u0142ywa) na fizyczny wygl\u0105d ksi\u0105\u017cki i jej wielokszta\u0142tnych przodk\u00f3w. O najpi\u0119kniejszych, lilipucich i ogromnych tomach; o niezale\u017cnych, cz\u0119sto symultanicznych, dziejach ksi\u0105\u017cki na r\u00f3\u017cnych kontynentach; o dziesi\u0105tkach Gutenberg\u00f3w, z kt\u00f3rych tylko jeden zdoby\u0142 s\u0142aw\u0119 \u2013 ca\u0142\u0105 t\u0119 specjalistyczn\u0105 wiedz\u0119 Houston podaje tak, jak zrobi\u0142by to Sherlock Holmes, gdyby tylko zamkn\u0105\u0107 go w bibliotece.<\/p>\n<figure id=\"attachment_45590\" aria-describedby=\"caption-attachment-45590\" style=\"width: 533px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-001.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-45590\" title=\"Keith Houston, \u201eKsi\u0105\u017cka. Najpot\u0119\u017cniejszy przedmiot naszych czas\u00f3w zbadany od deski do deski\u201e, Wydawnictwo Karakter 2017 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-001-533x800.jpg\" alt=\"Keith Houston, \u201eKsi\u0105\u017cka. Najpot\u0119\u017cniejszy przedmiot naszych czas\u00f3w zbadany od deski do deski\u201e, Wydawnictwo Karakter 2017 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\" width=\"533\" height=\"800\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-001-533x800.jpg 533w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-001-1400x2099.jpg 1400w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-001-800x1200.jpg 800w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-001-1024x1536.jpg 1024w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-001-1366x2048.jpg 1366w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-001-120x180.jpg 120w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-001-90x135.jpg 90w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-001-320x480.jpg 320w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-001-560x840.jpg 560w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-001-1160x1739.jpg 1160w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-001-600x900.jpg 600w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-001-576x863.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-001.jpg 1678w\" sizes=\"(max-width: 533px) 100vw, 533px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-45590\" class=\"wp-caption-text\">Keith Houston, \u201eKsi\u0105\u017cka. Najpot\u0119\u017cniejszy przedmiot naszych czas\u00f3w zbadany od deski do deski\u201e, Wydawnictwo Karakter 2017 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Kultura czytelnik\u00f3w<\/strong><\/p>\n<p>Z serii wywiad\u00f3w z lud\u017ami kultury i projektantami czytelnictwa <em>Szwecja czyta, Polska czyta<\/em> pod redakcj\u0105 Katarzyny Tubylewicz i Agaty Diduszko-Zyglewskiej dowiesz si\u0119, jak to si\u0119 sta\u0142o, \u017ce jako czytelnik przynale\u017cysz do elity. R\u00f3wnocze\u015bnie zaczniesz zazdro\u015bci\u0107 naszym p\u00f3\u0142nocnym s\u0105siadom ich czytelniczej historii. To kraj, w kt\u00f3rym Ko\u015bci\u00f3\u0142 (protestancki) od wiek\u00f3w pobudza\u0142 apetyt na wiedz\u0119, a dost\u0119pno\u015b\u0107 lektur w\u015br\u00f3d obu p\u0142ci pozwoli\u0142a wykszta\u0142ci\u0107 jedno z najbardziej r\u00f3wnouprawnionych spo\u0142ecze\u0144stw na \u015bwiecie. W Szwecji, inaczej ni\u017c w Polsce, ch\u0142opi mieli pe\u0142ni\u0119 praw, a robotnicy od dekad tworz\u0105 ko\u0142a czytelnicze i pisz\u0105 osobn\u0105 literatur\u0119. Nie powinno wi\u0119c dziwi\u0107, \u017ce dzi\u015b czytelnictwo nie jest tam kulturaln\u0105 rozrywk\u0105 dla bur\u017cuazji, lecz znakiem spo\u0142ecznej r\u00f3wno\u015bci. W Szwecji \u201e\u015bwi\u0119ta wygl\u0105daj\u0105 tak, \u017ce najpierw wszyscy siedz\u0105 razem przy stole, a potem ka\u017cdy czyta swoj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119\u201d. Wyobra\u017amy sobie debat\u0119 literack\u0105, gdzie w drukowanych mediach mo\u017cemy czyta\u0107 do dziesi\u0119ciu recenzji ksi\u0105\u017cki ju\u017c w dniu jej premiery. Oto portret spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3re aplikowa\u0142o ide\u0119 biblioteki jako pozakomercyjnej ostoi demokratycznych warto\u015bci. Literacki Nobel? Jest tylko fragmentem czytelniczego Mount Everestu, kt\u00f3ry Szwedzi zajmuj\u0105 od lat.<\/p>\n<figure id=\"attachment_45594\" aria-describedby=\"caption-attachment-45594\" style=\"width: 502px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-005.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-45594\" title=\"Katarzyna Tubylewicz, Agata Diduszko-Zyglewskiej, \u201eSzwecja czyta, Polska czyta\u201d \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-005.jpg\" alt=\"Katarzyna Tubylewicz, Agata Diduszko-Zyglewskiej, \u201eSzwecja czyta, Polska czyta\u201d \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\" width=\"502\" height=\"800\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-45594\" class=\"wp-caption-text\">Katarzyna Tubylewicz, Agata Diduszko-Zyglewskiej, \u201eSzwecja czyta, Polska czyta\u201d \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Jak nie-czyta\u0107?<\/strong><\/p>\n<p>By doceni\u0107 warto\u015b\u0107 czytania, nale\u017cy u\u015bwiadomi\u0107 sobie najpierw, \u017ce nie znosi ono trybu rozkazuj\u0105cego. Tym rodzicom i nauczycielom, kt\u00f3rzy klasyk\u00f3w komentuj\u0105 zgodnie z g\u00f3ry wytyczon\u0105 lini\u0105 i dyktuj\u0105, co poeta mia\u0142 na my\u015bli \u2013 poleci\u0107 nale\u017cy <em>Jak powie\u015b\u0107<\/em> Daniela Pennaca. Kr\u00f3tka ksi\u0105\u017ceczka o trudach czytania, namawiaj\u0105ca do szerzenia wolnej mi\u0142o\u015bci do ksi\u0105\u017cek \u2013 przez \u015bwiadectwo, a nie przymus \u2013 powinna przyda\u0107 si\u0119 tak\u017ce krn\u0105brnym nastolatkom, kt\u00f3rym z literackim kanonem jest nie po drodze.<\/p>\n<p><em>Jak rozmawia\u0107 o ksi\u0105\u017ckach, kt\u00f3rych si\u0119 nie czyta\u0142o?<\/em> Na zawarte w tytule eseju pytanie Pierre Bayard udziela kusz\u0105co niepoprawnych odpowiedzi. Najpierw desakralizuje czytanie, prze\u0142amuje tabu, doceniaj\u0105c ka\u017cdy kontakt z literatur\u0105: zagl\u0105danie do ksi\u0105\u017cek, kartkowanie, zaznajamianie si\u0119 z nimi \u201eze s\u0142yszenia\u201d, zapominanie (a co za tym idzie: odkrywanie ich na nowo). Obcowanie z ksi\u0105\u017ckami \u2013 przypomina Bayard \u2013 nie jest czynno\u015bci\u0105 przejrzyst\u0105 i jednakow\u0105. R\u00f3\u017cnimy si\u0119 przecie\u017c wiekiem, wiedz\u0105 i czytelniczym do\u015bwiadczeniem. Wielkie dzie\u0142a dojrzewaj\u0105 i starzej\u0105 si\u0119 wraz z nami, nigdy nie umieraj\u0105c. Nie ma czytelnika, kt\u00f3ry rozumia\u0142by wszystko, wi\u0119c ka\u017cdy rozumie troch\u0119 inaczej. Na tym polega bogactwo kultury, \u017ce mo\u017cemy wymienia\u0107 si\u0119 tymi szcz\u0105tkami wspomnie\u0144 \u2013 na tym polega te\u017c jej przekle\u0144stwo.<\/p>\n<p>Bayard stwierdza, \u017ce dzi\u015b erudycja to orientacja w paj\u0119czynie literackich zale\u017cno\u015bci, a nie dok\u0142adna znajomo\u015b\u0107 lektur. \u201eZapami\u0119tywanie absolutnie wszystkiego to przeciwie\u0144stwo kultury. Kultura to cmentarzysko ksi\u0105\u017cek i innych rzeczy, kt\u00f3re odesz\u0142y na zawsze\u201d, powiedzia\u0142 Umberto Eco. Pod t\u0105 my\u015bl\u0105 m\u00f3g\u0142by podpisa\u0107 si\u0119 tak\u017ce Stuart Kelly, autor <em>Ksi\u0119gi ksi\u0105g utraconych<\/em>, kt\u00f3ry z rekonstrukcji los\u00f3w legendarnych lub zaginionych literackich klasyk\u00f3w uczyni\u0142 osobn\u0105 specjalizacj\u0119. Z kolei Stanis\u0142aw Lem, z jego <em>Doskona\u0142\u0105 pr\u00f3\u017cni\u0105<\/em>, czyli recenzjami prac, kt\u00f3rych nie mia\u0142 czasu napisa\u0107 \u2013 wchodzi w doskona\u0142y dialog z Bayardem&#8230; oraz, zn\u00f3w, z Umberto Eco, kt\u00f3ry z dywagacji na temat zaginionego drugiego tomu Arystotelesowskiej <em>Poetyki<\/em> uczyni\u0142 w<em> Imieniu r\u00f3\u017cy<\/em> przedmiot filozoficzno-kryminalnej intrygi.<\/p>\n<p>Wymieniony przez Bayarda przyk\u0142ad Montaigne&#8217;a, niezdolnego rozpozna\u0107 cytatu z w\u0142asnej ksi\u0105\u017cki, pokazuje, \u017ce w literackiej Odysei skazani jeste\u015bmy na kl\u0119sk\u0119 (w tym sensie czytanie jest wszak\u017ce cz\u0119\u015bciow\u0105 utrat\u0105 to\u017csamo\u015bci). Bayard nie pozostaje jednak pesymist\u0105. Uprawiaj\u0105cy kult b\u0142yskotliwej ignorancji Paul Valery i Oscar Wilde u\u015bwiadamiaj\u0105 mu, \u017ce znajomo\u015b\u0107 ju\u017c samego tylko fragmentu arcydzie\u0142a powinna dowie\u015b\u0107 jego arcydzielno\u015bci, a zamkni\u0119cie oczu na ca\u0142y tekst i pozwolenie sobie na zastanowienie, jest warunkiem dostrze\u017cenia tego, co w ksi\u0105\u017ckach najbardziej interesuj\u0105ce, czyli tego, co wykracza poza nie \u2013 \u017cycia.<\/p>\n<figure id=\"attachment_45591\" aria-describedby=\"caption-attachment-45591\" style=\"width: 494px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-002.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-45591\" title=\"Ryszard Kozio\u0142ek, \u201eDobrze si\u0119 my\u015bli literatur\u0105\u201d \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-002.jpg\" alt=\"Ryszard Kozio\u0142ek, \u201eDobrze si\u0119 my\u015bli literatur\u0105\u201d \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\" width=\"494\" height=\"800\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-45591\" class=\"wp-caption-text\">Ryszard Kozio\u0142ek, \u201eDobrze si\u0119 my\u015bli literatur\u0105\u201d \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Ksi\u0105\u017cki i ich ludzie<\/strong><\/p>\n<p>Z przewrotn\u0105 my\u015bl\u0105 Bayarda, g\u0142osz\u0105c\u0105, \u017ce ka\u017cda wielka tw\u00f3rczo\u015b\u0107 wymaga, by nie po\u015bwi\u0119ca\u0107 jej zbyt wiele uwagi, zapewne nie zgodziliby si\u0119 niekt\u00f3rzy ludzie pi\u00f3ra, wypytywani przez Barbar\u0119 N. \u0141opie\u0144sk\u0105. <em>Ksi\u0105\u017cki i ludzie<\/em> to zestaw rozm\u00f3w dla fetyszyst\u00f3w dotykania ok\u0142adek, przewracania stron i wpatrywania si\u0119 w u\u0142o\u017cone rz\u0119dem grzbiety z tytu\u0142ami. Gdy \u0141opie\u0144ska pyta Mari\u0119 Janion jak porusza si\u0119 po swojej bibliotece, ta odpowiada: \u201eWdrapuj\u0119 si\u0119 na p\u00f3\u0142ki, kl\u0119kam, pe\u0142zam. Potworna praca fizyczna\u201d. Pod wyznaniem Ryszarda Kapu\u015bci\u0144skiego o filozofii gromadzenia ksi\u0105\u017cek cz\u0119\u015b\u0107 z nas mog\u0142aby si\u0119 pewnie podpisa\u0107: \u201eZawsze mia\u0142em jedn\u0105 filozofi\u0119 \u2013 mie\u0107 jak najwi\u0119cej ksi\u0105\u017cek\u201d. Irenie Szyma\u0144skiej zwykli czytelnicy mog\u0105 tylko zazdro\u015bci\u0107: \u201eCzytam dwie\u015bcie do trzystu stron dziennie, ale nie zajmuje mi to wi\u0119cej ni\u017c dwie godziny\u201d. Wszyscy pewnie znamy czytelniczych konsument\u00f3w w rodzaju Ryszarda Matuszewskiego, kt\u00f3rzy maj\u0105 do swojej biblioteki \u201estosunek sk\u0105pca\u201d (nie lubi\u0105 po\u017cycza\u0107). Najtrafniej bol\u0105czki i rado\u015bci uk\u0142adania ksi\u0105\u017cek podsumowa\u0142a z kolei Joanna Pollak\u00f3wna: \u201eklucze, wed\u0142ug kt\u00f3rych uk\u0142ada si\u0119 ksi\u0105\u017cki, s\u0105 zawsze niedok\u0142adne. Nie ma takiego \u015blusarza, kt\u00f3ry \u2013 je\u015bli idzie o bibliotek\u0119 \u2013 dobra\u0142by klucz uniwersalny\u201d.<\/p>\n<p>W 40-stronicowym eseju <em>O bibliotece<\/em>, Umberto Eco projektuje jedyny w swoim rodzaju koszmar i stwarza 19-punktowy wzorzec z\u0142ej biblioteki (z bibliotekarzem w zwyczajowej u W\u0142ocha roli cerbera). W skrz\u0105cym od humoru tek\u015bcie z entuzjazmem opowiada o przygodzie szperania po p\u00f3\u0142kach i trafianiu na ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3rych nie spodziewali\u015bmy si\u0119 tam znale\u017a\u0107. To jednak lekturowa drobnostka. Najciekawiej u Eco robi si\u0119 wtedy, gdy spotyka godnego siebie rozm\u00f3wc\u0119. W rozmowie zatytu\u0142owanej <em>Nie my\u015bl, \u017ce ksi\u0105\u017cki znikn\u0105<\/em>, w duecie ze scenarzyst\u0105 i bibliofilem, Jeanem-Claudem Carri\u00e8re&#8217;em, tworzy i\u015bcie jazzowy kalejdoskop ciekawostek i najlepsz\u0105 promocj\u0119 antykwarycznego trybu \u017cycia. Tu niepo\u017c\u0105dane skutki masturbacji dziel\u0105 stron\u0119 z kwesti\u0105 ka\u0142u w dziedzinie tropicielstwa, Hollywood styka si\u0119 z Proustem, a cyfrowe ksi\u0105\u017cki s\u0105siaduj\u0105 z odciskiem buta Buddy. Maszyny do czyszczenia wulkan\u00f3w, kocia orkiestra, pochwa\u0142a g\u0142upoty, wp\u0142yw mechanizmu czytania na j\u0119zyk filmowy, okultyzm&#8230; wszystkie te, i setki innych uj\u0119tych w tomie zagadnie\u0144, mo\u017cna by zamkn\u0105\u0107 w trzycz\u0142onowej klamrze: bibliofilia, historia literatury, przysz\u0142o\u015b\u0107 czytelnictwa. Duet Eco\u2013Carri\u00e8re na swoim przyk\u0142adzie dowodzi najwi\u0119kszej zalety rozm\u00f3w o ksi\u0105\u017ckach: za ich pomoc\u0105 mo\u017cna uj\u0105\u0107 ca\u0142y \u015bwiat.<\/p>\n<figure id=\"attachment_45595\" aria-describedby=\"caption-attachment-45595\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-006.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-45595\" title=\"Jacek Dehnel, \u201eM\u0142odszy ksi\u0119gowy. O ksi\u0105\u017ckach, czytaniu i pisaniu\u201d \u2013 fragment ok\u0142adki (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawnictwa W.A.B.)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-006.jpg\" alt=\"Jacek Dehnel, \u201eM\u0142odszy ksi\u0119gowy. O ksi\u0105\u017ckach, czytaniu i pisaniu\u201d \u2013 fragment ok\u0142adki (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawnictwa W.A.B.)\" width=\"540\" height=\"472\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-45595\" class=\"wp-caption-text\">Jacek Dehnel, \u201eM\u0142odszy ksi\u0119gowy. O ksi\u0105\u017ckach, czytaniu i pisaniu\u201d \u2013 fragment ok\u0142adki (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawnictwa W.A.B.)<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Prywatne historie czytania<\/strong><\/p>\n<p>\u201eCzytelnik jest liter\u0105 w tek\u015bcie \u015bwiata\u201d, m\u00f3wi Alberto Manguel, autor Biblii czytelnictwa, zachwycaj\u0105cej erudycj\u0105 i wzruszaj\u0105cej wsp\u00f3lnot\u0105 do\u015bwiadcze\u0144, <em>Mojej historii czytania<\/em>. Czerpanie z literatury jest dla argenty\u0144skiego kolekcjonera ksi\u0105\u017cek aktem wolno\u015bci, poznawaniem w\u0142asnej biografii, dyskusj\u0105, w kt\u00f3rej nie istnieje \u2013 tak znienawidzone przez wielkie umys\u0142y \u2013 ostatnie s\u0142owo. Manguel snuje obyczajow\u0105 histori\u0119 czytelnictwa. Jako kulturalny \u017car\u0142ok, dzieli si\u0119 intymnymi rado\u015bciami i sekretami. Pisze o czytaniu w \u0142\u00f3\u017cku jako akcie niemal erotycznym; o cichym czytaniu jako religijnej herezji i o czytaniu wywrotowym. O ludziach-bibliotekach, ksi\u0105\u017ckach-lekarstwach i bibliomaniakach-z\u0142odziejach. O przyjemno\u015bci patrzenia na swoj\u0105 biblioteczk\u0119 i o trudach jej ograniczania.<\/p>\n<p>Razem z <em>Ex Libris<\/em> Anne Fadiman i <em>Ksi\u0105\u017ck\u0105 o czytaniu<\/em> Justyny Sobolewskiej, <em>Moja historia czytania<\/em> stanowi wspaniale pokrywaj\u0105c\u0105 si\u0119 w wielu fragmentach trylogi\u0119 \u2013 rzecz obowi\u0105zkow\u0105 dla fetyszyst\u00f3w czytania i wszystkiego, co z nim zwi\u0105zane. Tak Fadiman, jak Sobolewska szperaj\u0105 po ulubionych antykwariatach, robi\u0105 listy rzeczy znalezionych mi\u0119dzy kartkami (jak w\u0142osy \u0142onowe), kolekcjonuj\u0105 najdziwniejsze dedykacje (\u201eZ podzi\u0119kowaniem za zakup detaliczny\u201d), dywaguj\u0105 na temat zalet i wad za\u015blubin prywatnych biblioteczek i podr\u00f3\u017cuj\u0105 \u015bladami wa\u017cnych dla nich ksi\u0105\u017cek. Kataloguj\u0105 rytua\u0142y pisarzy i czytelnik\u00f3w, testuj\u0105 najlepsze do czytania pozycje.<\/p>\n<p>\u201eCzytelnikom, opr\u00f3cz bibliomanii, grozi ca\u0142y zestaw schorze\u0144: donkiszotyzm, bowaryzm, grafomania, depresja, schizofrenia, hipochondria, manie, ataki samob\u00f3jcze i jeszcze \u2013 abibliofobia, czyli strach przed tym, \u017ce nie b\u0119dzie co czyta\u0107\u201d, ostrzega Justyna Sobolewska. Ksi\u0105\u017cki o ksi\u0105\u017ckach uzale\u017cniaj\u0105 szczeg\u00f3lnie. Czytaj\u0105c ka\u017cd\u0105 kolejn\u0105 ich stron\u0119, natrafiamy na szereg nowych tytu\u0142\u00f3w, tworzymy listy inspiruj\u0105cych nas do czytania ksi\u0105\u017cek, kt\u00f3re prowadz\u0105 nas do kolejnych inspiruj\u0105cych do czytania ksi\u0105\u017cek&#8230; I tak bez ko\u0144ca. Felietony Jacka Dehnela o literackich kuriozach zebrane w tomie <em>M\u0142odszy ksi\u0119gowy. Zbi\u00f3r fascynuj\u0105cych esej\u00f3w<\/em> \u2013 m.in. o literaturoznawstwie jako sztuce okie\u0142znywania nami\u0119tno\u015bci \u2013 <em>Dobrze si\u0119 my\u015bli literatur\u0105<\/em> Ryszarda Kozio\u0142ka, kt\u00f3rego sam tytu\u0142 wystarczy za \u017cyciowe motto. <em>Wszystkie lektury nadobowi\u0105zkowe<\/em> Wis\u0142awy Szymborskiej, hipomaniakalnej recenzentki wszystkiego, co zawiera litery. Do tego eseje o czytaniu autorstwa Susan Sontag, Virginii Woolf i Benjamina Franklina. Wreszcie powr\u00f3t do Wiktora Hugo, kt\u00f3ry w <em>Katedrze Marii Panny w Pary\u017cu<\/em> z architektury czyta\u0142 jak z ksi\u0105\u017cki. Lista robi si\u0119 coraz d\u0142u\u017csza, a czasu do czytania coraz mniej. Sobolewska mia\u0142a racj\u0119. Ksi\u0105\u017ckomania bywa niebezpieczna!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W wydanej przez Karakter publikacji, Houston \u0142\u0105czy wiedz\u0119 o tajnikach materia\u0142oznawstwa i chemicznych zakl\u0119ciach z historyczn\u0105 anegdot\u0105, wznosz\u0105c pomnik na cze\u015b\u0107 najs\u0142ynniejszego artefaktu wiedzy, jaki stworzy\u0142a ziemska cywilizacja. Pocz\u0105tkowo szeroko\u015b\u0107 geograficzna z jej flor\u0105, faun\u0105, temperatur\u0105 i wilgotno\u015bci\u0105; nast\u0119pnie post\u0119p technologiczny danej kultury i pomys\u0142owo\u015b\u0107 po\u0142\u0105czona z i\u015bcie wariack\u0105 odwag\u0105 wynalazc\u00f3w; wreszcie obyczajowo\u015b\u0107, religijne przes\u0105dy, PKB i potrzeby intelektualne obywateli \u2013 wszystko to wp\u0142ywa\u0142o (i nadal wp\u0142ywa) na fizyczny wygl\u0105d ksi\u0105\u017cki i jej wielokszta\u0142tnych przodk\u00f3w. O najpi\u0119kniejszych, lilipucich i ogromnych tomach; o niezale\u017cnych, cz\u0119sto symultanicznych, dziejach ksi\u0105\u017cki na r\u00f3\u017cnych kontynentach; o dziesi\u0105tkach Gutenberg\u00f3w, z kt\u00f3rych tylko jeden zdoby\u0142 s\u0142aw\u0119 \u2013 ca\u0142\u0105 t\u0119 specjalistyczn\u0105 wiedz\u0119 Houston podaje tak, jak zrobi\u0142by to Sherlock Holmes, gdyby tylko zamkn\u0105\u0107 go w bibliotece.<\/p>\n","protected":false},"author":496,"featured_media":45590,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[6851,6850,6848,3176,1164,7415,6846,6849,6847,1167,3184],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[3175],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Keith Houston, Ryszard Kozio\u0142ek, Wis\u0142awa Szymborska, Jacek Dehnel, Umberto Eco i inni \u2013 Bibliografia bibliofila. Ksi\u0105\u017cki o ksi\u0105\u017ckach. I o czytaniu.<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Najpot\u0119\u017cniejszy przedmiot naszych czas\u00f3w...zbadany od deski do deski. Tak brzmi adekwatnie (na grzbiecie) umiejscowiony podtytu\u0142 Ksi\u0105\u017cki, Keith Houston.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/bibliografia-bibliofila-koziolek-keith-houston\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/bibliografia-bibliofila-koziolek-keith-houston#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-001.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-001.jpg\",\"width\":1678,\"height\":2516,\"caption\":\"Keith Houston, \u201eKsi\u0105\u017cka. Najpot\u0119\u017cniejszy przedmiot naszych czas\u00f3w zbadany od deski do deski\u201e, Wydawnictwo Karakter 2017 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/bibliografia-bibliofila-koziolek-keith-houston#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/bibliografia-bibliofila-koziolek-keith-houston\",\"name\":\"Keith Houston, Ryszard Kozio\u0142ek, Wis\u0142awa Szymborska, Jacek Dehnel, Umberto Eco i inni \u2013 Bibliografia bibliofila. Ksi\u0105\u017cki o ksi\u0105\u017ckach. I o czytaniu.\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/bibliografia-bibliofila-koziolek-keith-houston#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2018-03-11T23:00:36+00:00\",\"dateModified\":\"2020-09-01T11:57:13+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/81aea04e50889f00c5f469facd2b3592\"},\"description\":\"Najpot\u0119\u017cniejszy przedmiot naszych czas\u00f3w...zbadany od deski do deski. Tak brzmi adekwatnie (na grzbiecie) umiejscowiony podtytu\u0142 Ksi\u0105\u017cki, Keith Houston.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/bibliografia-bibliofila-koziolek-keith-houston#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/bibliografia-bibliofila-koziolek-keith-houston\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/bibliografia-bibliofila-koziolek-keith-houston#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Bibliografia bibliofila. Ksi\u0105\u017cki o ksi\u0105\u017ckach. I o czytaniu.\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/81aea04e50889f00c5f469facd2b3592\",\"name\":\"Gabriel Krawczyk\",\"description\":\"GABRIEL KRAWCZYK \u2013 rowerzysta, \u0142asuch, student. Publikowa\u0142 lub publikuje m.in. w \u201eKulturze Liberalnej\u201d, \u201eEkranach\u201d, portalach \u201eEsensja.pl\u201d, \u201epopmoderna.pl\u201d. Autor bloga http:\/\/kinomanhipomaniakalny.blogspot.com\/.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/gabriel-krawczyk\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Keith Houston, Ryszard Kozio\u0142ek, Wis\u0142awa Szymborska, Jacek Dehnel, Umberto Eco i inni \u2013 Bibliografia bibliofila. Ksi\u0105\u017cki o ksi\u0105\u017ckach. I o czytaniu.","description":"Najpot\u0119\u017cniejszy przedmiot naszych czas\u00f3w...zbadany od deski do deski. Tak brzmi adekwatnie (na grzbiecie) umiejscowiony podtytu\u0142 Ksi\u0105\u017cki, Keith Houston.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/bibliografia-bibliofila-koziolek-keith-houston","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/bibliografia-bibliofila-koziolek-keith-houston#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-001.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/bibliografia-bibliofila-2018-03-09-001.jpg","width":1678,"height":2516,"caption":"Keith Houston, \u201eKsi\u0105\u017cka. Najpot\u0119\u017cniejszy przedmiot naszych czas\u00f3w zbadany od deski do deski\u201e, Wydawnictwo Karakter 2017 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/bibliografia-bibliofila-koziolek-keith-houston#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/bibliografia-bibliofila-koziolek-keith-houston","name":"Keith Houston, Ryszard Kozio\u0142ek, Wis\u0142awa Szymborska, Jacek Dehnel, Umberto Eco i inni \u2013 Bibliografia bibliofila. Ksi\u0105\u017cki o ksi\u0105\u017ckach. I o czytaniu.","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/bibliografia-bibliofila-koziolek-keith-houston#primaryimage"},"datePublished":"2018-03-11T23:00:36+00:00","dateModified":"2020-09-01T11:57:13+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/81aea04e50889f00c5f469facd2b3592"},"description":"Najpot\u0119\u017cniejszy przedmiot naszych czas\u00f3w...zbadany od deski do deski. Tak brzmi adekwatnie (na grzbiecie) umiejscowiony podtytu\u0142 Ksi\u0105\u017cki, Keith Houston.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/bibliografia-bibliofila-koziolek-keith-houston#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/bibliografia-bibliofila-koziolek-keith-houston"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/bibliografia-bibliofila-koziolek-keith-houston#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Bibliografia bibliofila. Ksi\u0105\u017cki o ksi\u0105\u017ckach. I o czytaniu."}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/81aea04e50889f00c5f469facd2b3592","name":"Gabriel Krawczyk","description":"GABRIEL KRAWCZYK \u2013 rowerzysta, \u0142asuch, student. Publikowa\u0142 lub publikuje m.in. w \u201eKulturze Liberalnej\u201d, \u201eEkranach\u201d, portalach \u201eEsensja.pl\u201d, \u201epopmoderna.pl\u201d. Autor bloga http:\/\/kinomanhipomaniakalny.blogspot.com\/.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/gabriel-krawczyk"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45588"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/496"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=45588"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45588\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/45590"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=45588"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=45588"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=45588"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=45588"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=45588"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}