{"id":45612,"date":"2018-03-14T00:00:57","date_gmt":"2018-03-13T23:00:57","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=45612"},"modified":"2020-09-01T12:57:12","modified_gmt":"2020-09-01T11:57:12","slug":"rafal-christ-diabelski-folklor-folk-horror","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/rafal-christ-diabelski-folklor-folk-horror","title":{"rendered":"Diabelski folklor"},"content":{"rendered":"<p>W <em>folk horrorach<\/em> wie\u015b nie jest ani spokojna, ani weso\u0142a. Niewa\u017cne czy akcja rozgrywa si\u0119 na wsp\u00f3\u0142czesnej prowincji, czy tej sprzed kilku wiek\u00f3w. Zagro\u017cenie, w r\u00f3wnym stopniu co demony, stanowi\u0105 chrze\u015bcija\u0144skie wierzenia i przes\u0105dy, jakimi kieruje si\u0119 dana spo\u0142eczno\u015b\u0107. Chocia\u017c ludowe kino grozy ma ju\u017c stosunkowo d\u0142ug\u0105 tradycj\u0119, dopiero niedawno zyska\u0142o nale\u017cyt\u0105 uwag\u0119, obecnie prze\u017cywaj\u0105c sw\u00f3j renesans.<\/p>\n<figure id=\"attachment_45615\" aria-describedby=\"caption-attachment-45615\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/diabelski-horror-rafal-christ-2018-03-13-001.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-45615\" title=\"\u201eZa tych, co na morzu\u201d, re\u017c. Paul Wright, 2014, Tongariro Releasing (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe dystrybutora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/diabelski-horror-rafal-christ-2018-03-13-001-540x357.jpg\" alt=\"\u201eZa tych, co na morzu\u201d, re\u017c. Paul Wright, 2014, Tongariro Releasing (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe dystrybutora)\" width=\"540\" height=\"357\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/diabelski-horror-rafal-christ-2018-03-13-001-540x357.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/diabelski-horror-rafal-christ-2018-03-13-001-1400x928.jpg 1400w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/diabelski-horror-rafal-christ-2018-03-13-001-1920x1273.jpg 1920w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/diabelski-horror-rafal-christ-2018-03-13-001-800x530.jpg 800w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/diabelski-horror-rafal-christ-2018-03-13-001-1536x1018.jpg 1536w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/diabelski-horror-rafal-christ-2018-03-13-001-2048x1358.jpg 2048w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/diabelski-horror-rafal-christ-2018-03-13-001-120x80.jpg 120w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/diabelski-horror-rafal-christ-2018-03-13-001-90x60.jpg 90w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/diabelski-horror-rafal-christ-2018-03-13-001-320x212.jpg 320w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/diabelski-horror-rafal-christ-2018-03-13-001-560x371.jpg 560w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/diabelski-horror-rafal-christ-2018-03-13-001-1160x769.jpg 1160w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/diabelski-horror-rafal-christ-2018-03-13-001-900x596.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/diabelski-horror-rafal-christ-2018-03-13-001-576x381.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/diabelski-horror-rafal-christ-2018-03-13-001-scaled.jpg 2560w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-45615\" class=\"wp-caption-text\">\u201eZa tych, co na morzu\u201d, re\u017c. Paul Wright, 2014, Tongariro Releasing (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe dystrybutora)<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>\u201eTr\u00f3jca nie\u015bwi\u0119ta\u201d jako wyznacznik stylu<\/strong><\/p>\n<p><em>Folk horror<\/em> nie zosta\u0142 jeszcze dobrze zdefiniowany ani przebadany. Nic dziwnego. W odniesieniu do kina termin po raz pierwszy u\u017cyty zosta\u0142 kilkana\u015bcie lat temu przez Piersa Haggarda. Re\u017cyser w wywiadzie dla \u201eFangorii\u201d z 2003 roku okre\u015bli\u0142 w ten spos\u00f3b sw\u00f3j film <em>Krew na szponach szatana<\/em> z 1971 roku. Siedem lat p\u00f3\u017aniej, w dokumentalnym serialu <em>A History of Horror<\/em>, Mark Gatiss u\u017cy\u0142 go w stosunku do trzech produkcji, dzisiaj znanych jako \u201etr\u00f3jca nie\u015bwi\u0119ta\u201d.<\/p>\n<p>Do trylogii zalicza si\u0119 brytyjskie filmy z prze\u0142omu lat 60. i 70. ubieg\u0142ego stulecia. Nale\u017c\u0105 do niej <em>Pogromca czarownic<\/em> Michaela Reevesa z 1968 roku, wspomniana <em>Krew na szponach szatana<\/em> oraz <em>Kult<\/em> Robina Hardy\u2019ego z 1973 roku. Akcja dw\u00f3ch pierwszych osadzona jest w XVII wieku, ostatniego we wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci. <em>Folk horrory<\/em> nie s\u0105 wi\u0119c, jak na przyk\u0142ad westerny, filmami dziej\u0105cymi si\u0119 w \u015bci\u015ble okre\u015blonych ramach czasowych. Nie ma te\u017c potrzeby przedstawiania w nich pierwiastka nadprzyrodzonego \u2013 ten pojawia si\u0119 tak naprawd\u0119 jedynie w drugiej wymienionej produkcji, sygnowanej nazwiskiem Haggarda.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/2RMySPyhMUY\" frameborder=\"0\" width=\"535\" height=\"315\"><\/iframe><\/p>\n<p><strong>Wiejska groza<\/strong><\/p>\n<p>Andy Paciorek, w artykule <em>From the Forests, Fields and Furrows: An Introduction<\/em>\u00a0proponuje, aby folk horroru nie uznawa\u0107 za gatunek, ale za okre\u015blenie konotuj\u0105ce pewn\u0105 atmosfer\u0119 \u2013 nie maj\u0105c jasno zdefiniowanych kszta\u0142t\u00f3w przyjmuje on r\u00f3\u017cne formy. Jego elementy w mniejszym b\u0105d\u017a wi\u0119kszym stopniu mo\u017cna znale\u017a\u0107 w filmach takich jak szwedzko-du\u0144skie <em>Czarownice<\/em> z 1922 roku, w\u0142oskie <em>Il Demonio<\/em> z 1963 roku czy ameryka\u0144skie <em>Cromhaven Farm<\/em> z 1970 roku.<\/p>\n<p><em>Folk horror<\/em> zaczyna si\u0119, kiedy racjonalno\u015b\u0107 zostaje wyparta przez ludowe wierzenia, spo\u0142ecze\u0144stwo narzuca swoj\u0105 wol\u0119 jednostce, zderzaj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cne systemy warto\u015bci, nowoczesno\u015b\u0107 ust\u0119puje miejsca ortodoksyjno\u015bci, a granice mi\u0119dzy tym, co dobre i z\u0142e zacieraj\u0105 si\u0119. Adam Scovell wyr\u00f3\u017cnia cztery najbardziej charakterystyczne elementy ludowego kina grozy: <em>krajobrazy<\/em>, <em>odosobnienie<\/em>, <em>niew\u0142a\u015bciwe przekonania moralne<\/em>, <em>wydarzenie<\/em> b\u0105d\u017a <em>przyzwanie<\/em>.<\/p>\n<p>W<em> folk horrorach<\/em> bardzo wa\u017cna jest przyroda, co na prze\u0142omie lat 60. i 70. by\u0142o wyrazem czas\u00f3w i stanowi\u0142o uk\u0142on w stron\u0119 warto\u015bci g\u0142oszonych przez hipis\u00f3w kontestuj\u0105cych urbanizacj\u0119 i pragn\u0105cych po\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 duchowo z przodkami \u017cyj\u0105cymi na \u0142onie natury. Z tego wzgl\u0119du akcja osadzana jest na prowincji. Jak wskazuj\u0105 badacze ludowego kina grozy, z powodu sporej migracji spo\u0142eczno\u015bci do aglomeracji miejskich maj\u0105cych miejsce pod koniec XIX i w XX wieku, wie\u015b jest dzisiaj terenem postrzeganym jako gorszy, tajemniczy i niezbadany. Nieraz wzbudza strach i odraz\u0119 w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w miast. Na tych emocjach \u017ceruj\u0105 tw\u00f3rcy poszczeg\u00f3lnych film\u00f3w, obrazuj\u0105c o<em>dosobnienie<\/em> i <em>specyficzne przekonania moralne<\/em>.<\/p>\n<p>Bohater b\u0105d\u017a bohaterowie trafiaj\u0105 do rzeczywisto\u015bci dla nich obcej, w kt\u00f3rej ludzie wyznaj\u0105 inne warto\u015bci. Dochodzi do zderzenia tradycji objawiaj\u0105cej si\u0119 w akceptowanych w danych spo\u0142eczno\u015bciach wiejskich rytua\u0142ach z nowoczesnymi przekonaniami. Jednostka\/jednostki staj\u0105 naprzeciw zbiorowo\u015bci. Wida\u0107 to na przyk\u0142adzie <em>Kultu<\/em>, w kt\u00f3rym sier\u017cant Howie (Edward Woodward) przybywa na wysp\u0119, aby odnale\u017a\u0107 zaginion\u0105 dziewczynk\u0119. W miar\u0119 rozwoju akcji odkrywa, \u017ce jej mieszka\u0144cy oddaj\u0105 si\u0119 poga\u0144skim praktykom i sk\u0142adaj\u0105 bo\u017ckom ofiary z ludzi.<\/p>\n<p>W <em>Kulcie<\/em> bardzo wyra\u017anie pokazano r\u00f3wnie\u017c, czym jest wyliczone przez Scovella <em>wydarzenie<\/em>. Zwykle ma ono miejsce na ko\u0144cu filmu i wi\u0105\u017ce si\u0119 ze sk\u0142adaniem ofiary oraz przemoc\u0105. Ma wzbudza\u0107 l\u0119k, chocia\u017c brak w nim element\u00f3w nadprzyrodzonych. Te mo\u017cna odnale\u017a\u0107 w <em>przyzwaniu<\/em> \u2013 r\u00f3wnie\u017c przedstawianym w fina\u0142ach poszczeg\u00f3lnych produkcji. Zwykle pojawiaj\u0105 si\u0119 wtedy wywo\u0142ane demony, jak w <em>Krwi na szponach szatana<\/em>.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/a-tDnavDCwI\" frameborder=\"0\" width=\"535\" height=\"315\"><\/iframe><\/p>\n<p><strong>Mordercza wiara<\/strong><\/p>\n<p>Z film\u00f3w nale\u017c\u0105cych do \u201etr\u00f3jcy nie\u015bwi\u0119tej\u201d jedynie w <em>Krwi na szponach szatana<\/em> diabe\u0142 przyjmuje realn\u0105 posta\u0107. Charakterystycznym dla <em>folk horror\u00f3w<\/em> motywem jest polowanie na czarownice, a z\u0142o sprowadzone zostaje do sugestii. Negatywnymi postaciami okazuj\u0105 si\u0119 ludzie na si\u0142\u0119 szukaj\u0105cy diab\u0142a. Tak dzieje si\u0119 w <em>\u0141owcy czarownic<\/em>, gdzie osoby pos\u0105dzone przez Matthew Hopkinsa (Vincent Price) o konszachty z nieczystymi mocami nie maj\u0105 szans na udowodnienie swojej niewinno\u015bci. Przyznania do winy wyci\u0105gane s\u0105 sadystycznymi metodami b\u0105d\u017a wrzucaniem zwi\u0105zanych podejrzanych do wody. Je\u015bli uton\u0105 \u2013 oskar\u017cenia by\u0142y bezpodstawne, je\u015bli nie \u2013 trzeba b\u0119dzie ich zabi\u0107, gdy\u017c ewidentnie wspomagani s\u0105 przez mroczne si\u0142y.<\/p>\n<p>W <em>Kulcie<\/em> to przyby\u0142y na wysp\u0119 sier\u017cant Howie przyjmuje rol\u0119 g\u0142osz\u0105cego, zgodn\u0105 z wol\u0105 Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, nauk\u0119. W\u015bcieka si\u0119, kiedy dzieci nie wiedz\u0105 kim by\u0142 Jezus Chrystus, pragn\u0105c nawr\u00f3ci\u0107 spo\u0142eczno\u015b\u0107 na \u201ejedyn\u0105 s\u0142uszn\u0105\u201d wiar\u0119. W ten spos\u00f3b dochodzi do wa\u017cnego w ludowym kinie grozy starcia tradycyjnie rozumianego chrze\u015bcija\u0144stwa z poga\u0144stwem. By\u0107 mo\u017ce z tego powodu ca\u0142a ich formu\u0142a potrzebowa\u0142a innych czas\u00f3w, \u017ceby lepiej wybrzmie\u0107 na ekranie, bo zanim w XXI wieku zwr\u00f3ci\u0142a na siebie uwag\u0119 mi\u0142o\u015bnik\u00f3w grozy, funkcjonowa\u0142a przede wszystkim w filmowej w niszy.<\/p>\n<p>Chocia\u017c za kanon <em>folk horroru<\/em> uwa\u017ca si\u0119 filmy kinowe, jego przyk\u0142ady naj\u0142atwiej znale\u017a\u0107 w brytyjskiej telewizji, mi\u0119dzy innymi w adaptacjach prozy M. R. Jamesa czy filmach informacji publicznej (Public Information Films) pokroju <em>Apaches<\/em> i <em>The Finishing Line<\/em> (oba tytu\u0142y z 1977 roku) \u2013 produkcjach pokazywanych w szko\u0142ach, w celu przestrze\u017cenia uczni\u00f3w przed niebezpiecze\u0144stwami czyhaj\u0105cymi na wsi. Jak ju\u017c dzisiaj wiadomo, na przestrzeni lat elementy ludowego kina grozy pojawia\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w popularnych produkcjach (badacze za przyk\u0142ad podaj\u0105 nawet <em>Blair Witch Project<\/em> z 1999 roku), jednak\u017ce na wskazanie dystynktywnych cech, a nawet nadanie mu nazwy, musieli\u015bmy czeka\u0107 ponad trzy dekady.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/iQXmlf3Sefg\" frameborder=\"0\" width=\"535\" height=\"315\"><\/iframe><\/p>\n<p><strong>Wielki powr\u00f3t folkloru<\/strong><\/p>\n<p>W XXI wieku reprezentacja <em>folk horroru<\/em> ro\u015bnie w si\u0142\u0119. Jego ekspansja rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 za spraw\u0105 Brytyjskich produkcji: <em>Wake Wood<\/em> Davida Keatinga z 2009 roku, film\u00f3w Bena Wheatleya <em>Lista p\u0142atnych zlece\u0144<\/em> z 2011 roku oraz dwa lata p\u00f3\u017aniejszego <em>A Field in England<\/em> i <em>Za tych, co na morzu<\/em> Paula Wrighta. Swoj\u0105 cegie\u0142k\u0119 <em>Czarownic\u0119: Bajk\u0119 ludow\u0105 z Nowej Anglii<\/em> dorzuci\u0142 r\u00f3wnie\u017c Robert Eggers. Z lito\u015bci pomin\u0119 kanadyjsko-niemiecko-ameryka\u0144ski remake <em>Kultu<\/em> z 2006 roku, kt\u00f3ry ogl\u0105dany dzisiaj wydaje si\u0119 o wiele bardziej archaiczny ni\u017c jego poprzednik sprzed kilku dekad.<\/p>\n<p>Tw\u00f3rcy nowych folk horror\u00f3w korzystaj\u0105 z estetyki i motyw\u00f3w wykszta\u0142conych przez Haggarda, Reevesa i Hardy\u2019ego. Nie brakuje u nich wiejskich krajobraz\u00f3w, konfliktu na linii jednostka-zbiorowo\u015b\u0107 i religia-poganizm, czy zako\u0144cze\u0144 opartych na <em>wydarzeniu<\/em> lub <em>przyzwaniu<\/em>. Ba, w <em>Li\u015bcie p\u0142atnych zlece\u0144<\/em> powielony zosta\u0142 schemat znany z <em>Kultu<\/em>. Dw\u00f3ch p\u0142atnych zab\u00f3jc\u00f3w wykonuje kolejne zadania, co prowadzi do odkrycia tajemniczej spo\u0142eczno\u015bci odprawiaj\u0105cej w finale rytua\u0142 sk\u0142adania ofiary. Wheatley wzbogaca narracj\u0119 o elementy surrealistyczne i nasyca opowie\u015b\u0107 oniryzmem, poddaj\u0105c tym samym w w\u0105tpliwo\u015b\u0107 realno\u015b\u0107 przedstawianych wydarze\u0144.<\/p>\n<p>Re\u017cyser do tematu podszed\u0142 jeszcze bardziej artystycznie w <em>A Field in England<\/em>. Akcj\u0119 osadzi\u0142 w XVII wieku podczas angielskiej wojny domowej i jak wskazuje sam tytu\u0142 \u2013 w szczerym polu, obok przys\u0142owiowego \u201enigdzie\u201d. Wheatley poetycko podejmuje temat alchemii i czarnej magii sugeruj\u0105c, \u017ce jeden z bohater\u00f3w jest diab\u0142em wcielonym. O\u2019Neil (Michael Smiley) nawet sam okre\u015bla siebie w ten spos\u00f3b. Ca\u0142a opowie\u015b\u0107 nas\u0105czona jest surrealizmem, a w ostatnich scenach jeste\u015bmy \u015bwiadkami psychodelicznego i krwawego wydarzenia. W tym wypadku folk horror nap\u0119dzany jest grzybkami halucynogennymi i wywo\u0142anymi przez nie wizjami.<\/p>\n<p>W <em>Za tych, co na morzu<\/em> Paul Wright skupi\u0142 si\u0119 na konflikcie jednostki ze spo\u0142eczno\u015bci\u0105. G\u0142\u00f3wny bohater (George MacKay) jako jedyny prze\u017cy\u0142 wypadek na morzu. Powr\u00f3ci\u0142 do swojej wioski, gdzie wszyscy oskar\u017caj\u0105 go o \u015bmier\u0107 reszty za\u0142ogi \u2013 swoich bliskich. Mieszka\u0144cy nie mog\u0105 zapomnie\u0107 o tragedii, bo on \u201ebezustannie o niej przypomina\u201d. Aaron, kierowany wiar\u0105 w opowie\u015b\u0107 dla dzieci o potworze z g\u0142\u0119bin, postanawia odnale\u017a\u0107 monstrum i wyci\u0105gn\u0105\u0107 z jego brzucha cia\u0142a martwych przyjaci\u00f3\u0142 i brata. W tym wypadku \u201ekrajobrazy\u201d to przede wszystkim bezkresny ocean, w kt\u00f3rym \u017cyj\u0105 bestie.<\/p>\n<p>Nieco \u0142atwiej ni\u017c w filmach Wheatleya i Wrighta <em>folk horror<\/em> mo\u017cna rozpozna\u0107 w <em>Wake Wood<\/em> i <em>Czarownicy: Bajce ludowej z Nowej Anglii<\/em>. Oba zosta\u0142y bardzo dobrze przyj\u0119te przez krytyk\u0119. Pierwsza z nich jest niskobud\u017cetow\u0105 produkcj\u0105, kt\u00f3ra po kilku dniach ograniczonej dystrybucji kinowej w Wielkiej Brytanii trafi\u0142a na no\u015bniki DVD i Blu-ray. M\u0142ode ma\u0142\u017ce\u0144stwo po stracie c\u00f3rki przeprowadza si\u0119 na wie\u015b, gdzie mieszka\u0144cy znale\u017ali spos\u00f3b na wskrzeszenie umar\u0142ych. Wed\u0142ug recenzenta \u201eThe Guardian\u201d pozycja ta kontynuuje tradycj\u0119 znan\u0105 z <em>Nie ogl\u0105daj si\u0119 teraz<\/em> i <em>Kultu<\/em>.<\/p>\n<p>By\u0107 mo\u017ce w najlepszym ze wszystkich tu omawianych film\u00f3w, <em>Czarownicy\u2026<\/em>, Amerykanin Robert Eggers pokazuje nam dziewicze tereny Nowej Anglii z XVII wieku. W tych pi\u0119knych okoliczno\u015bciach przyrody rozgrywa si\u0119 psychologiczny dramat, w kt\u00f3rym samoistnie nakr\u0119ca si\u0119 spirala \u017cal\u00f3w, gniewu i tajemnic cz\u0142onk\u00f3w pobo\u017cnej rodziny. Bardzo sugestywnie zaznaczono tu obecno\u015b\u0107 szatana, a fina\u0142owe <em>wydarzenie<\/em> pozwala zupe\u0142nie inaczej spojrze\u0107 na ca\u0142\u0105 fabu\u0142\u0119. Przy tworzeniu produkcji re\u017cyser inspirowa\u0142 si\u0119 podaniami ludowymi, ba\u015bniami i korzysta\u0142 z dokument\u00f3w pochodz\u0105cych z epoki.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/uDv8UcKOgCc\" frameborder=\"0\" width=\"535\" height=\"315\"><\/iframe><\/p>\n<p><strong>Czas horroru ludowego<\/strong><\/p>\n<p>Chocia\u017c najsilniejsz\u0105 reprezentacj\u0119 zabarwionych folklorem horror\u00f3w znajdziemy w Wielkiej Brytanii, to przedstawiane w nich emocje \u2013 poczucie zagro\u017cenia i czego\u015b silniejszego od nas samych \u2013 s\u0105 uniwersalne dla ka\u017cdej szeroko\u015bci geograficznej. Si\u0119gaj\u0105 po nie nawet tw\u00f3rcy z rodzimego podw\u00f3rka. W ciep\u0142o przyj\u0119tej <em>Wie\u017cy. Jasny dzie\u0144<\/em> znajdziemy wszystkie elementy charakterystyczne dla ludowego kina grozy wymieniane przez Adama Scovella. Nie brak tu dziewiczych <em>krajobraz\u00f3w<\/em> polskiej prowincji, bohaterki pos\u0105dzanej o nadnaturalne zdolno\u015bci, za\u0142amania wiary i opresyjnego wp\u0142ywu grupy na jednostk\u0119, a nawet fina\u0142owego <em>wydarzenia<\/em>.<\/p>\n<p>Fascynacja wywo\u0142uj\u0105cym dreszczyk folklorem zatacza coraz szersze kr\u0119gi i nie zapowiada si\u0119, aby formu\u0142a uleg\u0142a wyczerpaniu. By\u0107 mo\u017ce dzisiaj jest potrzebna bardziej ni\u017c kiedykolwiek wcze\u015bniej. Scenarzysta i re\u017cyser George Moore \u0142\u0105czy renesans folk horror\u00f3w z brakiem \u201emit\u00f3w\u201d we wsp\u00f3\u0142czesnej kulturze. W rozmowie z dziennikark\u0105 \u201eVice\u2019a\u201d stwierdzi\u0142, \u017ce opieraj\u0105 si\u0119 one na uniwersalno\u015bci i archetypach oraz poczuciu czego\u015b niepoj\u0119tego w naturalnych krajobrazach i naszej psychice. Ludowe kino grozy karmi si\u0119 l\u0119kami wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata. Tw\u00f3rcy znale\u017ali po\u017cywk\u0119 w kontestacji globalizacji i urbanizacji.<\/p>\n<p><em>Folk horrory<\/em> spe\u0142niaj\u0105 funkcj\u0119 ludowych opowie\u015bci przekazywanych z pokolenia na pokolenie i ba\u015bni dla doros\u0142ych, z kt\u00f3rych nale\u017cy czerpa\u0107 nauk\u0119. Pozwalaj\u0105 nam przejrze\u0107 si\u0119 w lustrze, zobaczy\u0107 jak kieruj\u0105 nami negatywne emocje i z tego niekorzystnego odbicia wyci\u0105gn\u0105\u0107 odpowiednie wnioski. Maj\u0105 regulowa\u0107 nasz kompas moralny, ale w\u0142a\u015bciw\u0105 drog\u0119 musimy odnale\u017a\u0107 ju\u017c sami i poszczeg\u00f3lne filmy traktowa\u0107 jedynie jako sugestie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W <em>folk horrorach<\/em> wie\u015b nie jest ani spokojna, ani weso\u0142a. Niewa\u017cne czy akcja rozgrywa si\u0119 na wsp\u00f3\u0142czesnej prowincji, czy tej sprzed kilku wiek\u00f3w. Zagro\u017cenie, w r\u00f3wnym stopniu co demony, stanowi\u0105 chrze\u015bcija\u0144skie wierzenia i przes\u0105dy, jakimi kieruje si\u0119 dana spo\u0142eczno\u015b\u0107. Chocia\u017c ludowe kino grozy ma ju\u017c stosunkowo d\u0142ug\u0105 tradycj\u0119, dopiero niedawno zyska\u0142o nale\u017cyt\u0105 uwag\u0119, obecnie prze\u017cywaj\u0105c sw\u00f3j renesans.<\/p>\n","protected":false},"author":830,"featured_media":45615,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[6861,6859,6860,6855,6858,6857,6854,6853,6751,6856],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[6852],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Diabelski folklor, folk horror w kinie \u2013 Rafa\u0142 Christ<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Folk horror nie zosta\u0142 jeszcze dobrze zdefiniowany ani przebadany. Nic dziwnego. W odniesieniu do kina termin po raz pierwszy u\u017cyty zosta\u0142 kilkana\u015bcie lat temu przez Piersa Haggarda.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/rafal-christ-diabelski-folklor-folk-horror\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/rafal-christ-diabelski-folklor-folk-horror#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/diabelski-horror-rafal-christ-2018-03-13-001-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/diabelski-horror-rafal-christ-2018-03-13-001-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1697,\"caption\":\"\u201eZa tych, co na morzu\u201d, re\u017c. Paul Wright, 2014, Tongariro Releasing (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe dystrybutora)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/rafal-christ-diabelski-folklor-folk-horror#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/rafal-christ-diabelski-folklor-folk-horror\",\"name\":\"Diabelski folklor, folk horror w kinie \u2013 Rafa\u0142 Christ\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/rafal-christ-diabelski-folklor-folk-horror#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2018-03-13T23:00:57+00:00\",\"dateModified\":\"2020-09-01T11:57:12+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/7d976a5770627f74f85eecbd448de4d0\"},\"description\":\"Folk horror nie zosta\u0142 jeszcze dobrze zdefiniowany ani przebadany. Nic dziwnego. W odniesieniu do kina termin po raz pierwszy u\u017cyty zosta\u0142 kilkana\u015bcie lat temu przez Piersa Haggarda.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/rafal-christ-diabelski-folklor-folk-horror#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/rafal-christ-diabelski-folklor-folk-horror\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/rafal-christ-diabelski-folklor-folk-horror#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Diabelski folklor\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/7d976a5770627f74f85eecbd448de4d0\",\"name\":\"Rafa\u0142 Christ\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/rchrist\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Diabelski folklor, folk horror w kinie \u2013 Rafa\u0142 Christ","description":"Folk horror nie zosta\u0142 jeszcze dobrze zdefiniowany ani przebadany. Nic dziwnego. W odniesieniu do kina termin po raz pierwszy u\u017cyty zosta\u0142 kilkana\u015bcie lat temu przez Piersa Haggarda.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/rafal-christ-diabelski-folklor-folk-horror","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/rafal-christ-diabelski-folklor-folk-horror#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/diabelski-horror-rafal-christ-2018-03-13-001-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/diabelski-horror-rafal-christ-2018-03-13-001-scaled.jpg","width":2560,"height":1697,"caption":"\u201eZa tych, co na morzu\u201d, re\u017c. Paul Wright, 2014, Tongariro Releasing (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe dystrybutora)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/rafal-christ-diabelski-folklor-folk-horror#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/rafal-christ-diabelski-folklor-folk-horror","name":"Diabelski folklor, folk horror w kinie \u2013 Rafa\u0142 Christ","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/rafal-christ-diabelski-folklor-folk-horror#primaryimage"},"datePublished":"2018-03-13T23:00:57+00:00","dateModified":"2020-09-01T11:57:12+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/7d976a5770627f74f85eecbd448de4d0"},"description":"Folk horror nie zosta\u0142 jeszcze dobrze zdefiniowany ani przebadany. Nic dziwnego. W odniesieniu do kina termin po raz pierwszy u\u017cyty zosta\u0142 kilkana\u015bcie lat temu przez Piersa Haggarda.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/rafal-christ-diabelski-folklor-folk-horror#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/rafal-christ-diabelski-folklor-folk-horror"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/rafal-christ-diabelski-folklor-folk-horror#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Diabelski folklor"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/7d976a5770627f74f85eecbd448de4d0","name":"Rafa\u0142 Christ","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/rchrist"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45612"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/830"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=45612"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45612\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/45615"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=45612"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=45612"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=45612"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=45612"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=45612"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}